መጽሓፍ ምሳሌ 6

ምዕራፍ 6 ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፣

I. ብዛዕባ ዘይተሓስበ ምትሕትና መጠንቀቕታ (ቁ. 1-5)።

II. ንስንፍና ወቐሳ (ቁ. 6-11)።

III. ባህርይን ዕድልን ናይ እኩይ ሰብ (ቁ. 12-15)።

IV. እግዚአብሔር ዝጸልአን ሸውዓተ ነገራት መግለጺ (ቁ. 16-19)።

V. ቃል ኣምላኽ ንዓና ልሙድ ንምግባር ምትብባዕ (ቁ. 20-23)።

VI. ብዛዕባ እኩይ ሳዕቤናት ሓጢኣት ምንዝርና ተደጋጋሚ መጠንቀቕታ (ቁ. 24-35)። ኣብዚ ኻብ ሓጢኣት ክንርሕቕ ብብዙሕ መገዲ ብምኽንያታት ናይ ዓለማዊ ረብሓታትና ተገሪሕና ኢና፣ ከመይሲ ኣብቲ ኻልእ ዓለም ጥራይ ዘይኮነስ፣ ኣብዛ ዓለም እዚኣ እውን ከም ዘድኽርን ከም ዘጥፍእን ተገሊጹ ኣሎ።

ቁጽሪ 1-5 ልዑልነት ቃል ኣምላኽ፣ ንኻልእ ዓለም መለኮታዊ ጥበብ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ንዛ ዓለም እውን ሰብኣዊ ጥበብ ከም ዝምህረና እዩ፣ እዚ ድማ ንጕዳያትና ብጥንቃቐ ንኸነመሓድር የኽእለና፤ እዚ ድማ ሓደ ጽቡቕ ሕጊ እዩ፣ ምትሕትና ምውሓስ ምጥንቃቕ፣ ከመይሲ ብእኡ ድኽነትን ጥፍኣትን ብዙሕ ግዜ ናብ ስድራቤታት ይምጽእ፣ እዚ ድማ ኣብቲ ዝሓለፈ ምዕራፍ ዝመኸሮ ምቾት ዝምድናታት የርሕቕ።

1. ምትሕትና ከም መፈንጠራ ጌርና ክንርእዮን በዚ መሰረት ድማ ክንርሕቕን ይግባእ፣ ቁ. 1, 2። ሓደ ሰብ ንፈታዊኡ ምውሓስ እኹል ሓደጋ እዩ፣ እቲ ፈታዊኡ ኩነታቱ ዝፈልጦን ብቑዕ ምዃኑ ዝተረጋገጸሉ እኳ እንተኾነ፣ ንዘይትፈልጦ ሰብ፣ ብቑዕ ይኹን ሓቀኛ ምዃኑ ዘይትፈልጦ ሰብ፣ ምውሓስ ግን ዝበለጸ ሓደገኛ እዩ። ወይ እቲ ኣብዚ እጅግኻ ዝሃብካዮ በጻሒ እቲ ኣበዳሪ እዩ፣ "እቲ ገንዘብ ብወለድ ዝህብ፣ ንዕኡ ዝተኣሰርካሉ፣ ገና ግን ንዓኻ በጻሒ እዩ፣ ማለት ንዕኡ ዝግበኦ የብልካን፣ ምስኡ እውን ዝኾነ ይኹን ዝምድና ኣይነበረካን።" ብዘይጥንቃቐ ናብ ከምዚ ዝኣመሰለ ምትሕትና ኣቲኻ እንተኾይንካ፣ ብምምላጥ ይኹን ወይ ድማ ብተስፋ ሓደ ግዜ ንዓኻ እውን ከምኡ ዝኣመሰለ ደግነት ክግበረልካ፣ ብቓላት ኣፍካ ከም ዝተኣስርካ ፍለጥ፤ ብሓንቲ ቃል ምዝራብ ብቐሊሉ ዝኸውን እዩ፤ ንወረቐት ኢድካ ምግባር ጥራይ እዩ ነይሩ፣ ውሕስና ብቕልጡፍ ይሕተምን ይወሃብን፣ መረጋገጺ እውን ይእቶ። ግን ብቐሊሉ ኣይትወጽኦን ኢኻ፤ ካብ ትፈልጦ ንላዕሊ ኣብ መፈንጠራ ኣለኻ። ሓጢኣት ልሳን ክንሕስር ዘሎና ምኽንያት ክንደይ ሒደት ምዃኑ እዩ፤ ብሓንቲ ቃል ኣፍና ንሰብ ዕዳ ክንኣቱ እንተኽኢልናን ንግብሮም ክንጋለጽ እንተኽኢልናን፣ ብቓላት ኣፍና ንፍትሒ ኣምላኽ ክንጋለጽ ንኽእል ኢና፣ በዚ ድማ ክንተሓዝ ንኽእል ኢና። ቃላት ንፋስ ጥራይ እዮም ዝብል ሓሶት እዩ፤ ብዙሕ ግዜ መፈንጠራ እዮም።

2. ናብዚ መፈንጠራ እዚ እንተኣቲና፣ ብዝኾነ ይኹን መገዲ፣ ብዝተኻእለ ፍጥነት፣ ካብኡ ምውጻእ ጥበብና እዩ፣ ቁ. 3-5። እዚ ንግዜኡ ድቂሱ ኣሎ፤ ብዛዕባኡ ዝኾነ ነገር ኣይንሰምዕን ኢና። እቲ ዕዳ ኣይተሓተተን፤ እቲ ቀንዲ ሰብ፣ "ኣይትፍራሕ፣ ንሕና ክንከናኸኖ ኢና" ይብል። ግን እቲ ውሕስና ገና ኣብ ግብሪ ኣሎ፣ ወለድ ይቕጽል ኣሎ፣ እቲ ኣበዳሪ ብዝደለየ ግዜ ናባኻ ክመጽእ ይኽእል እዩ፣ ምናልባት እውን ቅልጡፍን ጨካንን ክኸውን ይኽእል እዩ፣ እቲ ቀንዲ ሰብ ድማ ሓሳዊ ወይ ከኣ ከፋሊ ዘይብሉ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ሽዑ ድማ ንሰበይትኻን ንደቅኻን ክትሰርቕ፣ ንስድራቤትካ እውን ከተጥፍእ ኣሎካ፣ ነቲ ዘይበላዕካዮን ዘይሰተኻዮን ንምኽፋል። ስለዚ ንርእስኻ ኣድሕን፤ እቲ ኣበዳሪ ውሕስና ክሳዕ ዝገድፎ ወይ እቲ ቀንዲ ሰብ ተወሳኺ ውሕስና ክሳዕ ዝህበካ ኣይተዕርፍ፤ ናብ ኢድ ፈታዊኻ ምስ ኣተኻ፣ ንሱ ድማ ንዓኻ ብልጫ ምስ ረኸበ፣ ምፍርራህን ሕማቕ ቃል ምዝራብን ግዜኡ ኣይኮነን (እዚ ድማ ንሕማቕ ዝገብሮን ዘባእስን እዩ)፣ ግን ንርእስኻ ኣትሕት፣ ንኽትፍታሕ ለምንን ጸሊ፣ ኣብ ቅድሚኡ ብብርኪኻ ውረድ፣ ክትብሎ እትኽእል ዘበለ ጽቡቕ ቃል ኩሉ ሃቦ፤ ንፈተውትኻ ንዓኻ ክዛረቡ ኣተባብዕ፤ ምስ መጻርርቲኻ ክሳዕ እትሰማማዕን እቲ ጕዳይ ክሳዕ ዝፍታሕን ዝኾነ ይኹን ነገር ኣይትግደፍ፣ በዚ ድማ ውሕስናኻ ንዓኻ ወይ ንስድራቤትካ ኣይመጽእን እዩ። እዚ ንድቃስካ ዝሰብር ሓሳብ እዩ፣ ክሳዕ እትወጽኦ ድማ ከምኡ ይኹን። "ክሳዕ ንርእስኻ እተድሕን ንኣዒንትኻ ድቃስ ኣይትሃብ። ክሳዕ ዝተኻእለካ ተጋደልን ተቓለስን፣ ከም ሓርማዝ ወይ ዑፍ ካብ መፈንጠራ ሓዳናይ ወይ ኣደን ዝድሕን፣ ብዝተኻእለ ፍጥነት ቅልጡፍ። ምድንጓይ ሓደገኛ እዩ፣ ድኹም ጻዕሪ እውን ኣይጠቅምን እዩ።" እግዚአብሔር፣ ብቓሉ፣ ንሰብ ጽቡቕ ኣመሓዳሪ ንብረቶም ንምግባርን ኣብ ምምሕዳሮም ጥበብ ንምምሃርን ክንደይ ክንክን ከም ዝገበረ እዩ። እግዚአብሔርነት ንህይወት እዛ ዓለም እዚኣ ዝምልከቱ ትእዛዛት ከምኡ እውን ተስፋታት ኣለዎ።

ግን እዚ ከመይ ጌርና ክንርድኦ ኣሎና፧ ንኻልእ ሰብ ምውሓስ ወይ ምትሕትና ብዝኾነ ይኹን ኩነታት ሕገ-ወጥ እዩ ኢልና ክንሓስብ የብልናን፤ እዚ ፍትሒ ወይ ምሕረት ክኸውን ይኽእል እዩ፤ ፈተውቲ ዘለዎ ሰብ ኣብዚ ኣብነት እዚ ፈታዊ ምዃኑ ንምርኣይ ምኽንያት ክረክብ ይኽእል እዩ፣ እዚ ድማ ዘይጥንቃቐ ኣይኮነን። ጳውሎስ ንኦኔሲሞስ ወሓሰሉ፣ ፊልሞና 19። ሓቀኛን ትጉህን ምዃኑ እንፈልጦ መንእሰይ ናብ ንግዲ ክኣቱ ክንሕግዞ ንኽእል ኢና፣ ብምውሓስና ድማ እምነት ክረክብ ንገብሮ፣ በዚ ድማ ንዓና ዝኾነ ይኹን ጉድኣት ከየብጽሓና ዓብዪ ደግነት ንገብረሉ።

1. ካብ ዕዳ ክሳዕ ዝተኻእለ ምውጻእ ጥበብ ኩሉ ሰብ እዩ፣ ከመይሲ ንዕኡ ጾር እዩ፣ ኣብ ዓለም የተሓላልኾ፣ ግጉይ ነገር ንምግባር ወይ ግጉይ ነገር ንምቕባል ኣብ ሓደጋ የውድቖ። ተበዳሪ ንኣበዳሪ ገባር እዩ፣ ንርእሱ ድማ ንዛ ዓለም እዚኣ ባርያ ይገብር። ስለዚ፣ ብዋጋ ዝተዓደጉ ክርስትያናት፣ ከምዚ ጌሮም፣ ብዘይጥቕሚ፣ ንርእሶም ገባር ሰብ ክገብሩ የብሎምን፣ 1 ቈረንቶስ 7:23።

2. ምስ ድኻታት ሰባት ምትሕትና ምግባርን ንዕዳኦም ምውሓስን ዓብዪ ዕሽነት እዩ፣ እዚኦም ድማ ኩሉ ግዜ ገንዘብ ዝወስዱን፣ ከም እንብሎ፣ ካብ ሓደ ጉድጓድ ናብ ካልእ ዝጽዕኑን እዮም፣ ከመይሲ ካብ ዓሰርተ ሓደ ግዜ፣ ሓደ ግዜ ወይ ካልእ ግዜ ናባና ክመጽእ እዩ። ሓደ ሰብ ካብ ዝኽእሎን ክኸፍል ካብ ዝደልዮን ንላዕሊ፣ ከምኡ እውን እቲ ቀንዲ ሰብ እንተዘይከፊሉ ንስድራቤቱ ከይጎድአ ክኸፍሎ ዝኽእል እንተኾይኑ፣ ከም ውሕስና ክእሰር የብሉን፣ ከመይሲ ከም ናይ ገዛእ ርእሱ ዕዳ ጌሩ ክርእዮ ይግባእ። መጽሓፈ ሲራክ 8:13፣ ካብ ዓቕምኻ ንላዕሊ ኣይትውሓስ፣ ከመይሲ እንተወሓስካ፣ ንምኽፋሉ ክትጥንቀቕ ኣሎካ።

3. ብዕሽነትና እንተተሓባቢርና፣ ካብቲ መፈንጠራ ብዝተኻእለ ፍጥነት ምውጻእ፣ ግዜ ከይበኸርና፣ ጻዕሪ ከይሓሰምና፣ ንርእስና ድሕንነትን ምቾትን ንምግባርን ጕዳያትና ናብ ጽቡቕ ኩነታት ንምምጻእን ዝኾነ ይኹን ምትሕትና ከይንዓግት፣ ድሕሪ ግዜ ዝመጽእ ኣድላዪ ጥበብ እዩ። ብትሪናን ትዕቢትናን ንርእስና ካብ ምጥፋእሲ፣ ንምስምማዕ ንርእስና ምትሕትና ይሓይሽ። ካብ ምትሕትናኻ ብምውጻእ ንፈታዊኻ ኣረጋግጽ፤ ከመይሲ ዘይተሓስበ ምትሕትና ንፍቕሪ ከም ዝጎድእ፣ ከምኡ ድማ ጥንቁቕ ምትሕትና ሓድሓደ ግዜ መተኣሳስሪ ፍቕሪ እዩ። ብዝኾነ ይኹን መገዲ ብሓጢኣት ካልኦት ሰባት ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ከይንሕተት ንጠንቀቕ (1 ጢሞቴዎስ 5:22)፣ ከመይሲ እዚ ካብ ዕዳ ካልኦት ሰባት ምውሓስ ዝኸፍአን ዝበለጸ ሓደገኛን እዩ፤ ንዕዳታትና ኣብ ቅድሚ ሰብ ንምሕናይ እዚ ኩሉ ክንክን እንተገበርና፣ ምስ ኣምላኽ ሰላም ንምግባር ዝበለጸ ክንክን ክንገብር ይግባእ። "ንዕኡ ንርእስኻ ኣትሕት፤ ክርስቶስ ፈታዊኻ ምዃኑ ኣረጋግጽ፣ ንዓኻ ክልምን፤ ሓጢኣትካ ምእንቲ ክሕደገልካን ካብ ጉድጓድ ምውራድ ምእንቲ ክትድሕንን ብትግሃት ጸሊ፣ እዚ ድማ ከንቱ ኣይኸውንን እዩ። እዚ ክሳዕ ዝኸውን ንኣዒንትኻ ድቃስ ኣይትሃብ ንሽፋሽፍቲ ኣዒንትኻ ድማ ድቃስ ኣይትሃብ።

6:1-5 ብቃል ኣምላኽ ከም ዝተመሓደርናዮ እንተ ንነብር፡ ኣብዚ ህጂ ዘሎ ዓለም እኳ ረባሕቲ ከም ዝዀነ ክንረኽቦ ኢና። ንሰባዊ ገንዘብና ሓለቕቲ ኢና፡ ስለ ኣገባብ ኣጠቓቕማኡ ኸኣ ንእግዚኣብሔር ክንምልስ ኣሎና። ብኸንቱ ኣብ ብእብደት ዝግበር መሰናድዎታት፡ ወይ ከኣ ኣብ ሽግርን ፈተናን ዜእትወና ትልምታት ምጥፋኡ ጌጋ እዩ። ሰብ ካብቲ ክኸፍሎ ዝኽእልን ዝደልን፡ ከምኡ'ውን ንቤተሰቡ ኸይጎድአ ክኸፍሎ ካብ ዝኽእል ዝበዝሕ ዋሕስ ክኸውን ከቶ የብሉን። ነፍሲ ወከፍ እቲ እተዋሕሰሉ ገንዘብ ከም ባዕሉ ዕዳኡ ገይሩ ክርእዮ ይግባእ። ንሰባት ዘሎና ዕዳ ንምስሓብ እዚ ዅሉ ክንጥንቀቕ እንተ ኣሎና፡ ክሳዕ ክንደይኸ ኣብሊጽና ምስ ኣምላኽ ይቕረታ ንምርካብ! ንዕኡ ባዕልኻ ትሕት በል፡ ክርስቶስ ዓርክኻ ምዃኑ ኣረጋግጽ፡ ምእንታኻ ኸኣ ምእንቲ ክልምን። ሓጢኣትካ ምእንቲ ኺምሓር፡ ናብ ጕድጓድ ካብ ምውራድ ከኣ ምእንቲ ኽትድሕን ብትግሃት ጸሊ።

ቁጽሪ 6-11 ሰሎሞን ኣብዚኣተን ፍቕድታት እዚአን፡ ንዕረፍቱ ዜፍቅር፡ ብስንፍና ዚነብር፡ ንዝኾነ ይኹን ዕዮ ዘይግደስ፡ ንዝኾነ ይኹን ነገር ዘይብድህ፡ ዝኾነ ይኹን ነገር ዘይፍጽም፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ጉዳይ ሃይማኖት ዘይግደስ ሰነፍ ይዛረቦ ኣሎ። ስንፍና ናብ ድኽነት ዚመርሕ ቅኑዕ መገዲ እዩ፡ እኳ ደኣ እቲ ናብ ድኽነት ዚመርሕ ሓጺር መገዲ ኸምቲ ብዘይ ምስትውዓል ምውሓስ ኣይኮነን። ኣብዚ ንሰነፍ ዚዛረቦ ዘሎ፡

I. ብመልክዕ ምምሃር፡ ቁጽሪ 6-8። ንሱ ናብ ቤት ትምህርቲ ይልእኮ፡ ሰነፋት ክምሃሩ ኣለዎም። ንሱ ባዕሉ ናብ ቤት ትምህርቲ ኪወስዶ ኣለዎ፡ ምኽንያቱ እቲ ተምሃራይ ጻዕሪ እንተ ዘይገበረ፡ እቲ መምህር ዝበዝሐ ጻዕሪ ኪገብር ኣለዎ። እቲ ሰነፍ ናብኡ ናብ ቤት ትምህርቲ ኪመጽእ ኣይደልን እዩ (ሕልምተኛታት ተምሃሮ ንንቁሃት መምህራን ፈጺሞም ኣይፈትዉን እዮም) ስለዚ ድማ ንሱ ኸምቲ ዚደልዮ ዝኾነ ካልእ ቤት ትምህርቲ ረኺቡሉ። ኣስተብህል።

1. እቲ ናብኡ ናብ ቤት ትምህርቲ ዚልኣኸሉ መምህር፡ ናብ ጻጸ ኺድ፡ ናብ ንህቢ ኺድ፡ ከምኡ ድማ እቲ ሰብዓ ሊቃውንቲ ይብል። ሰብ ካብ እንስሳታት ምድሪ ይበልጽ፡ ካብ ኣዕዋፍ ሰማይ ድማ ብልህነት ተዋሂብዎ እዩ፡ ገና ግን ካብቶም ዝተሓቱ ነፍሳት ጥበብ ኪምሃርን ብኣታቶም ኪሓፍርን ዚኽእል ክሳዕ ክንድዚ ወሪዱ ኣሎ። ነቲ ግሩም ብልህነት ናይቶም ትሑታት ፍጥረታት ክንዕዘብ ከሎና፡ ነቲ ብኸምዚ ዝገርም መገዲ ዝፈጠሮ ኣምላኽ ፍጥረት ክብሪ ኽንህብ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንርእስና ትምህርቲ ኽንቅበል ኣሎና። ንሓፈሻዊ ነገራት መንፈሳዊ ትርጉም ብምሃብ፡ ንነገራት ኣምላኽ ንዓና ቐሊልን ድሉውን ክንገብሮም፡ ምስኦም ድማ መዓልታዊ ኽንዘራረብ ንኽእል።

2. ካብዚ መምህር እዚ ንምምሃር ዚድለ ኣተኩሮ ኣእምሮ፡ ንመገድታታ ኣስተብህል። እቲ ሰነፍ ከምኡ ዚኸውን ዘየስተብህል ስለ ዝኾነ እዩ። ብቓል ኣምላኽ ይኹን ብግብሪ ኣምላኽ፡ ንርእስና ንምስትውዓል እንተ ዘይገበርና፡ ንዝኾነ ይኹን ዕላማ ፈጺምና ኣይንመሃርን ኢና። ብፍላይ፡ ንኻልኦት ኣብቲ ጽቡቕ ነገር ክንመስሎም እንተ ደኣ ደሊና፡ ንመገድታቶም ክንርኢ፡ ዚገብርዎ ብትግሃት ክንዕዘብ ኣሎና፡ ከምኡ ድማ ንሕና ኽንገብር፡ ፊልጲ 3:17።

3.