መዝሙር ዳዊት 39

39:1-6 ሕሱም ሓሳብ ኣብ ኣእምሮ እንተተንሲኡ፡ ኣቕይድዎ። ንልምዲ ምንቕቓሕ፡ ኣብ ርእሲ ንዝተገብረ ልጓም እዩ፤ ንግብሪ ምንቕቓሕ ድማ፡ ኣብ ልጓም እትገብር ኢድ እያ። ካብ እኩያት ሰባት ክትፍለ ኣይትኽእል እንተኾንካ፡ ንቓላትና ኸም ዝከታተሉን እንተኽኢሎም ከኣ ንዓና ኸም ዘጐድኡናን ክንዝክር ይግባእ። ሓድሓደ ግዜ ኻብ ጽቡቕ ቃል እውን እንተኾነ፡ ደም ምባል የድሊ ይኸውን፤ ብሓፈሻ ግና፡ ብዛዕባ ህንጻዊ ዘረባታት ክንዛረብ ምስ ንጓነፍ ንጋገ ኢና። ትዕግስቲ ምብካር፡ ምንቕርቓር ማለት፡ ምንጩ ኣብ ውሽጥና ዘሎ ሓጢኣት እዩ፤ እዚ ድማ ኣብ ልዕሌና ዘምጽኦ እኩይ ሳዕቤን፡ ካብ ምንዳድ ዘይፍለ እዩ። ኣብቲ ዝለዓለ ጥዕናናን ብልጽግናናን እንተኾነ እውን፡ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ኩለንተናኡ ከንቱ እዩ፤ ንነዊሕ እዋን ክነብር ኣይክእልን እዩ፤ ንቕሩብ ግዜ እዩ ዝመውት። እዚ ዘይከሓድ ሓቂ እዩ፡ ግናኸ ክንኣምኖ ብዙሕ ኣይንደልን ኢና። ስለዚ፡ ኣምላኽ ብቕዱስ መንፈሱ ኣእምሮና ከብርሃልናን ንልብና ብጸጋኡ ክመልኣልናን ንጸሊ፡ እሞ ንሞት ኩሉ ግዜን ኩሉ ሰዓትን ድልዋት ክንከውን።

መዝሙር 39 ዳዊት ነዚ መዝሙር እዚ ኺጽሕፍ ከሎ፡ ብሓያል ጸበባን ብዝተፈላለየ ምኽንያት ብዘይምርጋእን ከም ዝነበረ ይርአ። ምኽንያቱ፡ ንስምዒታቱ ኺገትእን ንመንፈሱ ኺርኢን፡ ንሱ ንኻልኦት ዝሃቦ ጽቡቕ ምኽሪ (37)፡ ማለት ኣብ እግዚአብሔር ኪዕረፍን ብትዕግስቲ ኺጽበዮን፡ ከይተጨነቐ ኺቕበል፡ ብጸገም እዩ። ጽቡቕ ምኽሪ ምሃብ ካብ ኣብ ጸበባ ህዱእ ምዃን ጽቡቕ ኣብነት ምሃብ ይቐልል እዩ። ዳዊት ኣብዚ ዝነበሮ ግጭት ዘስዓበሉ ፍሉይ ጸገም እንታይ ከም ዝነበረ ኣይተገልጸን። ምናልባት ንትዕግስቱ ዝፈተነን ነዚ ስነ-ምግባራዊ ሓሳባት እዚ ዘምጽኣሉን ሞት ናይ ሓደ ፍቑር ዓርኩ ወይ ዘመዱ ይኸውን። ኣብቲ ግዜ እቲ ኸኣ ንሱ ባዕሉ ድኹምን ሕሙምን ብሓደ ዝሰፍሐ ሕማም ተታሒዙን ዝነበረ ይመስል። ጸላእቱ እውን ንዕኡ ኺጻረሩሉ ዕድል ይደልዩ ነበሩ፡ ንሱ ኺስሕት ከሎ ኸኣ ይዕዘብዎ ነበሩ፡ ምእንቲ ኺነቕፍዎ።

በዚ ኸምዚ ተጨኒቑ፡ I. ኣብ ልቡ ዝነበረ ግጭት፡ ማለት ኣብ መንጎ ጸጋን ብልሽውናን፡ ኣብ መንጎ ስምዒትን ትዕግስትን ዝነበረ ቃልሲ ይገልጽ (ቁጽሪ 1-3)።

II. ብዛዕባ ድኻምን ሞት ሰብን ዘሎ ትምህርቲ ይሓስብ፡ ኣምላኽ ከኣ ኣብኡ ኺምህሮ ይልምን (ቁጽሪ 4-6)።

III. ንሓጢኣቱ ይቕረታ፡ ንጸበባኡ ምውጋድ፡ ንህይወቱ ኸኣ ክሳዕ ሞት ዚበጽሕ ምውሓስ ንኣምላኽ ይልምን (ቁጽሪ 7-13)።

እዚ መዝሙር እዚ ንስርዓት ቀብሪ ዝኸውንን ንኣጋጣሚኡ ዝበቅዕን እዩ። ክንዝምሮ ኸሎና፡ ልብና ብሓጺርነት፡ ብዘይምርግጋእ፡ ከምኡ’ውን ብጸበባ ዝመልአ ኩነታት ህይወት ሰብ ኪትንከፍ ይግባእ። ኣምላኽ ብሞት ንጽንዓቶም ዝሰበረሎም ከኣ፡ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ጸበባ፡ ንመንፈሳዊ ጥቕምና ቕዱስ ኪኸውንን ልብና ኸኣ ምስ ቅዱስ ፍቓድ ኣምላኽ ኪሰማማዕን፡ ክንረኽቦ ዝግባኣና ነገር ንምርካብ፡ እዚ መዝሙር እዚ ኣዝዩ ጠቓሚ ዀይኑ ኺረኽብዎ እዮም።

ንሓለቓ መዘምራን፡ ንየዱቱን። መዝሙር ዳዊት።

ቁጽሪ 1-6 ዳዊት ኣብዚ፡ ኣብ ትሕቲ ጸበባኡ ዝነበረ ስራሕ ልቡ ይዝክርን ይምዝግብን ኣሎ። ንሕና እውን ከምኡ ምግባርና ጽቡቕ እዩ፡ ምእንቲ እቲ ብጌጋ ዝተሓስበ ኺስተኻኸል፡ እቲ ጽቡቕ ዝተሓስበ ኸኣ ኣብ ዝቕጽል ግዜ ኺመሓየሽ።

I. ምስ ኣምላኽ ብጥንቃቐ ኺመላለስን፡ ብዛዕባ ዝገብሮን ዝዛረቦን ኣዝዩ ጥንቁቕ ኪኸውንን ዝኣተዎ ኺዳናት ዘከረ። ኣብ ዝኾነ ግዜ ንሓጢኣት ክንፍተን ከሎና፡ ወይ ኣብ ሓደጋ ምውዳቕ ክንህሉ ከሎና፡ ነቲ ንሓጢኣት፡ ብፍላይ ድማ ነቲ ኽንገብሮ ቀሪብና ዘሎና ሓጢኣት፡ ዝኣተናዮ መብጽዓታት ክንዝክር ኣሎና። ኣምላኽ ኬዘኻኽረና ይኽእልን ኬዘኻኽረና እዩን (ኤርምያስ 2:20፡ “ኣነ ኣይግዛእን እየ ድማ በልካ”)፡ ስለዚ ንሕና እውን ንርእስና ኸነዘኻኽር ይግባእ። ዳዊት እውን ኣብዚ ከምኡ ገበረ።

1. ብሓፈሻ ብመገዱ ኣዝዩ ጥንቁቕን ሓላፍነታዊን ኪኸውን ከም ዝወሰነ ይዝክር (ቁጽሪ 1)፡ “ኣነ፡ ንመገደይ ክጥንቀቕ እየ፤ ብልሳነይ ከይሓጥእ፡ እብል ነይረ።” እዚ ኸኣ ጽቡቕ ዝተባህለ ነገር እዩ፡ ንሱ ኸኣ ፈጺሙ ዘይቅይሮን ስለዚ ኸኣ ፈጺሙ ዘይቃወሞን እዩ። ማስታወሻ፡ (1.) ንመገዲታትና ምጥንቃቕ፡ ማለት ካልኦት ብዘይጥንቃቐ ኺመላለሱ ኸለዉ፡ ንሕና ብጥንቃቐ ምምልላስ፡ ንነፍሲ ወከፍና ዓብዪ ሓላፍነት እዩ። (2.) ንመገዲታትና ኽንጥንቀቕ ብጽኑዕ ክንውስን፡ ነቲ ውሳነ ኸኣ ደጋጊምና ኸነሐድሶ ይግባእ። ብጽኑዕ እሰር፡ ብጽኑዕ ረኸብ። (3.) ንመገዲታትና ኽንጥንቀቕ ምስ ወሰንና፡ ኣብ ኩሉ ኣጋጣሚታት ነቲ ውሳነ ኸነዘኻኽር ኣሎና፡ ምኽንያቱ ፈጺሙ ኺርስዕ ዘይብሉ፡ ግናኸ ኩሉ ግዜ ኽንዝክሮ ዝግባኣና ኺዳን እዩ።

2. ብፍላይ ንሓጢኣት ልሳን ከም ዝተቓወመ ይዝክር—ብልሳኑ ኸይሓጥእ፡ ንኣምላኽ ኬጕሂ ወይ ንወለዶ ጻድቃን ኬጕሂ ጌጋ ኸይዛረብ፡ መዝሙር 73:15። ብሓሳብ ከይሓጥእ ከም እንምነዮ ቐሊል ኣይኮነን። ግናኸ፡ ክፉእ ሓሳብ ኣብ ልቡ እንተ ተላዒሉ፡ ኢዱ ኣብ ኣፉ ኺገብርን ኬዕብጦን እዩ፡ ምእንቲ ኸይሰፍሕ። እዚ ኸኣ ከምዚ ዝኣመሰለ ዓብዪ ምዕዋት እዩ፡ “ሓደ እኳ ብቓሉ ዘይስሕት እንተሎ፡ ንሱ ንብዘሎ ስጋኡ ኺገትእ ዚኽእል ፍጹም ሰብ እዩ።” ከምኡ’ውን ኣዝዩ ኣድላዪ እዩ፡ ንሱ ሃይማኖተኛ ዀይኑ ዚርአ፡ ንልሳኑ ግና ዘይገትእ እንተሎ፡ “ሃይማኖቱ ኸኣ ከንቱ እያ” ተባሂሉ ተገሊጹ ኣሎ። ዳዊት ወሲኑ ነይሩ፡ (1.) ኩሉ ግዜ ንሓጢኣት ልሳን ኪጥንቀቕ፡ “ኣብ ኣፈይ መሕነቕ ወይ መገትኢ ኽገብር እየ።” ከም ኣብ ርእሲ ዝግበር፡ ኣብ ልሳኑ መገትኢ ኺገብር እዩ። ኣብ ተግባርን ምምሕዳርን ዘሎ ጥንቃቐ፡ ኢድ ኣብ መገትኢ ምግባር እዩ። ከም ኣብ ዘይግዛእ፡ ሓያልን ጕድኣት ዚገብርን ከልቢ ዝግበር፡ ኣብ ልሳኑ መሕነቕ ኺገብር እዩ። ብፍሉይ ጽኑዕ ውሳነ፡ ብልሽውና ካብ ኣፍ ኪወጽእ ይኽልከል፡ በዚ ኸኣ ይሕነቕ። (2.) ሓደጋ ስሕተት ኣዝዩ ብዙሕ ኪኸውን ከሎ፡ ንዕኡ ዝገብሮ ምክልኻል ኬዕብዮ፡ “እቲ እኩይ ኣብ ቅድመይ ኪኸውን ከሎ።” ምስ እኩያት ኪኸውን ከሎ፡ ንሳቶም ኪጽንዑ ወይ ኪጸርፉ ምኽንያት ኪኸውን ዝኽእል ነገር ከይዛረብ ኪጥንቀቕ እዩ። ጽቡቓት ሰባት ምስ ሕማቕ ሰባት እንተ ተራኺቦም፡ ብዛዕባ ዝዛረብዎ ኺጥንቀቑ ኣሎዎም። ወይ፡ እቲ እኩይ ኣብ ቅድመይ፡ ኣብ ሓሳባተይ ኪኸውን ከሎ። ንዕብየትን ሓይልን፡ ንብልጽግናን ዕቤት እኩያት ሰባትን ኪሓስብ ከሎ፡ ጌጋ ኺዛረብ ይፍተን ነይሩ። ስለዚ ኸኣ ሽዑ ብዛዕባ ዝዛረቦ ፍሉይ ጥንቃቐ ኺገብር እዩ። ማስታወሻ፡ እቲ ንሓጢኣት ዘሎ ፈተና ዝበዝሐ መጠን፡ እቲ ንዕኡ ዝግበር ውሳነ እውን ክሳዕ ክንድኡ ኺጽንዕ ኣሎዎ።

II. ነዚ ኺዳናት እዚ ብምስዓብ፡ ብብዙሕ ጻዕሪ ንልሳኑ ኺገትእ ቻለ (ቁጽሪ 2)፡ “ኣነ ኸኣ፡ ጸጥ ኢለ፡ ካብ ሰናይ ነገር እኳ ሓሲመ።” ዕሽሽ ምባሉ ዚምስገን እዩ ነይሩ። እቲ ምፍታን ዝበዝሐ መጠን፡ ዕሽሽ ምባሉ ዝያዳ ዚምስገን እዩ ነይሩ። ጥንቃቐን ውሳነን፡ ብሓይሊ ጸጋ ኣምላኽ፡ ንልሳን ንምግታእ ካብ እንሓስቦ ንላዕሊ ኺገብር እዩ፡ እኳ ደኣ ዘይግዛእ ክፉእ እንተኾነ። ግናኸ፡ ብዛዕባ ካብ ሰናይ ነገር እኳ ዕሽሽ ምባሉ እንታይ ክንብል ኢና፧ እኩያት ኣብ ቅድሙ ኺህልዉ ኸለዉ፡ ዕንቊታት ኣብ ቅድሚ ኣጓርዲ ኸይድርቢ ስለ ዝደለየ፡ ካብ ጽቡቕ ዘረባ ምሕላፉ ጥበቡ ነይሩ ዶ፧ ኣነ ግና ድኻሙ እዩ ዝብል። ምኽንያቱ፡ ዝኾነ ነገር ኪዛረብ ስለ ዘይከኣለ፡ ዝኾነ ነገር ኣይተዛረበን፡ ግናኸ ናብ ጽንፍታት ኣተወ፡ እዚ ኸኣ ንሕጊ ነቐፌታ እዩ ነይሩ፡ ምኽንያቱ ሕጊ ኣብ መንጎ ጽንፍታት ማእከላይ መገዲ እዩ ዚእዝዝ። እቲ ንኹሉ ርኹስ ዘረባ ዚኽልክል ሕጊ፡ ጽቡቕን ንምህናጽ ዚኸውንን ነገር ይሓትት፡ ኤፌሶን 4:29።

III. ዝዛረቦ ዝንኣሰ መጠን፡ ዝያዳ ይሓስብን ዝያዳ ብቕንኣት ይሓስብን ነይሩ። ነቲ ሕሙም ክፋል ምእሳር፡ ነቲ ሕማም ናብኡ ጥራይ እዩ ዝስሕቦ ነይሩ፡ “ልበይ ኣብ ውሽጠይ ሃልሃለ፡ እናሓሰብኩ ኸኣ ሓዊ ነደ።” (ቁጽሪ 3)። ንልሳኑ ኺገትእ ይኽእል ነይሩ፡ ንስምዒታቱ ግና ኺገትእ ኣይከኣለን። ነቲ ትኪ እኳ እንተዓበጦ፡ ኣብ ኣዕጽምቱ ኸም ሓዊ ነይሩ፡ ብዛዕባ ጸበባኡን ብዛዕባ ብልጽግና እኩያትን ኪሓስብ ከሎ ኸኣ፡ እቲ ሓዊ ይነድድ ነይሩ። ማስታወሻ፡ እቶም ዚጭነቑን ዘይረብሑን መንፈስ ዘለዎም ሰባት ብዙሕ ኪሓስቡ የብሎምን። ምኽንያቱ፡ ሓሳባቶም ኣብ ምኽንያታት ጸበባ ኺነብር ኪፈቕዱ ኸለዉ፡ ሓዊ ዘይምርጋኦም ብነዳዲ ይምገብን ዝያዳ ብሓይሊ ይነድድን። ዘይምትዕግጋስ፡ ኣብ ውሽጥና ዘሎ ሕማቕ ምኽንያት ዘለዎ ሓጢኣት እዩ፡ እዚ ኸኣ ምሕሳብ እዩ። ኣብ ልዕሌና ዘለዎ ሕማቕ ሳዕቤናት ከኣ ካብ ምንዳድ ንታሕቲ ኣይኮነን። ስለዚ፡ ንጕድኣት ዘይተገትኡ ስምዒታት ክንከላኸል እንተደሊና፡ ንጸገም ዘይተገትኡ ሓሳባት ክንፈትሖ ኣሎና።

IV. ኣብ መወዳእታ ኺዛረብ ከሎ፡ ንጥቕሚ ዝኸውን እዩ ነይሩ፡ “ኣብ መወዳእታ ብልሳነይ ተዛረብኩ።” ገሊኦም ነቲ ዝበሎ፡ ንጽቡቕ ዕላማኡ ምጥሓስ ገይሮም ይወስድዎ፡ በዚ ኸኣ ብልሳኑ ሓጢኣት ከም ዝገበረ ይድምድሙ። በዚ ኸኣ ነቲ ዝቕጽል፡ ከም ኤልያስ (1 ነገስት 19:4) ከምኡ’ውን እዮብ (ምዕራፍ 6:8, 9)፡ ኪመውት ዝምነዮ ስምዒታዊ ትምኒት ገይሮም ይወስድዎ። ኣነ ግና፡ ንጽቡቕ ዕላማኡ ምጥሓስ ዘይኮነስ፡ ነቲ ኣዝዩ ኣርሒቑ ብምውሳዱ ዝገበሮ ጌጋ ምእራም እዩ ዝብል። ካብ ሰናይ ነገር ዕሽሽ ኢሉ ነይሩ፡ ሕጂ ግና ከምኡ ዕሽሽ ኣይብልን እዩ። ኣብ ቅድሙ ንዝነበሩ እኩያት ዚብሎም ነገር ኣይነበሮን፡ ምኽንያቱ ንሳቶም ቃላቱ ኸመይ ጌሩ ኸም ዚሰርዖም ኣይፈልጥን ነይሩ። ግናኸ፡ ድሕሪ ነዊሕ ምሕሳብ፡ እቲ ዝበሎ ቐዳማይ ቃል ጸሎትን፡ ንኹላትና ብዙሕ ምሕሳብ ጽቡቕ ዝኸውን ኣርእስቲ ዝምልከት ቅዱስ ምሕሳብን እዩ ነይሩ።

1. ብዛዕባ ሓጺርነትን ዘይምርግጋእን ህይወት፡ ከምኡ’ውን ብዛዕባ ቀረባ ሞት ኪፈልጥ ንኣምላኽ ይልምን (ቁጽሪ 4)፡ “እግዚኦ፡ መወዳእታይ ምእንቲ ኽፈልጥ፡ መዓልትታተይ ክንደይ ምዃነን ምእንቲ ኽፈልጥ፡ ንዕኡ ኸኣ ክንደይ ሓላፊ ምዃነይ ምእንቲ ኽፈልጥ፡ ንመወዳእታይ ኣፍልጠኒ።” “እግዚኦ፡ ክሳዕ ክንደይ ከም ዝነብርን መዓስ ከም ዝመውትን ኣፍልጠኒ” ማለት ኣይኮነን። ከምዚ ዝኣመሰለ ጸሎት ብእምነት ክንጽሊ ኣይንኽእልን። ምኽንያቱ ኣምላኽ ፈጺሙ ኸነፍልጠና ኣይተመባጽዐን፡ ግናኸ ብጥበቡ ነቲ ፍልጠት ኣብቲ ንዓና ዘይብቑዕ ስዉር ነገራት ዓጺይዎ ኣሎ፡ ክንፈልጦ እውን ጽቡቕ ኣይኮነን። ግናኸ፡ “እግዚኦ፡ ንመወዳእታይ ኣፍልጠኒ” ማለት፡ “እግዚኦ፡ ንዕኡ ኽሓስበሉ (ዘዳግም 32:29) ከምኡ’ውን ብዛዕባኡ ዝፈልጦ ኸመሓይሽ ጥበብን ጸጋን ሃበኒ” ማለት እዩ። ህያዋን ከም ዚሞቱ ይፈልጡ እዮም (መክብብ 9:5)፡ ግናኸ ሒደት ሰባት ጥራይ እዮም ብዛዕባ ሞት ኪሓስቡ ዚደልዩ። ስለዚ፡ ኣምላኽ ብጸጋኡ ነቲ ኣብ ብልሽውና ልብና ዘሎ ንሓሳባት ሞት ዘሎ ምጽላእ ኬሰንፍሮ ኽንጽሊ የድልየና። “እግዚኦ፡ ኽሓስብ ግበረኒ”፡ (1.) “ሞት እንታይ እዩ።