Keeraam

Hiiraam (akka Huraamittis beekama) mootii Xiiros, magaalaa-mootummaa Fooniqee kan kutaa kaabaa Israaʼel keessa, qarqara galaana Meditiraaniyaa irra jirtu ture. Inni Kitaaba Qulqulluu Durii keessatti bakka adda addaatti kan caqasame yoo taʼu, sababni isaas inni mootii Israaʼel Daawitii fi mootii Solomoon wajjin walitti dhufeenya cimaa qabaachuu isaati. Yeroo mootummaa Daawititti, Hiiraam ergamoota gara Daawititti ergee, mana mootummaa isaa ijaaruuf muka arzi, muka qoraatootaa fi dhagaa qoraatoota kenneef (2ffaa Saamu'eel 5:11;1ffaa Seenaa Baraa 14:1). Hojiin kun hariiroo michummaa Xiirosii fi Israaʼel gidduu jiru, akkasumas Hiiraam humna Daawit kan guddaa deemaa jiruufi dhiibbaa inni naannoo sana irratti qabu beekuu isaa agarsiisa. Walitti dhufeenyi Hiiraam Israaʼel wajjin qabu yeroo mootummaa Solomoon, ilma Daawitittis itti fufe. Solomooniif muka arziifi muka saayipirasii, akkasumas ogeeyyii harkaatiin gargaaruudhaan, ijaarsa mana qulqullummaa jalqabaa Yerusaalem keessatti gahee guddaa taphateera (1 Mootota 5;2ffaa Seenaa Baraa 2:3-16). Deebii isaa Solomoon Hiiraamiif qamadii, garbuu, zayitii ejersaa fi daadhii wayinii baayʼee kenneef (1ffaa Mootota 5:11;2ffaa Seenaa Baraa 2:10). Mootonni lamaan imala galaanaa irrattis wal gargaaraniiru; Hiiraam dooniiwwan Solomoon imala gara Ofiir, kan warqee fi meeshaalee gati jabeeyyii biroo qabdu, irratti akka makaman doonii ogeeyyii isaa ergeera (1Ki.9.27-28; 10.11, 22;2Ch.8.18; 9.10, 21). Dabalataanis, daldalaa fi pirojektiiwwan ijaarsaa isaanii irra darbee, Hiiraamii fi Solomoon kennaa wal jijjiiraniiru akkasumas hariiroo dippilomaasii uumaniiru (1ffaa Mootota 9:11-14;2ffaa Seenaa Baraa 8:2). Michummaan isaanii fi wal gargaaruun isaanii yeroo sana Xiirosii fi Israaʼeliif buʼuura guddinaa fi badhaadhinaa ture.