ቲቶ

ቲቶ ካብ ኣህዛብ ዝተለወጠ፡ ናይ ሃዋርያ ጳውሎስ ድማ ናይ ቀረባ ዓርኪ ነበረ። ንሱ ኣብ መልእኽትታት ጳውሎስ፡ ብፍላይ ኣብ ካልኣይ ቆሮንቶስን ኣብቲ ንዕኡ እተጻሕፈ መልእኽቲ ቲቶን ብዙሕ ግዜ ተጠቒሱ ኣሎ። ቲቶ ጳውሎስ ካብ ዝኣምኖም ልኡኻት ሓደ ኮይኑ ኣብ ኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያን ተሳቲፉ። ጳውሎስ ንቲቶ "ብእምነት ናይ ሓቂ ወደይ" (ቲቶ 1:4) ኢሉ ይጽውዖ፡ እዚ ድማ ንሓያል መንፈሳዊ ርክብ የርኢ። ቲቶ ንጳውሎስ ናብ የሩሳሌም ኣሰንይዎ፡ ኣብቲ ኣህዛብ ናብ ቤተ ክርስቲያን ምእታው ዝምልከት ዝተዘርበሉ ኣኼባ ተሳቲፉ (ገላ 2:1-3)። ክግዘር ኣይተገደደን፡ እዚ ድማ ጳውሎስ ኣህዛብ ዝኾኑ ምእመናን ንሕጊ ኣይሁድ ክኽተሉ ከም ዘይብሎም ዝሓዞ ኣቋም ይድግፍ። ቲቶ ምስ ቤተ ክርስቲያን ቆሮንቶስ ኣብ ዝነበረ ናይ ጳውሎስ ርክብ ዓብዪ ግደ ተጻዊቱ። ጳውሎስ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ዘሎ ሽግራት ንምፍታሕን ንምእመናን ንምብርትታዕን ናብ ቆሮንቶስ ለኣኾ (2Co.7.6-7, 13-14; 8.6, 16, 23)። ምብጻሕ ቲቶ ንጳውሎስ ኣጸናኒዕዎ፡ ቆሮንቶሳውያን ድማ ነቲ ቅድሚ ሕጂ ዝጸሓፎ ደብዳበ ዝሃብዎ ምላሽ ኣረጋጊጽዎ። ጳውሎስ ድማ ነቲ ንምእመናን የሩሳሌም ዝኸውን ህያብ ምእካብ ዕዮ ንቲቶ ኣሰኒዕዎ ነበረ (2ኛ ቆሮ 8:6, 16-24)። እቲ ብጳውሎስ ዝተጻሕፈ መልእኽቲ ቲቶ፡ ቲቶ ከም መራሒ ቤተ ክርስቲያን ዝነበሮ ግደ የርኢ። ጳውሎስ ኣብኡ ዘለዋ ኣብያተ ክርስቲያናት ክከታተል፡ ሽማግለታት ክሸይምን ምስ ሓሰውቲ መምህራን ክቃለስን ንቲቶ ኣብ ቀርጤስ ሓዲግዎ ነበረ (ቲቶ 1:5)። እቲ መልእኽቲ ብዛዕባ ጥዑይ ትምህርቲ፡ ብቕዓት መራሕቲ ቤተ ክርስቲያንን ኣገዳስነት ሰናይ ግብርን መምርሒ ይህብ። ከም2ኛ ጢሞ 4:10ከም ዝብሎ፡ ቲቶ ድሕሪኡ ናብ ደልማጥያ (ሕጂ ክሮኤሽያ) ተጓዒዙ። ናይ ቤተ ክርስቲያን ልምዲ ቲቶ ናይ ቀርጤስ ቀዳማይ ጳጳስ ኮይኑ ከም ዘገልገለ ይገልጽ። ህይወት ቲቶ ኣህዛብ ዝኾኑ ምእመናን ኣብ ቀዳመይቲ ቤተ ክርስቲያን ዝነበሮም ኣገዳሲ ግደን ጳውሎስ ኣብ ወንጌል ምስኡ ዝሰርሑ ኣገልገልቲ ከም ዝኾኑ ገይሩ ኣብኦም ዝነበሮ እምነትን የርኢ።