መጽሓፍ እያሱ 4

ግብሪ እግዚአብሔር እምበኣር ክዝከሩ ኣዝዮም ብቑዓት እዮም፣ ልቢ ሰብ ግን ክርስዖም ኣዝዩ ዝቐናዕ እዩ። ስለዚ ድማ ንኽብሪ ኣምላኽ፣ ንጥቕሚና ከምኡውን ንጥቕሚ ደቅና ኢልና ንዝኽርና ንምሕዳስ ዝተፈላለዩ ኣገባባት የድልዩ። ኣምላኽ ነዚ መዘክር እዚ ንምድላው ኣዘዘ።

ምዕራፍ 4 እዚ ምዕራፍ እዚ እስራኤል ብዮርዳኖስ ዘሕለፈቶ ተኣምራዊ ምሕላፍ ብዝርዝር ይገልጽ።

I. ነቲ ዝተገብረ ተኣምር ንምዝካር ኣብ ዮርዳኖስ ዝተተኽሉ ዓሰርተ ክልተ ኣእማን (ቁ. 9) ከምኡ’ውን ካብ ዮርዳኖስ ዝተወስዱ ካልኦት ዓሰርተ ክልተ ኣእማን (ቁ. 1-8) ብዛዕባ ዝተገብረ ምድላው።

II. ህዝቢ ብገምገም ዮርዳኖስ ዝገበሩ ጉዕዞ፡ ፈለማ እቶም ክልተ ነገዳት፡ ድሕሪኡ ኩሎም ህዝቢ፡ ኣብ መወዳእታ ድማ እቶም ታቦት ጽዮን ዝጾሩ ካህናት (ቁ. 10-14)።

III. ምስ ታቦት ጽዮን ምስ ወጹ፡ ማይ እንደገና ምዕጻዉ (ቁ. 15-19)።

IV. ነዚ ግሩም ተግባር ንወለዶ ንምዝካር ኣብ ጊልጋል ዝተተኽለ ሓወልቲ (ቁ. 20-24)።

ቁጽሪ 1-9 እስራኤላውያን ዮርዳኖስ ክሳገሩ ከለዉ፡ እያሱ ምስ ኩሎም ሰራዊት ክንደይ ከም ዝተዋፈሩ ክንሓስብ ንኽእል ኢና። ናብ ሃገር ጸላኢ ምእታዎም፡ ኣብ ቅድሚ ጸላኢ ምቕራቦም፡ ብዙሕ ስግኣት ከም ዝፈጥረሎም ፍሉጥ እዩ። ብዘይካዚ፡ ኣንስቶም፡ ውሉዶም፡ ስድራቤቶም፡ እንስሳታቶም፡ ድንኳናቶም፡ ኩሉ ንብረቶም፡ ብዚ ፍሉይ ዘይተረግጸ መገዲ ከሰጋግሩ ነበሮም። እዚ መገዲ እዚ ወይ ኣዝዩ ጭቃ ወይ ኣዝዩ ኣእማን ዝበዝሖ፡ ንድኹማት ዘድክም፡ ንፈርሓት ዘፍርህ፡ ናብ ታሕቲ ሩባ ምውራድ ከምኡ’ውን ካብኡ ምውጻእ ኣዝዩ ፈተና ዝመልኦ ነበረ። ስለዚ፡ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ርእሱ ብጭንቀት፡ ኢዱ ድማ ብዕዮ ምሉእ ክኸውን ግድነት ነበረ፡ እያሱ ድማ ካብ ኩሎም ንላዕሊ።

ይኹን እምበር፡ ኣብ ማእከል እዚ ኩሉ ዕዮን ጭንቀትን፡ ነዚ ግሩም ግብሪ ኣምላኽ ንምዝካር ክንክን ክግበር ነበሮ፡ እዚ ክንክን እዚ ድማ ናብ ዝበለጸ ግዜ ዕረፍቲ ክናዋሕ ኣይግባእን።

ማስታወሻ፡ ንርእስናን ንስድራቤትናን ክንገብሮ ዘሎና ዕዮ ክንደይ እኳ እንተበዝሐ፡ ንኽብሪ ኣምላኽን ንኽብረቱ ንምግልጋልን ክንገብሮ ዘሎና ነገር ክንርስዕ ወይ ክንሓድግ የብልናን፡ ከመይሲ እዚ እዩ ዝበለጸ ዕዮና።

I. ኣምላኽ ነዚ መዘክር እዚ ንምድላው ትእዛዝ ሃበ። እያሱ ብዘይ መለኮታዊ መምርሒ እንተ ዝገብሮ ነይሩ፡ ንርእሱ ስሙን ክብሩን ንዘለኣለም ንምቕጻል ዝተገብረ ዲዛይን ክመስል ምኸኣለ፡ ኣምላኽ ባዕሉ ምስ ኣዘዞ ግን፡ ካብ ወለዶታት ከምዚ ዝበለ ቅዱስን ክቡርን ኣኽብሮት ኣይምረኸበን።

ማስታወሻ፡ ግብሪ ኣምላኽ ዝኾኑ ተኣምራት ንዘለኣለም ክዝከሩ ይግባእ፡ መዘከሪኦም ንምዕቃብ ድማ መገዲ ክድለ ኣለዎ። ገሊኦም እስራኤላውያን ዮርዳኖስ ዝሰገሩ፡ ነዚ ዓብዪ ጸጋ ኣምላኽ ብዛዕባኦም ኣዝዮም ደንዘዝቲ ስለ ዝነበሩ፡ ክዝከር ኣይተገደሱን። ካልኦት ድማ፡ ብእኡ ኣዝዮም ስለ ዝተተንከፉን ዓሚቕ ስምዒት ስለ ዝገበረሎምን፡ መዘከሪ ክትከል ኣየድልን እዩ ኢሎም ይሓስቡ ነበሩ፡ ልቢን ልሳን ነፍሲ ወከፍ እስራኤላዊ ኣብ ኩሉ ዘመን ህያው ዘላቒ ሓወልቲ ክኸውን እዩ። ኣምላኽ ግን፡ ባህርያቶም ስለ ዝፈልጥን ግብሩ ብቕልጡፍ ክርስዑ ከም ዝኽእሉ ስለ ዝፈልጥን፡ ነዚ ንኹሉ ወለዶ ንምዝካር መገዲ ኣዘዘ። እቶም ኣብ ቅዱስ ታሪኽ ዘሎ ጽሑፍ ከንብቡ ዘይክእሉ ወይ ዘይደልዩ፡ ብዝተተኽለ ሓወልቲ ኣቢሎም ክፈልጥዎ ምእንቲ፡ እዚ ድማ ብሓፈሻዊ ልምዲ እታ ሃገር ክግለጽ እዩ። ከምኡ’ውን ንሓቂ እቲ ፍጻሜ ንምርግጋጽ ክሕግዝ፡ ኣብ ድሕሪ ዘመናት ንሓቂ እቲ ፍጻሜ ንዝጠራጠሩ ድማ ዘላቒ መርትዖ ክኸውን እዩ። ሓወልቲ ክትከል ኣለዎ፡

1. እያሱ፡ ከም ቀንዲ ሓላፊ፡ ብዛዕባኡ መምርሒ ክህብ ነበሮ (ቁ. 1)፡ ኩሎም ህዝቢ ዮርዳኖስ ምስ ሰገሩ፡ እቶም ድኹማት እውን፡ እቶም ድሕሪት ዝነበሩ፡ ሓደ እኳ ከይተረፈ፡ ኣምላኽ ዕዮኡ ብምሉኡ ፈጺሙ፡ ኩሉ እስራኤላዊ ድማ ብሰላም ናብ ከነኣን ኣተወ። ሽዑ ኣምላኽ ነያሱ ነዚ ሓወልቲ እዚ ንምድላው ኣቑሑት ከዳልው ተዛረቦ። እቲ ምሁር ጳጳስ ፓትሪክ፡ እያሱ ነዚ ግሩም ምሕረት እዚ ብቕጽበት ንምምስጋን ናብ ገለ ቦታ ዕረፍቲ ከይዱ ከም ዝነበረ፡ ድሕሪኡ ድማ ኣምላኽ ተራኺብዎ ከምዚ ኢሉ ተዛሪብዎ ከም ዝነበረ ብሃይማኖታዊ መንፈስ ይግምት። ወይ ድማ፡ ኣምላኽ ነዚን ካልኦት መምርሒታትን ንእያሱ ዝሃቦ ብኤልኣዛር እቲ ካህን ክኸውን ይኽእል እዩ። ከመይሲ፡ ኣብዚ እኳ እንተ ዘይተጠቕሰ፡ እያሱ ነዚ ዓብዪ ሓላፍነት ብምጽዋር ኢድ ምስ ተሾመ፡ ኣምላኽ ኤልኣዛር ብፍርዲ ኡሪም ምኽሪ ክሓትተሉ፡ ብቓሉ ድማ እያሱን ኩሎም ደቂ እስራኤልን ክወጹን ክኣትዉን ከም ዘለዎም ኣዘዘ፡ ዘሁልቍ 27:21።

2. ካብ ነፍሲ ወከፍ ነገድ ሓደ ሰብ፡ ንሱ ድማ ዝተመርጸ ሰብ፡ ነዚ ሓወልቲ እዚ ንምድላው ኣቑሑት ከዳልው ክጥቀመሉ ነበሮ፡ ነፍሲ ወከፍ ነገድ ድማ እቲ ዛንታ ብሓደ ካብኦም ክንገረሎም፡ ነፍሲ ወከፍ ነገድ ድማ ንኽብሪ ኣምላኽ ገለ ክውፍዩ (ቁ. 2, 4)፡ ካብ ነፍሲ ወከፍ ነገድ ሓደ ሰብ። ሌዋውያን ጥራይ ዘይኮኑስ፡ ኩሉ እስራኤላዊ፡ ኣብ ቦታኡ ኮይኑ፡ ንደቂ ሰብ ግብሪ ኣምላኽ ክነግሮም ክሕግዝ ኣለዎ፡ መዝሙር 145:12። እቶም ክልተ ነገዳት፡ ኣብ ጥሪቶም እኳ እንተ ተቐመጡ፡ ይኹን እምበር፡ ኣብቲ ምሕረት ስለ ዝተኻፈሉ፡ ንመዘከሪኡ ኢድ ክህቡ ነበሮም።

3. እቶም ነዚ መዘክር እዚ ክትከሉ ዘለዎም ኣእማን፡ ካብ ማእከል እቲ ሩባ (ኣብኡ ድማ ብዙሓት ዓበይቲ ኣእማን ክህልዉ ይኽእሉ እዮም)፡ ከምኡ’ውን ካብቲ ካህናት ምስ ታቦት ጽዮን ደው ዝበሉሉ ቦታ ብዝቐረበ ክውሰዱ ተኣዘዘ፡ ቁ. 3, 5። እዚ ዝተሓስበ ሓወልቲ ብዝበለጸን ብዝጥዕመን ጥበብ ብዝተቐርጹ ኣእማን ክስራሕ ይግብኦ ነይሩ፡ እዞም ካብ ታሕቲ ሩባ ዝተወስዱ ኣእማን ግን ንተኣምር ዝያዳ ተፈጥሮኣዊን ዝያዳ ዝምጥን ምልክት እዮም። ወለዶታት ብዚ እዩ ዮርዳኖስ ናብ ድሕሪት ከም ዝተመልሰ ክፈልጡ፡ ከመይሲ እዞም ኣእማን እዚኦም ሽዑ ካብኡ እዮም ዝተወስዱ። ኣብ ምትካል ምልክታት፡ ኣምላኽ ወትሩ ዝበለጸን ትርጉም ዘለዎን እዩ ዝመርጽ፡ ካብቲ ዝምስጥ ወይ ዝገርም ንላዕሊ። ከመይሲ ኣምላኽ ንዕሽነት ዓለም መሪጹ እዩ። እዞም ዓሰርተ ክልተ ሰባት፡ ዮርዳኖስ ምስ ሰገሩ፡ ናብቲ ታቦት ጽዮን ዝነበረሉ ቦታ ክምለሱ ነበሮም፡ ነዚ ኣገልግሎት እዚ ድማ ናብኡ ክቐርቡ ተፈቒዱሎም ነበረ (ካልኦት ግን ኣይፍቀደሎምን ነበረ)፡ “ኣብ ቅድሚ ታቦት ጽዮን ስገሩ (ቁ. 5)”፡ ማለት፡ ናብቲ ሕጂ ኣብ ማእከል ዮርዳኖስ ዘሎ ታቦት ጽዮን ቀሪብኩም፡ ካብኡ ነዞም ኣእማን ውሰዱ።

4. ምጥቃም እዞም ኣእማን እዚኦም ኣብዚ ንምልክት (ቁ. 6)፡ ንመዘክር (ቁ. 7) ተመዚዙ ኣሎ። ንደቂ ኣብ ዝመጽእ ግዜ፡ እዞም ኣእማን እዚኦም ከመይ ኢሎም ናብዚ መጹ? (ምናልባት እታ ከባቢ ዘላ ምድሪ ኣእማን ዘይብላ ስለ ዝኾነት) ኢሎም ንወለዶም ክሓትቱ ዕድል ክህቡ እዮም፡ ሽዑ ድማ ወለዲ፡ ከምቲ ንሳቶም ዝተነገሮም፡ ኣብዚ ቦታ እዚ ዮርዳኖስ ብኹሉ ዝኽእል ሓይሊ ኣምላኽ ተመቒሉ፡ እስራኤል ናብ ከነኣን ክሰግር ዕድል ከም ዝሃበቶ ክነግሩ እዮም፡ ከምቲ እያሱ ነዚ ነጥቢ እዚ ዝርዝር ዝገበረሉ፡ ቁ. 22 ወዘተ።

II. በዚ ትእዛዝ መሰረት እቲ ነገር ተፈጸመ።

1. ዓሰርተ ክልተ ኣእማን ካብ ማእከል ዮርዳኖስ ተወስዱ፡ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ድማ ናብቲ በታ ለይቲ እቲኣ ዝዓረፉሉ ቦታ ተወስዱ፡ ቁ. 8። እቶም ዝወሰድዎም ኣእማን ክጸርዎም ዝኽእሉዎም ዝዓበዩ፡ ከምኡ’ውን ብዝተኻእለ መጠን ሓደ ዓይነት ቅርጽን መጠንን ዝነበሮም ክኾኑ ይኽእሉ እዮም። ግን ብቕጽበት ናብቲ ቦታ ምስኦም ከዱ ወይስ ነቲ ታቦት ጽዮን ንምጽባይ ተጸበዩ፡ ምስቲ ክብራዊ ሰልፊኡ ድማ ተጓዕዙ፡ ናብ ከነኣን ዝገበሮ ዓወታዊ ምእታው ንምኽባር፡ ፍሉጥ ኣይኮነን። ኣምላኽ ነዞም ክወስድዎም ዝተኣዘዙ ኣእማን ብምጥቃም፡ ከምኡ’ውን ነዚ ጽቡቕ ምድሪ እዚ ናይ ምውራስ መሰል ሃቦም። ኩሉ ናቶም እዩ፡ ይእተዉን ይውርሱን። ስለዚ፡ እቶም ዓሰርተ ክልተ ዝገበርዎ፡ ደቂ እስራኤል ከም ዝገበርዎ ተገሊጹ ኣሎ (ቁ. 8)፡ ከመይሲ ንነፍሲ ወከፍ ነገድ ወኪሎም ነበሩ። ነዚ ብምጥቃስ፡ ጐይታና የሱስ፡ እያሱና፡ ንጽንዓት ሞት ስዒሩ ነቲ ዮርዳኖስ ምስ ኣንቀጸ፡ ንመንግስቲ ሰማያት ንኹሎም ምእመናን ምስ ከፈተ፡ ንመዘክር ወንጌል ብምጥቃም፡ ንዕኡ ናብ ርሑቕ ቦታታትን ናብ ዝመጽእ ዘመናትን ንምስግጋር፡ ብቑጽሪ ነገዳት እስራኤል መሰረት ገይሩ ዓሰርተ ክልተ ሃዋርያት ሾመ።

2. ካልኦት ዓሰርተ ክልተ ኣእማን (ምናልባት ካብቶም ካልኦት ዝዓበዩ፡ ከመይሲ ነፍሲ ወከፎም ሓደ ሰብ ዝጸሮም ከም ዝነበሩ ኣይንበብን ኢና) ኣብ ማእከል ዮርዳኖስ ተተኽሉ (ቁ. 9)፡ ብኸምዚ ዝበለ ዓቐን ብሓደ ክምርን ወይ ዓምዲ ተሰሪሖም፡ ጫፉ ኣብ ልዕሊ ማይ ክርአ፡ ወይ ማይ ንጹህ ክኸውን ከሎ ኣብ ማይ ክርአ፡ ወይ ድማ ጩኸት ወይ ምንቅስቓስ ማይ ኣብ ልዕሊኡ ክሓልፍ ከሎ ክርአ ይኽእል ነበረ፡ እቶም መርከበኛታት ድማ ከምቲ ንኸውሒ ዝገብርዎ ክርሕቕዎ እዮም። ብሓደ ወይ ብኻልእ መገዲ፡ ክርአ ይኽእል ነበረ፡ እቲ ታቦት ጽዮን ዝነበረሉ ቦታ ንምሕባር፡ ከምኡ’ውን ነቲ ኣብ ጊልጋል ኣብ ደረቕ ምድሪ ክትከል ዝነበሮ ካልእ ሓወልቲ ንምድግጋፍ፡ ንምርግጋጽ ምስክርነቱ፡ ከምኡ’ውን ንልምዱ ንምዕቃብ። ምልክት ስለ ዝተደገመ፡ እቲ ነገር ፍሉጥ ምዃኑ ኣየጠራጥርን።

4:10-19 እቶም ክህናት ምስ ታቦት ክንቀሳቐሱ ትእዛዝ ክሳዕ ዝረኽቡ ኣይተንቀሳቐሱን።