መጽሓፍ እዮብ 1

1:1-5 እዮብ ብልጽግና ዝመልኦ ህይወት ነበሮ፡ ግናኸ እሙን ነበረ። እዚ ኸቢድን ሕሱርን እኳ እንተኾነ፡ ንሓብታም ናብ መንግስተ ሰማያት ንምእታው ዘይከኣል ኣይኮነን። ብጸጋ ኣምላኽ፡ ፈተናታት ናይ ዓለማዊ ሃብቲ ክስዓሩ ይኽእሉ። ዛንታ ኣምላኻዊነትን ብልጽግናን እዮብ፡ ቅድሚ ታሪኽ ዓበይቲ መከራታቱ ይመጽእ። እዚ ኸኣ እዞም ክልተ (ኣምላኻዊነትን ብልጽግናን) ካብ ጸገማት ዘይከላኸሉ ምዃኖም የርኢ። እዮብ ስምምዕን ምጽንናዕን ደቁ ብፍስሓ ይዕዘብ ከሎ፡ ፍልጠት ልቢ ሰብ ንዕኦም ክፈርህ ገበሮ። ለኣኸ እሞ ኣቕደሶም። ንርእሶም ክምርምሩ፡ ሓጢኣቶም ከናዝዙ፡ ምሕረት ከኣ ክደልዩ ኣዘኻኸሮም። ከምቲ ብዝተመባጽዐ ኣድሓኒ ኣቢሉ ምስ ኣምላኽ ምቕባል ተስፋ ዝገብር፡ ንነፍሲ ወከፎም ከኣ መባእቲ ምድናር ኣቕረበ። ንነፍሳት ደቁ ዘለዎ ኣቓልቦ፡ ፍልጠቱ ብዛዕባ ሓጢኣተኛዊ ኹነታት ሰብ፡ ከምኡ'ውን በቲ ኣምላኽ ዝሰርዓሉ መገዲ ኣብ ምሕረት ኣምላኽ ዘለዎ ምሉእ ምትእምማን ንርኢ።

ቁጽሪ 4-5 ኣብዚ ብዛዕባ ብልጽግናን ንጽህናን እዮብ ዝርዝር ሓበሬታ ንረክብ።

I. ብደቁ ዝረኽቦ ዝነበረ ዓብዪ ምጽንናዕ ከም መርኣያ ብልጽግናኡ ተጠቒሱ ኣሎ፤ ምኽንያቱ ግዝያዊ ምጽንናዕና ካብ ካልኦት ዝተለቀሐ፣ ኣብ ካልኦት ዝምርኮስ፣ ከምቶም ኣብ ከባቢና ዘለዉ እዩ። እዮብ ባዕሉ ደቁ ኣብ ከባቢኡ ምህላዎም ካብቶም ዝዓበዩ ሓጎሳት ብልጽግናኡ ከም ዝነበረ ይገልጽ፣ እዮብ 29:5። ንሳቶም ኣብ ገለ እዋናት ብተራ ይበልዑ ነበሩ (ቁ. 4)፤ ከይዶም ኣብ ኣባይቶም ይበልዑ ነበሩ። ንእዚ ጽቡቕ ሰብኣይ እዚ ምጽንናዕ ነበሮ፣

1. ደቁ ዓብዮም ኣብ ዓለም ምምስራቶም ምርኣይ። ኩሎም ደቁ ናይ ገዛእ ርእሶም ኣባይቲ ነበሮም፣ ምናልባት እውን ተመርዕዮም፣ ንነፍሲ ወከፎም ድማ ንምጅማር ዝኸውን እኹል ክፋል ሃብቲ ሂብዎም ነበረ። ኣብ ከባቢ ማዕድኡ ከም ኣውልዕ ዝነበሩ፣ ናብ ናይ ገዛእ ርእሶም ማዕድታት ተሰጋጊሮም።

2. ኣብ ጉዳያቶም ምዕባዮም፣ ንሓድሕዶም ክበልዑን ንርእሶም ክምግቡን ምኽኣሎም ምርኣይ። ጽቡቓት ወለዲ ብሃብቲን ብልጽግናን ደቆም ከም ናይ ገዛእ ርእሶም ይምነዩ፣ የዕብዩ፣ ይሕጎሱ።

3. ጥዑያት ኮይኖም ምርኣዮም፣ ኣብ ኣባይቶም ሕማም ዘይምህላው፣ ምኽንያቱ እዚ ንበዓሎም ምበላሾን ናብ ሓዘን ምቕያሩን ነይሩ።

4. ብፍላይ ብፍቕሪ፣ ብሓድነት፣ ብሓድሕዳዊ ጽቡቕ ፍቕሪ ክነብሩ ምርኣይ፣ ኣብ መንጎኦም ዘይምቅድዳው ወይ ምብኣስ ዘይምህላው፣ ዘይተፋላለዩ፣ ንሓድሕዶም ዘይሓፈሩ፣ ዘይጸበቡ፣ እንተኾነ ግን ነፍሲ ወከፎም ናይ ገዛእ ርእሶም እንተፈለጠ እውን፣ ኩሉ ብሓባር ከም ዝነበሮም መጠን ብናጻነት ይነብሩ ነበሩ። ኣሕዋት ከምዚ ኮይኖም ምትእስሳሮም ንልቢ ወለዲ ምጽንናዕ፣ ኣብ ዓይኒ ኩሉ ድማ ባህ ዘብል እዩ። እንሆ፣ ክንደይ ጽቡቕን ባህ ዘብልን እዩ! መዝሙር 133:1።

5. ኣሕዋት ንኣሓቶም ክንደይ ደግነት ከም ዝገብሩሎም ምርኣይ ንምጽንናዑ ወሰኸሉ፣ ምኽንያቱ ምሳኦም ክበልዑ ይዕድምዎም ነበሩ፤ ንሳተን ድማ ብጣዕሚ ሕፍረተን ስለ ዝነበረ፣ እንተዘይተዓዲመን ኣይምኸዳን። ነሓቶም ዝንዕቁ፣ ንብጾተን ዘይግድሱ፣ ንምጽንናዐን ዘይሓስቡ ኣሕዋት፣ ሕማቕ ስነ-ምግባር ዘለዎም፣ ሕማቕ ባህርይ ዘለዎም፣ ከም ደቂ እዮብ ዘይኮኑ እዮም። በዓሎም ክንደይ ቅኑዕን ስሩዕን ስለ ዝነበረ፣ ኣሓቶም ኣብኡ ጽቡቕ ብጾት ኮይነን ይርከባ ነበራ።

6. ኣብ ናይ ገዛእ ርእሶም ኣባይቲ ይበልዑ ነበሩ፣ ኣብ ህዝባዊ ኣባይቲ ኣይኮኑን፣ ኣብኡ ንፈተናታት ዝያዳ ዝተቓልዑ ምኾኑ፣ ከምኡ እውን ክቡር ኣይነበረን። እዮብ ባዕሉ ምሳኦም ከም ዝበልዐ ኣይንረኽብን። ብርግጽ ዓዲሞምዎ ነይሮም፣ ኣብ ዝኾነ ማዕድኦም እውን ዝበለጸ ዝተቐበለ እንግዳ ምኾነ ነይሩ፤ ካብ ዝኾነ ምርዛም ወይ ሕማቕ ባህርይ፣ ወይ ድማ ፍቕሪ ስድራ ዘይምህላው ዝተላዕለ ኣይኮነን ዝተረፈ፣ እንተኾነ ግን ከም ባርዚላይ (2 ሳሙኤል 19:35) ንእዚ ነገራት እዚ ኣሪጉን ሞይቱን ነበረ፣ መንእሰያት ባዕሎም እንተኾይኖም ዝያዳ ናጻን ባህ ዘብሉን ከም ዝኾኑ ድማ ሓሲቡ። እንተኾነ ግን ንርእሱ ዝኸልከሎ መዘናግዒ ንደቁ ኣይከልክሎምን። መንእሰያት ናይ መንእሰይነት ናጻነት ክወሃቦም ይኽእል እዩ፣ እንተኾነ ግን ካብ መንእሰይነት ፍትወት ክሃድሙ ኣለዎም።

II. ብዛዕባ ደቁ ዝነበሮ ዓብዪ ሓልዮት ከም መርኣያ ንጽህናኡ ተጠቒሱ ኣሎ፤ ምኽንያቱ ብሓቂ እንታይ ምዃንና ብዝምድናና እዩ ዝፍለጥ። ጽቡቓት ዝኾኑ ንደቆም ጽቡቓት ክኾኑ እዮም፣ ብፍላይ ድማ ንጥቕሚ ነፍሶም ዝከኣሎም ኩሉ ይገብሩ። (ቁ. 5) ንጽህና እዮብ ንመንፈሳዊ ድሕነት ደቁ ዝነበሮ ሓልዮት ኣስተብህል፣

1. ብመለኮታዊ ቅንኢ ይቕናእ ነበረ፤ ከምኡ ድማ ንርእስናን ንዝኸበሩናን ክንቅንእ ይግብኣና፣ ክሳብ ንጥቕሞም ዝኸውን ሓልዮትናን ጻዕርናን ዘድሊ። እዮብ ንደቁ ጽቡቕ ትምህርቲ ሂብዎም ነበረ፣ ብኣታቶም ምጽንናዕን ጽቡቕ ተስፋን ነበሮ፤ እንተኾነ ግን፣ “ምናልባት ደቀይ ኣብ መዓልታት በዓሎም ካብ ካልእ እዋናት ንላዕሊ ሓጢኦም ይኾኑ፣ ኣዝዮም ተሓጒሶም፣ ኣብ ምብላዕን ምስታይን ኣዝዩ ብዙሕ ናጻነት ወሲዶም፣ ኣብ ልቦም ድማ ንኣምላኽ ረጊሞም ይኾኑ” በለ፣ ማለት፣ “ኣብ ኣእምሮኦም ኣምላኽ ዘይብሉ ወይ ርኹስ ሓሳባት፣ ንኣምላኽን ንምምሕዳሩን ዘይበቅዑ ሓሳባት፣ ከምኡ እውን ንሃይማኖታዊ ተግባራት ኣሕዲሮም ይኾኑ።” ምስ ጸገቡ ንኣምላኽ ክኽሕዱን፣ “እግዚአብሔር መን እዩ፧” (ምሳሌ 30:9) ክብሉ ድሉዋት ነበሩ፣ ንኣምላኽ ክርስዕዎን፣ “ሓይሊ ኢድና እዩ ነዚ ሃብቲ እዚ ዘምጸኣልና” (ዘዳግም 8:12) ክብሉ ድሉዋት ነበሩ። ካብ ኣምላኽ ንላዕሊ ንኣእምሮ ዝፍልዮ ነገር የለን ካብ ስጋዊ ፍትወት ምፍቃድ።

2. መዓልታት በዓሎም ምስ ተወድአ፣ ናብ ሃይማኖታዊ ተግባራት ጸውዖም። በዓሎም ክሳብ ዝቕጽል ኣይኮነን (ንእኡ ግዜኦም ይውሰዱ፤ ንኹሉ ነገር ግዜ ኣሎ)፣ እንተኾነ ግን ምስ ተወድአ፣ ጽቡቕ ኣቦኦም መዓስ ከም ዝብድሁ ክፈልጡ ከም ዘለዎም፣ ኩሉ መዓልቲ ድማ ብብልጽግና ክነብሩ ከም ዘይብሎም ኣዘኻኸሮም። ንሳቶም ንሓደ ሰሙን ዝኸውን መዓልታት በዓል እንተነበሮም እውን፣ ንዓመት ሙሉእ ከም ዝህልዎም ክሓስቡ የብሎምን፤ ካልእ ዝገብርዎ ነገር ነበሮ። ማስታወሻ፣ እቶም ዝሕጎሱ ንሓሳብ ዝኸውን ግዜ ክረኽቡ ኣለዎም።

3. ንሃይማኖታዊ ስርዓታት ክዳለዉ ለኣኸሎም፣ ለኣኸን ቀደሶምን፣ ንገዛእ ርእሶም ክምርምሩን ኣብ በዓሎም ዝገበርዎ ጌጋ ክንስሑን፣ ንከንቱነቶም ገዲፎም ንሃይማኖታዊ ተግባራት ክዳለዉን ኣዘዞም። ከምዚ ብምግባር ንጥቕሞም ስልጣኑ ኣብ ልዕለኦም ሓዘ፣ ንሳቶም ድማ ናይ ገዛእ ርእሶም ኣባይቲ እንተነበሮም እውን ተገዝኡሉ። ንሱ ድማ ናይ ስድራቤት ካህን ነበረ፣ ኣብ መሰውኢኡ ድማ ኩሎም ይእከቡ ነበሩ፣ ኣብ ጸሎቱ ዘለዎም ክፋል ካብ ኣብ ሃብቱ ዘለዎም ክፋል ንላዕሊ ይቖጽርዎ ነበሩ። ወለዲ ንደቆም ጸጋ ክህቡ ኣይክእሉን (ኣምላኽ እዩ ዝቐድስ)፣ እንተኾነ ግን ብግቡእ ምዕዶን ምኽርን ንቕድስናኦም ክሕግዙ ይግብኦም። ኣብ ጥምቀቶም ንኣምላኽ ተቐዲሶም ነበሩ፤ ንእኡ ክቕደሱ ድማ ትምኒትናን ጻዕርናን ይኹን።

4. ንኣታቶም መስዋእቲ ኣቕረበ፣ ኣብ መዓልታት በዓሎም ዝገበርዎ ሓጢኣት ንምሽፋን፣ ከምኡ እውን ንዝወሰድዎ ናጻነት ብምኽንያት ኣእምሮኦም ካብ ምብልሻው ንምክልኻልን ንስነ-ምግባሮም ካብ ምብልሻው ንምክልኻልን ምሕረት ንምሕናይን ጸጋ ንምልማንን፣ ንንጽህናኦምን ንቕድስናኦምን ንምሕላው። ብሓዘን ዝመልአ ኣዒንቱ ብዙሕ ግዜ ይርኢ ነበረ፣ ኣብ ምቹእ ግን ከዳዕ ዝኾነ ማዕበል ባህታ ዝተበተነ፣ ብስጋዊ ስምዒት ዝተሰዓረ ንጽህና፣ ከምኡ እውን ዝጠፍአ ንጽህና ዝተንሳፈፉ ፍርስራሳት።—ሰር ኣር. ብላክሞር። እዮብ ከም ኣብርሃም ንስድራቤቱ መሰውኢ ነበሮ፣ ኣብኡ ድማ ኩሉ መዓልቲ መስዋእቲ የቕርብ ነበረ፤ እንተኾነ ግን፣ ኣብዚ ፍሉይ ኣጋጣሚ እዚ፣ ካብቲ ልሙድ ንላዕሊ ብዙሕ መስዋእቲ ኣቕረበ፣ ብዝያዳ ስርዓት ድማ፣ ብመሰረት ቁጽሪ ኩሎም፣ ንነፍሲ ወከፍ ቆልዓ ሓደ። ወለዲ ንዝተፈላለዩ ኣባላት ስድራቤቶም ናብ ኣምላኽ ኣብ ዝቐርብዎ ጸሎት ፍሉያት ክኾኑ ይግብኦም። “ንእዚ ቆልዓ እዚ ብመሰረት ፍሉይ ባህርዩ፣ ብልሓቱን፣ ኩነታቱን ጸሊየ”፣ እዚ ድማ ጸሎትን ጻዕርን ዝሰማማዓሉ ክኸውን ኣለዎ። እዚ መስዋእቲ ክቐርብ ከሎ፣ (1.) ንደቁ ኣብ ትሕቲ ጌጋ ንነዊሕ ግዜ ከይጸንሑ ብዝብል ሓልዮት፣ ከምኡ እውን ልቡ ኣብ ስርሑን ናብኡ ዝነበሮ ትምኒትን ዝነበረ ሰብኣይ ኮይኑ ንግሆ ተንስአ። (2.) ንደቁ ኣብ መስዋእቲ ክርከቡ ኣዘዞም፣ ምእንቲ ምሳኡ ኣብቲ ምስ መስዋእቲ ዘቕረቦ ጸሎት ክሓብሩ፣ እቲ መስዋእቲ ምቕታል ምርኣይ ንሓጢኣቶም፣ ንሳቶም ክመውቱ ዝግብኦምሉ፣ ኣዝዩ ከም ዘዋርዶም፣ እቲ መስዋእቲ ምቕራብ ምርኣይ ድማ ናብ መሓርይ ከም ዝመርሖም ምእንቲ። እዚ ከቢድ ስራሕ እዚ ድማ ድሕሪ መዓልታት ሓጎሶም እንደገና ከቢድ ክኾኑ ክሕግዞም እዩ።

5. ከምዚ ድማ ኩሉ ግዜ ይገብር ነበረ፣ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣጋጣሚ ኣብ ዝተረኽበሉ እዋን ጥራይ ኣይኮነን፤ ምኽንያቱ እቲ ዝተሓጽበ ኣእጋሩ ክሕጸብ የድልዮ እዩ፣ ዮሃንስ 13:10። ተግባራት ንስሓን እምነትን ብዙሕ ግዜ ክሕደሱ ኣለዎም፣ ምኽንያቱ ንሕና ብዙሕ ግዜ ንበድል። ኩሉ መዓልቲ፣ ኩሉ መዓልቲ፣ መስዋእቱ የቕርብ ነበረ፣ ኣብ ኣምልኾኡ ድማ ንቑሕ ነበረ፣ ዝኾነ መዓልቲ ድማ ኣየቋረጸን። እቲ ግዝያዊ ሃይማኖታዊ ተግባራት ካብቶም ንቑሓት ኣየድሕነናን። ንኣምላኽ ብቕንዕና ዘገልግል ኩሉ ግዜ የገልግል።

1:6-12 መከራታት እዮብ ብፍቓድ እግዚአብሔር ንጥበባውን ቅዱሳውን ዕላማታት፡ ካብ ክፋእ ሰይጣን ጀመሩ። ንእግዚአብሔርን ንኹሉ ጽድቅን ጸላኢ ዝኾነ፡ ብቐጻሊ ነቶም ንኣምላኽ ዘፍቅሩ ንምድሃልን ንምንቅስቓስን፡ እንተኸኣለ ድማ ንምጥፋእ ዝደሊ ክፍእ መንፈስ ኣሎ። ሓይሉ ክሳዕ ክንደይ ከም ዝበጽሕ ክንነግር ኣይንኽእልን፤ ግናኸ ምናልባት ብዙሕ ዘይምርግጋእን ዘይምሕጎስን ኣብ ክርስትያናት ንዕኡ ክውሃብ ይኽእል እዩ። ኣብዛ ምድሪ ክንህሉ ከሎና ኣብ ትሕቲ ኢዱ ኢና። ስለዚ ነቕሓን ጥንቁቓትን ክንከውን የገድሰና። 1ጴጥ 5፡8። ሰይጣን ንእዮብ ከመይ ገይሩ ከም ዝነቐፎ ተመልከት። እዚ ልሙድ ኣገባብ ሓመይቲ እዩ፡ እቲ ሓቂ እዩ ክብሉ ምንም ምኽንያት ዘይብሎም ነገራት ከም ዝመስልዎ ምግላጽ። ግናኸ ብሓቂ ግቡዛት ምዃን ካብ ዝኸፍእ ንላዕሊ ክንፈርሆ ዝግብኣና የልቦን፤ ከምኡ ድማ ብዘይ ምኽንያት ከምኡ ተጸዊዕናን ተቖጺርናን ምዃን ካብ ዝተሓተ ንላዕሊ ክንፈርሆ ዝግብኣና የልቦን። ኣብ ምእዛዝና ናብ ዘለኣለማዊ ዓስቢ ምምልካት ጌጋ ኣይኮነን፤ ግናኸ ኣብ ሃይማኖትና ናብ ዓለማዊ ረብሓታት ምድላይ ግጉይ እዩ። ህዝቢ ኣምላኽ ንሳቶምን ዝምድኦም ዘለዎም ኩሎምን ኣብ ትሕቲ ፍሉይ ሓለዋኡ ይውሰዱ። በረኸት እግዚአብሔር የህብትም፤ ሰይጣን እውን ባዕሉ ይእምኖ። ኣምላኽ ንእዮብ ክፍትነ ፈቐደ፡ ከምቲ ንጴጥሮስ ክንፋሕ ዝፈቐደ። እግዚአብሔር ንሰይጣን ብሰንሰለት ከም ዝኣሰሮ ምፍላጥና ምጽንናዕና እዩ። ራእይ 20፡1።