2ይ ነገስት 21

መንእሰያት ብሓፈሻዊ ናይ ባዕሎም ጐይቶት ክኾኑን ሃብትን ስልጣንን ቀልጢፎም ክውንኑን ይምነዩ። ግናኸ እዚ መብዛሕትኡ ግዜ ናይ መጻኢ ዕርፍቶም የባላሹን ንኻልኦት’ውን ጕድኣት የውርድን። መንእሰያት ክሳዕ ዕድመ ንቕሓትን ጥበብን ዝህቦም ኣብ ትሕቲ ሓልዮት ወለዲ ወይ ሓለውቲ ተኸባቢቦም እንተለዉ ብዙሕ ዝበለጸ ሕጉስ እዩ። እንተኾነ’ኳ እዞም መንእሰያት እዚኦም ውሑድ ምቾት እንተረኸቡ ድሕሪኡ ግና የመስግኑ።

ምናሴ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ብዙሕ ክፉእ ገበረ፣ ከምኡ’ውን ብፍላጥ ንግዳምኡ ንምምቕቓዕ። ካብቶም እግዚአብሔር ዘጥፍኦም ህዝብታት ንላዕሊ እከይ ገበረ። ምናሴ ካብ ሕማቕ ናብ ሕማቕ ከደ፣ ክሳዕ ናብ ባቢሎን ተማሪኹ ዝኸደ። እቲ ህዝቢ ሞገሱ ንምርካብን ንክፉእ ባህጎም ዝምጥን ስለዝነበረን ንምኞታቱ ክእዘዝ ድሉው ነበረ። ኣብ ምሕዳስ ዓበይቲ ማሕበራት፣ ብዙሓት ብዝቕየሩ ኩነታት ዝቕይሩ እዮም፣ ኣብ ፈተና ድማ ይወድቁ።

ምዕራፍ 21። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፡ ብዛዕባ ግዝኣት ክልተ ነገስታት ይሁዳ፡ ምናሴን ኣሞንን፡ ሓጺር ግን ዜሕዝን ጸብጻብ ኣሎና።

I. ብዛዕባ ምናሴ፡ ኣብዚ ዘሎና ጸብጻብ እዚ እዩ፦

1. ንርእሱ ንሓጢኣት፡ ንኹሉ ዓይነት እከይ፡ ንጣኦታዊ ኣምልኾን ንቕትለትን ወፈየ (ቁ. 1-9 ከምኡ’ውን 16)።

2. ስለዚ ድማ ኣምላኽ ንዕኡን ንየሩሳሌምን ብሰንኩ ንጥፍኣት ወፈየ (ቁ. 10-18)። ኣብ መጽሓፍ ዜና መዋእል ብዛዕባ ጸገማቱን ንስሓኡን ጸብጻብ ኣሎና።

II. ብዛዕባ ኣሞን ከኣ፡ ብሓጢኣት ከም ዝነበረ (ቁ. 19-22)፡ ብሰይፊ ብቕልጡፍ ከም ዝሞተ፡ ጽቡቕ ዮስያስ ከኣ ወራሲኡ ገይሩ ከም ዝሓደገ (ቁ. 23-26) ጥራይ እዩ ተነጊሩና። በዘን ክልተ ግዝኣታት እዚአን፡ የሩሳሌም ብጣዕሚ ተበላሸወት እሞ ብጣዕሚ ደኸመት፡ በዚ ኸኣ ናብ ጥፍኣታ ብቕልጡፍ ደፋፍአት፡ እዚ ድማ ኣይደቀሰን።

ቁጽሪ 1-9። ብዛዕባ እቲ ዝሓለፈ ግዝኣት ዝነበረና ኣስተንትኖታት ክንደይ ባህ ዜብል እዩ ነይሩ! ብዛዕባ ጽንዓት ጽዮን (ማለት፡ ብንጽህናኣን ብዓወታታን)፡ ብዛዕባ ንጉስ ብውበቱ (እቲ ኣብ ኢሳ. 33:17 ዘሎ ንሕዝቅያስ ስለ ዜመልክት)፡ ከምኡ’ውን (ከምቲ ኣብኡ ዝቕጽል፡ ቁ. 20) የሩሳሌም ከተማ ጽድቂ ስለ ዝነበረት፡ ህዱእ መሕደሪት ነበረት፡ ኢሳ. 1:26። ሕጂ ግን ዜሕዝን ዕዮ ኣብ ኢድና ኣሎና፡ ዘይጥዑም መሬት ክንጓዓዝ፡ ብኸቢድ ክንጓዓዝ ከኣ ግድነት እዩ። ወርቂ ከመይ ገይሩ ደንዘዘ እሞ እቲ ዝበለጸ ጽሩይ ወርቂ ተለወጠ! ውበት የሩሳሌም ጸሊኡ፡ ኩሉ ክብራ፡ ኩሉ ሓጎሳ፡ ጠፊኡ ጠኒኑ። እዘን ፍቕድታት እዚአን፡ ብኹሉ መዳይ፡ ናይቲ ዝሓለፈ ግዝኣት ተቓራኒ፡ ብሓደ መገዲ ኸኣ ጥፍኣቱ ዝኾነ፡ ጸብጻብ ናይዚ ግዝኣት እዚ ይህባ።

I. ምናሴ ንእሽቶ ከሎ እዩ ዝጀመረ። ንጉስ ክኸውን ከሎ ወዲ ዓሰርተ ክልተ ዓመት ጥራይ እዩ ነይሩ (ቁ. 1)፡ ኣቡኡ ወዲ ኣርብዓን ክልተን ዓመት ከሎ፡ ድሕሪ ሕማሙ ሰለስተ ዓመት እዩ ተወሊዱ። ቅድሚኡ ደቁ እንተ ነይሮምዎ፡ ወይ ሞይቶም፡ ወይ ከኣ ተስፋ ዘይብሎም ስለ ዝነበሩ ተሓዲጎም። ክሳዕ ሽዑ ሓደ እከይ ነገር ኣይፈልጡሉን ነይሮም፡ ጽቡቕ ከም ዝኸውን ከኣ ተስፋ ገይሮም ነይሮም፤ ንሱ ግን ብጣዕሚ እከይ ኮነ፡ ምናልባት ከኣ ንእሽቶ ከሎ ንጉስ ምዃኑ ነዚ ሓጊዝዎ ይኸውን፡ እዚ ግን ብዝኾነ ይኹን መገዲ ኣየመካንዮን እዩ፡ ምኽንያቱ ወዲ ወዱ ዮስያስ ካብኡ ንእሽቶ ከሎ እዩ ንጉስ ዝኾነ እሞ ጽቡቕ ገይሩ። ንእሽቶ ስለ ዝነበረ ግን፡

1. ብኽብሩ ተሓብአ እሞ ብእኡ ተዓበየ፤ ብጣዕሚ ዓብዪ ስለ ዝነበረ ርእሱ ብጣዕሚ ጥበበኛ ገይሩ ስለ ዝሓሰበ፡ ኣቡኡ ዝገበሮ ብምፍራስ ርእሱ ኣኽበረ። ሓደስቲ ሰባት ብትዕቢት ምሕባእ፡ በዚ ኸኣ ናብ ፍርዲ ሰይጣን ምውዳቕ ልሙድ እዩ።

2. ብቐሊሉ ብመታለልቲ ተደፋፍአ እሞ ተሳሕበ፡ እቶም ንምጥፋእ ዝሓድሩ። እቶም ንለውጢ ሕዝቅያስ ጸላእቲ ዝነበሩ፡ ንጥንታዊ ጣኦታዊ ኣምልኾ ከኣ ፍቕሪ ዝነበሮም፡ ኣላገጹሉ፡ በዚ ኸኣ ጆሮኡ ረኸቡ፡ ስልጣኑ ኸኣ ከም ድላዮም ተጠቕሙሉ። ብዙሓት ሰባት ንኽብሮምን ንንብረቶምን ብቕልጡፍ ብምብጻሕ ጠፊኦም።

II. ንነዊሕ እዋን ገዝአ፡ ካብ ኩሎም ነገስታት ይሁዳ ዝነውሐ፡ ሓምሳን ሓሙሽተን ዓመት። እዚ እቲ ሓደ እከይ ግዝኣት እዩ ነይሩ እሞ ንነዊሕ እዋን ዝጸንሐ እዩ፤ ናይ ዮራም ሸሞንተ ዓመት ጥራይ ነበረ፡ ናይ ኣሓዝ ከኣ ዓሰርተ ሽዱሽተ፤ ብዛዕባ ናይ ምናሴ ግን፡ ኣብ መጀመርታ ግዝኣቱ ንገለ እዋን ነገራት ኣቡኡ ዝሓደገሎም መገዲ ሒዞም ከም ዝቕጽሉ፡ ኣብ መወዳእታ ግዝኣቱ ድማ፡ ድሕሪ ንስሓኡ፡ ሃይማኖት እንደገና ከም ዝዓበየ ተስፋ ንገብር፤ ብዘይ ጥርጥር ከኣ፡ ነገራት ኣብ ዝኸፍአሉ እዋን፡ ኣምላኽ ንጽህናኦም ዝሓለዉ ተረፍ ነበሩዎ። ንነዊሕ እዋን እንተ ገዝአ እኳ፡ ገለ ኻብዚ እዋን እዚ ግን ኣብ ባቢሎን እሱር ነበረ፡ እዚ ኸኣ ካብዘን ዓመታት እዚአን ከም ቅነሳ ክርአ ይካኣል እዩ፡ ሽዑ ስለ ዝተነስሐን ክእረም ስለ ዝጀመረን ግን ኣብ ቍጽሪ ይቑጸር።

III. ብጣዕሚ እከይ ገዝአ።

1. ብሓፈሻ፡ (1.) ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር እከይ ዝኾነ ነገር ገበረ፡ እዚ ኸኣ ጽቡቕ ትምህርቲ ስለ ዝረኸበ፡ ከምኡ ምዃኑ ክፈልጥ ግድነት እዩ ነይሩ (ቁ. 2)፦ ንሱ ንእግዚአብሔር ንምቕጣዕ ከም ዝደለየ ኮይኑ፡ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ብዙሕ እከይ ገበረ፡ ቁ. 6። (2.) ከም ፍንፉን ተግባራት ኣህዛብ (ቁ. 2) ከምኡ’ውን ከምቲ ኣሓብ ዝገበሮ (ቁ. 3) ገበረ፡ ብጥፍኣት ህዝቢ ከነኣንን ቤት ኣሓብን ብሰንኪ ጣኦታዊ ኣምልኾኦም መምሃሪ ኣይወሰደን፤ ብኣንጻሩ (ቁ. 9)፡ ካብቶም እግዚአብሔር ዘጥፍኦም ህዝቢ ንላዕሊ እከይ ገበረ። እቲ ቅዱስ ዘርኢ ምስ ዝበላሾ፡ ካብቶም ዝኸፍኡ ዓለማውያን ንላዕሊ ይኸፍኡ።

2. ብዝርዝር ከኣ፡ (1.) ኣቡኡ ዘፍረሶም ኣርዑት እንደገና ሰርሐ፡ ቁ. 3። በዚ ኸኣ ንሓመድ ረገጸ፡ ንዝኽሪ እቲ ብቑዕ ኣቡኡ ኸኣ ኣዋረደ፡ እግዚአብሔር ክንደይ ከም ዝፈተዎ እሞ ሰባት ከም ዘኽበርዎ እናፈለጥ። ምስ ኣረኣእያ ራብሻቄ (ምዕ. 18:22) ከም ዝሰማማዕ ይኸውን፡ ሕዝቅያስ ነቶም ኣርዑት ብምፍራስ ጌጋ ከም ዝገበረ፡ ንኽብሪ እግዚአብሔርን ንምህናጽን ንምቾትን ህዝቢ ኸኣ ከም ዝሓሰበ ገይሩ ነቶም ኣርዑት እንደገና ሰርሖም። በዚ እዩ ዝጀመረ፡ ግን ናብ ዝኸፍአ ነገር ቀጸለ፤ ምኽንያቱ፡ (2.) ካልኦት ኣማልኽቲ ኣቖመ፡ በኣልን ኣሽታሮትን (እዚ ድማ ዱር ኢልና ንትርጉሞ)፡ ከምኡ’ውን ኩሉ ሰራዊት ሰማይ፡ ጸሓይን ወርሕን፡ ካልኦት ከዋኽብትን፡ ከምኡ’ውን ህብብቲ ከዋኽብቲ፤ ነዞም እዚኦም ኣምለኸን ኣገልገለ (ቁ. 3)፡ ንዝገበሮም ምስልታት ስሞም ሃበ፡ ድሕሪኡ ኸኣ ሰገደሎም እሞ ሓገዝ ለመኖም። ነዞም እዚኦም መሰውኢታት ሰርሐ (ቁ. 5)፡ ብዘይ ጥርጥር ከኣ ኣብዘን መሰውኢታት እዚአን መስዋእቲ ኣቕረበ። (3.) ወዱ ብሓዊ ኣሕለፎ፡ በዚ ኸኣ ንሞሎክ ወፈዮ፡ ነቲ ብጥምቀት ንእግዚአብሔር ዝተወፈየሉ ማሕተም ብምጽራፍ። (4.) ንሰይጣን መምከርቲኡ ገበሮ፡ ንኡሪምን ንትንቢትን ብምጽራፍ ከኣ፡ ከም ሳኦል ጥንቈላ ተጠቕመ እሞ ምስ መናፍስቲ ተራኸበ (ቁ. 6)።