Iyyaasuu 4

Hojiiwwan Waaqayyoo baay'ee yaadatamuu waan qabaniif, onneen namaas isaan dagachuutti baay'ee dhihaataa waan ta'eef, yaadannoo keenya haareessuuf karaawwan adda addaa barbaachisoo dha; kunis ulfinna Waaqayyoo tiif, faayidaa keenyaaf, fi kan ijoollee keenyaatiif. Waaqayyo yaadannoo kana qopheessuuf ajaja kenne.

Boqonnaan kun dabarsee waa'ee Yihudoonni Yordaanos gidduudhaan dinqii ta'een darbuu isaanii ibsa.

I. Yordaanos keessatti dhagaawwan kudha lama dhaabuudhaan (lak. 9) fi dhagaawwan kudha lama Yordaanos keessaa baasuudhaan (lak. 1-8) yaadannoo isaa eeguuf yeroo sana qophiin godhame.

II. Ummanni karaa Yordaanos, jalqaba gosa lamaan, sana booda ummanni hundi, fi luboonni sanduuqa kakuu baatan dhuma irratti darbuu isaanii (lak. 10-14).

III. Sanduuqa kakuu wajjin erga ol ba'anii booda bishaanonni deebi'anii cufamuu isaanii (lak. 15-19).

IV. Hojii dinqisiisaa kana dhalootaaf akka yaadannoo ta'uuf, Gilgaalitti yaadannoo dhaabuu (lak. 20-24).

Yihosuu fi loltoonni hundi Yordaanos yommuu ce'an hammam hojii baay'ee akka qaban salphaatti tilmaamuu dandeenya. Kana malees, biyya diinaa keessa seenuuf fi diina dura deemuun yaaddoo hedduu isaanitti uumuu danda'a ture. Haadha manaa isaanii, ijoollee isaanii, maatii isaanii, horii isaanii, dunkaana isaanii, fi qabeenya isaanii hunda, meeshaa isaanii guutuu, karaa addaa fi hin deegamne kanaan dabarsuu qabu turan. Karaan kun yookaan dhoqqee baay'ee yookaan dhagaa baay'ee akka qabu tilmaamuu qabna; dadhabootaaf rakkisaa, sodaattootaaf immoo sodaachisaa ture. Gad bu'iinsi gara gadii lagaatti fi ol ba'iinsi isaa immoo jabaa ture. Kanaafuu, namni hundi mataa isaa yaaddoon, harka isaa hojiin guutuu qaba ture, Yihosuu immoo isaan hunda caalaa. Haa ta'u malee, ariifannaa isaa hunda keessatti, hojii Waaqayyoo dinqisiisaa kanaaf yaadannoo dhaabuuf of eeggannoon godhamuu qaba ture, of eeggannoon kunis yeroo boqonnaa guddaatti dabarfamuu hin qabu. Hubadhaa: Hojii ofii keenyaaf fi maatii keenyaaf baay'ee qabaannus, ulfina Waaqayyoof fi kabaja Isaa tajaajiluuf qabnu dagachuu yookaan dhiisuu hin qabnu, sababiin isaas kun hojii keenya isa gaarii dha. Amma immoo,

I. Waaqayyo yaadannoo kana qopheessuuf ajaja kenne. Yihosuun qajeelfama Waaqayyoo malee kana godhee yoo ta'e, maqaa fi ulfina isaa bara baraan jiraachisuuf karoorfame fakkaachuu danda'a ture, akkasumas dhaloota irraa kabaja qulqulluu fi ulfina qabeessa akka amma Waaqayyo mataan Isaa ajaje hin argatu ture. Hubadhaa: Hojiiwwan dinqii Waaqayyoo bara baraan yaadatamuu qabu, akkasumas yaadannoo isaanii eeguuf mala qopheessuun barbaachisaa dha. Israa'eloota Yordaanos ce'an keessaa tokko tokko, tola Waaqayyoo guddaa kanaaf garaa jabaatoo fi dhiibbaa xiqqaa qabaachuun, akka yaadatamuu hin barbaanne ta'uu danda'u; warri kaan immoo, dhiibbaa guddaa irra ga'een, yaadannoon dhaabamuu hin barbaachisu, onnee fi arrabni Israa'eloota hundaas bara baraan yaadannoo jiraataa ta'a jedhanii yaadu turan. Haa ta'u malee, Waaqayyo uumama isaanii beekee, hojii Isaa dagachuuf hammam saffisaa akka turan waan beekuuf, dhaloota hundumaaf yaadannoo kana eeguuf mala ajaje. Kunis, warri seenaa qulqulluu keessatti galmee isaa dubbisuu hin dandeenye yookaan hin barbaanne, yaadannoo dhaabame kanaan beekumsa argachuu akka danda'an ture. Yaadannoon kunis aadaa biyyattii keessatti ibsa argata. Akkasumas dhugaa dhimma sanaa mirkaneessuuf gargaara, fi warra dhaloota booda dhugaa isaa shakkaniif ragaa dhaabbataa ta'ee jiraata. Yaadannoon dhaabamuu qaba, akkasumas,

1. Yihosuun, ajajaa olaanaa ta'ee, waa'ee isaa qajeelfama kennuu qaba (lak. 1): Ummanni hundi Yordaanos erga guutummaatti ce'anii booda, warri dadhaboon, warri duuba turanillee, hin dhiifamne, kanaafuu Waaqayyo hojii Isaa guutummaatti raawwatee, Israa'eloonni hundi nagaan Kana'aan ga'an. Sana booda Waaqayyo Yihosuutti dubbatee yaadannoo kanaaf meeshaalee akka qopheessu ajaje. Biskopii beekamaan Paatrik, Yihosuun tola dinqisiisaa kanaaf galata galchuuf bakka kophaa ta'utti deeme, sana booda Waaqayyo isa qunnamee akkasitti isa dubbise jedhee yaada amantaa qaba. Yookaan, tarii, Waaqayyo qajeelfama kanaa fi kan biroo Yihosuutti kenne Ele'ezaar lubichaani. Sababiin isaas, asitti hin dubbatamne ta'us, Yihosuun hojii guddaa kanaaf harka irra kaa'uudhaan yommuu muudame, Waaqayyo Ele'ezaar akka Uuriimitti gorsa isaaf gaafatu ajaje, akkasumas dubbii isaa irratti Yihosuun fi ijoolleen Israa'el hundi ba'uu fi seenuu qabu turan, Lak. 27:21.

2. Gosa hundumaa keessaa namni tokko, inni nama filatamaa ta'ee, yaadannoo kanaaf meeshaalee qopheessuuf hojjechuu qaba ture, akkasumas gosti hunduu seenaa kana nama ofii isaaniitiin akka dhaga'an, fi gosti hunduu ulfina Waaqayyoof gumaacha akka godhan (lak. 2, 4): Gosa hundumaa keessaa nama tokko. Leewwota qofa osoo hin taane, Israa'eloonni hundi, bakka isaaniitti, hojiiwwan Waaqayyoo gurguddoo ilmaan namootaaf beeksisuuf gargaaruu qabu, Far. 145:12. Gosoonni lamaan, qabeenya isaanii keessa jiraatanis, tola sana keessaa waan qooda fudhataniif, yaadannoo sanaaf gargaarsa kennuu qabu.

3. Dhagaawwan yaadannoo kanaaf dhaabamuu qaban, gidduu lagaa keessaa akka fudhataman ajajame (bakka sana, dhagaawwan gurguddoon baay'een jiraachuu danda'u), fi bakka luboonni sanduuqa kakuu wajjin dhaabatanitti dhihoo ta'ee, lak. 3, 5. Yaadannoon kun dhagaawwan ogummaa gaarii fi dinqisiisaadhaan bocaman irraa hojjetamuu qaba ture, garuu dhagaawwan gadii lagaa keessaa ba'an kun dinqii sanaaf mallattoo uumamaa fi sirrii turan. Dhaloonni kun Yordaanos deebifamee akka ture kanaan haa beekan, sababiin isaas dhagaawwan kun yeroo sana keessaa fudhataman. Mallattoolee dhaabuutti, Waaqayyo yeroo hunda kan sirrii fi hiika qabeessa ta'e filata, kan miidhagina yookaan dinqisiisummaa qabu caalaa; sababiin isaas Waaqayyo wantoota gowwoomoo addunyaa filateera.