ኤፍሬም

ኤፍሬም ናይ ዮሴፍ ካልኣይ ወዲ ኮይኑ፣ ኣብ ግብጺ ምስ ሰበይቱ ኣስናት ተወሊዱ (ዘፍ 41:52)። ንሱን ዓብዪ ሓዉ ምናሴን ብእስራኤል (ወይ 'ያዕቆብ') ተቐቢሎም ተባሪኾም፤ ኤፍሬም ድማ ዓብዪ በረኸት ረኺቡ (ዘፍ.48)። ወለዶ ኤፍሬም ካብ ዓሰርተው ክልተ ነገዳት እስራኤል ሓደ መስሪቶም፣ ከምኡ'ውን መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ነገድ ምናሴ ኮይኖም ብሓባራዊ ስም "ዮሴፍ" ተባሂሎም ይጽውዑ ነበሩ (ዘኍ 1:32,33; 26.28,35,37)። ነገድ ኤፍሬም ኣብ ማእከላይ ክፋል ከነኣን ሰፊሩ (ኢያ 16:4,5,8,9,10) ከምኡ'ውን ኣብ ታሪኽ እስራኤል ዓብዪ ግደ ተጻዊቱ። ብውግእ ብቕዓቶም ይፍለጡ ነበሩ (መሣ 5:14;ዳዊ 78:9) ከምኡ'ውን እያሱ (ዘኍ 13:8)፣ ዓብዶን (መሣ 12:15) ከምኡ'ውን ሳሙኤልን (1ኛ ሳሙ 1:1) ሓዊሱ ብዙሓት ፍሉጣት መራሕቲ ኣፍሪቶም። ይኹን እምበር፣ ገለ ገለ ግዜ ትዕቢትን ዓመጸኛ መንፈስን ኣርእዮም (መሣ 8:1,2; 12.1;2ኛ ሳሙ 20:21)። ኤፍሬም ምስ ካልኦት ሰሜናዊ ነገዳት ኮይኑ ድሕሪ ግዝኣት ሰሎሞን ካብ ይሁዳ ተፈልዩ ሰሜናዊ መንግስቲ እስራኤል መስሪቱ (1ኛ ነገ 12:25)። ነብያት ድማ ጣኦት ኣምልኾኦምን ዘይእሙናት ምዃኖምን ምኽንያት ብዛዕባ ዝመጾም ፍርዲ እናጠንቀቑ ንኤፍሬም ደጋጊሞም ተዛሪቦም (ኢሳ 7:2,5,8,9;ኤር 31:18,20;ሆሴ 4:17; 5)። ይኹን እምበር፣ ናይ ምምላስን ናይ በረኸትን ተስፋታት ድማ ነበሩ (ኤር 31:6,9;ሕዝ 37:16,19)። ኣብ ሓድሽ ኪዳን፣ የሱስ ናብ ኢየሩሳሌም ቅድሚ ምእታዉ ናብ ኤፍሬም እትበሃል ዓዲ ምምላሱ ብዝምልከት ኤፍሬም ተጠቒሱ (መሣ 12:6;1ኛ ዜና 12:30; 27.20;2ኛ ዜና 25:7;ዳዊ 78:9;2ኛ ዜና 13:19;1ኛ ነገ 11:26;1ኛ ሳሙ 1:1)።