መጽሓፍ መሳፍንቲ 5

5:1-5። ምእንቲ ምሕረቱ ንእግዚኣብሔር ምስጋና ንምምላስ ምድንጓይ የብሉን። ምኽንያቱ ምስጋናና ካብ ምሉእ ልቢ ክምንጩ እንከሎ፡ እቲ ዝበለጸ ቅቡልን፡ ባህ ዘብልን፡ ረብሓ ዘለዎን እዩ። በዚ ድማ ፍቕርን ምስጋናን ኣብ ልቢ ምእመናን ዝያዳ ክለዓዓልን ብዕምቈት ክሰርጽን እዩ። እቶም ፍጻሜታት ድማ ዝያዳ ክፍለጡን ንነዊሕ ግዜ ክዝከሩን እዮም። ደቦራ፡ ባራቕ ወይ ሰራዊት ዝገበርዎ ይግበሩ፡ እግዚኣብሔር ግን ንምሉእ ምስጋና ይግብኦ። ፍቓዱ፡ ሓይሉን ዓወቱን ኩሉ ካብኡ እዩ።

ምዕራፍ 5 እዚ ምዕራፍ እዚ እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሓይልታት ያቢን ንጉስ ከነኣን ዝረኸበቶ ክቡር ዓወትን ናይቲ ዓወት ጽቡቕ ሳዕቤናትን ብምኽንያት ዝተዳለወን ዝተዘመረን መዝሙር ዓወት ይሓዝ። ምናልባት ሽዑ ከም ሕጂ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣጋጣሚታት ግጥምታት ምሕታም ልሙድ ነይሩ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ግን እዚ ጥራይ እዩ ካብ ኩሎም ናይቲ ግዜ ዳኛታት ዝነበሩ ግጥምታት ዝተሓለወ፣ ምኽንያቱ ብነብዪት ደቦራ ዝተነግረ፣ ሽዑ ንምስጋና ዝተዳለወ መዝሙር፣ ንዝመጽእ ወለዶ ድማ ኣብነት ምስጋና እዩ፣ ንታሪኽ እዚ ግዜ እዚ ድማ ብዙሕ ብርሃን ይህብ።

I. ብምስጋና ንኣምላኽ ይጅምር (ቁ. 2, 3)።

II. ትሕዝቶ እዚ መዝሙር እዚ ንዝኽሪ እዚ ዓቢይ ተግባር የሕልፍ።

1. ኣብዚ ኣጋጣሚ እዚ ኣምላኽ ንኣኦም ዝገበሮ ምግላጽ ምስ ኣብ ደብረ ሲና ዝገበሮ ምግላጽ ምምስሳል (ቁ. 4, 5)።

2. ካብቲ ዝነበሩዎ ጸበባዊ ኩነታት ምድሓኖም ብምሕሳብ ምዕባይ (ቁ. 6-8)።

3. ኣብቲ ረብሓታት ዓወት ዝተኻፈሉ ንምስጋና ምጽዋዕ (ቁ. 9–13)።

4. ኣብቲ ውግእ ቅድሚት ንዝነበሩን ንጡፋትን ነገዳት ክብሪ ምሃብ፣ ነቶም ኣገልግሎት ዝኣበዩ ድማ ውርደት ምምልካት (ቁ. 14–19, 23)።

5. ኣምላኽ ባዕሉ ከመይ ገይሩ ከም ዝተዋግኣሎም ምግላጽ (ቁ. 20–22)።

6. ብፍላይ ክብሪ ያዔል፣ ንሲሰራ ዝቐተለት፣ ኣብዚ ነጥቢ እዚ እቲ መዝሙር ኣዝዩ ሰፊሕ እዩ (ቁ. 24–30)። ብጸሎት ንኣምላኽ ይዛዝም (ቁ. 31)።

ቁጽሪ 1-5 እቲ ዝሓለፈ ምዕራፍ ኣምላኽ ንእስራኤል እንታይ ዓበይቲ ነገራት ከም ዝገበረ ኣፍሊጡና እዩ፣ ኣብዚ ድማ ንኣምላኽ ዝገበሩዎ ምስጋናዊ ምላሽ ንረክብ፣ ኩሉ ወለዶ ቤተ ክርስቲያን ነቲ ናይ ሰማይ ዕዮ ንኣምላኽ ንምምስጋን ምእንቲ ክመሃር።

I. ኣምላኽ ብመዝሙር ይምስገን፣ እዚ ድማ፡

1. ኣዝዩ ባህርያዊ ናይ ሓጎስ መግለጺ እዩ። ሓደ እኳ ሓጎስ እንተ ኣልዎ፡ መዝሙር ይዘምር። ቅዱስ ሓጎስ ድማ ነፍስን መሰረትን ምስጋና እዩ። ኣምላኽ ብሓጎስና ኣብኡን ኣብ ግሩም ግብሩን ክብሪ ከም ዝረክብ ይሓስብ። ሓጎስ ኣገልገልቱ ባህጉ እዩ፣ መዝሙሮም ድማ ንእኡ ቅኔ እዩ።

2. ንፍልጠት ንምዝርጋሕን ንዝኽሪ ዓበይቲ ፍጻሜታት ንምቕጻልን ኣዝዩ ቅኑዕ መገዲ እዩ። ጐረባብቲ ነዚ መዝሙር እዚ ካብ ንሓድሕዶም፣ ቈልዑ ድማ ካብ ወለዶም ክመሃሩ እዮም፣ በዚ ድማ እቶም መጽሓፍ ዘይብሎም ወይ ከኣ ከንብቡ ዘይክእሉ፣ ምስዚ ግብሪ ኣምላኽ ክላለዩ እዮም፣ ሓደ ወለዶ ድማ ከምዚ ገይሩ ንግብሪ ኣምላኽ ንኻልእ ወለዶ ከምስግን፣ ንሓያል ግብሩ ድማ ክነግር እዩ፣ መዝ. 145:4፣ ወዘተ።

II. ደቦራ ባዕላ ነዚ መዝሙር እዚ ጸሓፈቶ፣ ከምቲ ኣብ ቁ. 7 ዝረአ፡ ኣነ ደቦራ ክሳዕ ዝትንስእ። እቶም ቀዳሞት ቃላት ድማ፡ ሽዑ ደቦራ ዘመረተት፣ ተባሂሎም ክትርጐሙ ይግባእ።

1. ንስድራኣ ከም ነብዪት ኣብ ምጽሓፍ እቲ መዝሙር ተጠቐመት፣ እቲ ዜማ ድማ ብምሉኡ ኣዝዩ ጽቡቕን ልዑልን እዩ፣ እቶም ምስልታት ህያውያን እዮም፣ እቲ ኣገላልጻ ድማ ምሉእ እዩ፣ ናይ ጥዑምነትን ግርማን ድንቂ ምሕዋስ ድማ ኣለዎ። ምንም ግጥሚ ምስ ቅዱስ ግጥሚ ኣይወዳደርን።

2. ንስልጣና ከም ንግስቲ ተጠቒማ፣ ንሰራዊት እስራኤል እቲ ዝሰዓረ፣ ነዚ መዝሙር እዚ ክመሃርን ክዝምርን ከም ዝገበረት ክንገምት ንኽእል ኢና። ብግጥምታቶም ንእኣ ከምስግኑን ከዕብዩን ኣይትጽበን፣ የግዳስ ኣብዚ ግጥሚ እዚ ምስኣ ሓቢሮም ንኣምላኽ ከምስግኑን ከዕብዩን ትሓትት። ኣብቲ ተግባር ቀዳመይቲ ተሽከርካሪት ነይራ፣ ሕጂ ድማ ኣብቲ ምስጋና ከምኡ እያ።

III. ኣብቲ መዓልቲ ተዘሚሩ፣ እቲ ውግእ ዝነበረሉ መዓልቲ ጥራይ ዘይኮነስ፣ በቲ ኣጋጣሚ ድማ ድሕሪኡ ብቕልጡፍ፣ መዓልቲ ምስጋና ብምቹእ ክትምዘዝ ከም ዝኸኣለት። ካብ ኣምላኽ ምሕረት ምስ ተቐበልና፣ እቲ ናይ ምሕረት ስምዒታት ሓድሽ ከሎ፣ ብቕልጡፍ ምስጋናና ክንምልስ ይግባእ። ከምቲ ኣብ ግዜኡ ዝኽፈል ክራይ እዩ።

1. ብሓፈሻዊ ሃሌሉያ ትጅምር፡ ንእግዚኣብሔር ኣመስግኑ (ወይ ባርኹ፣ እዚ እዩ እቲ ቃል)፣ ቁ. 2። ዕላማ እቲ መዝሙር ንኣምላኽ ክብሪ ምሃብ እዩ፣ ስለዚ እዚ ንዝመጽእ ኩሉ ንምብራህን ንምምራሕን ቀዳማይ ተነቢሩ ኣሎ፣ ከምቲ ናይ ጸሎት ጎይታ ቀዳመይቲ ልማኖ፡ ስምካ ይቀደስ። ኣምላኽ ኣብዚ ብኽልተ ነገራት ይምስገን፡—

(1.) ኣብ ልዕሊ ጸላእቲ እስራኤል ዝፈጸሞ ሕነ፣ ንእስራኤል ኣብ ልዕሊ እቶም ትዕቢተኛታትን ጨካናትን መጽዓንቶም ሕነ ስለ ዝፈደየ፣ ንኹሉ እቲ ንህዝቡ ዝገበሩዎ በደል ድማ ኣብ ልቦም ስለ ዝመለሰ። እግዚኣብሔር ቅኑዕ ኣምላኽ ምዃኑ፣ ሕነ ዝፍደየሉ ኣምላኽ ድማ ብዝፍጽሞ ፍርዲ ይፍለጥ።

(2.) ንፈተውቲ እስራኤል ዝሃቦ ጸጋ፣ ህዝቢ ብፍቓዶም ኣብዚ ውግእ ንምግልጋል ነፍሶም ምስ ኣቕረቡ። ኣምላኽ ንኹሉ እቲ ዝግበረልና ጽቡቕ ኣገልግሎት ክብሪ ክረክብ ይግባእ፣ እቲ ብፍቓድ ዝግበር ድማ፣ ነቲ ክንደግምን ክንገብርን ዝህብ ጸጋ ዝያዳ ክረአ ይግባእ። በዚ ክልተ ነገራት እዚ ድማ ነዚ መዝሙር እዚ ንኽብሪ ዘለኣለማዊ ኣምላኽ (ቁ. 3) ኣብ መዝገብ ንምቕማጥ ወሲና፡ ኣነ፣ እወ ኣነ፣ ንእግዚኣብሔር፣ ንየሆዋ፣ ነቲ ናይ ዘይከሓድ ስልጣንን ዘይቅየር ሓይልን ኣምላኽ፣ ንእግዚኣብሔር ኣምላኽ እስራኤል፣ ንኹሉ ንጽቡቕ ቤተ ክርስቲያን ዝገዝእ፣ ክዝምር እየ።

2. ንዓበይቲ ዓለም፣ ኣብ ላዕለዋይ ወገን መኣዲኡ ዝቕመጡ፣ ንመዝሙራ ክሰምዑን ንትሕዝቶኡ ድማ ከስተብህሉን ትጽውዕ፡ ስምዑ፣ ኣቱም ነገስታት! ኣቕልቡ፣ ኣቱም መሳፍንቲ!

(1.) ክሳዕ ክንደይ ዓበይትን ልዑላትን እንተኾኑ እኳ፣ ኣብ ልዕሌኦም ሓደ ከም ዘሎ፣ ምስኡ ምምካት ዕሽነት ምዃኑ፣ ንእኡ ምግዛእ ድማ ረብሓኦም ምዃኑ፣ ኣፍራስን ሰረገላታትን ንምድሓን ከንቱ ነገራት ምዃኖም ክፈልጡ ትደሊ።

(2.) ምስኣ ሓቢሮም ንኣምላኽ እስራኤል ከምስግኑ፣ ከም በልሻጻር ድማ ንሓሶት ኣማልኽቶም ከም ዘየመስግኑ ትደሊ። ዳን. 5:4፣ ንኣማልኽቲ ወርቅን ብሩርን ነሓስን ሓጺንን ዕንጨይትን እምኒን ኣመስገኑ። ከምቲ መዝሙራዊ (መዝ. 2:10, 11) ትዛረቦም፡ ሕጂ እምበኣር፣ ኣቱም ነገስታት! ልባማት ኩኑ፣ ንእግዚኣብሔር ብፍርሃት ኣገልግልዎ፡ ብምንቅጥቃጥ ድማ ተሓጐሱ።

(3.) ብዕድል ሲሰራ ክምሃሩ፣ ንህዝቢ ኣምላኽ ድማ ምንም በደል ንምግባር ከይደፍሩ ትደሊ፣ እቲ ጉዳዮም ድማ ጸኒሑ ይኹን ቀዲሙ፣ ኣምላኽ ብቕንኣት ክምጉቶ እዩ።

3. ናብቲ ኣምላኽ ቅድሚ ሕጂ ዝገበሮ ምግላጽ ትምልከት፣ ነዚ ድማ ምስኡ ተመሳስሎ፣ ነቲ ክቡር ደራሲ እዚ ዓቢይ ምድሓን ዝያዳ ንምዕባይ። ኣምላኽ ዝገብሮ ዘሎ፣ ንዝገበሮ ክዝክር ይግባእ፣ ከመይሲ ንሱ ትማሊ፣ ሎሚ፣ ንዘለኣለም ሓደ እዩ (ቁ. 4)፡ ጐይታይ፣ ካብ ሴይር ምስ ወጻእካ፡ ካብ ግራት ኤዶም ምስ ተጓዓዝካ፡ ምድሪ ተናወጸት፡ ሰማያት ድማ ነጠባ፡ ደበናታት እውን ማይ ኣንጠብጠቡ። እዚ ክትርጎም ይኽእል እዩ፣

(1.) ናይ ሓይሊ ኣምላኽን ፍትሑን ኣብ ልዕሊ ጸላእቲ እስራኤል ንምግዛእን ንምስዓርን ዝገበሮ ምግላጽ፣ ከምኡ ድማ ሃባ. 3:3, 4, ወዘተ. ምስኡ ዝመሳሰል እዩ፣ ኣብኡ ድማ ጥፍኣት ጸላእቲ ቤተ ክርስቲያን ከምዚ ገይሩ ተገሊጹ ኣሎ። ኣምላኽ ንህዝቡ እስራኤል ካብ ሃገር ኤዶም ምስ መርሖም፣ ንሲሆንን ንኦግን ኣብ ትሕቲ ኣእጋሮም ኣውረዶም፣ ንኣኦምን ንሰራዊቶምን ድማ ብኸምዚ ዝኣመሰለ ፍርሃትን ድንጋጽን መትረፎም፣ ሰማይን ምድርን ሓቢሮም ዝመጹ ዘለዉ ይመስል ነይሩ። ልቦም ቀለጸ፣ ከምቲ ኩሉ ዓለም ኣብ ከባቢኦም ዝቐልጠጠ። ወይ ከኣ ንክቡር ምግላጽ ናይ መለኮታዊ ግርማ፣ ንድንቂ ሳዕቤናት ናይ መለኮታዊ ሓይሊ፣ ምድሪ ንኽትናወጽ፣ ሰማያት ከም በረድ ኣብ ቅድሚ ጸሓይ ንኽወርዱ፣ ኣኽራናት ድማ ንኽቐልጡ ዝኣክል የርኢ። መዝ. 18:7 ኣነጻጽር። ምኽሪ ኣምላኽ ብዝኾነ ፍጥረት ካብ ምዕንቃፍ ኣዝዩ ርሑቕ እዩ፣ እቲ ናይ ምፍጻም ግዜኦም ምስ መጸ፣ እቲ ኣብ መገዶም ዝነበረ ዝመስል፣ ኣብ ቅድሚኦም ጥራይ ዘይኮነስ ክግዛእ እዩ። ኢሳ. 64:1, 2 ርአ። ወይ ከኣ፣

(2.) ናይ ክብሪ ኣምላኽን ግርማኡን ንእስራኤል ዝገበሮ ምግላጽ እዩ፣ ኣብ ደብረ ሲና ሕጉ ምስ ሃቦም። ሽዑ ብሓቂ ምድሪ ተናወጸት፣ ሰማያት ድማ ነጠባ፣ ወዘተ። ዘዳ. 33:2፣ መዝ. 68:7, 8 ኣነጻጽር። ኩሎም ነገስታትን መሳፍንትን እዚ እዩ እቲ ደቦራ እትውድሶ ኣምላኽ ምዃኑ ይፍለጡ፣ እቶም ንኣኦም ዝግዝኡዎም ድማ ከምኡ ዝኣመሰሉ ትሑታትን ሓይሊ ዘይብሎምን ኣማልኽቲ ኣይኮኑን። እቲ ኻልዳዊ ትርጓሜ ንምሃብ ሕጊ የውዕሎ፣ ግን ኣብቶም ቃላት፡ ኣኽራናት ቀለጹ፣ ድንቂ ትርጓሜ ኣለዎ። ታቦር፣ ሄርሞን፣ ከርሜል ድማ ኣብ መንጎኦም ተኻራኸሩ፡ ሓደ፡ መለኮታዊ ግርማ ኣብ ልዕለይ ይንበር፣ በለ፣ እቲ ኻልእ ድማ፡ ኣብ ልዕለይ ይንበር፣ በለ፣ ኣምላኽ ግን ኣብ ደብረ ሲና፣ እቲ ዝትሑትን ዝንእስን ካብ ኩሎም ኣኽራናት፣ ከም ዝነብር ገበሮ። እቲ ዝትሑት ዋጋ ዘለዎ፣ ምኽንያቱ ምድረ በዳን ከውሕን ስለ ዝኾነ፣ ማለት እዩ ዝመስለኒ።

ቁጽሪ 6-11 ኣብዚ፣

I. ደቦራ እቲ እስራኤል ኣብ ትሕቲ ግዝኣት ያቢን ዝነበረትሉ ጸበባ ዝመልኦ ኩነታት ትገልጽ፡ እቲ ጸበባኦም ክንድዚ ስለዝነበረ፡ ምድሓኖም ዝያዳ ክብሪን ጸጋን ዘለዎ ኮይኑ ንኽረአ (ቁ. 6)። ካብ ዘመን ሸምጋር፡ ንእስራኤል ካብ ፍልስጥኤማውያን ንምድሓን ገለ ዝገበረ፡ ክሳብ ዘመን ያዔል፡ እዚ ሕጂ ያዔል ዝበለጸትሉ ዘመን፡ እታ ሃገር ብሓፈሻ በረኻ ኮይና ነይራ።

1. ንግዲ ኣይነበረን። ወተሃደራት ነቶም ነጋዶ ካብ ወራር ጸላኢ ንምክልኻል ስለዘይነበሩ፡ ከምኡ’ውን ፈራዶ ነቶም ኣብ መንጎኦም ዝነበሩ ሰረቕትን ዘራፍን ንምእሳርን ንምቕጻዕን ስለዘይነበሩ (እቶም ንብረቶም ዝጠፍኦም፡ ተስፋ ዝቖረጹ ሰባት፡ ስራሕ ስለዘይብሎም ኣብ ዓብዪ መገዲ ዝዝምቱ ዝነበሩ)፡ ኩሉ ንግዲ ደው ኢሉ፡ ዓበይቲ መገድታት ድማ ባዶ ኮይኖም ነበሩ። ከም ቀደም ዝነበሩ ሓያሎ ነጋዶ ኣይነበሩን።

2. ምጉዓዝ ኣይነበረን። ኣብቲ ስርዓትን ምምሕዳርን ዝነበሮ እዋናት ተጓዓዝቲ ኣብ ዓበይቲ መገድታት ብድሕንነት ክኸዱ ይኽእሉ ነበሩ፡ ዘራፍ ድማ ኣብ ንኡሳን መገድታት ክሕብኡ ይግደዱ ነበሩ። ሕጂ ግን፡ ብኣንጻሩ፡ ዘራፍ ኣብ ዓበይቲ መገድታት ብዘይገደብ ይዘርፉ ነበሩ፡ እቶም ቅኑዓት ተጓዓዝቲ ድማ ብቐጻሊ እናፈርሑ ብንኡሳን መገድታት ክኸዱ ይግደዱ ነበሩ።

3. ሕርሻ ኣይነበረን።