መጽሓፍ እያሱ 21

፳፩:፩-፰ ሌዋውያን፣ እቶም ካልኦት ነገዳት ዕድሎም ክሳብ ዝረኽቡ ተጸበዩ፣ ድሕሪኡ ድማ ሕቶኦም ንእያሱ ኣቕረቡ። ንሕቶኦም እውን ብጽቡቕ መሰረት እዮም ዝደረኹዎ፤ ማለት ብገዛእ ርእሶም ብዝገበሩዎ ግብሪ ጽድቂ ወይ ኣገልግሎት ዘይኮነስ፣ ብመለኮታዊ ትእዛዝ እዩ። ምሕላይ ኣገልገልቲ፣ ህዝቢ እንተደኣ ደልዩ ጥራይ ከጥምዮም ዝኽእል፣ ብፍቓድ ሰባት ጥራይ ዝወሃብ ነገር ኣይኮነን። እቶም ወንጌል ዝሰብኩ ድማ ብወንጌል ክነብሩ ኣሎዎም፣ ብዝግባእ እውን ክነብሩ ይግባእ።

ምዕራፍ 21

ነገድ ሌዊ ምስ ኣሕዋቶም ርስቲ ከም ዘይብሎም፡ ከምቶም ካልኦት ነገዳት ዝነበሮም ፍሉይ ክፋል ምድሪ ከም ዘይተዋህቦም፡ እኳ ደኣ ኣብ ከባቢ ሲሎ ዝነበረ ምድሪ እውን ከም መሬት ቤተ ክርስቲያን ክወሃቦም ዝተጸበየ እኳ እንተነበረ፡ ብዙሕ ግዜ ተባሂሉ ነይሩ እዩ። ይኹን እምበር፡ ከምኡ ጌሮም ባዕሎም ኣብ ሓንቲ ሃገር እኳ እንተዘይተቐመጡ፡ ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ብዝተገብረሎም ምድላው መሰረት፡ ዝጎደሎም ነገር ኣይነበረን፡ እቶም ካልኦት ነገዳት ግና ብምብትታኖም ብዙሕ ረብሓ ረኺቦም እዮም። ኣብዚ ኸኣ፡

I. ብመሰረት ትእዛዝ ኣምላኽ ከተማታት ክወሃበኦም ዝገበርዎ ሕቶ (ቁ. 1, 2)።

II. ብመሰረት እዚ ድማ ካብቶም ዝተፈላለዩ ነገዳት እተን ከተማታት ምምራጽን ንየተፈላለዩ ስድራቤታት እዚ ነገድ ምምቕቓሉን (ቁ. 3-8)።

III. ብጠቕላላ ኣርብዓን ሾሞንተን ዝኾና ከተማታት ዝርዝር (ቁ. 9–42)።

IV. ኣምላኽ ንህዝቡ እስራኤል ዝተስፈዎ ኩሉ ምሉእ መረጋገጺ (ቁ. 43–45)።

ቁጽሪ 1-8

ኣብዚ ኸኣ፡

I. ሕቶ ሌዋውያን ኣብቲ ኣብ ሲሎ ተኣኪቡ ዝነበረ ኣኼባ መኳንንቲ ቀሪቡ (ቁ. 1, 2)።

እዚኣቶም ኣስተብህሉ፡

1. ክሳዕ ዝሓቱ ግደኦም ኣይተዋህቦምን። ንኹሎም ቅዱሳን፡ ንጉሳዊ ክህነት ዝኾነ፡ ዝተዳለወ ርስቲ ኣሎ፡ ግናኸ ክሓቱ ይግባእ። ሕተቱ እሞ ኽወሃበኩም እዩ። እያሱ ነቶም ክሓቱ ዝዘንገዑ ካልኦት ነገዳት ኣተባቢዑ ነይሩ፡ ግናኸ ሌዋውያን፡ ከም ዝግመት፡ ግቡኦምን ረብሓኦምን ካብ ካልኦት ንላዕሊ ይፈልጡ ነበሩ፡ ስለዚ ድማ ተራኦም ምስ በጽሐ፡ ብዘይ ምጽዋዕ ኣብዚ ጉዳይ እዚ ቅድሚት ነበሩ። ሕቶኦም ኣብ ጽቡቕ መሰረት ሰሪቶምዎ፡ ብገዛእ ርእሶም ብዝገበርዎ ጽቡቕ ወይ ኣገልግሎት ዘይኮነስ፡ ብመለኮታዊ ትእዛዝ እዩ፡ “እግዚኣብሔር ብኢድ ሙሴ ከተማታት ክትህቡና ኣዚዙ እዩ፡ ንኣኻትኩም ክትህቡና ኣዚዙኩም፡ እዚ ድማ ንሕና ክንሓትት ከም ዝግባኣና ዝሕብር እዩ።” ማስታወሻ፡ ምግቢ ኣገልገልቲ ብዘይሕጊ ዝግበር ነገር ኣይኮነን፡ ብፍቓድ ህዝቢ ጥራይ ዝውሰን ኣይኮነን፡ እቶም እንተደለዩ ከጥምይዎም ዝኽእሉ፡ ኣይፋሉን፡ ኣምላኽ እስራኤል ንሌዋውያን ጽቡቕ ክግበረሎም ከም ዝኣዘዘ፡ ከምኡ ድማ ጐይታ የሱስ፡ ንጉስ ክርስትያናዊት ቤተ ክርስቲያን፡ ሰሪዑ እዩ፡ እቶም ወንጌል ዝሰብኩ ኻብ ወንጌል ክነብሩ እዮም (1 ቈረንቶስ 9:14)፡ ብምቾት ድማ ክነብሩ ይግባእ።

2. እቶም ካልኦት ነገዳት ኩሎም ክሳዕ ዝዳለወሎም ኣይሓተቱን፡ ድሕሪኡ ድማ ብኡብኡ ሓተቱ። ሓደ ምኽንያት ነበሮ፡ ነፍሲ ወከፍ ነገድ ቅድም ናቱ ክፈልጥ ነበሮ፡ እንተዘይኮይኑ ንሌዋውያን እንታይ ከም ዝህቡ ኣይፈልጡን፡ ስለዚ ድማ ቅቡል ኣገልግሎት ክኸውን ኣይክእልን። ግናኸ እዚ ምሳሌ ትሕትናኦም፡ ልእማኖምን ትዕግስቶምን እዩ (ሌዋውያን ንእዚኣተን ከምኡውን ንኻልኦት በረኸታት ምሳሌ ክኾኑ ይግባእ)፡ ኣብ መወዳእታ ክግበረሎም ፍቑዳት ነበሩ፡ በዚ ድማ ዝጎደሎም ነገር ኣይነበረን። ኣገልገልቲ ኣምላኽ ኣብ ሓሳባትን ሓልዮትን ሰባት እንተተዘንጊዖም ኣይተማረሩ፡ ግናኸ ጸጋ ኣምላኽን ካብኡ ዝመጽእ ክብረትን የረጋግጹ፡ ድሕሪኡ ድማ ንዕግምግምን ምዝንጋዕን ሰባት ክጸግቡ ይኽእሉ።

II. ሕቶ ሌዋውያን ብኡብኡ ብዘይ ዝኾነ ምትእትታው ተፈቒዱሎም፡ መኳንንቲ እስራኤል ምናልባት ኣብዚ ጉዳይ እዚ ክጽውዑ ምድላዮም፡ ከምኡውን እቲ ሕቶ ኣብ መንጎኦም ንሌዋውያን ንምቕማጥ ዘይምቕራቡ ሓፊሮም ነበሩ።

1. ደቂ እስራኤል ንሌዋውያን ከተማታት ከም ዝሃቡ ተገሊጹ ኣሎ። ኣምላኽ ብጠቕላላ ክንደይ ክኾኑ ከም ዝግባእ ወሲኑ ነይሩ፡ ኣርብዓን ሾሞንተን። እያሱን መኳንንቱን፡ ስፍሓትን ዋጋን ናይ ነፍሲ ወከፍ ነገድ ግደ ብምርኣይ፡ ካብ ነፍሲ ወከፍ ነገድ ክንደይ ከተማታት ክውሰድ ከም ዝግባእ ወሲኖም ነበሩ፡ ድሕሪኡ ድማ ኣቦታት እቶም ነገዳት ባዕሎም እተን ከተማታት ኣየኖት ክኾና ከም ዝግባእ ተሰማሚዖም፡ ስለዚ ድማ ከም መስዋእቲ ንእግዚኣብሔር ከም ዝሃብዎም ተገሊጹ ኣሎ፡ ኣምላኽ ከምኡ ኢሉ ኣዚዙ ነይሩ። ዘሁልቍ 35:8፣ “ነፍሲ ወከፍ ካብ ከተማታቱ ንሌዋውያን ክህብ እዩ።” ኣብዚ ኣምላኽ ልግሶም ፈቲኑ፡ ንኽብረትን ንምስጋናን ዝበቅዕ ኮይኑ ተረኺቡ፡ ምኽንያቱ ብድሕሪኡ ዘሎ ዝርዝር ከም ዝሕብሮ፡ ንሌዋውያን ዝሃብዎም ከተማታት ብሓፈሻ ካብቶም ዝበለጹን ኣገደስትን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ነገድ ዝነበሩ እየን። ከምኡውን ንቦታኦም ኣቓልቦ ገይሮም ነበሩ፡ ከምኡ ጌሮም ክብተኑ ይጥንቀቑ ነበሩ፡ ዝኾነ ይኹን ክፋል እታ ሃገር ካብ ከተማ ሌዋውያን ኣዝዩ ርሑቕ ከይከውን።

2. ብትእዛዝ እግዚኣብሔር ሃብዎም፡ ማለት፡ ንትእዛዝ ብምጥማት ከምኡውን ብምእዛዝ፡ እዚ ድማ ንእቲ ምሃብ ዝቐደሰ እዩ። ኣምላኽ ዝኣዘዞም ቍጽሪ ሃቡ፡ እዚ ጉዳይ እዚ ብጽቡቕ ተሰሪዑ፡ ሌዋውያን ንላዕሊ ከይሓቱ ወይ እስራኤላውያን ንታሕቲ ከይህቡ ጽቡቕ ነበረ። ምስ ገምገም ከተማታቶም ወይ መሬት ኣገልግሎቶም ድማ ሃብዎም፡ ካብ ቅጽሪ እታ ከተማ ብመጠን ብዙሕ እመት፡ ኣምላኽ ከም ዝኣዘዞ (ዘሁልቍ 35:4, 5)፡ ክጎድልዎም ድማ ኣይፈተኑን።

3. እተን ኣርብዓን ሾሞንተን ከተማታት ምስ ተመርጻ፡ ከምቲ ብሓደ ዝነበራኦ ኣርባዕተ ዕጽፊ ተመቒለን፡ ብዕጫ ድማ ንኣርባዕተ ዝተፈላለዩ ስድራቤታት ነገድ ሌዊ ተዋህባ። እስራኤላውያን ነተን ከተማታት ኣብ ኢድ ኣምላኽ ምስ ኣረከቡ፡ ንሱ ባዕሉ ኣብ መንጎ ኣገልገልቱ ክመቕለን እዩ።

(1.) ስድራቤት ኣሮን፡ እቶም እንኮ ኻህናት ዝነበሩ፡ ግደኦም እተን ብነገዳት ይሁዳ፡ ስምኦንን ብንያምን ዝተዋህባ ዓሰርተ ሰለስተ ከተማታት ነበራ (ቁ. 4)። ኣምላኽ ብጥበቡ ከምዚ ገይሩ ሰሪዑ፡ ኢየሩሳሌም ባዕላ ሓንቲ ኻብ ከተማታቶም እኳ እንተዘይነበረትን፡ ኣብቲ ግዜ እቲ ብየቡሳውያን ተታሒዛ ስለ ዝነበረትን (እቶም ለጋሳት ነገዳት ንሌዋውያን፡ ካልእ ውግእ ዝሓስቡ ዝነበሩ፡ ብሰይፊ ክትምለስ ዘለዋ ከተማ ብምሃብ ኣይስሕቁን)፡ ግናኸ ብዕጫ ዝወደቐትሎም ከተማታት ኣብ ጥቓ ኢየሩሳሌም ዝነበራ እየን፡ ምኽንያቱ ድሕሪ ግዜ እታ ቅድስቲ ከተማ ክትከውን ስለ ዝነበራ፡ ኣገልግሎቶም ድማ ኣብኡ እዩ ዝኸውን ነይሩ።

(2.) ሌዋውያን ቆሃታውያን (ዘርኢ ሙሴ፡ ካብኦም እኳ እንተዘይተፈልዩ) ኣብ ግደ ዳን ዝነበራ ከተማታት፡ እተን ኣብ ጥቓ ይሁዳ ዝነበራ፡ ከምኡውን ኣብ ግደ ኤፍሬምን ፍርቂ ነገድ ምናሴን፡ እተን ኣብ ጥቓ ብንያም ዝነበራ፡ ረኺቦም። ስለዚ፡ ካብ ኣቦ ኣሮን ዝወረዱ ናብ ደቂ ኣሮን ዝቐረቡ ነበሩ።

(3.) ጌርሾን በዅሪ ወዲ ሌዊ ነበረ፡ ስለዚ ድማ፡ እቲ ንእሽቶ ስድራቤት ቆሃታውያን ቅድሚኡ እኳ እንተተመርጸ፡ ደቁ ግና ካብ ካልእ ስድራቤት ሜራሪ ቅድሚት ነበሩ (ቁ. 6)።

(4.) ሜራራውያን፡ እቶም ዝነኣሱ ስድራቤት፡ ግደኦም ኣብ መወዳእታ ነበረ፡ ኣዝዩ ርሑቕ ድማ ነበረ (ቁ. 7)። እቶም ዝተረፉ ደቂ ያእቆብ ንነፍሲ ወከፍ ነገድ ጥራይ ግደ ነበሮም፡ ሌዊ ግና፡ ነገድ ኣምላኽ፡ ንነፍሲ ወከፍ ስድራቤቱ ግደ ነበሮ፡ ምኽንያቱ ፍሉይ ኣድህቦ ኣምላኽ ንምርብራብን ምቕማጥን ኣገልገልቲ ይመርሕን ይከታተልን እዩ፡ ንኣብ ዓለም ብርሃን ክኾኑ ዝግባኦም ኣበይ ክቕመጡ ከም ዝግባእ ድማ ይውስን።

፳፩:፱-፵፪፡ ሌዋውያን ምስቶም ካልኦት ነገዳት ብምሕዋስ፡ ኣዒንቲ ኩሉ እስራኤል ንዓታቶም ከም ዝጥምት ርእዮም፤ ስለዚ ድማ ኣገልግሎቶም ንኸይነቀፍ ጌሮም ክመላለሱ ሓላፍነቶም ነበረ።