ያዋን

ያዋን ኣብ ዝርዝር ህዝብታት (ዘፍ 10:2,4;1ኛ ዜና 1:5,7) ካብ ደቂ ያፌትን ካብ ደቂ ደቅን ኖህን ሓደ ተባሂሉ ተጠቒሱ ኣሎ። ንሱ ናይ ግሪኽ ህዝቢ ኣቦሓጎ ከም ዝኾነ ይእመን፣ ስሙ ድማ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ መብዛሕትኡ ግዜ ንግሪኽ ወይ ንግሪኻውያን ህዝቢ ንምምልካት የገልግል። ኣብ ብሉይ ኪዳን፣ ያዋን ምስ ንግዲ ባሮት ተኣሳሲሩ ኣሎ (ኢዮ 3:6)፣ እዚ ድማ ግሪኻውያን ኣብ ንግዲ ባሮት ከም ዝተሳተፉ የርኢ። ኣብ ሓድሽ ኪዳን፣ ቃል “ግሪኻውያን” (ሄሌናውያን) ንዘይኣይሁዳውያን ሰባት፣ ብፍላይ ድማ ብግሪኽ ባህሊ ተጽዕኖ ዝነበሮም ንምምልካት የገልግል። ግሪኻውያን ኣብ ዝተፈላለዩ ኣውድታት ተጠቒሶም ኣለዉ፤ ንኣብነት ንየሱስ ምድላይ (ዮሐ 12:20)፣ ምኵራባት ምብጻሕ (Act.14.1; 17.4; 18.4)፣ ከምኡ’ውን ካብቶም ቀዳሞት ኣህዛብ ክርስትያናት ሓደ ምዃን (ሐሥ 16:1,3)። ግሪኻውያን ኣብታ ቀዳመይቲ ቤተ ክርስቲያን ምእታዎም ዓለምለኻዊ መልእኽቲ ወንጌል የጕልሕ (Rom.1.16; 10.12;ገላ 3:28)። ግሪኻውያን ከም ፈተውቲ ጥበብ እውን ተገሊጾም ኣለዉ (1ኛ ቆሮ 1:22) ከምኡ’ውን ካብ ሃይማኖታዊን ባህላዊን ድሕረ ባይታኦም ኣንጻር ምስ ኣይሁድ ተነጻጺሮም ኣለዉ (Rom.1.14; 2.9-10;1Co.10.32; 12.13)። ኣብማር 7:26ከኣ፣ ሓንቲ ሶርያዊት ፊንቄያዊት ሰበይቲ ግሪኻዊት ተባሂላ ተገሊጻ ኣላ፣ እዚ ድማ ኣብቲ ከባቢ ናይ ግሪኽ ባህሊ ሰፊሕ ጽልዋ ከም ዝነበሮ የርኢ።