ቂሮስ

ቂሮስ፣ ብዓቢይ ቂሮስ ተባሂሉ እውን ዝፍለጥ፣ ኣብ ታሪኽ እስራኤል ዓብዪ ግደ ዝነበሮ ንጉሠ ነገሥት ፋርስ ነበረ። ንሱ ድማ ኣብ ብዙሓት መጻሕፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ተጠቒሱ ኣሎ፤ ካብኣቶም ድማ 2 ዜና መዋዕል፣ ዕዝራ፣ ኢሳይያስን ዳንኤልን ይርከቡ። ከምቲ ኣብ2ኛ ዜና 36:22-23ከምኡ’ውን ኣብዕዝ 1:1-2ተገሊጹ ዘሎ፣ ቂሮስ ኣብ ቀዳማይ ዓመት ግዝኣቱ ኣይሁድ ናብ ኢየሩሳሌም ተመሊሶም ቤተ መቕደስ ክሰርሑ ዝፈቕድ ኣዋጅ ኣውጺኡ። እዚ ኣዋጅ እዚ ድማ ምርኮ ባቢሎን ድሕሪ 70 ዓመት ከም ዝዛዘም ዝገልጽ ትንቢት ኤርምያስ ፈጸመ። ቂሮስ ከምኡ’ውን ናቡከደነፆር ካብ ኢየሩሳሌም ወሲድዎ ዝነበረ ኣቕሑ ቤተ መቕደስ መለሰ (ዕዝ 1:7-8)። እቶም ዝተመልሱ ምርኮኛታት ብመሪሕነት ዘሩባቤልን ብድጋፍ ቂሮስን ቤተ መቕደስ ክሰርሑ ጀመሩ (ዕዝ 3:7)። ነብያት ኢሳይያስን ዳንኤልን ክልቲኦም ንቂሮስ ብስሙ ይጠቕስዎ።ኢሳ 44:28ከምኡ’ውንኢሳ 45:1ንቂሮስ "መሲሕ" (ዝተቐብአ) እግዚአብሔርን ኢየሩሳሌምን ከምኡ’ውን ቤተ መቕደስ ብምህናጽ ዕላማ እግዚአብሔር ዝፍጽም ሰብ ከም ዝኾነ ይገልጽዎ።ዳን 1:21ከምኡ’ውንዳን 10:1ዳንኤል ክሳብ ዘመን መንግስቲ ቂሮስ ከም ዝነበረ የርእዩ፣ ከምኡ’ውንዳን 6:28ንቂሮስ ወራሲ ንጉስ ዳርዮስ ሜዶናዊ ከም ዝኾነ ይገልጾ።ዕዝ 4:3-5ኣይሁድ ኣብ ዘመን መንግስቲ ቂሮስ፣ ዳርዮስን ኣርታሕሻስታን ቤተ መቕደስ ክሰርሑ ከለዉ ዘጋጠሞም ተቓውሞ ይምዝግብ። ይኹን እምበር፣ዕዝ 5:13-17ከምኡ’ውንዕዝ 6:3-14ቀዳማይ ኣዋጅ ቂሮስ ኣብ ዘመን ዳርዮስ ከመይ ገይሩ ከም እንደገና ተረኺቡን እዚ ድማ ንህንጻ ቤተ መቕደስ ከም ዝዛዘም ከም ዝገበረ ይገልጽ። ብታሪኽ፣ ቂሮስ መስራቲ ግዝኣት ኣካሜኒድ ፋርስ ነበረ። ኣብ 539 ቅ.ል.ክ. ንባቢሎን ምውራሩን ድሕሪኡ ድማ እቶም ዝተማረኹ ህዝብታት ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ቤተ መቕደሶም ክሰርሑ ዝፈቐደሉ ፖሊሲ ኣብ ታሪኽ እስራኤል ዓብዪ ሰብ ከም ዝኸውንን ፍጻሜ ትንቢት መጽሓፍ ቅዱስ ከም ዝኸውንን ገይርዎ።