ኦሪት ዘፍጥረት 27

ምዕራፍ 27 ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፡ ናብቲ ናይ ዔሳውን ያዕቆብን ቃልሲ ዘርኢ ፍጻሜ ንምለስ። ዔሳው ንበዅሪኡ ብንዕቀት ንያዕቆብ ሸይጥዎ ነበረ፤ ዔሳው ግና፡ ኣብ ፍቕሪ ኣቦኡ እንተጸንዔ፡ በቲ ውዕል እቲ ንሱ ድኻ ከም ዘይከውን፡ ያዕቆብ ከኣ ሃብታም ከም ዘይከውን ተስፋ ገበረ። በዚ ኸኣ በረኸት ከረክብ ሓሰበ። ስለዚ፡ ንበዅሪኡ ብንዕቀት (ብዕሽነት ንርእሱ ዝገደፎ) ብምጥፋኡ፡ ያዕቆብ ብተንኮል ዝወሰዶ በረኸት ብምስኣኑ ብኸመይ ብቕንዕና ከም እተቐጽዔ ንርኢ። እዚ ዛንታ እዚ ኸኣ ኣብ እብራውያን 12:16, 17 ከምዚ ኢሉ ተገሊጹ ኣሎ፦ «በዅሪኡ ስለ ዝሸጠ፡ በረኸት ክወርስ ምስ ደለየ ግና ተነጸገ።» እቶም ንስም ሃይማኖትን ንእምነትን ዝንዕቁ፡ ብንእሽቶ ነገር ከኣ ዝድርብይዎ፡ በዚ ኸኣ ንሓይልታትን መሰላትን ይስእኑ። ኣብዚ ኸኣ፡

I. ይስሃቅ ንበረኸት ኣብ ዔሳው ንምውራስ ዝነበሮ ዕላማ (ቁ. 1-5)።

II. ርብቃ ንያዕቆብ በረኸት ንምርካብ ዝገበረቶ ተንኮል (ቁ. 6–17)።

III. ያዕቆብ ነቲ ተንኮል ብዓወት ምምሕዳሩን በረኸት ምውሳዱን (ቁ. 18–29)።

IV. ዔሳው በዚ ዝተሰምዖ ሕርቃን፡ እዚ ኸኣ፡

1. በረኸት ንምርካብ ንኣቦኡ ብዓብዪ ጽንዓት ምልማኑ (ቁ. 30–40)።

2. ነቲ በዅሪ በረኸት ስለ ዝሰረቖ ንሓውኡ ዝነበሮ ዓብዪ ጽልኢ (ቁ. 41, ወዘተ.)።

ቁጽሪ 1-5 ኣብዚ ኸኣ፡

I. ይስሃቅ ውርሻኡ ንምግባርን ንዔሳው ወራሲኡ ንምግባርን ዝነበሮ ዕላማ። እቲ ብዛዕባ መሲህን ምድሪ ከነኣንን ዝተዋህበ ተስፋ፡ ንመንፈሳውን ዘለኣለማውን በረኸት ዝሓዘን ዘመልክትን ዓብዪ እምነት ነበረ። እዚ ኸኣ ፈለማ ንኣብርሃም ተዋሂቡ፡ ብመለኮታዊ መምርሒ ድማ ንይስሃቅ ኣመሓላለፎ። ይስሃቅ ሕጂ ኣሪጉ ስለ ዝነበረ፡ ብዛዕባ እቶም ክልተ ደቁ፡ እቲ ዓብዪ ንእቲ ንእሽቶ ኸገልግል ምዃኑ ዝገልጽ መለኮታዊ ትንቢት ኣይፈልጥን ወይ ኣይተረድኦን ወይ ብግቡእ ኣይሓሰበሉን ነበረ። ስለዚ፡ ኣብቲ ተስፋ ዝነበረ ኹሉ ክብረትን ስልጣንን ኣብ ዔሳው ወዲ በዅሪኡ ንምውራስ ወሰነ። ኣብዚ ኸኣ፡ ኣምላኽ ብዛዕባ እዚ ጉዳይ እዚ ዝሃቦ ምልክታት እንተ ዝፈልጥ ነይሩ (ከም ዝፈልጥዎ ዝሕሰብ እዩ)፡ ካብቲ ዝግባእ ንላዕሊ ብፍቕሪ ስጋን ብልሙድ ኣገባብ ውርሻን ተመሪሑ ነበረ። ማስታወሻ፦ ንሕና ካብ መለኮታዊ ምግላጽ ንላዕሊ ብገዛእ ኣእምሮና ንምምራሕ ቅሩባት ኢና፡ በዚ ኸኣ ብዙሕ ግዜ ንስሕት። እቶም ጥበበኛታትን ምሁራትን፡ ሓያላትን ክቡራትን ንተስፋ ክወርስዎ ኣለዎም ንብል፤ ኣምላኽ ግና ከም ሰብ ኣይርእን እዩ። 1 ሳሙኤል 16:6, 7 ተመልከት።

II. ነዚ ዕላማ እዚ ንምፍጻም ንዔሳው ዝሃቦ መምርሒታት። ኣብ ቁጽሪ 1 ከኣ ናብኡ ጸውዖ። ዔሳው፡ እንተኳ ተመርዕዩ እንተነበረ፡ ገና ኣይተሰጋገረን ነበረ፤ ብምምርዓዉ ንወለዱ ብዙሕ እንተኳ ኣሕዚኑ እንተነበረ፡ ግና ኣይሰጎግዎን። እንተላይ ምስኡ ተዓሪቖም ነቲ ኩነታት ብዝሓሸ መገዲ ተቐቢሎምዎ ዝመስል እዩ። ማስታወሻ፦ ወለዲ ብደቆም ብቕንዕና እንተ ተቖጢዖም እኳ፡ ግና ኣይተዓረቕቲ ክኾኑ የብሎምን።

1. ሕጂ እዚ ንምግባር ዝወሰነሉ ምኽንያታት ነገሮ (ቁ. 2)፦ «ኣነ ኣሪገ እየ፡ ስለዚ ድማ ቀልጢፈ ክመውት እየ። ግናኸ መዓልቲ ሞተይ ኣይፈልጥን እየ፡ መዓስ ከም ዝመውት እውን ኣይፈልጥን እየ። ስለዚ፡ ሓደ ግዜ ክግበር ዘለዎ ነገር ሕጂ ክገብሮ እየ።» ማስታወሻ፦ (1.) ሽማግለታት ብዝውስኽ ድኻም ዕድመኦም፡ ኢዶም ዝረኸበቶ ነገር ብቕልጡፍን ብዘለዎም ንእሽቶ ሓይልን ክገብሩ ክዝክሩ ይግባእ። ኢያሱ 13:1 ተመልከት። (2.) ብዛዕባ እዋን ምውጻእና ካብዛ ዓለም ዘሎ ዘይምርግጋእ (ኣምላኽ ብጥበብ ዝሓበኣና)፡ ዕዮ መዓልቲ ኣብ መዓልቱ ንምግባር ከነፋጥነና ይግባእ። ልብን ገዛን ክልቲኡ ብስርዓት ክቕመጥን ክሕሎን ኣለዎ፡ ከመይሲ ወዲ ሰብ ብዘይሓሰብናያ ሰዓት ይመጽእ እዩ፤ መዓልቲ ሞትና ስለ ዘይንፈልጥ፡ ንዕዮ ህይወትና ክንጥንቀቕ ይግባእ።

2. ንሱ ወራሲኡ ንምግባር ዝሓሰበሉ፡ ንፍጻመ ናይ መወዳእታ ውርሻኡን ኪዳኑን ንምድላው ነገራት ከዳልው ኣዘዞ (ቁ. 3, 4)። ዔሳው ንኣደን ክኸይድ፡ ኣደን ዝገበሮ ስጋ ኸኣ ከምጽእ ነበሮ። ኣቦኡ ኸኣ ካብኡ በሊዑ ክባርኾ ነበረ። ኣብዚ ኸኣ፡ ከምቲ ልሙድ ዝውሰድ፡ ንመንፈሱ ንምሕዳስን በረኸት ብህያውነት ንምሃብን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ቅድሚ ነዚ ሞገስ እዚ ምሃቡ፡ ካብ ወዱ ሓድሽ ናይ ወዳዊ ግዴታን ፍቕርን መርኣያ ንምርካብ እዩ ዝሓሰበ። ምናልባት ዔሳው፡ ካብ ዝመርዐወ ጀሚሩ፡ ኣደን ዝገበሮ ስጋኡ ናብ ኣንስቱ የምጽእ ነበረ እምበር፡ ከም ቀደም (ምዕ. 25:28) ናብ ኣቦኡ ኣይነበረን። ስለዚ ይስሃቅ፡ ቅድሚ ምባርኹ፡ ነዚ ናይ ኣኽብሮት ተግባር እዚ ከርእዮ ደለየ። ማስታወሻ፦ እቲ ንእሽቶ ብዓብዪ እንተ ተባሪኹ፡ እቲ ዓብዪ ብንእሽቶ ክግልገልን ክኽበርን ይግባእ። «ነፍሰይ ቅድሚ ምማተይ ክትባርኸካ» በለ። ማስታወሻ፦ (1.) ጸሎት ናይ ነፍሲ ዕዮ እዩ እምበር፡ ናይ ከንፈር ጥራይ ኣይኮነን፤ ከምቲ ነፍሲ ንኣምላኽ ኣብ ምባርኽ እትጥቀመሉ (መዝሙር 103:1)፡ ንርእስናን ንኻልኦትን ኣብ ምባርኽ እውን ክትጥቀመሉ ይግባእ። በረኸት ካብ ልቢ እንተ ዘይመጸ፡ ናብ ልቢ ኣይመጽእን እዩ። (2.) ዕዮ ህይወት ቅድሚ ምማትና ክግበር ኣለዎ፡ ከመይሲ ድሕሪኡ ክግበር ኣይከኣልን እዩ (መክብብ 9:10)፤ ክንመውት ከለና፡ ካብ ምሟት ወጻኢ ካልእ ዝግበር ነገር ከም ዘይብልና ምግባር ኣዝዩ ዝምነ እዩ። ይስሃቅ ድሕሪ እዚ ልዕሊ ኣርባዓ ዓመት ኖረ፤ ስለዚ፡ ውርሻኦም ብምግባርን ንሞት ብምድላውን ቀልጢፎም ከም ዝመውቱ ሓደ እኳ ኣይሕሰብ።

27:1-5 ናይ መሲሕ ከምኡ'ውን ናይ ምድሪ ከነኣን ተስፋታት ናብ ይስሃቅ በጺሖምዎ ነይሮም። ይስሃቅ በዚ ግዜ'ዚ ኣስታት 135 ዓመት ዝዕድመኡ፣ ደቁ ድማ ኣስታት 75 ዓመት ዝዕድመኦም ከለዉ፣ ነቲ ብዛዕባ ክልቲኦም ደቁ እቲ ዓቢ ንእሽቶ ከገልግል ከም ዝኾነ ዝተነግረ መለኮታዊ ቃል ብግቡእ ዘይሓሰበ ብምዃኑ፣ ነቲ ኣብቲ ተስፋ ዝነበረ ኩሉ ክብሪን ስልጣንን ኣብ በዅሪ ወዱ ኤሳው ክህቦ ወሰነ። ንሕና ካብ መለኮታዊ ምግላጽ ንላዕሊ ካብ ገዛእ ርእስና ምኽንያትና ንምውሳን ብዙሕ ግዜ ንቐርብ፣ በዚ ድማ ብዙሕ ግዜ መንገድና ንስሕት።

ቁጽሪ 6-17 ርብቃ ንያዕቆብ ነቲ ንዔሳው እተዳለወ በረኸት ንኸምርሕ ትፍትን ኣላ። ኣብዚ ድማ፡

I. እቲ ዕላማ ጽቡቕ ነበረ፣ ከመይሲ በቲ ንስምዒታታ እትመርሓሉ ዝነበረት ቃል ኣምላኽ እያ ኣብዚ ዕላማ እዚ እተመርሐት። ኣምላኽ ከምኡ ኸም ዝኸውን፡ እቲ ዓብዪ ንእቲ ንእሽቶ ኸገልግል ከም ዝኾነ ተዛሪቡ ነበረ። ስለዚ ርብቃ ከምኡ ኸም ዝኸውን ወሲና፡ ሰብኣያ ንቓል ኣምላኽ ኪጻረር ኪፍትን ክትርኢ ኣይከኣለትን።

II. እቲ መገዲ ግን ሕማቕ ነበረ፡ ብዝኾነ መገዲ እውን ቅኑዕ ኣይነበረን። ንዔሳው ካብ በረኸት ምሕራም ግጉይ እንተዘይነበረ (ንሱ ባዕሉ ንበዅሪነቱ ብምሻጥ ስለ ዝሰኣኖ)፡ ንይስሃቅ ግን ግጉይ ነበረ፣ ብድኻሙ ተጠቒምካ ምትላል ነበረ። ንያዕቆብ እውን ግጉይ ነበረ፣ ንሳ ብሓሶት ብኣፉ ብምእታው፡ ወይ ድማ ብየማናይ ኢዱ ብምእታው፡ ኬታልል መሃረቶ። ብኸምዚ መገዲ ብተንኮል እንተረኺብዎ፡ እቲ በረኸት ንዕኡ ወይ ንዘርኡ ኪጠቕሞ እንተኾይኑ፡ ንዘይውዳእ ጥርጣረ ኺቃልዖ እዩ፣ ብፍላይ ኣቦኡ ነቲ ምትላል ምስ ፈለጠ፡ ከም ዝኽእል ድማ፡ ብስሕተት ሰብ (error personae) ከም ዝተሰረዘ ጌሩ እንተኣቕረበ። ንሱ ባዕሉ እውን ነቲ ሓደጋ ይፈልጥ ነበረ፣ ምናልባት ከም ዝኸውን፡ ነቲ በረኸት እንተዘይረኺብዎ፡ መርገም ኣቦኡ ኣብ ልዕለኡ ኸምጽእ ይኽእል ነበረ፡ እዚ ኸኣ ካብ ዝኾነ ይኹን ንላዕሊ ይፈርሆ ነበረ። ብተወሳኺ፡ ነቲ ንዕውር ካብ መገዲ ዘስሕቶ ዝወርድ መርገም ኣምላኽ ተቓሊዑ ነበረ። ዘዳ. 27:18። ርብቃ ይስሃቅ ንዔሳው በረኸት ኪህብ ከሎ ምስ ሰምዐት፡ ካብ ምድንንጋር ምስ ተመልሰ፡ ናብ ይስሃቅ ከይዳ፡ ብትሕትናን ብቁምነገርን ኣምላኽ ብዛዕባ ደቆም ዝበሎ እንተዘከረቶ፡—ብተወሳኺ ዔሳው ንበረኸት ብምሻጥ በዅሪነቱን ብምምርዓው ኣረማውያን ኣንስትን ከመይ ከም ዝሰኣኖ እንተኣርኣየቶ፡ ይስሃቅ ብፍላጥን ብፍቓድን ንያዕቆብ በረኸት ኪህብ ከም ዝተደፋፍአ፡ ብኸምዚ ጌሩ ኺታልል ከም ዘየድለዮ ኪኸውን ይኽእል ነበረ። እዚ ኸኣ ክብሪ ዘለዎን ዘመስግን ዝኾነ፡ ኣብ ታሪኽ እውን ጽቡቕ ኪመስል ነበረ። እንተኾነ ግን፡ ኣምላኽ ንሳ ነዚ ዘይቅኑዕ መገዲ ኽትወስድ ገደፋ፡ ንሱ ኸኣ ካብ ክፉእ ጽቡቕ ብምውጻእ፡ ብሓጢኣትን ዕሽነት ሰባትን ንዕላማኡ ኸገልግል ክብሪ ኺረክብ፡ ንሕና ድማ ኣብ ዓለም ብዙሕ ክፋእን ምትላልን እንተሃለወ እውን፡ ኣምላኽ ብፍቓዱ ንኽብሩ ከም ዝመርሖ ንፈልጥ ምዃንና ዕግበት ክንረክብ። እዮብ 12:16 ተመልከት፡ ምስኡ ሓይልን ጥበብን ኣሎ፣ እቲ ዝተታለለን እቲ መታለልን ናቱ እዮም። ይስሃቅ ንስምዒት ምርኣይኡ ኣጥፊኡ ነበረ፡ እዚ ኸኣ ኣብዚ ጉዳይ እዚ ኺታልል ኣይከኣልን ነበረ፣ ምኽንያቱ ኣምላኽ ፍልልይ ገጽ ብኸምዚ ዝገርም መገዲ ስለ ዝሰርዖ፡ ክልተ ገጽ ብልክዕ ሓደ ኣይኮነን። ከምዚ ዝበለ ፍልልይ እንተዘይነበረ፡ ምዝርራብን ንግድን ኪቕጽል ኣይከኣልን ነበረ። ስለዚ ንሳ ኬታልል ፈተነት፡

1. ንስምዒት ምጥዓሙ፣ ብምምራጽ ዝተሓረደ ፍየል ብምስራሕ፡ ብምጥዓም፡ ብምቕራብ፡ ከም ስጋ ኣራዊት ጌርካ ንኽኣምኖ ምግባር፡ እዚ ኸኣ ክገብሮ ዘጸግም ኣይነበረን። ነቲ ጥዑም ዝደልዩን ንስምዒቶም ዘርብሑን ሰባት ዕሽነት እዩ። ነቲ ዝንዕቕዎን ዘይፈትውዎን ከም ዝኾነ ጌርካ ምትላል ቀሊል እዩ፣ ከመይሲ ካብቲ ብርግጽ ዝመርጽዎ ብዙሕ ኣይፍለን እዩ። ሰሎሞን ከም ዝነግረና፡ ጥዑም ምግቢ መታለሊ እዩ፣ ከመይሲ ብሓደ ጥራይ ዘይኮነስ ብብዙሕ መገዲ ክንታለል ንኽእል ኢና። ምሳ. 23:32።

2. ንስምዒት ምትንካፍን ምሽቶትን። ንርብቃ ኣልባሳት ዔሳው፡ ማለት እቲ ዝበለጸ ክዳኑ፡ ኣብ ያዕቆብ ኣልበሰቶ። ዔሳው በረኸት ካብ ኣቦኡ ኪቕበል ከሎ፡ ንሓጎስን ንኣቦኡ ዘለዎ ኣኽብሮትን ንምግላጽ እቲ ክዳን ኪለብስ ከም ዝኽእል ይሕሰብ ነበረ። ይስሃቅ ነዚ ብዓይነት ጨርቁን ቅርጹን ሽታኡን ናይ ዔሳው ምዃኑ ፈሊጥዎ ነበረ። ካብ ሰማያዊ ኣቦና በረኸት ክንረክብ እንተኾይንና፡ ብጽድቁ ተኸዲንና፡ ብኣልባሳት እቲ ዓብዪ ሓውና፡ ማለት ኣብ ብዙሓት ኣሕዋት በዅሪ ዝኾነ፡ ክንመጽእ ኣሎና። እቲ ልስሉስን ልሙጽን ኢድን ክሳድን ያዕቆብ ከይከድዖ፡ ብሓድሽ ዝተሓርደ ፍየል ቈርበት ከደነቶም፡ ምናልባት ከኣ ገጽ እውን ከፊሉ፡ ቁ. 16። ዔሳው ብሓቂ ሸካር ነበረ፣ ያዕቆብ ከምኡ ኪኸውን እዚ ጥራይ እዩ ዘድልዮ ነይሩ። እቶም ብግብሮም ሸካራትን ጨካናትን ኪመስሉ ዝደልዩ፡ ንሰብ ከም እንስሳ ይገብሩዎ፡ ብኸምዚ ጌሮም ድማ ንርእሶም የሕፍሩ። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ያዕቆብ ንሓደጋ መርገም ምስ ተቓወመ፡ ርብቃ ዝበለቶ ቃል ኣዝዩ ዘይተሓስበ ነበረ፡ “ወደይ፡ መርገምካ ኣብ ልዕለይ ይኹን” ቁ. 13። ክርስቶስ ብሓቂ ሓያል ምድሓን ስለ ዝኾነ፡ ሓያል ምጽዋር እውን ስለ ዝኾነ፡ “መርገም ኣብ ልዕለይ ይኹን፡ ድምጸይ ጥራይ ስማዕ” ኢሉ እዩ።