ኢዮስያስ

ዮስያስ ብግምት ካብ ክርስቶስ ልደት ቅድሚ 640 ክሳብ 609 ዓ.ዓ. ዝነገሰ ንጉስ ይሁዳ ነበረ። ንሱ ወዲ ኣሞን ከምኡውን ወዲ ወዲ ምናሴ ነበረ (2ኛ ነገ 21:24, 26;1ኛ ዜና 3:14)። ዮስያስ ወዲ ሸሞንተ ዓመት ከሎ ነገሰ፤ ኣብ የሩሳሌም ድማ ሰላሳ ሓደ ዓመት ገዝአ (2ኛ ነገ 22:1;2ኛ ዜና 34:1)። ዮስያስ ብሃይማኖታዊ ለውጥታቱን ከምኡውን ንሕጊ ኣምላኽ ንምክትታል ብዘለዎ ጽኑዕ ቁርጸኝነት ይፍለጥ። ኣብ ዓሰርተ ሾመንተይቲ ዓመት ግዝኣቱ ዮስያስ ቤተ መቕደስ ምሕዳስ ጀመረ (2ኛ ነገ 22:3-7;2ኛ ዜና 34:8-13)። ኣብዚ ምምሕያሻት እዚ መጽሓፍ ሕጊ ተረኽበ (2ኛ ነገ 22:8-13;2ኛ ዜና 34:14-21)። ዮስያስ ድማ ቃል ሕጊ ምስ ሰምዐ ተነሲሑ ክዳኑ ቀደደ፤ መምርሒ ነብዪት ሑልዳ ድማ ደለየ (2ኛ ነገ 22:11-20;2ኛ ዜና 34:22-28)። ድሕሪኡ ዮስያስ ኣረማዊ ኣምልኾ ቦታታት፣ ጣኦታትን ልምድታትን ካብ ይሁዳን የሩሳሌምን ብምውጋድ ኩሉ ዝሓቖፈ ሃይማኖታዊ ለውጢ መርሐ (2ኛ ነገ 23:1-25;2ኛ ዜና 34:29-35:19)። ኣብ መንጎ ህዝብን ኣምላኽን ዘሎ ቃል ኪዳን ኣሐዲሱ ፋሲካ ብዓብዪ ቁርጸኝነት ኣኽበረ (2ኛ ነገ 23:21-23;2ኛ ዜና 35:1-19)። ግዝኣት ዮስያስን ለውጥታቱን ብነብያት ተመስጊኖም እዮም፤ ካብኣቶም ድማ ኤርምያስን ጸፎንያስን ይርከቡ (Jer.1.2; 3.6; 22.11, 18; 25.1, 3; 26.1; 35.1; 36.1-2, 9;ሶፎ 1:1)። ይኹን እምበር ዮስያስ ኣብ መጊዶ ምስ ፈርኦን ነካኦ ግብጺ ምስ ተዋግአ ህይወቱ ብሓዘን ተዛዘመት፤ ኣብ ውግእ ድማ ተቐትለ (2ኛ ነገ 23:29-30;2ኛ ዜና 35:20-27)። ወዱ የሆኣሓዝ ድማ ተተክኦ (2ኛ ነገ 23:30;2ኛ ዜና 36:1)። ዮስያስ ዝገበሮም ለውጥታት እኳ እንተነበሩ፣ ዘይምእማን ይሁዳ ቀጸለ፤ ኣብ መወዳእታ ድማ ህዝቢ ምርኮ ባቢሎን ኣጋጠሞ (2ኛ ነገ 23:26-27;ኤር 25:1-14)። ይኹን እምበር ዮስያስ ንህዝቡ ናብ ኣምላኽ ንምምላስ ዝደለየ ጻድቕ ንጉስ ኮይኑ ይዝከር።