መጽሓፍ ነህምያ 2

2:1-8 ጸሎትና ብትጉህ ጻዕሪ ክድገፍ ኣለዎ፣ እንተዘይኮይኑ ኣምላኽ ንስሕቕ ንኸውን። ንነገስታት ንጉስ ኣብ እንምሕጸነሉ ጊዜታት ኣይተገደብናን፣ የግዳስ ኩሉ ጊዜ ናብኡ ንኸይድ ናጽነት ኣለና፤ ናብ ዝፋን ጸጋ ምቅራብ ድማ ከቶ ግዜ ዝሓለፎ ኣይኮነን። ግናኸ ሻቕሎት ኣምላኽን መከራ ህዝቡን ንደቂ ኣምላኽ ናይ ሓዘን ምኽንያታት እዮም፣ እዚ ድማ ብፍጹም ብዝኾነ ምድራዊ ሓጎስ ኣይጽንዓሎምን እዩ። እቲ ንጉስ ንነህምያ ሓሳቡ ክገልጽ ኣተባብዖ። እዚ ድማ ንኽዛረብ ደፋርነት ሃቦ፤ ክርስቶስ ንጸሎት ዝሃበና ዕድመ፡ ከምኡውን ጸሎትና ከም ዝፍጸመልና ዝሃበና ተስፋ፡ ንዓና ድማ ብዝበለጸ ናብ ዝፋን ጸጋ ብድፍረት ንኽንቀርብ ከብቅዓና ይኽእል እዩ። ነህምያ ናብ ኣምላኽ ሰማይ ጸለየ፣ ናብቲ ኻብዚ ሓያል ንጉስ እውን ብዘይመወዳእታ ልዕል ዝኾነ ኣምላኽ። ልቡ ናብቲ ልሳን ልቢ ዝርዳእ ኣምላኽ ኣናህነሀ። ከምኡውን ኣብ ዝኾነ ንመንፈሳዊ መምርሒ፡ ሓገዝ፡ ወይ በረኸት ኣምላኽ ብግቡእ ክንሓተሉን ክንጽበየሉን ዘይግባእ ዕላማ ክንኣቱ የብልናን። ንጸሎቱ ድማ ቅጽበታዊ ምላሽ ረኸበ፤ ምኽንያቱ ወለዶ ያእቆብ ኣምላኽ ያእቆብን ከቶ ብኸንቱ ኣይደለየን።

ምዕራፍ 2 ነህምያ ምስ ኣምላኽ ብኸመይ ከም እተቓለሰን ከም ዝሰዓረን ኣብ ዝሓለፈ ምዕራፍ ኣንቢብና ኢና። ሕጂ ኸኣ ከም ያእቆብ ምስ ሰባት እውን ብኸመይ ከም ዝሰዓረን በዚ ኸኣ ጸሎቱ ከም እተሰምዐን ከም እተመለሰን ንነግረኩም።

I. ንጉስ ናብ የሩሳሌም ንኽልእኮ፡ ኣብኣ ኸኣ ቅጽሪ ንኽሰርሕ ፍቓድ ክህቦን ነዚ ዝኸውን ዘበለ ኸኣ ከዳልወሉን (ቁ. 1-8) ኣሰኒዑ።

II. ኣብ ጉዕዞኡ ንኽዓግትዎ ዝፈተኑ ጸላእቲ (ቁ. 9-11) ከምኡ እውን ንዕዮኡ ዘላገጹሉ (ቁ. 19, 20) ሰዓረ።

III. ንዕንወት ቅጽሪታት ብምርኣይ (ቁ. 12-16) ከምኡ እውን ንምድላዮም ነፍሲ ወከፍ ኢድ ንኽህብዎ ብምግባር፡ ንህዝቡ ኣብዚ ሰናይ ዕዮ እዚ ምስኡ ንኽሓብሩ ኣሰኒዑ። በዚ ኸምዚ ኸኣ ኣምላኽ ኣብቲ ዝጸውዖ ዕዮ ወነኖ።

ቁጥር 1-8 ነህምያ ንምሕረት ደቂ ሃገሩ ምስ ጸለየ፡ ምናልባት ከኣ ብቓላት ዳዊት (መዝ. 51:18፡ ንኣስዋር የሩሳሌም ስራሕ)፡ ኣይተቐመጠን፡ “ሕጂ ኣምላኽ ዕዮኡ ይግበር፡ ኣነ ዝገብሮ የብለይን” ኣይበለን፡ የግዳስ ንሱ በቲ ዕዮ እንታይ ክገብር ከም ዝኽእል ክሓስብ ጀመረ። ጸሎትና ብትጉህ ጻዕርታትና ክድገፍ ኣለዎ፡ እንተዘይኮይኑ ንኣምላኽ ንዕዘብ ኢና። ነህምያ ናብ ንጉስ ናብ የሩሳሌም ንኽኸይድ ፍቓድ ከይሓተተ፡ ካብ ኺስሌው ክሳብ ኒሳን (ካብ ሕዳር ክሳብ መጋቢት) ኣስታት ኣርባዕተ ወርሒ ሓለፈ። እዚ ኸኣ ወይ ክረምቲ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ጉዕዞ ግቡእ ግዜ ስለ ዘይነበረ፡ ንሱ ኸኣ ክሳብ ክቕጽሎ ዝኽእል እቲ ምንቅስቓስ ክገብር ስለ ዘይደለየ፡ ወይ ከኣ ወርሒ ኣገልግሎቱ ክሳብ ዝበጽሕ ነዊሕ ግዜ ስለ ዝወሰደ፡ ከምኡ እውን ብዘይ ምጽዋዕ ናብ ንጉስ ምእታው ስለ ዘይከኣል ነበረ (ኣስቴር 4:11)። ሕጂ ኣብ መኣዲ ንጉስ ስለ ዝነበረ፡ ንጉስ ክሰምዖ ተስፋ ገበረ። ንሕና ናብ ንጉስ ነገስታት ኣብ እንቐርበሉ እዋን ከምዚ ብዝተወሰነ ግዜ ኣይተገደብናን፡ የግዳስ ኩሉ ግዜ ናብኡ ናይ ምቕራብ ናጽነት ኣለና። ናብ ዝፋን ጸጋ ብዘይግቡእ ግዜ ኣይንመጽእን ኢና። ሕጂ እምበኣር፡

I. ኣብ ቅድሚ ንጉስ ሓዘንተኛ ኮይኑ ብምቕራብ፡ ንጉስ ብዛዕባ ሻቕሎቱን ሓዘኑን ክሓትት ዝገበሮ ኣጋጣሚ። ምስ ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ዓበይቲ ሰባት ዝዛረቡ ሰባት ብሃንደበት ናብ ዕዮኦም ክኣትዉ የብሎምን፡ የግዳስ ብጥንቃቐ ክቐርቡ ኣለዎም። ነህምያ መልእኽቱ ቅድሚ ምግላጹ፡ ንጉስ ብጽቡቕ መንፈስ እንተነበረ ክፍትኖ ደለየ፡ ነዚ ኸኣ እዚ ኣገባብ እዚ ተጠቕመ። ወይኒ ኣልዒሉ ንጉስ ምስ ጸውዖ ሃቦ፡ ሽዑ ኸኣ ናብ ገጹ ክጥምቶ ተስፋ ገበረ። ኣብ ቅድሚ ንጉስ ሓዘንተኛ ኮይኑ ኣይፈልጥን ነበረ፡ የግዳስ ንሕግታት ኣደራሽ ንጉስ ይእዘዝ ነበረ (ከምቲ መኳንንቲ ዝገብርዎ)፡ እዚ ኸኣ ሓዘን ኣይፈቅድን ነበረ (ኣስቴር 4:2)። ምንም እኳ ወጻእን ምርኮኛን እንተነበረ፡ ንሱ ቀሊልን ባህታ ዘለዎ ሰብን ነበረ። ጽቡቓት ሰባት ብሓጎሶም ንዓለም ብዛዕባ ባህታ ሃይማኖታዊ መገዲ ክእምኑን ከም ሓዘንተኛታት ዝወርዶም ነቀፌታ ከርሕቑን ዝከኣሎም ክገብሩ ኣለዎም። ግናኸ ንኹሉ ግዜ ኣለዎ (መክ. 3:4)። ነህምያ ሕጂ ሓዘንተኛ ክኸውንን ከምኡ ኸኣ ክርአን ምኽንያት ረኸበ። መከራ የሩሳሌም ንሓዘን ምኽንያት ሃበቶ፡ ሓዘኑ ምግላጹ ኸኣ ንጉስ ብዛዕባ ምኽንያቱ ክሓትት ኣጋጣሚ ክህቦ እዩ። ሓዘን ኣይተመሰለን፡ ከመይሲ ብሓቂ ብመከራ ዮሴፍ ይሓዝን ነበረ፡ ከምቶም ገጾም ዝቕይሩ ግብዞታት ኣይነበረን። እንተኾነ ግን፡ ኣድላዪ እንተዝኸውን ሓዘኑ ክሓብእ ምኸኣለ ነይሩ (ልቢ ንመሪርነቱ ይፈልጥ፡ ኣብ ማእከል ሳሕቅ እውን ብዙሕ ግዜ ሓዘን ኣሎ)፡ ግናኸ ሕጂ ሓዘኑ ምግላጽ ንዕላማኡ ይጠቅም ነበረ። ምንም እኳ ወይኒ ኣብ ቅድሚኡ እንተነበረ፡ ምናልባት ከኣ ከም ስራሕ ሓላዊ ወይኒ፡ ንንጉስ ቅድሚ ምሃቡ ንሱ ባዕሉ እንተሰተየ እውን፡ ህዝቢ እስራኤል ኣብ ጭንቀት ከለዉ፡ ልቡ ኣየሐጎሶን።

II. ንጉስ ንሓዘኑ ዝገበሮ ሕያው ምልከታን ብዛዕባ ምኽንያቱ ዝሓተቶ ሕቶን (ቁ. 2)፡ “ሕሙም ከም ዘይኮንካ ርእየ፡ ስለምንታይ ገጽካ ሓዘንተኛ ኮይኑ?”

1. ማስታወሻ፡ ብመርሆ ክርስትያናዊ ምትሕስሳብ፡ ኣብ ሓዘንን ጭንቀትን ካልኦት፡ እንተላይ ኣብቶም ትሕተና ዝኾኑ፡ ክንሳተፍ ይግባእ፡ “ንዓና እንታይ ይገብር?” ኢልና ኸኣ ክንብል የብልናን። ጐይቶት ንሓዘን ኣገልገልቶም ከይንዕቁ፡ የግዳስ ንምርጋኦም ክደልዩ ይግባእ። ዓብዪ ኣምላኽ ብጭንቀትን ብዘይምርጋእን ህዝቡ ኣይሕጎስን፡ የግዳስ ብሓጎስ ከገልግልዎን እንጌራኦም ብሓጎስ ክበልዑን ይደሊ።

2. እቶም ሕሙማት ብሰንኪ ዝስምዖምን ዝፈርህዎን ሓዘንተኛ ገጽ እንተሃለዎም ዘገርም ኣይኮነን። ሕማም ነቶም ዝበዝሑ ፍሽኽ ዝብሉን ባህታ ዘለዎምን ሰባት ከም ዝሓዝኑ ይገብሮም። እንተኾነ ግን፡ ጽቡቕ ሰብ፡ እንተላይ ኣብ ሕማም፡ ሓጢኣቱ ከም እተሰረየሉ እንተፈለጠ፡ ብጽቡቕ መንፈስ ክኸውን ይኽእል እዩ።

3. ካብ ሕማም ናጻ ምዃንሲ ክሳዕ ክንድዚ ዓብዪ ምሕረት እዩ እሞ፡ እዚ ኸሎና ብዝኾነ ናይ ወጻኢ ጾር ኣዝዩ ክንሓዝን የብልናን። እንተኾነ ግን፡ ሓዘን ብዛዕባ ናይ ገዛእ ርእስና ሓጢኣት፡ ሓጢኣት ካልኦት፡ ከምኡ እውን መከራ ቤተ ክርስትያን ኣምላኽ፡ ብዘይ ሕማም ገጽና ክሓዝን ይኽእል እዩ።

III. ነህምያ ንንጉስ ብዛዕባ ምኽንያት ሓዘኑ ዝሃቦ መግለጺ፡ እዚ ኸኣ ብገርህነትን ብፍርሃትን ሃቦ።

1. ብፍርሃት። ሕጂ (ምንም እኳ ብዝቕጽል ታሪኽ ደፋር ሰብ ከም ዝነበረ እንተተራእየ) ኣዝዩ ከም ዝፈርህ ኣመነ፡ ምናልባት ከኣ ንቝጥዓ ንጉስ (ከመይሲ እቶም ምብራቓውያን ነገስታት ፍጹም ስልጣን ህይወትን ሞትን ይወስዱ ነበሩ፡ ዳን. 2:12, 13፤ 5:19) ወይ ሓንቲ ቃል ብጌጋ ብምቕማጥ፡ ብዘይግቡእ ምምሕዳር ሓሳቡ ከይስእን ፈሪሁ። ምንም እኳ ጥበበኛ ሰብ እንተነበረ፡ ብዘይጥንቃቐ ገለ ነገር ከይዛረብ ንርእሱ ይጥርጥር ነበረ። ንሕና ኸኣ ከምኡ ክንከውን ይግባእ። ጽቡቕ ምትእምማን ብሓቂ ጽቡቕ ዓወት እዩ፡ እንተኾነ ግን ትሑት ናይ ርእስኻ ዘይምትእምማን ንሰብ ኣየነውርን።

2. ብገርህነት። ንዝኾነ ሰብ ከይነቀፈ፡ ንንጉስ ጐይታኡ ኸኣ ብዝከኣል ኩሉ ኣኽብሮትን ምትእምማንን ጽቡቕ ድሌትን ገሊጹ፡ “ንጉስ ንዘለኣለም ይንበር። ንሱ ጥበበኛን ጽቡቕን እዩ፡ ኣብ ዓለም ንምግዛእ ዝበለጸ ሰብ እዩ።” ብትሕትና ኸኣ ሓተተ፡ “ኣነ ጥዑይን ምቹእን እንተኾንኩ እውን፡ እታ ከተማ (ንጉስ እንታይ ከተማ ከም ዝሓሰበ ይፈልጥ ነበረ)፡ ቦታ መቓብር ኣቦታተይ፡ ዕንወት ኮይና ኸላ፡ ስለምንታይ ገጸይ ሓዘንተኛ ዘይኸውን?” ብዙሓት ሰባት ሓዘንተኛታት እዮም፡ ግናኸ ምኽንያት ክህቡ ኣይክእሉን፡ ስለምንታይ ከምኡ ከም ዝኾኑ እውን ኣይፈልጡን። ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ሰባት ንርእሶም ብሰንኪ ዘይፍትሓዊን ዘይግቡእን ሓዘኖምን ፍርሃቶምን ክነቕፉን ካብኡ ኸኣ ክወጹን ይግባእ። ግናኸ ነህምያ ንሓዘኑ ጽቡቕ ምኽንያት ክህብ ስለ ዝኸኣለ፡ ንንጉስ ባዕሉ ብዛዕባኡ ሓተተ። ኣስተብህል፡ (1.) ንየሩሳሌም ቦታ መቓብር ኣቦታቱ፡ ማለት ኣቦሓጎታቱ ዝተቐብሩሉ ቦታ ኢሉ ጸውዓ። ብዛዕባ መቓብር ኣቦታትና ብዙሕ ግዜ ምሕሳብ ጽቡቕ እዩ። ብዛዕባ ክብሮምን ማዕርጎምን፡ ኣባይቶምን ንብረቶምን ኣብ ሓሳባትና ክንነብር ንቐንዕ ኢና፡ ግናኸ ብዛዕባ መቓብርኦም እውን ንሓስብ፡ እቶም ቅድሜና ኣብ ዓለም ዝነበሩ ኸኣ ቅድሜና ካብ ዓለም ከም ዝሓለፉ ንግንዘብ፡ መቓብርኦም ከኣ ንዓና መዘከርታ እዩ። ንዝኽሪ ኣቦታትና እውን ዓብዪ ኣኽብሮት ኣለዎ፡ እዚ ኸኣ ክጎድእ ክንደሊ የብልናን። ኩሎም ህዝብታት፡ እንተላይ እቶም ትንሳኤ ሙታን ዘይተጸበዩ፡ ንመቓብር ኣቦሓጎታቶም ብሓደ ደረጃ ቅዱስን ዘይድፈርን ገይሮም ይርእይዎ ነበሩ። (2.) ንርእሱ ኣብ ሓዘኑ የጽድቕ፡ “ሓዘንተኛ ምዃነይ ጽቡቕ እዩ። ስለምንታይ ከምኡ ዘይኸውን?” እንተላይ ንኣምላኻውያንን ዕዉታትን ሰባት ሓዘንተኛታት ክኾኑን ሓዘኖም ከርእዩን ግዜ ኣለዎ። እቶም ዝበለጹ ሰባት ንኹሉ ሓዘንተኛ ሓሳባት ብምርሓቕ ንሰማይ ቅድሚ ግዜኡ ክጅምሩ ኣይሓስቡን። ንሕና እንሓልፎ ሸውሃት ንብዓት እዩ፡ ንኣየርኡ ኸኣ ክንእዘዝ ኣለና። (3.