ሰሎሞን

ሰሎሞን፡ ብኢዲድያ እውን ዝፍለጥ ዝነበረ፡ ወዲ ንጉስ ዳዊትን ባትሸባን ሳልሳይ ንጉስ እስራኤልን ነበረ (2ኛ ሳሙ 12:24;1ኛ ዜና 3:5)። ንሱ ኣብ ኢየሩሳሌም ተወሊዱ፤ ወለዱ ድማ ሰሎሞን ኢሎም ሰመይዎ፤ ነብዪ ናታን ግና “ፈታዊ እግዚኣብሄር” ማለት ዝኾነ ኢዲድያ ኢሉ ጸውዖ (2ኛ ሳሙ 12:25)። ሰሎሞን ኣቡኡ ዳዊት ምስ ሞተ፡ ድሕሪ እቲ ምስ ዓብዪ ሓዉ ኣዶንያስ ዝነበሮ ምትሕንፋጽ ስልጣን፡ ዝፋን ወረሰ (1 ነገስታት 1-2)። ንጉስ ምስ ኮነ ሰሎሞን ንህዝቡ ንምግዛእ ምእንቲ ክኽእል ጥበብ ለመነ፤ እግዚኣብሄር ድማ ፍሉይ ጥበብን፡ ምስትውዓልን፡ ፍልጠትን ሃቦ (1ኛ ነገ 3:1-15;2ኛ ዜና 1:1-12)። ጥበቡ ድማ ብፍትሓዊ ውሳነታቱ ተገሊጹ፤ ንኣብነት፡ ሓደ ህጻን ወዲ ናተይ እዩ ኢለን ዝተኻራኸራ ክልተ ኣንስቲ ፍሉይ ጉዳይ (1ኛ ነገ 3:16-28)። ኣብ ዘመነ መንግስቱ ሰሎሞን ዓበይቲ ፕሮጀክትታት ህንጻ ኣካይዱ፤ ካብዚኦም እቲ ቀንዲ ኣብ ኢየሩሳሌም ንመጀመርታ ቤተ መቕደስ ምህናጽ ኮይኑ፡ ነዚ ንምዝዛም ድማ ሸውዓተ ዓመታት ወሲዱሉ (1 ነገስታት 6፤ 2 ዜና መዋዕል 3-4)። ብተወሳኺ ንርእሱ ቤተ መንግስቲ፡ ዝተዓርዱ ከተማታትን ሓያል ወተሃደራዊ ሓይልን ኣቚሙ (1 ነገስታት 7፤1Ki.9.15-19; 10.26-29;2Ch.8.1-6; 9.25-28)። ዘመነ መንግስቲ ሰሎሞን ብብልጽግና፡ ብሃብትን ብዓለምለኻዊ ኣፍልጦን ዝመልአ ነበረ። ምስ ጎረባብቲ መንግስታት ምትሕብባር ፈጠረ፡ ሰፊሕ ንግዲ ኣካይዱ፡ ከምኡውን ካብ ወጻኢ ገዛእቲ ግብሪ ተቐበለ (1 ነገስታት 5፤2Ch.9.26-28; 10.1-29;2Ch.8.17-18; 9.1-28)። ንግስቲ ሳባ ንጥበቡ ንምፍታን ንሰሎሞን በጽሓቶ፤ ብፍልጠቱን ብግርማ ቤተ መንግስቱን ተገሪማ ድማ ተመልሰት (1ኛ ነገ 10:1-13;2ኛ ዜና 9:1-12)። ይኹን እምበር፡ እቲ ናይ ሰሎሞን ድሕረ ዘመን፡ ኣብ እግዚኣብሄር ብዝነበሮ ተኣማንነት ምውዳቕ ዝተራእየሉ ነበረ። ብዙሓት ወጻእተኛታት ኣንስቲ ኣእተወ፤ ሃይማኖታዊ ልምድታተን ድማ ኣብኡ ጽልዋ ንኽገብራ ፈቐደ፤ እዚ ድማ ንሓሰት ኣማልኽቲ ምምላኽ ኣስዓበ (1ኛ ነገ 11:1-8)። በዚ ምኽንያት እግዚኣብሄር መንግስቱ ድሕሪ ሞት ሰሎሞን ከም እትመቓቐል ኣፍለጠ (1ኛ ነገ 11:9-13)። ሰሎሞን ምሳሌ፡ መክብብን መኃልየ ሰሎሞንን ዝርከብዎም ብዙሓት መጽሓፍቲ መጽሓፍ ቅዱስ ከም ዝጸሓፈ ብባህላዊ መገዲ ይእመን (ምሳ 1:1;መክ 1:1;መኃ 1:1)። ጥበቡን ምሳሌታቱን ድማ ብሰፊሑ ዝኸበሩን ዝተጽንዑን ነበሩ (1ኛ ነገ 4:29-34;Pro.1.1; 10.1; 25.1)። ሰሎሞን ንኣርባዓ ዓመታት ምስ ገዝአ ሞተ፤ ወዱ ሮብዓም ድማ ተተኪኡ (1ኛ ነገ 11:41-43;2ኛ ዜና 9:29-31)። ከም ዝተነግረ ድማ፡ ካብ ሞቱ ብዙሕ ከይጸንሐ መንግስቱ ናብ ሰሜናዊ መንግስቲ እስራኤልን ናብ ደቡባዊ መንግስቲ ይሁዳን ተመቕለ (1 ነገስታት 12፤ 2 ዜና መዋዕል 10)።