1ይ ሳሙኤል 26

ምዕራፍ 26

ናይ ዳዊት ጸገማት ካብ ሳኦል ኣብዚ እንደገና ይጅምሩ፤ ድሕሪ ዝናብ ደበናታት ይምለሱ፣ ሓደ ሰብ ነቲ ህቦብላ ሓሊፉን ሰማይ ኣብቲ ሸነኽ ጸሪዩን ክኸውን ተስፋ ኣብ ዝገበረሉ እዋን። እንተኾነ ግን ሳኦል ንዳዊት ብምስጓጉ ዝገበሮ ጌጋ ድሕሪ ምእማኑን፣ ንናይ ዳዊት ናብ ዘውዲ ዘለዎ መሰል ድሕሪ ምእማኑን፣ ኣብዚ ንስደት እንደገና ኣንሳኢዎ፣ ብሓቂ ንኹሉ ስምዒት ክብረትን በጎነትን ስኢንዎ ነይሩ።

I. ዚፋውያን ዳዊት ኣበይ ከም ዝነበረ ኣፍለጥዎ (ቁ. 1)፣ በዚ ድማ ንዕኡ ንምድላይ ብዓብዪ ሓይሊ ወጺኡ (ቁ. 2, 3)።

II. ዳዊት ንንቅናቄታቱ ሓበሬታ ረኸበ (ቁ. 4)፣ ንሰፈሩ ድማ ረኣየ (ቁ. 5)።

III. ንሱን ሓደ ሰቡን ብለይቲ ናብ ሰፈሩ ኣትዮም ንዕኡን ንኹሎም ሓለውቱን ብዕምቆት ደቂሶም ረኸቦም (ቁ. 6, 7)።

IV. ዳዊት ብብጾቱ ክገብሮ እኳ እንተተሓተተ፣ ንሳኦል ህይወቱ ኣይወሰደን፣ እንተኾነ ግን ንዅናቱን ንማይ ዝመልአ ዕትሮኡን ጥራይ ወሰደ (ቁ. 8–12)።

V. እዚኦም ንሳኦል ክፉእ ከም ዘይሓሰበሉ ንምምስካር ከም ተወሳኺ ምስክር ኣቕረቦም፣ ብዛዕባ ተግባራቱ ድማ ተዛረቦ (ቁ. 13–20)።

VI. ሳኦል በዚ ብጌጋኡ ተረዲኡ፣ ንዳዊት ምጥባቑ እንደገና ገደፎ (ቁ. 21–25)። እቲ ዛንታ ምስቲ ኣብ ምዕ. 24 ዝረኣናዮ ብዙሕ ይመሳሰል። ኣብ ክልቲኡ ዳዊት ካብ ኢድ ሳኦል፣ ሳኦል ድማ ካብ ኢድ ዳዊት ድሒኑ።

ቁጽሪ 1-5

ኣብዚ፣

1. ሳኦል ብዛዕባ ምንቅስቓስ ዳዊት ሓበሬታ ረኸበ እሞ ብመጥቃዕቲ ተንቀሳቐሰ። ዚፋውያን ናብኡ መጺኦም ዳዊት ሕጂ ኣበይ ከም ዘሎ፣ ቀደም ከም ዝሓደግዎ ኣብቲ ዝነበረሉ ቦታ ከም ዘሎ ነገሩዎ፣ ምዕ. 23:19። ምናልባት (እኳ እንተዘይተጠቕሰ) ሳኦል ብሕቡእ ንዳዊት ዝነበሮ ሕሱም ሓሳብ ከም ዝቐጸለ፣ ሓገዞም ድማ ከም ዝደሊ ኣፍሊጥዎም ክኸውን ይኽእል እዩ። እንተዘይኮይኑ፣ ንሳኦል ባህ ዘብሎ ነገር እናፈለጡ ብጣዕሚ ተባዓት ነበሩ፣ ንዳዊት ድማ ብጣዕሚ ጽሉኣት ነበሩ፣ ምስኡ ድማ ክዕረቑ ተስፋ ስለ ዝቖረጹ፣ ስለዚ ንሳኦል (ከምዚ ዝበለ ምትብባዕ ዘየድልዮ) ንዕኡ ኣንጻር ዳዊት ኣለዓዓልዎ፣ ቁ. 1። ከምቲ እንፈልጦ፣ ሳኦል ኣብቲ ዝነበሮ ጽቡቕ ሓሳብ (ምዕ. 24:17) ምቐጸለ ነይሩ፣ ዚፋውያን እንተዘይኣለዓዓልዎ ድማ ንዳዊት እዚ ሓድሽ ጸገም ኣይምሃቦን ነይሩ። ኣብ ልብና ብዙሕ ናይ ብልሽውና ቆርበት ስለ ዘሎና፣ ናይ ፈተና ብልጭታታት ካባና ርሑቕ ክኸውን፣ ምናልባት እንተተራኺቦም ድማ ብሓዊ ገሃነም ከይንነድድ፣ ናብ እግዚአብሔር ክንጽሊ ክንደይ ከም ዘድልየና ርአ። ሳኦል ነቲ ሓበሬታ ብቕልጡፍ ተቐበሎ፣ ምስ ሰራዊት 3000 ሰባት ድማ ናብቲ ዳዊት ተሓቢኡሉ ዝነበረ ቦታ ወረደ፣ ቁ. 2። ቅዱሳት ዘይኮኑ ልቢታት ብናይ ምእማኖም ዝረኸብዎ ጽቡቕ ስምዒታት ክንደይ ብቕልጡፍ ይስእኑ እሞ ከም ከልቢ ናብ ምትፋኦም ይምለሱ!

2. ዳዊት ብዛዕባ ምንቅስቓስ ሳኦል ሓበሬታ ረኸበ እሞ ብምክልኻል ተንቀሳቐሰ። ንዕኡ ንምርካብን ንምውጋእን ኣይወጸን፤ ንናይ ገዛእ ርእሱ ድሕነት ጥራይ እዩ ዝደሊ ነይሩ፣ ንጥፍኣት ሳኦል ኣይኮነን፤ ስለዚ ኣብ ምድረበዳ ተቐመጠ (ቁ. 3)፣ በዚ ድማ ኣብ ልዕሊ ገዛእ ርእሱ ዓብዪ ሓይሊ ኣንበረ፣ ንትብዓት መንፈሱ ድማ ብህዱእ ምብጻሕ ገተቶ፣ ካብቲ ብዘይስርዓት ምቅዋም ክገብሮ ዝኽእል ዝበለጸ ሓቀኛ ትብዓት ኣርኣየ።

(1.) ንሳኦል ምውራዱ፣ ብሓቂ ከም ዝመጸ (ቁ. 4) ዝነገሩዎ ሰለይቲ ነበሩዎ፤ ሳኦል ከምዚ ዝበለ ሕሱም ተግባር ከም ዝገብር ክሳዕ ዝበለጸ መርትዖ ዝረክብ ኣይኣመነን።

(2.) ሳኦል ከመይ ከም ዝሰፈረ ብገዛእ ዓይኑ ረኣየ፣ ቁ. 5። ናብቲ ሳኦልን ሰቡን ድንኳኖም ዝተኸሉሉ ቦታ ቀረበ፣ ብዘይ ምግላጽ ንምድብዳቦም ክርኢ ዝኽእል ብዝኾነ መጠን ቀረባ፣ ምናልባት ድማ ብግዜ ምሸት።

26:1-12 ርኹሳት ልቢ፡ እምነታት ኣብኦም ዝገበሮ ጽቡቕ ጽልዋታት ክንደይ ቅልጡፍ እዮም ዝስእናዎ! ንሳኦልን ንኹሎም ሰቡን ክንደይ ሓገዝ ኣልቦ ኮይኖም ነይሮም! ኩሎም ከም ኣጽዋር ዝተመንጠሉን ብሰንሰለት ዝተኣስሩን እኳ እንተኾኑ፡ ግናኸ ምንም ኣይተገብረሎምን፤ ደቂሶም ጥራይ እዮም ዘለዉ። ኣምላኽ ንሓያላት ክንደይ ብቐሊሉ የዳኽም፡ ንጥበበኛታት የደናግጽ፡ ንኣዝዮም ተጠንቀቕቲ ድማ የስሕት! ዳዊት ግን፡ ኣምላኽ ኣብ ሳኦል ንዕኡ ክፈድየሉ ዝሓስበሉ ግዜ ክሳዕ ዝመጽእ ክጽበይ ቖሪጹ ነይሩ። ናብቲ ተስፋ ዝተዋህበቶ ዘውዲ ብዝኾነ ይኹን ግጉይ ኣገባብ ኣይግፋዕን። እቲ ፈተና ኣዝዩ ሓያል ነበረ፤ ግናኸ እንተ ተገዚኡ፡ ንኣምላኽ ምበደለ ነይሩ። ስለዚ ድማ ንፈተና ተቓወሞ፡ ነቲ ፍጻሜ ድማ ንኣምላኽ ኣወከሎ።

ቁጽሪ 6-12

I. ዳዊት ብለይቲ ናብ ሰፈር ሳኦል ብትብዓት ምእታዉ፣ ምስኡ ድማ እቲ ዘመዱ ኣቢሻይ ወዲ ጸሩያ ጥራይ ነበረ። ንዕኡን ንኻልእ እሙን ሰቡን እዚ ሓሳብ ኣቕረበ (ቁ. 6)፣ እቲ ኻልእ ግን እቲ ተግባር ኣዝዩ ሓደገኛ ስለ ዝነበረ ወይ ኣበየ፣ ወይ ድማ ኣቢሻይ ነቲ ሓደጋ ንኽቕበሎ ፍቓደኛ ስለ ዝነበረ፣ ንሱ ኸይዱ ኣብ ክንድኡ ኣቢሻይ ክኸይድ ተሰማምዐ። ዳዊት ነዚ ዝገበሮ ብትብዓቱ ድዩ ወይስ ብፍሉይ መንፈሳዊ ሓይሊ ወይስ ብትንቢት ከም ዝተደፋፍአ ኣይተገልጸን፤ እንተኾነ ግን ከም ጌዴዎን ብፍሉይ መለኮታዊ ምክልኻል ተኣሚኑ ነቶም ሓለውቲ ሰጊሩ ኣተወ።

II. እቲ ሰፈር ዝረኸቦ ኩነታት ሳኦል ኣብ መትረብ ወይ ከም ገሊኦም ዝብልዎ ኣብ ሰረገላኡን ኣብ ማእከል ንብረቱን ተደቂሱ ነበረ፣ ኵናት ድማ ኣብ ጥቓኡ ኣብ ምድሪ ተተኺሉ ነበረ፣ እዚ ድማ ሰፈሩ እንተ ተወረረ ንኽጥቀመሉ እዩ (ቁ. 7)፤ ኵሎም ወተሃደራት፣ እቶም ሓለውቲ እኳ ዝነበሩ፣ ብጥልቂ ደቒሶም ነበሩ (ቁ. 12)። ከምኡ ድማ ኣዒንቶም ተዓጽየን ኣእዳዎም ተኣሲረን ነበራ፣ ምኽንያቱ ካብ እግዚአብሔር ዝመጸ ጥልቂ ድቃስ ወሪድዎም ነበረ፤ ኵሎም ብሓንሳእ ምድቃሶም፣ ከምኡ ድማ ዳዊትን ኣቢሻይን ኣብ ማእከሎም ክዛረቡን ክመላለሱን ከለዉ ሓደ እኳ ዘይተንቀሳቐሰሉ ፍሉይ ነገር ነበሮ። ድቃስ፣ እግዚአብሔር ንፍቑራቱ ክህቦ ከሎ፣ ዕረፍቶምን ምሕዳሶምን እዩ፤ ንጸላእቱ ግን ክደሊ ከሎ መአሰርቲ ክገብሮ ይኽእል። ከምኡ ድማ እቶም ልቦም ዝደልደለ ይብድሉ፤ ድቃሶም ደቒሶም፣ ሓያላት ሰባት ድማ ኣእዳዎም ኣይረኸቡን፣ ኦ ኣምላኽ ያእቆብ፣ ብተግሳጽካ! መዝ. 76:5, 6። እዚ ካብ እግዚአብሔር ዝመጸ ጥልቂ ድቃስ ነበረ፣ ንሱ ድማ ንሓይልታት ተፈጥሮ ዝእዝዝን ከም ዝደለየ ንዕላማኡ ዘገልግልን እዩ። እግዚአብሔር ንመን ክዕንቅፍ ወይ ከጥፍእ እንተ ደለየ፣ ብመንፈስ ድቃስ ይኣስሮ፣ ሮሜ 11:8። ሳኦልን ኵሉ ሰራዊቱን ክንደይ ሓገዝ ዘይብሎም ኮይኖም ተደቒሶም ኣለዉ፣ ኵሎም ብተግባር ብዘይ ኣጽዋርን ብሰንሰለት እተኣስሩን! ገና ግን ሓደ እኳ ኣይተገብረሎምን፤ ንሳቶም ጥራይ ተደቂሶም እዮም። እግዚአብሔር ንዝበለጸ ሓያል ክንደይ ብቐሊሉ ከዳኽሞ፣ ንዝበለጸ ጠቢብ ከደናግር፣ ንዝበለጸ ንቑሕ ከዕንቅፍ ይኽእል! ስለዚ ኵሎም ፈተውቱ ይእመኑሉ፣ ኵሎም ጸላእቱ ድማ ይፍርህዎ።

III. ኣቢሻይ ንዳዊት ንሳኦል በቲ ኣብ ርእሱ ተተኺሉ ዝነበረ ኵናት ንኽቐትሎ ፍቓድ ዝሓተተሉ፣ እዚ ድማ (ሕጂ ብቐሊሉ ስለ ዝነበረ) ብሓንቲ ምትኳስ ክገብሮ ተሰማምዐ (ቁ. 8)። ንዳዊት ባዕሉ ንኽቐትሎ ኣይጸበቖን፣ ምኽንያቱ ቅድሚ ሕጂ ተመሳሳሊ ዕድል ምስ ረኸበ እዚ ክገብር ኣበይዎ ነበረ፤ ንሱ ግን ዳዊት ነዚ ክገብር ፍቓድ ክህቦ ብትሪ ለመነ፣ ሳኦል ጸላኢኡ ምዃኑ፣ ጭካነኛን ዘይተዓረቕን ጥራይ ዘይኮነስ፣ ሓሳውን ከዳዕን ምዃኑ፣ ብምንም ምኽንያት ዘይመሓርን ብሕያውነት ዘይቅየርን ምዃኑ፣ ከምኡ ድማ እግዚአብሔር ሕጂ ኣብ ኢዱ ከም ዝሃቦን ብተግባር ክወቅዖ ከም ዝነገሮን ተዛረበ። እቲ ቅድሚ ሕጂ ዝረኸቦ ተመሳሳሊ ዕድል ብኣጋጣሚ ዝመጸ ነበረ፣ ሳኦል ኣብቲ ግዜ እቲ ምስኡ ኣብቲ በዓቲ ምስ ተረኽበ። ኣብዚ ግን ፍሉይ ነገር ነበረ፤ እቲ ኣብ ሳኦልን ኣብ ኵሎም ሓለውቱን ዝወረደ ጥልቂ ድቃስ ብንጹር ካብ እግዚአብሔር ነበረ፣ ስለዚ እዚ ዕድል እዚ ብፍሉይ መለኮታዊ ምድላው ዝተዋህበ ነበረ፤ ስለዚ እዚ ዕድል እዚ ክሓልፎ ኣይግባእን።

IV. ዳዊት ንሳኦል ዝኾነ ይኹን ጉድኣት ንኸይበጽሖ ብልግሲ ምእባዩ፣ ኣብኡ ድማ ንመርገጽ ታማንነቱ ብጽኑዕ ምምጥጣሩ (ቁ. 9)። ዳዊት ንኣቢሻይ ንሳኦል ከይቀትሎ ኣዘዞ፣ ባዕሉ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ንኻልእ እኳ ክገብሮ ኣይፈቐደን። ክልተ ምኽንያታት ድማ ሃበ፦

1. ንትእዛዝ ኣምላኽ ሓጢኣታዊ ምብዳህ ምኾነ። ሳኦል ቅቡእ እግዚአብሔር ነበረ፣ ብፍሉይ ምድላውን ምምራጽን ኣምላኽ እስራኤል ንጉስ እስራኤል ነበረ፣ እቲ ዝነበረ ስልጣን ድማ ንሱ ነበረ፣ ንዕኡ ምቅዋም ድማ ንትእዛዝ ኣምላኽ ምቅዋም ነበረ (ሮሜ 13:2)። ሓደ እኳ እዚ ገይሩ ንጹህ ክኸውን ኣይክእልን። እቲ ዝፈርሖ ዝነበረ በደል ነበረ፣ ስግኣቱ ድማ ካብ ድሕነቱ ንላዕሊ ንንጽህናኡ ዝምልከት ነበረ።

2. ንመለኮታዊ ምድላው ሓጢኣታዊ ምቅድዳም ምኾነ። እግዚአብሔር ኣብ ጉዳይ ናባል፣ ንሱ እንተ ተበቀለሉ፣ ብግዜኡ ከም ዝገብሮ ብቑዕ ገይሩ ኣርእይዎ ነበረ። ስለዚ በቲ ኣብቲ ኣጋጣሚ ዝረኸቦ ተመክሮ ተደፋፊኡ፣ እግዚአብሔር ንሳኦል ክበቕለሉ ዝበቅዕ ግዜ ክሳብ ዝረክብ ክጽበ ወሰነ፣ ባዕሉ ድማ ብምንም መገዲ ኣይክበቕልን (ቁ. 10)፦ "እግዚአብሔር ከም ናባል ብሓንሳብ ብዝመጸ መውቃዕቲ ክወቅዖ እዩ፣ ወይ ኣብ ውግእ ክመውት እዩ (ከምቲ ድሕሪኡ ብቕጽበት ዝኾነ)፣ ወይ ድማ እንተ ዘይኮነ፣ ብተፈጥሮኣዊ ሞት ዝመውተሉ መዓልቱ ክመጽእ እዩ፣ ኣነ ድማ ብዘይካ ብዘይቅኑዕ መገዲ ናብቲ ተስፋ ዝተዋህበኒ ዘውድ ምብጻሕ፣ ክሳብ ሽዑ ብፍቓደይ ክጽበ እየ።" እቲ ፈተና ብሓቂ ኣዝዩ ሓያል ነበረ፤ እንተ ተሰሊሙ ግን ንኣምላኽ ሓጢኣት ምገበረ፣ ስለዚ ነቲ ፈተና ብጽኑዕ ውሳነ ክቃወሞ እዩ (ቁ. 11)፦ "እግዚአብሔር ንቕቡእ እግዚአብሔር ኢደይ ከንብረሉ ይኸልኣኒ፤ ኣይፋሉን፣ ፈጺመ ኣይገብሮን፣ ከምኡ ድማ ክግበር ኣይፈቅድን።" ከምኡ ድማ ንሕልናኡ ካብ ረብሓኡ ንላዕሊ ብትብዓት ይመርጽ፣ ንውጽኢቱ ድማ ንኣምላኽ ይእምኖ።

V. ነዚ ዕድል እዚ ንንጽህናኡ ዝያዳ መርትዖ ንምግባር ዝተጠቕመሉ መገዲ። ንሱን ኣቢሻይን ነቲ ሳኦል ኣብ ጥቓ ዓራቱ ዝነበሮ ኵናትን ማይ ዝመልአ ዕትሮን ወሰዱ (ቁ. 12)፣ እዚ ድማ ኣዝዩ ዘገርም ነበረ፣ ሓደ እኳ ካብቶም ሓለውቲ ኣይፈለጦን። ሓኪም ዝበለጸ ሓያል መደንዘዚ ወይ መድቀሲ እንተ ዝህቦም፣ ካብዚ ንላዕሊ ብድቃስ ክሕዙ ኣይክእሉን ነበሩ። እቲ ሳኦል ንምክልኻል ዝሓዞ ኵናቱን እቲ ንምሕዳስ ዝሓዞ ኩባያ ማይን ክልቲኡ ተደቂሱ ከሎ ተሰሪቑ። ከምኡ ድማ ንሕና ግድላት ዘይብልናን ድልዱላትናን ካብ ንቕሓትና ወጻኢ ክንከውን ከለና ሓይልናን ምጽንናዕናን ንስእን።

26:13-20 ዳዊት ንሳኦል ብቁምነገርን ብፍቕርን ተዛረቦ።