መጽሓፍ እያሱ 3

3:1-6 እስራኤላውያን ክሓልፍዎ ምዃኖም ተነጊርዎም ስለ ዝነበረ ብእምነት ናብ ዮርዳኖስ መጹ። ብመንገዲ ግዴታና ክሳብ እንኽእል ንቕድሚት ንገይሽ፣ ንእግዚአብሔር ድማ ንምርኮስ። እያሱ መርሖም። ናይ ንግሆ ምትንሳኡ ብፍሉይ ይጥቀስ፣ ከምቲ ድሕሪኡ ኣብ ካልእ ኣጋጣሚታት ዝገብሮ ዝነበረ። እዚ ድማ ንርእሱ ክንደይ ሒደት ከም ዝተሃድአ የርኢ። ዓበይቲ ነገራት ከሰላስሉ ዝደልዩ ንግሆ ቀዲሞም ክትስኡ ይግባእ። ድቃስ ኣይትፍቶ፣ ድኽነት ከይመጸካ። ኣብ ህዝባዊ ኣገልግሎት ዘለዉ ኩሎም ንግዳይ ቦታኦም ኩሉሳዕ ኣቓልቦ ክህቡ ይግባእ።

ህዝቢ ንታቦት ይስዕብ ነበረ። ብኸምዚ ድማ ብኹሉ ነገር ንሕናውን ብሕጊ ቃል ኣምላኽን ብምምራሕ መንፈስ ቅዱስን ክንመላለስ ይግባእ፤ ከምኡ እንተኾይኑ ድማ ከምቲ ኣብ እስራኤል ኣምላኽ ዝኾነ ሰላም ኣብ ልዕሌና ኪኸውን እዩ፤ ኣገልገልትና ግና ንክርስቶስ ኣብ ዝስዕብሉ ጥራይ ክንሰዓብ ይግባእ። ኩሉ መንገዶም ብምድረበዳ ዘይተረግጸ መንገዲ ነበረ፣ ብፍላይ ግና እዚ ብዮርዳኖስ ዝሓልፍ መንገዲ። ኣብዛ ዓለም እዚኣ እንከለና፣ ቅድሚ ሕጂ ዘይሓለፍናዮም መንገዲ ክንሓልፍ ክንጽበን ክንዳሎን ይግባእ፤ ብመንገዲ ግዴታ ግና ብትብዓትን ብሓጎስን ክንቕጽል ንኽእል ኢና።

ድኽነት፣ ሕማም፣ ጻዕሪ፣ ስደት፣ ወቐሳ፣ ወይስ ሞት ክንቕበል ተጸዊዕና እንተኾይና፣ እምነትና ጀማርን ፈጻምን ንዝኾነ ክርስቶስ ንስዕብ ኣሎና፤ ብኹሉ ጉዕዞና ኣብ ዝኾነ ሓደገኛ ወይ ከቢድ ቦታ እግርና እንተ ሰሪዕናውን፣ እምነት ግና ኣብኡ ኣሰር ኣእጋር እቲ ቤዛና ክትርኢ እያ፣ ንሱ ድማ ንኽብሪ ኣብ ላዕሊ ዚወስድ ነቲ መንገዲ ተጓዒዝዎ እዩ፣ ኣብኡ ንሱ ዘሎና ንሕናውን ምእንቲ ክንከውን ክንስዕቦ ይዕድመና። ርእሶም ኪቕድሱ ነበሮም። ናይ ፍቕርን ሓይልን ኣምላኽ ውጽኢታት ተባዕቲዎም ክንለማመዶም እንተ ደሊና፣ ሓጢኣትና ከነርሕቕ ይግባእ፣ ንመንፈስ ቅዱስ ኣምላኽ ከይነሕዝኖ ድማ ክንጥንቀቕ ይግባእ።

ምዕራፍ 3 እዚ ምዕራፍ እዚ፡ ምስቲ ዝስዕቦ ምዕራፍ ሓዊሱ፡ እስራኤል ንዮርዳኖስ ሰጊሮም ናብ ከነኣን ዝኣተዉሉ ታሪኽ ይነግረና፡ እዚ ድማ ኣዝዩ ዘክር ታሪኽ እዩ። ድሕሪ ነዊሕ እዋን፡ ንጽድቂ እግዚአብሔር ምእንቲ ኺፈልጡ፡ እግዚአብሔር ኣብ መንጎ ሲጢም (ካብኡ ሰፊሮም ዝኸዱ፡ ቁ. 1) ከምኡውን ጊልጋል (ኣብኡ ድማ ቀጺሎም ሰፊሮም፡ ምዕ. 4:19፡ ሚክ. 6:5) እንታይ ከም ዝገበረሎም ኪዝክሩ ተነጊርዎም ነበረ። ብትእዛዝ እያሱ፡ ናብ ገምገም ሩባ ኸዱ (ቁ. 1)፡ ድሕሪኡ ድማ ኩሉ ዝኽእል ሓይሊ ኣሕለፎም። ንቀይሕ ባሕሪ ብዘይተጸበይዎ፡ ብለይቲ ድማ እናሃደሙ ሰጊሮምዎ ነበሩ፡ ንዮርዳኖስ ግን ኪሰግሩ ምዃኖም ቅድሚኡ ገለ ግዜ ተነጊርዎም ስለ ዝነበረ፡ ትጽቢቶም ዓብዩ ነበረ።

I. ህዝቢ ንታቦት ኪስዕቡ ተመሪሖም (ቁ. 2-4)።

II. ንርእሶም ኪቕድሱ ተኣዚዞም (ቁ. 5)።

III. ካህናት ምስ ታቦት ቀዳሞት ኪኾኑ ተኣዚዞም (ቁ. 6)።

IV. እያሱ ዓብዩን ዋና ኣዛዚ ኮይኑን (ቁ. 7, 8)።

V. እግዚአብሔር ንሳቶም እንታይ ኪገብረሎም ከም ዝኾነ ህዝባዊ ምልክታ ተዋሂቡ (ቁ. 9–13)።

IV. እቲ ነገር ተፈጺሙ፡ ዮርዳኖስ ተመቒሉ፡ እስራኤል ድማ ብሰላም ኣሕሊፎምዎ (ቁ. 14–17)። እዚ ግብሪ እግዚአብሔር እዩ፡ ኣብ ኣዒንትና ድማ ግሩም እዩ።

ቁጽሪ 1-6 ራሓብ፡ ንሰለይቲ ምድራቕ ቀይሕ ባሕሪ (ምዕ. 2:10) ምስ ነገረቶም፡ እቲ ወረ ድማ ንከነኣናውያን ካብ ካልእ ንላዕሊ ኣፍሪህዎም ስለ ዝነበረ፡ እቶም ኣብቲ ማይ ዝነበሩ፡ ዮርዳኖስ፡ እቲ ዓብዪ መከላኸሊ ሃገሮም፡ ብተመሳሳሊ መገዲ ኺገድፈሎም ከም ዝጽበዩ ይሕብር። እስራኤላውያን ግን ከምኡ ዝበለ ትጽቢት ነይርዎም እንተኾነ ኣይተገልጸን። እግዚአብሔር ንሳቶም ዘይተጸበይዎ ብዙሕ ነገር ገይሩሎም እዩ (ኢሳ. 64:3)። ሕጂ ኣብዚ ተነጊርና ኣሎና፡

I. ናብ ዮርዳኖስ ከም ዝመጹን ኣብኡ ከም ዝሓደሩን፡ ቁ. 1። ነቲ ሩባ ብኸመይ ኪሰግሩ ከም ዝኾኑ ገና እኳ እንተዘይተነገሮም፡ ብዝኾነ ይኹን ንቡር መገዲ ንምስጋር ድማ ዘይተዳለዉ እኳ እንተነበሩ፡ ኪሰግሩ ምዃኖም (ምዕ. 1:11) ስለ ዝተነገሮም፡ ብእምነት ናብ ቅድሚት ከዱ። ዕንቅፋታት ከም ዝርአዩና እኳ እንተፈለጠና፡ ኣብ ግቡእና ክንቅጽል ኣሎና፡ ምስ በጻሕናዮም ድማ እግዚአብሔር ኪሕግዘና ኸም ዝኾነ ክንእምን ኣሎና። ክሳብ እንኽእል ክንቅጽል፡ ንዘይንኽእሎ ድማ ኣብ መለኮታዊ ምሉእነት ክንውከል ኣሎና። ኣብዚ ጉዕዞ እዚ እያሱ መሪሕዎም ነበረ፡ ከምኡ ድማ ድሕሪኡ ኣብ ካልእ ኣጋጣሚታት (ምዕ. 6:12፡ 7:16፡ 8:10) ብዛዕባኡ ዝተጠቕሰ፡ ንሱ ንምቾት ክንደይ ከም ዘይፈቱ፡ ንዕዮኡ ክንደይ ከም ዝፈቱ፡ ከምኡውን ኣብኡ ክንደይ ክንክንን ጻዕርን ኪወስድ ከም ዝደሊ ይሕብር። ዓበይቲ ነገራት ኪፍጽሙ ዝደልዩ፡ ንግሆ ኪትንስኡ ኣለዎም። ድቃስ ኣይትፍቶ፡ ድኻ ምእንቲ ከይትኸውን። እያሱ ኣብዚ ንትሕቲኡ ዝነበሩ ሰበ-ስልጣን ጽቡቕ ኣብነት ኣርኣየ፡ ንግሆ ኪትንስኡ ድማ መሃሮም፡ ብፍላይ ድማ ንኹሎም ኣብ ህዝባዊ ቦታታት ዘለዉ፡ ንግቡኦም ብቐጻሊ ኪገብሩ መሃሮም።

II. ህዝቢ ንታቦት ኪስዕቡ ከም ዝተመሪሑ። ነዚ መምርሒታት እዚ ንምሃብ፡ ሰበ-ስልጣን ኣብ መንጎ ሰራዊት ኪኸዱ ተመዚዞም (ቁ. 2)፡ ኩሉ እስራኤላዊ ድማ እንታይ ኪገብር ከም ዘለዎን ኣብ እንታይ ኪውከል ከም ዘለዎን ምእንቲ ኺፈልጥ።

1. ንታቦት ኪመርሖም ከም ዝኾነ ኪውከሉ ይኽእሉ ነበሩ፡ ማለት፡ ኣብ እግዚአብሔር ባዕሉ፡ እቲ ታቦት ድማ ናይ ምህላዉ ምልክት ዝኾነ። እቲ ደምሰስ ደበናን ሓውን ተኣልዩ ዝነበረ ይመስል፡ እንተዘይኮይኑ ንሱ ምመሪሕዎም ነበረ፡ ወይ ድማ ሕጂ ኣብ ልዕሊ ታቦት ይንሳፈፍ ነበረ እሞ ክልተ መራሒ ነይርዎም ክንብል ንኽእል ኢና፡ ንታቦት ክብሪ ተዋሂብዎ፡ ነቲ ክብሪ ድማ መከላኸሊ ተገይሩሉ። ኣብዚ ታቦት ኪዳን እግዚአብሔር ኣምላኾም ተባሂሉ ተጸዊዑ ኣሎ። እግዚአብሔር ኣምላኾም፡ ምስኦም ኪዳን ዝኣተወ ኣምላኽ ምዃኑ ካብዚ ዝዓቢ ምትብባዕ እንታይ ኪህልዎም ይኽእል? ኣብዚ ታቦት ኪዳን ነበረ፡ እግዚአብሔር ናትና እንተኾነ፡ ንዝኾነ ይኹን ክፉእ ክንፈርህ ኣየድልየናን። ንሱ ቀረባኦም ነበረ፡ ምስኦም ነበረ፡ ቅድሚኦም ይኸይድ ነበረ፡ ከምዚ ዝበለ መሪሕነትን ምክልኻልን ንዘለዎም እንታይ ክፉእ ኪመጾም ይኽእል? ቅድሚ ሕጂ እቲ ታቦት ኣብ ማእከል ሰፈር ይጽወር ነበረ፡ ሕጂ ግን ንሳቶም መዕረፊ ቦታ ኪረኽቡ (ዘሁ. 10:33)፡ ከምኡውን ናይቲ ተስፋ ዝተዋህበቶም ምድሪ ሕጋዊ ወራሲ ምዃኖም ኬርእዮም፡ ከምኡውን ናይቲ ምድሪ ወነንቲ ኪገብሮም ቅድሚኦም ከደ። ኣብቲ ታቦት ሰሌዳታት ሕጊ ነበራ፡ ኣብ ልዕሊኡ ድማ መንበር ምሕረት ነበረ፡ ምኽንያቱ መለኮታዊ ሕግን ጸጋን ኣብ ልቢ ምግዛእ፡ ናይ እግዚአብሔር ምህላውን ሞገስን ዝርግጹ መረጋገጺታት እዮም፡ ናብ ሰማያዊት ከነኣን ኪምርሑ ዝደልዩ ድማ ንሕጊ እግዚአብሔር መራሒኦም ኪገብሩ ኣለዎም (ናብ ህይወት ክትኣቱ እንተደሊኻ፡ ንትእዛዛት ሓሉ)፡ ነቲ ዓብዪ ምትዕርራቕ ድማ ኣብ ኣዒንቶም ኪህልዎም ኣለዎ፡ ንምሕረት ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ናብ ዘለኣለማዊ ህይወት እናተጸበዩ።

2. ኣብቶም ካህናትን ሌዋውያንን ኪውከሉ ይኽእሉ ነበሩ፡ ንሳቶም ድማ ነቲ ታቦት ቅድሚኦም ኪጸውሩ ተመዚዞም ነበሩ። ዕዮ ኣገልገልቲ፡ ቃል ህይወት ምግላጽ፡ ከምኡውን ናይ እግዚአብሔር ምህላው ምልክታትን ናይ ሓይሉን ጸጋኡን መሳርሒታት ዝኾኑ ስርዓታት ምምሕዳር ምጥንቃቕ እዩ፡ ኣብዚ ድማ ኣብ መንገዲ ሰማይ ቅድሚ ህዝቢ እግዚአብሔር ኪኸዱ ኣለዎም።

3. ህዝቢ ንታቦት ኪስዕቡ ኣለዎም፡ ካብ ቦታኹም ተንቀሉ እሞ ስዓብዎ፡ (1.) ከምቶም ፈጺሞም ከይሓድግዎ ዝወሰኑ። ስርዓታት እግዚአብሔር ኣብ ዝኾነ ይኹን ቦታ ይኹኑ፡ ኣብኡ ክንህሉ ኣሎና፡ እንተተንቀሉ ድማ ክንሰጋገርን ክንስዕቦምን ኣሎና። (2.) ከምቶም ብምርሕናኡ ብምሉእነት ዝረግጹ፡ ናብ ዝበለጸ መገዲ ናብ ዝበለጸ መወዳእታ ኸም ዝመርሕ፡ ስለዚ ድማ፡ ጐይታይ፡ ናብ ዝኸድካዮ ኩሉ ክስዕበካ እየ። እዚ ኩሉ ሓሳቦም ኪኸውን ኣለዎ፡ ንንቅስቃሴታት ታቦት ምጥንቃቕ፡ ብዘይጥርጥር እምነት ድማ ምምስዓብ። ከምዚ ድማ ኣብ ኩሉ ነገር ብሕጊ ቃልን ብምርሕና መንፈስን ክንመላለስ ኣሎና፡ ከምቲ ሕጂ ኣብ እስራኤል እግዚአብሔር ዝነበረ፡ ሰላም ድማ ኣብ ልዕሌና ኪኸውን እዩ። ንካህናት ክሳብ ዝጸውርዎ ታቦት ኪስዕቡ ኣለዎም፡ ካብኡ ንላዕሊ ግን ኣይፋሎም፡ ከምኡ ድማ ንኣገልገልትና ክርስቶስ ክሳብ ዝስዕቡ ጥራይ ክንስዕቦም ኣሎና።

4. ንታቦት ክስዕቡ ከለዉ፡ ርሕቀቶም ኪሕልዉ ኣለዎም፡ ቁ. 4። ካባታቶም ሓደ እኳ ኣብ ውሽጢ ሽሕ ሜትሮ ናይቲ ታቦት ኪመጽእ ኣይነበሮን። (1.) ከምዚ ድማ ነቲ ምልክት ምህላው እግዚአብሔር ዘለዎም ፍርሃትን ኣኽብሮትን ኪገልጹ ነበሮም፡ ምናልባት ምልምማድ ምስኡ ንዕቀት ከይፈጥር። እዚ ናይ ዘይምቕራብ ትእዛዝ፡ ምስቲ ናይ ጸልማት፡ ባርነት፡ ከምኡውን ፍርሂ ዝነበረ ግዜ ዝሰማማዕ ነበረ፡ ሕጂ ግን ብክርስቶስ ኣቢልና ብድፍረት ንቐርብ ኢና። (2.) ከምዚ ድማ እቲ ታቦት ንርእሱ ኪከላኸል ከም ዝኽእል፡ ብሰራዊት ድማ ኪሕሎ ከም ዘየድልዮ፡ ንርእሱ ግን ንሳቶም መከላኸሊ ከም ዝነበረ ተገሊጹ። ንርእሱ ንምሕላውን ንዝስዕብዎ ድማ ብምሉእነት ዝበቅዕ ከም ዝኾነ፡ ነቶም ዘይተዓጠቑ ካህናት ዝጸውርዎ እንተዘይኮይኑ፡ ንኹሎም ፈተውቱ ፍርቂ ማይል ንድሕሪት ገዲፉ፡ ንጸላኢ ብኸመይ ዝበለ ክቡር ዕብዳን ገዲፍዎ? (3.) ከምዚ ድማ በቶም ብእኡ ኪምርሑ ዝነበሮም ብዝበለጸ ይርአ ነበረ፡ እቲ ታቦት ከም ዝሰኣሎ ወይ ከም ዝሰዓቦ ርኢኹም፡ እትኸድሉ መገዲ ምእንቲ ኽትፈልጡ። ቀረባኡ ኪመጹ እንተዝፍቀደሎም፡ ምከበብዎ ነበሩ፡ እቶም ቀረባኡ ዝነበሩ ጥራይ ድማ ምረኣይዎ ነበሩ፡ ግን ከምቲ ቅድሚኦም ብርሑቕ ዝተነብረ፡ ኩሎም ብምርኣዩ ዕግበት ምረኸቡ፡ ብምርኣዩ ድማ ምተባብዑ። እዚ ምድላው እዚ ንምትብባዖም ብጽቡቕ ምኽንያት እዩ ዝተገብረ፡ ምኽንያቱ ነዚ መገዲ እዚ ቅድሚ ሕጂ ኣይሓለፍኩምዎን። እዚ ናይ ኩሉ መንገዶም ኣብ ምድረበዳ ባህሪ ነበረ፡ ዘይተረግጸ መገዲ ነበረ፡ ብፍላይ ግን እዚ ብዮርዳኖስ ኣቢሉ ዝሓለፈ።