መጽሓፍ እዮብ 14

ምዕራፍ 14 እዮብ ምስ ኣዕሩኹ ምዝራብ ገዲፉ፣ ምኽንያት ምሃብ ከንቱ ምዃኑ ስለ ዝረኣየ፣ ኣብዚ ናብ ኣምላኽን ናብ ነፍሱ ክዛረብ ይቕጽል። ንኣዕሩኹ ብዛዕባ ድኻሞምን ሞቶምን ኣዘኻኺርዎም ነይሩ (ምዕ. 13:12)፤ ኣብዚ ድማ ንነፍሱ ብዛዕባ ናቱ ድኻም የዘኻኽር፣ ንመከራኡ ንምቕላል ድማ ንኣምላኽ ይልምን። ኣብዚ ብዛዕባ፡

I. ህይወት ሰብ፣ 1. ሓጺር ምዃኑ (ቁ. 1)። 2. ጓሂ ዝመልኦ ምዃኑ (ቁ. 1)። 3. ሓጢኣተኛ ምዃኑ (ቁ. 4)። 4. ዝተወሰነ ምዃኑ (ቁ. 5, 14) ዝገልጽ ጸብጻብ ኣሎና።

II. ሞት ሰብ፣ ንዘለናዮ ህይወት መወዳእታ ከም ዝገብረሉን ዳግማይ ከም ዘይንምለስን (ቁ. 7-12)፣ ካብ መከራ ህይወት ከም ዝሓብኣና (ቁ. 13)፣ ተስፋ ህይወት ከም ዘጥፍእ (ቁ. 18, 19)፣ ካብ ዕዮ ህይወት ከም ዘርሕቐና (ቁ. 20)፣ ኣብዛ ህይወት እዚኣ ብዛዕባ ኣዝማድና ዝነበረና ሓልዮት ብዘየገድስ፣ ብዛዕባኦም ኣብ ጸልማት ከም ዝገብረና (ቁ. 21, 22)።

III. እዮብ ነዚ ኩሉ ዝጥቀመሉ መገዲ። 1. ምስ ኣምላኽ ይምጕት፣ ንሱ ድማ ኣዝዩ ጥብቂን ጨካንን ከም ዝኾነ ይሓስብ ነይሩ (ቁ. 16, 17)፣ ብምኽንያት ድኻሙ ምእንቲ ከይቃረኖ (ቁ. 3)፣ ግን እረፍቲ ምእንቲ ክህቦ (ቁ. 6) ይልምን። 2. ንሞት ንምድላው ይውጥን (ቁ. 14)፣ ንሱ ድማ ንዕኡ ምጽንናዕ ከም ዝኸውን ተስፋ ይገብር (ቁ. 15)። እዚ ምዕራፍ እዚ ንስርዓተ ቀብሪ ዝበቅዕ እዩ፤ ብዛዕባኡ ብትግሃት ምሕሳብ ድማ ብሞት ካልኦት ጽቡቕ ንምርካብን ንናይ ባዕልና ንምድላውን ክሕግዘና እዩ።

ቁጥር 1-6 ኣብዚ ብዛዕባ እዚ ንሓስብ ኢና፣

I. ናይ ሰብ ህይወት መበገሲ። ኣምላኽ ብሓቂ ዓብዪ መበገሲኡ እዩ፣ ከመይሲ ንሰብ ትንፋስ ህይወት ሃቦ እሞ ብእኡ ንነብር፤ ንሕና ግን ካብ ምውላድና ኢና እንጅምሮ፣ ካብኡ ድማ ድኻሙን ርኽሰቱን ክንጅምር ኣሎና።

1. ድኻሙ፡ ሰብ ካብ ሰበይቲ ዝውለድ ስለ ዝኾነ፣ ቁሩብ መዓልትታት ጥራይ እዩ ዝነብር፣ ቁ. 1። እዚ ናብታ ቀዳመይቲ ሰበይቲ፣ ኣደ ኩሉ ህይወት ስለ ዝነበረት ሄዋን ተባሂላ ናብ ዝተጸውዐት ክምልከት ይኽእል እዩ። ካብኣ፣ ብፈታኒ ተታሊላ ንሳ እያ ቀዳመይቲ ዝበደለት፣ ኩላትና ተወሊድና ኢና፣ ስለዚ ድማ ካብኣ ንመዓልትታትና ዘሕጽርን ዘጕህን ሓጢኣትን ብልሽውናን ንወርስ። ወይ ድማ ናብ ናይ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ቀጥታዊት ኣደ ክምልከት ይኽእል እዩ። ሰበይቲ ድኹም ኣቕሓ እያ፣ ቆልዓ ድማ ንኣዲኡ ከም ዝመስል ንፈልጥ ኢና። ስለዚ ሓያል ሰብ ብሓይሉ ወይ ብሓይሊ ኣቦኡ ኣይተመካሕ፣ ግን ካብ ሰበይቲ ከም ዝተወልደ ይዘክር፣ ኣምላኽ ምስ ፈቐደ ድማ ሓያላት ሰባት ከም ኣንስቲ ይኾኑ፣ ኤር. 51:30።

2. ርኽሰቱ (ቁ. 4)፡ ጽሩይ ነገር ካብ ርኹስ መን ከውጽእ ይኽእል? ሰብ ካብ ሓጢኣተኛ ሰበይቲ ተወሊዱ እንተኾይኑ፣ ሓጢኣተኛ ከይከውን ከመይ ኢሉ ይኸውን? ምዕ. 25:4 ተመልከት። ካብ ሰበይቲ ዝተወልደ ከመይ ኢሉ ጽሩይ ክኸውን ይኽእል? ጽሩያት ውሉዳት ካብ ርኹሳት ወለዲ ክመጹ ኣይክእሉን እዮም፣ ከምቲ ጽሩይ ማይ ካብ ርኹስ ምንጪ ወይ ወይኒ ካብ እሾኽ ከም ዘይመጽእ። ልሙድ ብልሽውናና ምስ ባህርይና ካብ ወለድና ዝመጸ እዩ፣ ስለዚ ድማ ኣብ ኣዕጽምቲ ዝሰረጸ እዩ። ደምና ብሕጋዊ ፍርዲ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ብውርሻዊ ሕማም እውን ተበኪሉ እዩ። ጐይታና የሱስ፣ ምእንታና ሓጢኣት ምስ ኮነ፣ ካብ ሰበይቲ ከም ዝተወልደ ተነጊሩሉ ኣሎ፣ ገላ. 4:4።

II. ናይ ሰብ ህይወት ባህርይ። ንሱ ዕምባባ እዩ፣ ንሱ ጽላል እዩ፣ ቁ. 2። እቲ ዕምባባ ይቕምስል፣ ኩሉ ውበቱ ድማ ብቕጽበት ይቕምስልን ይጠፍእን። እቲ ጽላል ሓላፊ እዩ፣ ህላዌኡ ድማ ብቕጽበት ኣብ ጸልማት ለይቲ ክጠፍእን ክሰጥምን እዩ። ብኽልቲኡ ኣይንእምንን ኢና፤ ብኽልቲኡ ድማ ኣይንውከልን ኢና።

III. ናይ ሰብ ህይወት ሓጺርን ዘይተረጋገጸን ምዃኑ። ሰብ ቁሩብ መዓልትታት እዩ ዝነብር። ህይወት ኣብዚ ብወርሒ ወይ ብዓመት ዘይኮነስ፣ ብመዓልትታት እዩ ዝቑጸር፣ ከመይሲ ሓንቲ መዓልቲ እውን ናይ መወዳእታና ከይትኸውን ክንተኣማመን ኣይንኽእልን ኢና። እዘን መዓልትታት እዚኤን ቁሩባት እየን፣ ካብ እንሓስቦ ንላዕሊ ቁሩባት፣ ምስ መዓልትታት ቀዳሞት ኣቦታት ክነጻጸራ ከለዋ፣ ብፍላይ ድማ ምስ መዓልትታት ዘለኣለማዊ ህይወት ክነጻጸራ ከለዋ፣ ግን ንብዙሓት ሰባት ካብቲ ዕድመ ሰብ እንብሎ ዝሓጸራ እየን። ሰብ ከም ዝወጸ ብቕጽበት ይቕረጽ—ካብ ማሕጸን ከም ዝወጸ ኣብ ዓራት ይመውት—ናብ ዓለም ከም ዝወጸን ናብ ዕዮኣ ከም ዝኣተወን፣ ኢዱ ናብ ማሕረስ ከም ዘንበረ ብቕጽበት ይወስድዎ። ብቕጽበት እንተዘይተቐሪጹ እውን፣ ከም ጽላል ይሃድም፣ ኣብ ሓደ ቦታ፣ ኣብ ሓደ ቅርጺ ኣይጸንሕን፣ ግን ቅርጹ ይሓልፍ፤ ከምኡ ድማ እዛ ዓለም እዚኣን ህይወትና ኣብኣን፣ 1 ቈረ. 7:31።

IV. ናይ ሰብ ህይወት መከራ ዝመልኦ ምዃኑ። ሰብ ከምቲ ሓጺር ህይወት ዘለዎ፣ ከምኡ ድማ ጓሂ ዝመልኦ ህይወት ኣለዎ። ኣብዚ ቁሩብ መዓልትታት ጥራይ እንተነበሮ እውን፣ በዘን ቁሩባት መዓልትታት እንተሓጎሰ ጽቡቕ ምኾነ (ሓጺርን ባህታ ዝመልኦን ህይወት ንገሊኦም መመክሒ እዩ)፤ ግን ከምኡ ኣይኮነን። በዘን ቁሩባት መዓልትታት እዚኤን ብጭንቀት ዝመልአ እዩ፣ ጭንቀት ጥራይ ዘይኮነስ፣ ብጭንቀት ዝመልአ፣ ወይ ዝጽዕር ወይ ዝጭነቕ፣ ዝሓዝን ወይ ዝፈርህ። ሓንቲ መዓልቲ እውን ብዘይ ገለ ምሽቓል፣ ገለ ምፍጥናፍ፣ ገለ ምብልሽውና ኣይሓልፍን። ነዛ ዓለም ዝፈትዉኣ ድማ ብእኣ ክጸግቡ እዮም። ንሱ satur tremore—ብግርግር ዝመልአ እዩ። ሓጺር ምዃን መዓልትታቱ ንሱ መወዳእታኦም እናተጸበየ ዘይተቋርጽ ጭንቀትን ምሽቓልን ይፈጥረሉ፣ ንሱ ድማ ኩሉ ግዜ ብህይወቱ ይጠራጠር። ይኹን እምበር፣ መዓልትታት ሰብ ብጭንቀት ዝመልኣ ስለ ዝኾና፣ ቁሩባት ምዃነን ጽቡቕ እዩ፣ ማለት ነፍሲ ኣብ ስጋ ምእሳራን ካብ ጐይታ ምግላላን ዘለኣለማዊ ወይ ነዊሕ ኣይኮነን። ናብ ሰማይ ምስ በጻሕና መዓልትታትና ብዙሓት ክኾና እየን፣ ካብ ጭንቀት ድማ ፍጹም ነጻ ክኾና እየን፣ ኣብዚ እዋን እዚ ድማ እምነት፣ ተስፋ፣ ፍቕሪ ነቲ ዘሎ መከራ የሰማምዑኦ።

V. ናይ ሰብ ህይወት ሓጢኣተኛ ምዃኑ፣ ካብ ሓጢኣተኛ ባህርይ ሰብ ዝብገስ። ገሊኦም ነታ ሕቶ (ቁ. 4) ከምዚ ኢሎም ይርድእዋ፡ ጽሩይ ነገር ካብ ርኹስ መን ከውጽእ ይኽእል?—ጽሩይ ተግባር ካብ ርኹስ መሰረት? ማስታወሻ፡ ትክክለኛ በደላት ልሙድ ብልሽውና ተፈጥሮኣዊ ፍረ እዩ፣ ስለዚ ድማ ናይ ኩሉ ሓጢኣትና መበገሲ ስለ ዝኾነ ናይ ቀደም ሓጢኣት ይበሃል። እዚ ቅዱስ እዮብ ኣብዚ ይሓዝን፣ ከምቲ ኩሎም ቅዱሳን ዝገብርዎ፣ ንምንጭታት እናተኸተለ (መዝ. 51:5)፤ ገሊኦም ድማ ንኣምላኽ ንምሕረት ዝቐርብ ልመና ከም ዝኾነ ይሓስቡ፡ "ጐይታይ፣ ንሓጢኣት ድኻምን ድኽመትን ሰብ ኣዝዩ ኣይትምርምር፣ ከመይሲ ንድኻመይ ትፈልጦ ኢኻ። ኦ ስጋ ምዃነይ ዘክር!" ትርጓሜ ኻልዳውያን ነዚ ቁጽሪ እዚ ዝስተብሃለሉ ኣንብቦ ኣለዎ፡ ብሓጢኣት ዝረኸሰ ሰብ መን ከጽርዮ ይኽእል? ሓደዶ ኣይኮነን? ማለት ኣምላኽ። ወይስ ሓደ ዝኾነን ዝምሕሮን ኣምላኽ እንተዘይኮይኑ መን? ኣምላኽ፣ ብኹሉ ዝኽእል ጸጋኡ፣ ቈርበት ኢትዮጵያዊ፣ ቈርበት እዮብ፣ ብሓሰኻ ተኸዲኑ እኳ እንተኾነ፣ ክቕይሮ ይኽእል እዩ።

VI. ናይ ሰብ ህይወት ዝተወሰነ ግዜኡ፣ ቁ. 5።

1. ኣብዚ ብዛዕባ ሰለስተ ነገራት ተረጋጊጽና ኣሎና፡—(1.) ህይወትና መወዳእታ ከም ዝረክብ፤ መዓልትታትና ኣብ ምድሪ ዘይቑጸራ፣ ዘይውዳኣ እየን፣ ኣይፋል፣ ተቖጺረን እየን፣ ብቕጽበት ድማ ክውድኣ እየን፣ ዳን. 5:26።

(2.) ክንደይ ክንነብርን መዓስ ክንመውትን ከም ዘሎና ብምኽርን ድንጋጌን ኣምላኽ ዝተወሰነ ምዃኑ። ቍጽሪ ወርሕታትና ኣብ ኣምላኽ እዩ፣ ብዘይቁጽጸር ሓይሉ ዝመሓደር፣ ብዘይተታላልል ኩሉ ዝፈልጥ ኣዒንቱ ዝርአ። ኣምላኽ ንመወዳእታ ህይወትና ከም ዝሰርዕ ፍሉጥ እዩ፤ ግዜና ኣብ ኢዱ እዩ። ሓይልታት ተፈጥሮ ብእኡ ይምርኮሳ፣ ብትሕቲኡ ድማ ይዓያ። ብእኡ ንነብርን ንንቀሳቐስን። ሕማማት ባሮኹ እዮም፤ ንሱ ይቐትልን ህይወት ይህብን። ብኣጋጣሚ ዝኸውን የለን፣ ኣይፋል፣ ብዘይዕላማ ብዝተተኮሰ ፍላጻ ዝኸውን ቅትለት እውን የለን። ስለዚ ኣምላኽ ቅድሚ ሕጂ ከም ዝወሰኖ ፍሉጥ እዩ፤ ከመይሲ ኩሉ ግብሩ ንኣምላኽ ፍሉጥ እዩ። ዝገብሮ ዘበለ ኩሉ ወሲኑ እዩ፣ ግን ብሓደ ወገን ንዝተወሰነ መስርሕ ተፈጥሮ (መወዳእታን መገዲን ብሓንሳብ ይውሰና) ብኻልእ ወገን ድማ ንዝተወሰኑ ሕግታት ስነ-ምግባራዊ ምምሕዳር፣ ኣብዛ ህይወት እዚኣ ንኽፉእ ብምቕጻዕን ንጽቡቕ ብምምላስን። ብዕውር ዕድል ስቶይካውያን ከምኡ ድማ ብዕውር ዕድል ኤፒኩርያውያን ኣይንመሓደርን ኢና።

(3.) ኣምላኽ ዝወሰኖም ደረታት ክንሓልፎም ኣይንኽእልን ኢና፤ ከመይሲ ምኽሩ ዘይቅየር እዩ፣ ትንቢቱ ድማ ዘይጋገ እዩ።

2. እዮብ ነዘን ሓሳባት እዚኤን ከም ምኽንያታት የቕርበን፣ (1.) ኣምላኽ ንዕኡን ንስሕተታቱን ድኻማቱን ብኸምዚ ዝበለ ጥብቂ መገዲ ስለምንታይ ከይርእዮም (ቁ. 3)፡ "ኣብ ውሽጠይ ከምዚ ዝበለ ብልሽው ባህርይ ስለ ዘሎኒ፣ ካብ ወጻኢ ድማ ዘይተቋርጽ ፈተና ዝኾነ ብዙሕ ጭንቀት ስለ ዝበጽሓኒ፣ ኣዒንትኻ ከፊልካ ኣብ ከምዚ ዝበለ ሰብ ትጥምትዶ፣ ዝገብሮ ስሕተት ኣዝዩ ንምምርማር? ምዕ. 13:27። ንዓይ ድማ፣ ከምዚ ዝበለ ዋጋ ዘይብሉ ትልሚ ዝኾንኩ፣ ምስኻ፣ ንኣሽሓት ስሕተት ብቕልጡፍ ንምርኣይ ዝኽእል፣ ንሓጢኣት ንምጽላእ ቅዱስ ዝኾንካ፣ ንምፍራድ ቅኑዕ ዝኾንካ፣ ንምቕጻዕ ድማ ሓያል ዝኾንካ፣ ናብ ፍርዲ ተምጽኣኒዶ?" ንኣምላኽ ንምቃራን ዘይምኽኣልና፣ ንሓጢኣትናን ድኻምናን ምሕሳብና፣ "ጐይታይ፣ ምስ ባርያኻ ናብ ፍርዲ ኣይትእቶ" ኢልና ንምጽላይ ከም ዝድርኸና ይግባእ።

(2.) ስለምንታይ ኣብ ምምሕዳሩ ምስኡ ከምዚ ዝበለ ጨካን ከይከውን፡ "ጐይታይ፣ ቁሩብ ግዜ ጥራይ እዩ ዝተረፈኒ። ብርግጽን ብቕልጡፍን ካብዚ ክኸይድ ኣሎኒ፣ እዘን ኣብዚ ክነብረን ዘለዋኒ ቁሩብ መዓልትታት ድማ፣ ብዝበለጸ፣ ብጭንቀት ዝመልኣ እየን። ኦ ቁሩብ እረፍቲ ሃበኒ! ቁ. 6። ንድኻ ፍጡር ከምዚ ምጭናቕካ ሕደግ፣ ንሱ ድማ ቁሩብ ግዜ የዕርፍ፤ ከም ዓራዪ መዓልቱ ክሳብ ዝፍጽም፣ ቁሩብ ግዜ ንምትንፋስ ፍቐደሉ። ሓንሳብ ንምሟት ተመዲበ ኣሎኹ፤ እታ ሓንቲ መዓልቲ ትኣኽለኒ፣ ከምዚ ኢለ ድማ ኩሉ ግዜ ኣይትግደፈኒ፣ ሽሕ ሞት እናሞትኩ። ህይወተይ፣ ብዝበለጸ፣ ከም መዓልቲ ዓራዪ፣ መዓልቲ ድኻምን ዕዮን ምዃና ይኣኽለኒ። ነዚ ንምፍጻም ድማ ፍቓደኛ እየ፣ ነቲ ልሙድ መከራ ህይወት ሰብ፣ ጾርን ምውጋዕን መዓልቲ፣ ብዝበለጸ ክጥቀመሉ እየ፤ ግን ነዘን ዘይተለመዳ ስቓያት ኣይትግደፈኒ፣ ህይወተይ ከም መዓልቲ ገበነኛ፣ መዓልቲ ፍርዲ፣ ኣይትግደፈኒ።" ከምዚ ኢልና ድማ ኣብ ትሕቲ ዓበይቲ ጭንቀታት ገለ ምጽንናዕ ክንረክብ ንኽእል ኢና፣ ንርእስና ናብ ምሕረት እቲ ንኣሰራርሓና ዝፈልጥን ዝሓስበልናን ኣምላኽ ብምውካል፣ ከምኡ ድማ ካብ ኣሰራርሓና ወጻኢ ምዃንና እውን።