መጽሓፍ ነህምያ 12

12:1-26 ንእሙናት ኣገልገልቲ፥ ቃል ኣምላኽ ዝነገሩና መራሕትና ንምዝካር ዘሎና ዕዳ እዩ። ቕዱሳን ኣቦታትና እንታይ ከም ዝነበሩ ምፍላጥ ጽቡቕ እዩ፥ ንሕና እንታይ ክንከውን ከም ዘሎና ምእንቲ ክንመሃር።

ምዕራፍ 12 ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ተመዝጊቡ ተረኺቡ ዘሎ፣

I. ምስ ዜሩባቤል ዝወጹ ቀንዲ ስማት ካህናትን ሌዋውያንን (ቁ. 1-9)።

II. ምትክኻእ ሊቃነ ካህናት (ቁ. 10, 11)።

III. ስማት እቶም ካልኦት ቀንዲ ካህናት ናይ ዝቕጽል ወለዶ (ቁ. 12-21)።

IV. ኣብ ዘመን ነህምያ ዝነበሩ ፍሉጣት ሌዋውያን (ቁ. 22-26)።

V. ምረቓ መካበብያ የሩሳሌም ብኽብሪ (ቁ. 27-43)።

VI. ኣብ ቤተ መቕደስ ኣገልግሎት ካህናትን ሌዋውያንን ምውዳድ (ቁ. 44-47)።

ቁጥር 1-26 ኣብዚ ብዙሓት ካህናትን ሌዋውያንን፣ እቶም ናብ ሃገሮም ዝተመልሱ ኣይሁድ ኣብ ዘመኖም ፍሉጣት ዝነበሩ፣ ስሞም ጥራይ እዩ ዘሎ፣ ካብኡ ንላዕሊ ብዙሕ ኣይተገልጸን። ነህምያ እዚ መዝገብ እዚ ኣብዚ ዘእተዎ ስለምንታይ ምዃኑ ግልጺ ኣይኮነን፣ ምናልባት እቶም ጽቡቓት ሰባት ንምዝካር ይኸውን፣ ወለዶ እውን ብእግዚአብሔር ኣማላድነት ንሃይማኖቶም ብጽቡቕ ንምምላስን ንምጽናዕን ንመን ከም ዝምስግኑ ንኽፈልጡ። በዚ ኸምዚ ነቲ ኣብ መዝሙር 112:6 ዘሎ “ጻድቕ ንዘለኣለም ኪዝከር እዩ” ዝብል ተስፋ ንምፍጻም ኣበርክቶ ክንገብር ይግባእ። ዝኽሪ ጻድቕ ይባረኽ፣ ንዘለኣለም ይንበር። ንእሙናት ኣገልገልቲ፣ ንዓና ቃል ኣምላኽ ዝነገሩና መምርሕታትና ንምዝካር ዘሎና ዕዳ እዩ (እብ. 13:7)። ምናልባት ድማ ነቶም ኣብ ክንኦም ኣብ ክህነት ዝተተክኡን ክብሮምን ስልጣኖምን ዝወረሱ ወለዶኦም፣ ንትብዓቶምን እምነቶምን ንኽመስሉ ንምትንሳእ ዝዓለመ ይኸውን። እቶም ኣምላኻውያን ኣቦታትናን ቀዳሞትናን እንታይ ከም ዝነበሩ ምፍላጥ ጽቡቕ እዩ፣ በዚ ድማ እንታይ ክንከውን ከም ዘሎና ንምምሃር። ኣብዚ ንረክብ፣

1. እቶም ካብ ባቢሎን ምስቶም ቀዳሞት ዝወጹ ካህናትን ሌዋውያንን፣ እያሱ ሊቀ ካህናት ኣብ ዝነበረሉ እዋን ዝነበሩ ስሞም። ኤርምያስን እዝራን ምስቶም ቀዳሞት ተጠቒሶም ኣለዉ (ቁ. 1)፣ ግናኸ ነብዪ ኤርምያስ ወይ ጸሓፊ እዝራ ኣይኮኑን ተባሂሉ ይሕሰብ፤ ዝና ናይ ሓደኦም ቅድሚኡ ነዊሕ ዝነበረ እዩ፣ ናይቲ ሓደ ድማ ድሕሪኡ ገለ እዋን ዝነበረ እዩ፣ ክልቲኦም ግና ካህናት ነበሩ። ሓደ ካብቶም ሌዋውያን (ቁ. 8) ኣብ ልዕሊ ምስጋና ከም ዝነበረ ተገሊጹ ኣሎ፣ ማለት መዝሙራት፣ መዝሙራት ምስጋና፣ ኣብ ቤተ መቕደስ ብግቡእ ግዜን ኣገባብን ብቐጻሊ ከም ዝዝመሩ ንምርግጋጽ ሓላፍነት ተዋሂብዎ ነበረ። እቶም ሌዋውያን ኣብ ሓለውትነቶም ተራኦም ይሕልዉ ነበሩ፣ ከም ኣሕዋት፣ መተዓብይትን መሓዙትን ሓድሕዶም ይትካእሉ ነበሩ።

2. ምትክኻእ ሊቃነ ካህናት ኣብ ዘመን ግዝኣት ፋርስ፣ ካብ እያሱ (ወይ ኢየሱስ)፣ እቲ ኣብ እዋን ምምላስ ሊቀ ካህናት ዝነበረ፣ ክሳብ ያዱዓ (ወይ ያዱስ)፣ እቲ ኣሌክሳንደር ዓብዪ፣ ንጢሮስ ድሕሪ ምውራሩ፣ ናብ የሩሳሌም ምስ መጸ፣ ንያዱስ ብሊቀ ካህናት ክዳኑ ተቐቢልዎ፣ ትንቢት ዳንኤል ድማ ኣርእይዎ፣ እቲ ትንቢት ድማ ንወራራቱ ዝተነበየ ነበረ።

3. እቶም ዝቕጽሉ ወለዶ ካህናት፣ እቶም ቀንዲ ሰባትን ኣብ ዘመን ዮያቂም ንጡፋትን ዝነበሩ፣ ደቅታት እቶም ቀዳሞት። እዚኣ ኣስተብህል፣ ሓደ ወለዶ ኣገልገልቲ ምስ ሓለፈ፣ ካልእ ስለ ዝመጽእ፣ ንጸጋ ኣምላኽ ኣብ ቤተ ክርስትያኑን ንምሕላዉን ክንምስግን ምኽንያት ኣሎና። እቶም ኣብ ቁ. 1 ወዘተ. ከም ፍሉጣት ኣብ ወለዶኦም ዝተጠቕሱ ኩሎም፣ ኣብ ቁ. 12 ወዘተ. እንደገና ተጠቒሶም ኣለዉ፣ ኣብ ገለ ስማት ፍልልይ እኳ እንተሃለወ፣ ክልተ ጥራይ ይተርፉ፣ እቶም ደቆም እውን ኣብ ወለዶኦም ፍሉጣት ዝነበሩ—እዚ ድማ ብጣዕሚ ፍሉይ ኩነታት እዩ፣ ዕስራ ጽቡቓት ኣቦታት ዕስራ ጽቡቓት ደቅታት (ኣብዚ ብዙሓት ስለ ዘለዉ) ቦታኦም ዝመልኡ ምሕዳጎም።

4. እቶም ዝቕጽሉ ወለዶ ሌዋውያን፣ ወይ ድማ ድሕሪኡ ዝመጸ ወለዶ፤ እቶም ዝተጠቕሱ ካህናት ኣብ ዘመን ዮያቂም ሊቀ ካህናት ዝዓበዩ እዮም፣ እዞም ሌዋውያን ግና ኣብ ዘመን ኤልያሺብ (ቁ. 22)። ምናልባት ሽዑ እቶም ቅድሚ ሕጂ ዝተጠቕሱ ስድራቤታት ካህናት ክበላሾ ጀሚሮም ይኾኑ፣ ሳልሳይ ወለዶኦም ድማ ካብቶም ቀዳሞት ክልተ ወለዶታት ኣሕጺሩ ይኸውን፤ ግናኸ ዕዮ ኣምላኽ ብዘይ መሳርሒ ኣይተርፍን እዩ። ሽዑ ሓደ ወለዶ ሌዋውያን ተንስኡ፣ እቶም ቀንዲ ኣቦታት ተባሂሎም ዝተመዝገቡ (ቁ. 22)፣ ንጥቕሚ ቤተ ክርስትያን ብፍሉይ ኣገልገልቲ ነበሩ፣ ኣገልግሎቶም ድማ ንኣምላኽ ይኹን ንህዝቡ፣ ሌዋውያን ጥራይ ስለ ዝነበሩ፣ ማለት ካብቶም ታሕተዋይ ደረጃ ኣገልገልቲ ስለ ዝነበሩ፣ ዝተሓተ ተቐባልነት ኣይነበሮምን። ኤልያሺብ ሊቀ ካህናት ምስ ጦብያ ዝምድና ስለ ዝነበሮ (ምዕ. 13:4)፣ እቶም ካልኦት ካህናት ድማ ሃንቀውታኦም ኣሕለቑ፤ ሽዑ ግና እቶም ሌዋውያን ዝያዳ ቅንኣት ኣርኣዩ፣ እዚ ድማ በዚ ይረጋገጽ፣ እቶም ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ ምትርጓም (ምዕ. 8:7) ከምኡ እውን ኣብ ምጽላይ (ምዕ. 9:4, 5) ዝተዋፈሩ ኩሎም ሌዋውያን ነበሩ እምበር ካህናት ኣይነበሩን፣ ንውልቃዊ ብቕዓቶም ካብ ስርዓቶም ንላዕሊ ስለ ዝተገብረ። እዞም ሌዋውያን ገሊኦም ደረፍቲ ነበሩ (ቁ. 24)፣ ንምምስጋንን ንምውዳስን፣ ገሊኦም ድማ ሓለውቲ ኣፍደገታት ነበሩ (ቁ. 25)፣ ኣብ መዓጹታት ሓለውቲ ኮይኖም፣ ክልቲኦም ድማ ከም ትእዛዝ ዳዊት።

12:27-43 ኩለን ከተማታትና፣ ኩለን ገዛውትና ቅድስና ንእግዚኣብሔር ዝብል ጽሑፍ ኣብ ልዕለአን ክጸሓፍ ኣለዎ። እቲ ኣማኒ ንእግዚኣብሔር ዘየወፈየሉ ነገር ገለ እኳ ክጅምር የብሉን። ንእግዚኣብሔር ዝኸውን ዝኾነ ይኹን ስራሕ ብኣና ኣቢሉ ክስራሕ ከሎ፡ ኣእዳውና ኸነጽህ እሞ ልብና ኸነንጽህ ክንጥንቀቕ ይግባእ። ነቶም ንኻልኦት ንምቅዳስ ዝጥቀሙ፣ ርእሶም ክቕድሱ እሞ ንእግዚኣብሔር ክኸልሉ ኣለዎም። ነቶም ዝተቐደሱ፣ ኩሎም ምቾታት ፍጥረቶምን ኣስትምቓሮምን ይቕደሱ። እቶም ህዝቢ ብጣዕሚ ተሓጎሱ። ኩሎም ብህዝባዊ ምሕረት ዝካፈሉ፣ ብህዝባዊ ምስጋና ክሳተፉ ይግባእ።

ቁጽሪ 27-43 ቅድሚ ሕጂ ነቲ ናይ የሩሳሌም ቅጽሪ ብብዙሕ ፍርህን ምንቅጥቃጥን ከም እተሰርሐ ኣንቢብና ኢና። ኣብዚ ድማ ብብዙሕ ሓጎስን ዓወትን ከም እተወፈየ ንረክብ። እቶም ብንብዓት ዚዘርኡስ ብእልልታ ኺዓጽዱ እዮም።

I. እዚ ወፈያ ቅጽሪ እንታይ ትርጉም ከም ዝነበሮ ኽንሓትት ኣሎና። ነቲ ከተማ ምውፋይ እውን ዜጠቓልል ከም ዝነበረ ኽንግምት ኢና (እቲ ሓዋሲ ነቲ ሓዊሱዎ ዘሎ ነገር)፣ ስለዚ ድማ እታ ከተማ ብግቡእ ክሳዕ እትመልእ ኣይተገብረን፣ ነህ. 11:1።

1.