መጽሓፍ እዮብ 15

15:1-16 ኤሊፋዝ ብስምዕታቱ ከይለስለሰ: ኣብ ልዕሊ እዮብ ካልኣይ ምጥቃዕ ጀመረ። ብዘይፍትሒ ኸኣ፡ ንእዮብ ንፍርሃት ኣምላኽ ከም ዝደርበየ፡ ንኣምላኽ ዘሎዎ ኩሉ ኣኽብሮት ከም ዘጉደለ፡ ጸሎት ከም ዝዓገተ ኸሰሶ። ሃይማኖት ብምንታይ ከም ዝጠቓለል እንሆ፡ ንኣምላኽ ምፍራህን ናብኡ ምጽላይን እዩ። እቲ ናይ መጀመርታ እቲ ኣዝዩ ዘድሊ መሰረታዊ ስርዓት ኮይኑ፡ እቲ ዳሕረዋይ ከኣ እቲ ኣዝዩ ዘድሊ ተግባር እዩ። ኤሊፋዝ ንእዮብ ብትዕቢት ርእሱ ወቐሶ። ብዘይካዚ ድማ፡ ንሱ ብኣዕሩኹ ዝተዋህቦ ምኽርን ምጽንናዕን ብምጽያፍ ወቐሶ። ንሕና እተዛረብናዮ ነገር ኣገዳሲ ኸም ዝኾነ ንሓስብ ኢና፡ ካልኦት ግን ብምኽንያት ንእሽቶ ጌሮም ይርእይዎ። ንኣምላኽ ከም ዝቃወም ኸሰሶ። ኤሊፋዝ፡ ብፍርሃት ኣምላኽ እተፈልጠ፡ ሕጂ ድማ ኣብ ፈተና ንዝነበረ ሰብ፡ ንቓላቱ ከቢድ ትርጉም ክህብ ኣይግባእን ነይሩ።

እዞም ተቓዋሚታት እዚኦም፡ ብዛዕባ ትምህርቲ ቐዳማይ ሓጢኣትን ምሉእ ምንጽሓፍ ሰብኣዊ ባህርይን ዓሚቕ ምእማን ከም ዝነበሮም ንጹር እዩ። ኣብ ምጽዋርና ዘሎዎ ትዕግስቲ ኣምላኽ ኣይንገርምንዶ? ኣብ ቤዛነት ወዱ ፍቑር ኢየሱስ ክርስቶስ ዘሎዎ ፍቕሩ ንዓናኸ ዝበለጸ ኣይንገርምንዶ?

ምዕራፍ 15 ምናልባት እዮብ ብዛዕባ ጽድቂ ጉዳዩ ብቑዕን ብዝግባእ እተረጋገጸን ስለ ዝነበረ፡ ንሰለስቲኦም ኣዕሩኹ እንተ ዘይኣእመኖም እኳ እንተ ዘይኮነ፡ እንተ ወሓደ ኣሕሚምዎም እዩ ኢሉ ይሓስብ ነይሩ። ግናኸ ከምኡ ኣይነበረን። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፡ ከም ቀደም ብሓያል ቃና፡ ነፍሲ ወከፎም እንደገና ይኸስስዎ ጀመሩ። ንሓሳባትና ምፍቃርን ብእኡ ምጽናዕን፡ ካብኡ ንምርሓቕ ድማ ምሽጋርን ባህርያዊ እዩ። ኤሊፋዝ ኣብዚ ንእዮብ ዝኸሰሰሉ መሰረታዊ መርገጺታት ሒዙ፡

I. ንርእሱ ስለ ዘጽደቐን፡ ብዘይቅኑዕ ካብኡ ዝተወስዱ ብዙሓት ክፉኣት ነገራት ከም ዝገበረ ስለ ዝገለጸን ይነቅፎ (ቁ. 2–13)።

II. ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ንርእሱ ከትሕትን ንርእሱ ሓፍረት ከውርድን ይምዕዶ (ቁ. 14–16)።

III. ብዛዕባ እቲ ሓጥኣን፡ ንልቦም ኣብ ልዕሊ ኣምላኽን እተዳለወሎም ፍርድታትን ዘደንድኑሉ ዘሕዝን ኩነታት ነዊሕ ትምህርቲ ይህቦ (ቁ. 17–35)። ነቲ ነቀፌታታቱ (ንጹር ስለ ዝኾነ) ይኹን ነቲ ትምህርቱ (ቅኑዕ ስለ ዝኾነ)፡ ክልቲኡ ንእዮብ ብዘይቅኑዕ እኳ እንተ ተጠቕመሉ፡ ጽቡቕ ኣጠቓቕማ ክግበረሉ ይከኣል እዩ።

ቁጥር 1-16 ኤሊፋዝ ኣብዚ ንእዮብ ብትሪ ይነቅፎ፡ ምኽንያቱ ንሱ ንዝበሎን ንመሓዙቱን ዝበልዎ ስለ ዝተቓወመ፡ ከም ዝተጸበይዎ ድማ ስለ ዘይተሰማምዓሉን ዘየመስገነሉን። ትዕቢተኛታት ሰባት፡ ንኹሎም ኣብ ከባቢኦም ዘለዉ ሰባት ክእዝዙን ሕጊ ከውጽኡን ፍቓድ እንተ ዘይረኸቡ፡ ከምኡውን ኣብ ኩሉ ነገር ከምኦም ዘይብሉ ሰባት ከም ዘይፈልጡን ዝደነኑን ኩሉ እኩይ ከም ዝኾኑ ገይሮም ክነቕፉ እንተ ዘይተፈቒደሎም፡ ብጣዕሚ ይሓርቁ። ኤሊፋዝ ኣብዚ ንእዮብ ብብዙሓት ዓበይቲ ገበናት ይኸስሶ፡ ምኽንያቱ ንርእሱ ግብዝና ከም ዘለዎ ክእመን ስለ ዘይደለየ ጥራይ እዩ።

I. ንእዮብ ብዕሽነትን ዘይተረባሕነትን ይኸስሶ (ቁ. 2, 3)፡ ቀደም ብጥበበኛ ዝፍለጥ እኳ እንተ ነበረ፡ ሕጂ ግን ስሙ ኣጥፊኡ እዩ፤ ብዘይልክዕን ብዘይጥቕምን ስለ ዝዛረብ፡ ጥበቡ ሓዲግዎ እዩ ዝብልዎ። ብልዳድ ከምዚ ኢሉ ጀሚሩ ነይሩ (ምዕ. 8:2)፡ ጾፋር ድማ ምዕ. 11:2, 3። ንሓደ ንሓዉ ራቃን ዓሻን ዝብል ዝጽበዮ ፍርዲ እናረሰዑ፡ ንሓሳባት ሓድሕድ ብዘይልክዕን ብዘይጥቕምን ከም ዘይተረባሕን ዘሕክኽን ገይሮም ምግላጽ ንሓርቖት ዝመልኦም ተኻራኸርቲ ልሙድ እዩ። ሓቂ እዩ፡

1. ኣብ ዓለም ብዙሕ ከንቱ ፍልጠት፡ ብሓሶት ፍልጠት ተባሂሉ ዝጽዋዕ፡ ዘይጥቕምን ስለዚ ድማ ዋጋ ዘይብሉ ፍልጠት ኣሎ።

2. እዚ ፍልጠት እዚ ንሰብ ዘዕብጥን፡ ብርእሱ ዝተኣማመን ክኸውን ዝገብርን እዩ።

3. ሓደ ሰብ ኣብ ርእሱ ዝኾነ ይኹን ከንቱ ፍልጠት እንተ ሃለዎ፡ ጥበበኛ ክኸውን እንተ ደልዩ፡ ክዛረቦ የብሉን፡ የግዳስ ከም ዝግብኦ ምስኡ ክመውት ይግባእ።

4. ዘይጥቕሚ ዘረባ ክፉእ ዘረባ እዩ። ኣብቲ ዓቢ መዓልቲ፡ ብዛዕባ እኩይ ቃላት ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብዛዕባ ስራሕ ዘይብሉ ቃላት እውን ጸብጻብ ክንህብ ኣሎና። ስለዚ፡ ንኣምላኽ ይኹን ንብጻይና ዘይጠቕሙ፡ ንርእስና ድማ ዘይቅኑዕ ዝኾኑ፡ ንምህናጽ ዘይጠቕሙ ዘረባታት እንተ ዘይተዛረብናዮም ምሓሸ። እቲ ከም ንፋስ ዝኾነ፡ ፈኲስን ባዶን፡ ብፍላይ ድማ ከም ምብራቓዊ ንፋስ ዝኾነ፡ ጎዳእን ኣዕናውን ቃላት፡ ንርእስና ይኹን ንኻልኦት ምምላእ ጎዳኢ እዩ፡ ምኽንያቱ ኣብቲ ጸብጻብ ብጣዕሚ ክፉእ ክኸውን እዩ።

5. ከንቱ ፍልጠት ወይ ዘይጥቕሚ ዘረባ ክነቀፍን ክዕገትን ይግባእ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ጥበበኛ ሰብ፡ ንዕኡ ብጣዕሚ ዘይግባእን ብኽፉእ ኣብነቱ ዝበዝሐ ጉድኣት ዝገብርን እዩ።

II. ንእዮብ ብዘይኣምላኽነትን ዘይሃይማኖትነትን ይኸስሶ (ቁ. 4)፡ "ንፍርሃት ትድርብዮ ኣሎኻ" ማለት፡ "ንፍርሃት ኣምላኽን ክህልወካ ዝግብኦ ኣኽብሮትን ትድርብዮ ኣሎኻ፤ ድሕሪኡ ድማ ጸሎት ትዓግት።" ሃይማኖት ብምንታይ ከም ዝጠቓለል ተመልከት፡ ንኣምላኽ ምፍራህን ምጽላይን፡ እቲ ቀዳማይ ኣዝዩ ኣድላዪ መሰረት፡ እቲ ድሕረኣዊ ድማ ኣዝዩ ኣድላዪ ተግባር እዩ። ፍርሃት ኣምላኽ ኣብ ዘይብሉ፡ ጽቡቕ ኣይትጽበ። ብዘይጸሎት ዝነብሩ ድማ፡ ብርግጽ ብዘይኣምላኽ ኣብ ዓለም ይነብሩ። ጸሎት ዝዓግቱ፡ በዚ ድማ ፍርሃት ከም ዝደርበዩ የርእዩ። ብርግጽ፡ ንኣምላኽ ንጸጋኡ ዘይልምኑ፡ ንግርማ ኣምላኽ ዘየኽብሩ፡ ንቍጥዓኡ ዘይፈርሁ፡ ብዛዕባ ነፍሶምን ዘለኣለማዊ ህይወቶምን ዘይግደሱ እዮም። ዘይጸልዩ ፍርሃት ዘይብሎምን ጸጋ ዘይብሎምን እዮም። ፍርሃት ኣምላኽ ምስ ተደርበየ፡ ኩሉ ሓጢኣት ይኣቱ፡ ንኹሉ ዓይነት ዘይኣምላኽነት ድማ ማዕጾ ይኽፈት። ብፍላይ ድማ፡ ፍርሃት ኣምላኽ ዝነበሮም፡ ሕጂ ግን ዝደርበይዎ—ብተደጋጋሚ ዝጸልዩ ዝነበሩ፡ ሕጂ ግን ዝዓግቱ ሰባት፡ ኩነታቶም ኣዝዩ ክፉእ እዩ። ክንደይ ከም ዝወደቑ! ቀዳማይ ፍቕሮም ከመይ ከም ዝጠፍአ! ንርእሶም ዝገብርዎ ዓይነት ሓይሊ የርኢ። ፍርሃት ኣምላኽ ክጣበቖም ይደሊ፡ ንሳቶም ግን ይድርብይዎ፤ ጸሎት ክጸልዩ ይደልዩ፡ ንሳቶም ግን ይዓግትዎ፤ በዚ ድማ ንእምነቶም የዕንቅፉ። ጸሎት ዝሓድጉ ወይ ድማ ኣብኡ ንርእሶም ዝጸብቑን ዝሓጽሩን፡ መንፈስ ውሉድነት ዘጥፍኡን፡ ኣብቲ ግቡእ ክወስድዎ ዝኽእሉ ናጽነት ንርእሶም ዝኸልኡን፡ ጸሎት ይዓግቱ። እዚ እኹል ክፉእ እዩ፡ ንኻልኦት ካብ ጸሎት ምዕጋት ግን ዝኸፍአ እዩ፡ ከም ዳርዮስ (ዳን. 6:7) ጸሎት ምኽልካልን ምፍራህን። ሕጂ፡

1. ኤሊፋዝ ነዚ ኣብ እዮብ ይኸስሶ፡ ወይ (1.) ከምቲ ንሱ ዝገብሮ ዝነበረ። እዮብ ብዛዕባ ኣምላኽ ከም ማዕረኡ ኮይኑ ብናጽነት ከም ዝዛረብ፡ ብትሪ ድማ ብዛዕባ እቲ ዝገበሮ ክፉእ ኣተሓሕዛኡ ከም ዝኸሰሶ፡ ብተደጋጋሚ ድማ ንቕኑዕ ፍርዲ ከም ዝሓተቶ፡ ስለዚ ድማ ንኹሉ ሃይማኖታዊ ኣኽብሮት ንኣምላኽ ከም ዝደርበየ ይሓስብ ነይሩ። እዚ ክሲ ብምሉኡ ሓሶት እዩ ነይሩ፡ ገለ መልክዕ ግን ኣይሰኣኖን። ጸሎትን ፍርሃት ኣምላኽን ከነቕውም ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንቅንዕናናን ጽንዓትናን ኣብ ሃይማኖት ንምጥርጣር ዕድል ንዝደልዩ ሰባት ዕድል ክህቡ ዝኽእሉ ዘይጥንቁቕ ቃላት ከይንዛረብ ክንጥንቀቕ ይግባእ። ወይ (2.) ካልኦት ካብቲ ዝሓዞ ትምህርቲ ዝወስድዎ። "እዮብ ዝብሎ ሓቂ እንተኾይኑ" (ኤሊፋዝ ይሓስብ) "ሓደ ሰብ ከምዚ ገይሩ ብትሪ ክሳቐን ክሳቐን ግን ጽቡቕ ሰብ ክኸውን እንተኽኢሉ፡ ሽዑ ንኹሉ ሃይማኖት፡ ንጸሎትን ንፍርሃት ኣምላኽን ሰላም በል።" ኩሉ ነገር ንኹሉ ብማዕረ እንተመጺኡ፡ እቶም ዝበለጹ ሰባት ድማ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ዝኸፍአ ኣተሓሕዛ እንተረኸቡ፡ ኩሉ ሰብ "ንኣምላኽ ምግልጋል ከንቱ እዩ፤ ስርዓታቱ ምሕላው እንታይ ረብሓ ኣለዎ?" ክብል ድሉው ክኸውን እዩ። ሚል. 3:14። "ብሓቂ ኢደይ ብኸንቱ ኣጽሪየ" መዝ. 73:13, 14። "ማሕደራት ዘረፍቲ እንተ ዓብለሉ መን ቅኑዕ ክኸውን እዩ?" ምዕ. 12:6። "ምስ ኣምላኽ ይቕረታ እንተ ዘይብሉ (ምዕ. 7:21)፡ መን ክፈርሆ እዩ?" መዝ. 130:4። "ንፈተና ንጹሃት እንተ ሰሓቐ (ምዕ. 9:23)፡ ምብጻሑ ኣዝዩ ከቢድ እንተኾይኑ (ምዕ. 9:32)፡ መን ክጽልየሉ እዩ?" ማስታወሻ፡ እዚ ጥበበኛታትን ጽቡቓትን ሰባት እውን ኣብ ግዜ ክርክር ብተደጋጋሚ ዝገብርዎ ዘይቅኑዕ ተግባር እዩ፡ ንተቓወምቶም ካብ ሓሳባቶም ብቕኑዕ ዘይተወስዱን ብሓቂ ዝጸልእዎም ዝኾኑ ሳዕቤናት ምኽሳስ። እዚ ከምቲ ንርእስና ክግበረልና እንደሊ ምግባር ኣይኮነን።

2. በዚ ዝተሓወሰ ፍንጪ ኤሊፋዝ ነቲ ዓቢ ዘይኣምላኽነት ክሲ ይምስርቶ (ቁ. 5)። "ኣፍካ ንሓጢኣትካ ይዛረብ—የምህሮ፡ እቲ ቃል ከምኡ እዩ።" "ንኻልኦት ከምቲ ንስኻ ዘሎካ ንኣምላኽን ንሃይማኖትን ከምኡ ዝኸፍአ ሓሳባት ክህልዎም ተምህሮም ኣሎኻ።