2ይ ነገስት 16

TIG24ትግርኛ20 ፍቕድታት

1ኣብ መበል ዓሰርተው ሾብዓተ ዓመት ጴቃ ወዲ ረማልያ፡ ኣሓዝ ወዲ ዮታም ንጉስ ይሁዳ ነገሰ።

2ኣሓዝ ኪነግስ ከሎ ወዲ ዕስራ ዓመት ነበረ፣ ኣብ የሩሳሌም ድማ ዓሰርተው ሽዱሽተ ዓመት ነገሰ፣ ከም ኣቦኡ ዳዊት ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ኣምላኹ ቅኑዕ ኣይገበረን።

3ንሱ ግና ብመገዲ ነገስታት እስራኤል ተመላለሰ፣ እወ፣ ወዱ ድማ ከምቲ እግዚኣብሄር ኣብ ቅድሚ ደቂ እስራኤል ዝሰጎጎ ኣህዛብ ብሓዊ ይሓልፍ።

4ኣብ በረኽትን ኣብ ኣኽራንን ኣብ ትሕቲ ነፍሲ ወከፍ ለምለም ኣእዋምን ድማ መስዋእቲ ገበረ፡ ትኪ ድማ ገበረ።

5ሽዑ ረዚን ንጉስ ኣራምን ፔካ ወዲ ረማልያ ንጉስ እስራኤልን ክዋግኡ ናብ የሩሳሌም ደየቡ፣ ንኣሓዝ ከበብዎ ግና ኣይከኣሉን።

6በቲ ጊዜ እቲ፡ ረዚን ንጉስ ኣራም፡ ንኤላት ናብ ኣራም መለሳ፡ ንኣይሁድ ድማ ካብ ኤላት ሰጐጎ። ኣራማውያን ድማ ናብ ኤላት መጺኦም ክሳዕ ሎሚ ኣብኣ ተቐመጡ።

7ሽዑ ኣሓዝ ናብ ቲግላት-ጲለሰር ንጉስ ኣሶር ልኡኻት ሰደደ፡ ኣነ ባርያኻን ወድኻን እየ። ደይብካ ካብ ኢድ ንጉስ ኣራምን ካብ ኢድ እቲ ዝትንስእ ንጉስ እስራኤልን ኣድሕነኒ። ኣንጻረይ።

8ኣሓዝ ድማ ነቲ ኣብ ቤት እግዚኣብሄርን ኣብ መዝገብ ቤት ንጉስን ዚርከብ ብሩርን ወርቅን ወሲዱ ናብ ንጉስ ኣሶር ከም ህያብ ሰደዶ።

9ንጉስ ኣሶር ድማ ናብ ደማስቆ ተጓዒዙ ወሲዱ ንህዝቡ ናብ ቂር ናብ ስደት ኣእትዩ ንረዚን ቀተሎ እሞ፡ ንጉስ ኣሶር ሰምዖ።

10ንጉስ ኣሓዝ ድማ ምስ ቲግላት-ጲለሰር ንጉስ ኣሶር ኪቕበሎ ናብ ደማስቆ ከደ፡ ኣብ ደማስቆ ኸኣ መሰውኢ ረኣየ። ንጉስ ኣሓዝ ድማ ንካህን ኡርያ ከም ኵሉ ምፍራይ መርኣያ እቲ መሰውእን ቅርጹን ሰደደሉ።

11ካህን ኡርያ ድማ ከምቲ ንጉስ ኣሓዝ ካብ ደማስቆ ዝለኣኾ ኩሉ መሰውኢ ሰረሐ። ካህን ኡርያ ድማ ኣብ ልዕሊ እቲ ካብ ደማስቆ ዝመጸ ንጉስ ኣሓዝ ገበረ።

12ንጉስ ካብ ደማስቆ ምስ መጸ ድማ፡ እቲ ንጉስ ነቲ መሰውኢ ረኣዮ፡ እቲ ንጉስ ድማ ናብቲ መሰውኢ ከይዱ ኣብኡ ሰውአ።

13ዚሓርር መስዋእቱን መስዋእቲ ብልዑን ድማ ወሊዑ፡ መስዋእቲ መስተኡ ኣፍሰሰ፡ ደም መስዋእቱ ምስጋና ድማ ኣብ መሰውኢ ነጸገ።

14ነቲ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ዝነበረ መሰውኢ ኣስራዚ እውን ካብ ቅድሚት እታ ቤት፡ ኣብ መንጎ እቲ መሰውእን ቤት እግዚኣብሄርን ኣምጺኡ፡ ብሸነኽ ሰሜን እቲ መሰውኢ ኣቐመጦ።

15ንጉስ ኣሃዝ ድማ ንካህን ኡርያ ኣዘዞ፡ ከምዚ ድማ በሎ፦ “ኣብቲ ዓብዪ መሰውኢ ነቲ ዚሓርር መስዋእቲ ንግሆን ነቲ ናይ ምሸት መስዋእቲ ብልዕን ነቲ ዚሓርር መስዋእቲ ንጉስን መስዋእቲ ብልዕን፡ ምስ ዚሓርር መስዋእቲ ኵሎም ህዝቢ እታ ሃገርን ናቶምን ኣቃጽልዎ። መስዋእቲ መግቢን መስዋእቲ መስተኦምን፤ ኵሉ ደም እቲ ዚሓርር መስዋእትን ኵሉ ደም እቲ ግዳይን ድማ ኣብ ልዕሊኡ ንጸግ፤ እቲ ናይ ኣስራዚ መሰውኢ ድማ ንዓይ ክምርምሮ እዩ።

16ካህን ኡርያ ድማ ከምቲ ንጉስ ኣሓዝ ዝኣዘዞ ዅሉ ገበረ።

17ንጉስ ኣሓዝ ድማ ንዶባት እተን መሕጸቢ ሰረገላታት ቆሪጹ ነቲ መሕጸቢ መሕጸቢ ካብአን ኣውጽኦ። ነቲ ባሕሪ ድማ ካብተን ኣብ ትሕቲኡ ዝነበራ ኣስራዚ ከብቲ ኣውሪዱ ኣብ ጽርግያ ኣእማን ኣንበሮ።

18እቲ ኣብታ ቤት ዝሃንጽዎ መሕብኢ ንሰንበትን ናብ ደገ ንጉስን ድማ ንንጉስ ኣሶር ካብ ቤት እግዚኣብሄር ተመልሰ።

19እቲ ዝገበሮ ተወሳኺ ታሪኽ ኣሓዝ፡ ኣብ ዜና መዋእል ነገስታት ይሁዳዶ ኣይተጻሕፈን፧

20ኣሓዝ ድማ ምስ ኣቦታቱ ደቀሰ፡ ምስ ኣቦታቱ ድማ ኣብ ከተማ ዳዊት ተቐብረ። ወዱ ህዝቅያስ ድማ ኣብ ክንድኡ ነገሰ።

ትርጓሜ

ምዕራፍ 16 እዚ ምዕራፍ እዚ ብምሉኡ ብግዝኣት ኣሓዝ ዝተመልአ እዩ፤ ዝሓሸ እንተዘይኮይኑ ግን እኹል እዩ። ንሱ ጽቡቕ ኣቦ ነበሮ፣ ዝሓሸ ወዲ ድማ ነበሮ፣ ገና ግን ንሱ ባዕሉ ካብቶም ዝኸፍኡ ነገስታት ይሁዳ ሓደ ነበረ።

I. ንሱ ኣዝዩ ፍሉጥ ጣዖት ኣምላኺ ነበረ (ቁጽሪ 1-4)።

II. ብናይ ቤተ መቕደስ ሃብቲ ከምኡ’ውን ብናቱ፣ ንጉስ ኣሶር ንሶርያን እስራኤልን ከጥቅዕ ተቖጸሮ (ቁጽሪ 5-9)።

III. ኣብ ደማስቆ ዝረኣዮ ናይ ጣዖት መሰውኢ ንኣብነት ብምውሳድ፣ ኣብ ቤተ መቕደስ ኣምላኽ ሓድሽ መሰውኢ ሰርሐ (ቁጽሪ 10-16)።

IV. ንኣቑሑ ቤተ መቕደስ ኣባኸኖን ሰረቖን (ቁጽሪ 17, 18)።

ከምኡ ድማ ታሪኹ ይዛዘም (ቁጽሪ 19, 20)።

ቁጽሪ 1-4 ኣብዚ ብዛዕባ ግዝኣት ኣሓዝ ዝምልከት ኣጠቃላሊ ባህርይ ንረክብ። መዓልታቱ ሒደት ከምኡ’ውን ክፉኣት ነበራ—ሒደት፣ ምኽንያቱ ኣብ ሰላሳን ሽዱሽተን ዓመቱ ሞይቱ፤ ክፉኣት፣ ምኽንያቱ ኣብዚ ከምዚ ተነጊሩና ኣሎ።

1. ከም ዳዊት ቅኑዕ ነገር ኣይገበረን (ቁጽሪ 2)፣ ማለት፣ ዳዊት ዝተመስገነሉ ንዝተመደበ ኣገልግሎትን ኣምልኾን ኣምላኽ ዝምልከት ዝኾነ ይኹን ሓልዮትን ፍቕርን ኣይነበሮን። ንቤተ መቕደስ ፍቕሪ ኣይነበሮን፣ ንግቡኡ ናብ ኣምላኽ ኣይተገደሰን፣ ንሕጉ ድማ ኣይተኸተለን። በዚ ድማ ንዳዊት ኣይመስለንን፤ ካብ ቤት ዳዊት ምዃኑን ካብ ወለዶ ዳዊት ምዃኑን ክብሩ ነበረ፣ ሕጂ ኣብ ዝፋን ምህላዉ ድማ ብጥንታዊ ኪዳን ኣምላኽ ምስ ዳዊት ዝተረኽበ እዩ ነይሩ፣ እዚ ድማ ንኽፍኣቱ ዝኸፍአ ገበሮ፤ ምኽንያቱ ንኽቡር ስምን ስድራን ውርደት ነበረ፣ ስለዚ ድማ ንሱ ባዕሉ ውርደት ነበረ (Degeneranti genus opprobrium—ጽቡቕ ወለዶ ካብኡ ንዝወርድ ውርደት እዩ)፣ ንሱ ካብ ሃይማኖት ዳዊት ተረባሒ እኳ እንተነበረ፣ ብኣሰሩ ግን ኣይተጓዕዘን።

2. ብመገዲ ነገስታት እስራኤል ተጓዕዘ (ቁጽሪ 3)፣ እቶም ኩሎም ንጥጃታት ዘምልኹ ነበሩ። ከም የሆራምን ኣሓዝያን ምስ ቤት ኣሓብ ዝነበሮም ዝምድና፣ ንሱ ምስኦም ዝኾነ ይኹን ዝምድና ኣይነበሮን፣ ግናኸ፣ ex mero motu—ብዘይ ዝኾነ ምትብባዕ፣ ብመገዶም ተጓዕዘ። ነገስታት እስራኤል ንጣዖት ኣምልኾኦም ፖሊሲን ምኽንያታት መንግስትን ይጥቀሙ ነበሩ፣ ኣሓዝ ግን ከምዚ ዝበለ ምኽንያት ኣይነበሮን፡ ኣብኡ እቲ ዝበለጸ ዘይምክንያታዊን ዘይፖለቲካዊን ነገር ነበረ። ንሳቶም ጸላእቱ ነበሩ፣ ብጣዖት ኣምልኾኦም ድማ ንርእሶም ጸላእቲ ምዃኖም ኣርኣዩ፤ ገና ግን ብመገዶም ተጓዕዘ።

3. ንደቁ ብሓዊ ኣሕለፎም፣ ንኽብሪ ናይቶም ርኹሳት ኣማልኽቱ። ኣንደዶም፣ ከምኡ ድማ ብንጹር ብዛዕባኡ ተነጊሩ ኣሎ (2 ዜና መዋእል 28:3)፣ ገሊኦም ኣንደዶም፣ ምናልባት ድማ ካልኦት (ሕዝቅያስ ባዕሉ እኳ እንተዘይተረፈ፣ ድሕሪኡ ግን ብኡ ኣይተጎድአን) ኣብ መንጎ ክልተ ኣባና ወይ ብሓዊ ክሓልፉ ገበሮም፣ ንጣዖት ከም ዝተወፈዩ ንምሕባር።

4. ከምቲ እግዚአብሔር ዘባረሮም ኣረማውያን ፍንፉን ተግባራት ገበረ። ኣብ ቅድሚ ዓይኑ ናብ ጕድጓድ ወዲቖም ዝረኣዮም ብሃይማኖቱ ክምርሓሎም ምፍታኑ ዓብዪ ዕሽነቱ ነበረ፣ ክስዕቦም ድማ፤ ኣምላኽ ፍንፉን እዩ ዝበሎም ልምድታት ክስዕብ ምፍታኑ ድማ ዓብዪ ርኽሰቱ ነበረ፣ ከምኡ ድማ ኣምላኽ ዘባረሮም ሰባት ዝገበሩዎ ክገብር ጀመረ፣ በዚ ድማ ንኣምላኽ ብቐጥታ ተጻረረ።

5. ኣብ ኣርዑት ቦታታት መስዋእቲ ኣቕረበ፣ ቁጽሪ 4። ኣቦኡ ንሳቶም ከርሕቕ ዝኸእል ቅንኣት እንተዝህልዎ፣ ምብልሻው ደቁ ምተኸልከለ ነይሩ፤ ግናኸ፣ ንሓጢኣት ዝዕዘቡ ንዝመጽኡ ወለዶታት እንታይ ሓደገኛ መፈንጠራ ከም ዝሰርዑ ኣይፈልጡን። ንቤት ኣምላኽ ገደፋ፣ ኣብ ግዜ ኣቦኡ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ብዙሕ ግዜ ዝጸንሓሉ ቦታ ደኸሞ፣ ኣምልኾኡ ድማ ኣብ ልዑል ኣኽራናት፣ ኣብኡ ዝሓሸ ርእየት ዝረክብ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ትሕቲ ሓምላይ ኣእዋም፣ ኣብኡ ዝያዳ ባህ ዘብል ጽላል ዝረክብ፣ ፈጸመ። ብሃይማኖት ዘይኮነስ ብፍቓድ ዝምራሕ ሃይማኖት ዋጋ ዘይብሉ ነበረ።

16:1-9 ንኣሓዝ ሒደት ከምኡውን ሕማቕ መዓልትታት ነበራኦ። እቶም ልቦም ዝዂንንዎም ሰባት፡ ብመዓልቲ ጸበባ፡ ኣብ ክንዲ ናብ ኣምላኽ ዝኸዱ፡ ናብ ዝኾነ ይኹን ቦታ ክኸዱ እዮም። እታ ሓጢኣት ንርእሳ መቕጻዕቲ ነበረት። ብሓንቲ ሓጢኣት ርእሶም ናብ ጭንቂ ዘእትዉ ሰባት፡ ብኻልእ ሓጢኣት ርእሶም ንምድሓን ምፍታን ልሙድ እዩ።

ቁጽሪ 5-9

እዚኣ ትርኢት እያ፣

1. እቶም ምስኡ ዝተሓባበሩ ጎረባብቱ፣ ነገስታት ሶርያን እስራኤልን፣ ኣብ ልዕሊኡ ዝገበርዎ ፈተነ። ኢሳይያስ 7:6 ከም ዝብሎ፣ ንየሩሳሌም ክሕዝዋን ንጉስኦም ኣብኣ ከንብሩን ሓሲቦም ነበሩ። እዚኦም ግን ኣይሰለጦምን፣ ንጉስ ሶርያ ግን ኤላት ዝተባህለ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከብ ዓብዪ ወደብ ተመልሰ፣ እዚ ድማ ኣማጽያ ካብ ሶርያውያን ዝወሰዶ ነበረ፣ 2 ነገስት 14:22። እምነቶም ዝሰኣኑ እንታይ ክሕዙ ይኽእሉ? ካብኡ ንደሓር ኩሉ ግዜ ክሳራ ከም ዝረክቡ ይተስፉ።

2. ካብኦም ንምድሓን ዝነበሮ መደብ። ንኣምላኽ ስለ ዝሓደጎ፣ ንጸላእቱ ንምግጣም ትብዓትን ሓይልን ኣይነበሮን፣ ብትብዓት ድማ ንኣምላኽ ሓገዝ ክሓትት ኣይከኣለን። ግን ናብ ንጉስ ኣሶር ቀሪቡ ንሱ ሓገዝ ክገብረሉ ገበረ። ልቦም ዝኹንኖም ሰባት ኣብ መዓልቲ ሽግር ናብ ኣምላኽ ካብ ምኻድ ንዝኾነ ይኹን ቦታ ይኸዱ። ኣብ እስራኤል ኣምላኽ ስለ ዘይነበረ ድዩ ንሓገዝ ናብ ኣሶር ዝለኣኸ? እቲ ዘለኣለማዊ ከውሒ ካብ ቦታኡ ተሰጊሩ ድዩ፣ ንሱ ኣብዚ ዝተሰብረ ሸምቀለ ዝተንከበ? እቲ ሓጢኣት ባዕሉ ቅጽዓቱ ነበረ፤ ከመይሲ፣ እቲ ዝደለዮ እኳ እንተረኸበ (ንጉስ ኣሶር ሰምዖ፣ ንጥቕሙ ድማ ንደማስቆ ወረረ፣ በዚ ድማ ንንጉስ ሶርያ ሓያል ምትእስሳር ገበረሉ፣ ቁጽሪ 9፣ ንዕኡ ድማ ንኣሓዝ ዝነበሮ መደብ ክሓድጎ ኣገደዶ፣ ንሶርያውያን ድማ ናብ ቂር ማረኸ፣ ከምቲ ኣሞጽ ብንጹር ዝተነበዮ፣ ኣሞጽ 1:5)፣ ኩሉ እንተተሓሰበ ግን ሕማቕ ውዕል እዩ ገይሩ። ምኽንያቱ፣ እዚ ንምግባር፣ (1.) ንርእሱ ባርያ ገበራ (ቁጽሪ 7)፡ ኣነ ባርያኻን ወድኻን እየ፣ ማለት፣ "እዚ ጽቡቕ ነገር እንተገበርካለይ፣ ከም ንጉስ ወይ ኣቦ ንዓኻ እሙንን ታዛዝን ክኸውን እየ።" ከምዚ ገይሩ ንኣምላኽ እንተዝሕተት፣ ጸግኡ ድማ እንተዝልምን፣ ብዝቐለለ መገዲ ምድሓነ ነይሩ፤ ገንዘቡ ምሓዘ ነይሩ፣ ካብ ሓጢኣቱ ጥራይ ምተፈልየ ነይሩ። ግን፣ እቲ ወነንቲ ወዱ ቤት ኣቦኡ እንተሓደገ፣ ብቕልጡፍ ናይ ዝኸፍኡ ጐይቶት ባርያ ይኸውን፣ ሉቃስ 15:15። (2.) ንርእሱ ድኻ ገበራ፤ ከመይሲ፣ ኣብ መዝገብ ቤት መቕደስን መንግስትን ዝነበረ ብሩርን ወርቅን ወሲዱ ናብ ንጉስ ኣሶር ለኣኾ፣ ቁጽሪ 8። ንቤተ ክርስትያንን ንመንግስትን ክጭፍለቑን ክደኽሙን ነበሮም፣ ነዚ ሓድሽ ደጋፊኡን ሓላዊኡን ንምሕጓስ።

ምሉእ ትርጓሜ ኣንብብ ድምጺ፣ ምሉእ ትርጓሜን ብዘይ መስመር ምንባብን

ትርጉማት8 · 5

AMHEVG በሮሜልዩ ልጅ በፋቁሔ በአሥራ ሰባተኛው ዓመት የይሁዳ ንጉሥ የኢዮአታም ልጅ አካዝ ነገሠ። አማርኛ ENGNIV In the seventeenth year of Pekah son of Remaliah, Ahaz son of Jotham king of Judah began to reign. English BCV ፋቁሔ ወዲ ሮሜልዩ ኣብ እስራኤል ምስ ነገሰ፥ ኣብ መበል ዓሰርተ ሸውዓተ ዓመቱ፥ ኣካዝ ወዲ ኢዮኣታም ኣብ ይሁዳ ነገሰ። ትግርኛ GAZBIB Pheqaan ilmi Remaaliyaa mo'ee waggaa kudha torbaffaatti, Ahaaz ilmi Yotaam mootii biyya Yihudaa in ta'e. Afaan Oromoo BCV GIZ ወአመ ዓሥሩ ወሰቡዕ ዓመተ መንግሥቱ ለፋቁሔ ወልደ ሮሜልዩ ነግሠ አካዝ ወልደ ዮአታም ንጉሠ ይሁዳ። giz GAZGAZ Pheqaan ilmi Remaaliyaa mo'ee waggaa kudha torbaffaatti, Ahaaz ilmi Yotaam mootii biyya Yihudaa in ta'e. Afaan Oromoo BCV aksum ፋቁሔ ወዲ ሮሜልዩ ኣብ እስራኤል ምስ ነገሰ፥ ኣብ መበል ዓሰርተ ሸውዓተ ዓመቱ፥ ኣካዝ ወዲ ኢዮኣታም ኣብ ይሁዳ ነገሰ። ትግርኛ AMHNIV የሮሜልዩ ልጅ ፋቁሔ በነገሠ በዐሥራ ሰባተኛው ዓመት፣ የይሁዳ ንጉሥ፣ የኢዮአታም ልጅ አካዝ ነገሠ። አማርኛ