መጽሓፍ መሳፍንቲ 15

15:1-8 ኣብ መንጎ ዝምድናታት ፍልልያት ምስ ዝፍጠር፡ እቶም ንይቕረ ንምባል ወይ ንምርሳዕ ዝቐልጥፉ፡ ከምኡውን ንሰላም ኢሎም ክድንን ክቕበሉን ዝዓበየ ድሌት ዘለዎም፡ እቶም ዝጥበበኛታትን ዝበለጹን ተባሂሎም ይቑጸሩ። ሳምሶን ኣብ ዝተጠቕመሎም ኣገባባት፡ ሓይሊ ኣምላኽ ንእኦም ከም ዝሃቦም፡ ከምኡውን ንዕብየት ፍልስጥኤማውያን ንምንካይ ከምኡውን ንኽፉእ ተግባራቶም ንምቕጻዕ ኢሉ ዕዉታት ከም ዝገበሮም ክንምርምር ኣለና። ፍልስጥኤማውያን ንሰበይቲ ሳምሶን፡ ንሳን ንቤት ኣቦኣን ከም ዘቃጽልዋ ኣፈራርሑዋ። ንሳ ድማ ንርእሳ ንምድሓን ከምኡውን ንብጾታ ንምሕጓስ ኢላ፡ በዓል ቤታ ኣሕሊፋ ሃበቶ። እቲ ዝፈርሓቶን ብሓጢኣት ንምውጋድ ዝፈተነቶን ነገር ድማ ኣብኣ ወረደ! ንሳን ቤት ኣቦኣን ብሓዊ ተቓጽሉ። እዚ ድማ በቶም፡ ንበዓል ቤታ ብዝገበረትሉ ግጉይ ተግባር ከትሕግዞም ዝሓሰበቶም ብጾታኣ እዩ ተፈጺሙ። ብዝኾነ ዘይሕጋዊ ተግባራት ክንሃድሞ እንፈትኖ መዓት፡ ኣብ ርእስና ኢና ብዙሕ ግዜ እነምጽኦ።

ምዕራፍ 15 ሳምሶን ምስ ፍልስጥኤማውያን ምሕዝነት ክገብር ከሎ፡ ንዕኦም ምኽንያት ጥራይ ይደሊ ነበረ (ምዕ. 14:4)። ሕጂ ድማ ንሳቶም ንምድኻም፡ ከምኡውን ንግልንትሉ ዘይኮነስ፡ ንግልንትል እስራኤል ንምፍዳይ ዝወሰዶም ኣጋጣሚታት ዝርዝር ጸብጻብ ኣሎና። ኣብዚ ዘሎ ኩሉ ዘገርም እዩ። ሓደ ነገር ዘይከኣል ስለ ዝኾነ ዘይእመን እንተ ተባሂሉ፡ ኣብ ኣምላኽ ዘይከኣል ነገር ከም ዘየሎ ክዝከር ይግባእ። ንሱ ድማ ብመንፈስ እግዚኣብሔር ስለ ዝመጾ፡ ነዞም ዘይተለምዱ ኣገባባት ውግእ ንምግባር መሪሕዎ ከምኡውን ኣበርቲዕዎ እዩ።

I. ብሰሪ እታ ሰበይቱን ኣቦኣን ዝገበርዎ ምትላል፡ ንኣእካልኦም ንምንዳድ ምኽንያት ረኸበ (ቁ. 1-5)።

II. ብሰሪ እቲ ፍልስጥኤማውያን ንሰበይቱን ኣቦኣን ዝገበርዎ ጭካኔ፡ ብዓብዪ ምቕትታል ንምውቃዕ ምኽንያት ረኸበ (ቁ. 6-8)።

III. ብሰሪ እቲ ደቂ ዓዱ ዝገበርዎ ምትላል፡ ንሳምሶን ኣሲሮም ንፍልስጥኤማውያን ስለ ዝሃብዎ፡ ብመንጋጋ ኣድጊ 1000 ሰባት ንምቕታል ምኽንያት ረኸበ (ቁ. 9-17)።

IV. ብሰሪ እቲ ሽዑ ብጥሜት ማይ ዝነበሮ ጭንቀት፡ ኣምላኽ ብግቡእ ምምላእ ጸጋኡ ንምርኣይ ምኽንያት ረኸበ (ቁ. 18-20)።

ቁጽሪ 1-8 እዚ ዝስዕብ ኣሎ፦

I. ሳምሶን ናብ ሰበይቱ ምምላሱ። ብቝጥዓ ገዲፍዋ ዝነበረ ሰበይቱ፡ ንኻልእ ከም እተዋህበት ዘይሰምዐ ይመስል፡ እቲ ግዜ ቝጥዓኡ ምስ ኣህደኦ፡ ናብኣ ተመልሰ፡ ብዕንዝራ ድማ በጽሓ (ቁ. 1)። እቲ ህያብ ዋጋኡ ንኡስ እኳ እንተ ነበረ፡ ንዕርቂ መርኣያ ኾይኑ እዩ ተሓሲቡ። ምናልባት ድማ ሽዑ፡ እቶም ተባኢሶም ዝነበሩ ሰባት እንደገና ክራኸቡ ከለዉ፡ ከምኡ ይጥቀሙሉ ነበሩ። ንሱ ድማ ምስኣ ኣብ ኣባይቲ ኣንስቲ ክበልዕ፡ ንሳ ድማ ምስኡ ካብ ምግቡ ክትበልዕ፡ በዚ ኸኣ እንደገና ዕርቂ ክገብሩ ኢሉ ለኣኸ። ሳምሶን እቲ በዳሊ ወገን እኳ እንተ ነበረ፡ ከምኡውን እቲ ልዕል ዝበለ ዝምድና ዝነበሮ፡ ንሳ ድማ ንዕርቂ ክትልምንን ንመጀመርታ ስጉምቲ ዕርቂ ክትወስድን ግዴታ ዝነበራ እኳ እንተ ነበረት፡ ብልግሲ ዝተገብረ ተግባር እዩ። ኣብ መንጎ ቀረባ ዝምድናታት ፍልልያት ክኸውን ከሎ፡ እቶም ንበደላት ይቕረ ንምባልን ንምርሳዕን ዝቐድሙ፡ ከምኡውን ንሰላም ኢሎም ንምሕናፍን ንምግዛእን ዝበለጹ፡ ኩሉ ግዜ እቶም ብሉጻትን ጥበበኛታትን ተባሂሎም ይቑጸሩ።

II. እቲ ዝረኸቦ ምድሓር። ኣቦኣ ናብኣ ከይቀርብ ከለከሎ፡ ከመይሲ ንሳ ንኻልእ ሰብኣይ ኣሕጺብዋ ነበረ (ቁ. 2)። ንሱ ድማ፡

1. ነዚ በደል እዚ ንምጽዳቕ ፈተነ፦ “ብሓቂ ኸም ዝጸላእካያ ሓሲበ ነይረ።” ንሳምሶን ብፍልስጥኤማውያን ልሙድ ባህርይ ዝለክዕ፡ ኣዝዩ ሕማቕ ርእይቶ ነበሮ። ብሰሪ እቲ ንሰበይቱ ብሓቂ ዝነበሮ ቝጥዓ፡ ብምሉኡ ጸሊእዋ ከም ዝነበረ፡ ከምኡውን ንሓጺር ግዜ ናብ ቤት ኣቦኡ ንምምላስ ምኽንያት ስለ ዝረኸበ፡ ንዘለኣለም ገዲፍዋ ከም ዝኸደ ክሓስብ ካብዚ ዝኸፍአ ክሓስብ ይኽእል ድዩ፧ እዚ ግን ነዚ በደል እዚ ንምምካን ዝበሎ ኩሉ እዩ። በዚ ኸኣ እቲ ዝኸፍአ ቅንኣት ነቲ ዝኸፍአ ስርቂ ደገፈ። “ካልኦት ሕማቕ ክገብሩ ሓሲቦም ነይሮም” ምባል ግን ንሕማቕ ተግባራትና መመኽነይታ ክኾነና ኣይክእልን እዩ።

2. ንሳምሶን ብምሕጻብ እታ ንእሽቶ ጓሉ፡ ንሳ ድማ ዝበለጸት ጽብቕቲ ስለ ዝነበረት፡ ሳምሶን ነቲ በደል ምሉእ ካሕሳ ጌሩ ክቕበላ ይኽእል እዩ ኢሉ ሓሰበ። እቶም ብፍርሃት ኣምላኽን ሕጉን ዘይመሓደሩ፡ ሓንቲ ጓል ኣብዛ ሰሙን እዚኣ ንሓደ ሰብ፡ ኣብታ እትቕጽል ሰሙን ድማ ንኻልእ ሰብ ዝምርዕዉ፡ ንሓደ ሰብኣይ ሓንቲ ጓል ቀጺሎም ድማ ካልእ ጓል ዝህቡ፡ ንስድራቤቶም ናብ ክንደይ ምብልባል ከም ዘእተዉ እዩ። ሳምሶን ነቲ ሓሳቡ ንዓቐበ። ንሓንቲ ሰበይቲ ምስ ሓብታ ምውሳድ ዝበለጸ ነገር ከም ዘሎ ይፈልጥ ነበረ (ዘሌዋውያን 18:18)።

III. ሳምሶን ነዚ በደል እዚ ንፍልስጥኤማውያን ዝፈደየሉ ሕነ። ንሱ ንግልንትሉ ጥራይ ንምምጓት እንተ ዝሓስብ ነይሩ፡ ነቲ መወዳድርቱን ነቦሓሙኡን ጥራይ ምተቓወሞም ነይሩ። ንሱ ግን ንርእሱ ህዝባዊ ሰብኣይ ገይሩ ይርእያ ነበረ፡ እቲ በደል ድማ ንብምሉኡ ህዝቢ እስራኤል ከም ዝተገብረ ገይሩ ይርእዮ ነበረ። ከመይሲ ንሳቶም ካብቲ ህዝቢ ስለ ዝነበረ፡ ነዚ ንዕቀት እዚ ኣብኡ ኣንቢሮምዎ፡ ንሓደ እስራኤላዊ ከምዚ ዝበለ በደል ብምግባሮም ድማ ተሓጒሶም ነበሩ። ስለዚ ድማ ንፍልስጥኤማውያን ሕማቕ ክገብረሎም ወሰነ፡ እቲ ኣብ መንጎኦም ዝረኸቦ ኣተሓሕዛ ድማ ነዚ ተግባሩ ከም ዝጸድቖ ኣይተጠራጠረን (ቁ. 3)፦ “ሕጂ ካብ ፍልስጥኤማውያን ንጹህ ክኸውን እየ።” ንሱ ምስ ሰበይቱ ንምዕራቕ ብምፍታን ዝግባኦ ገይሩ ነበረ፡ ንሳ ግን ዘይከኣል ስለ ዝገበረቶ፡ ሕጂ ንሱ ቅኑዕ ቝጥዓኡ እንተ ኣርኣየ፡ ክነቕፍዎ ኣይክእሉን እዮም። ማስታወሻ፡ ፍልልያት ክኸውን ከሎ፡ ንምውዳእ እቲ ፍልልያት ግዴታና ክንገብር ይግባእ፡ ሽዑ ድማ እቲ ሕማቕ ሳዕቤናት ዝኾነ ይኹን፡ ንሕና ንጹሃት ክንከውን ኢና። ሳምሶን ንሳቶም ሕነ ዝፈደየሎም ኣገባብ፡ ንኣእካልኦም ብሓዊ ብምንዳድ እዩ ነይሩ፡ እዚ ድማ ነታ ሃገር ዓብዪ ድኻምን ምድኻምን ክኸውን እዩ (ቁ. 4, 5)።

1. እቲ ንሱ ዝወሰዶ ኣገባብ ኣዝዩ ዘገርም ነበረ። 150 ጽምዲ ኣዋልድ ቀበሮታት፡ ጅግናኦም ንጅግናኦም ኣሲሩ፡ ናብ ግራት ኣእካል ለኣኸ። ነፍሲ ወከፍ ጽምዲ ኣብ መንጎ ጅግናኦም ሓዊ ዝሓዘ ዕንጨይቲ ነበሮም፡ በዚ ድማ ስለ ዝፈርሑ፡ ንምዕቈብ ናብ ኣእካል ኣተዉ፡ በዚ ኸኣ ሓዊ ለዓለ። በዚ ኸኣ እቲ ሓዊ ኣብ ብዙሕ ቦታታት ብሓንሳእ ክለዓል እዩ፡ ስለዚ ድማ ክስዓር ኣይክእልን እዩ፡ ብፍላይ እዚ ብለይቲ እንተ ተገይሩ፡ ከም ዝኸውን ዝተገመተ እዩ። ንሱ ሰባት ክጥቀም ይኽእል ነይሩ፡ ግን ምናልባት እኹል ትብዓት ዘለዎም እስራኤላውያን ክረክብ ኣይከኣለን፡ ንሱ ባዕሉ ድማ ኣብ ሓደ ቦታ ጥራይ ክገብሮ ይኽእል ነይሩ፡ እዚ ድማ ዕላማኡ ኣይፍጽምን እዩ። ሳምሶን ኣብ ዝኾነ ይኹን ተግባራቱ፡ ዝኾነ ሰብ፡ ኣገልጋሊ ይኹን ወተሃደር፡ ክጥቀም ከሎ ኣይረኸብናዮን። ስለዚ ድማ ኣብዚ ፕሮጀክት እዚ፡ ንቀበሮታት ከም መለዓዓልቲ ሓዊ ክጥቀም መረጸ። ንሳቶም ንሳምሶን ብተንኮሎምን ብኽፍኣቶምን በዲሎምዎ ነበሩ፡ ሕጂ ድማ ሳምሶን ነቲ በደል ብተንኮለኛ ቀበሮታትን ብሓዊ መለዓዓልትን ፈደዮ። ብንእሽቶን ድኻምን እቶም ዝጥቀመሎም እንስሳታት፡ ነቶም ዝዋግኦም ጸላእቲ ንምጽራፍ ሓሲቡ ነበረ። እዚ ስልቲ እዚ፡ እቶም ጸላእቲ ቤተ ክርስቲያን፡ ኣብ መንጎኦም ዝተፈላለዩ ረብሓታትን ዕላማታትን ዘለዎም፡ ኣብ ካልእ ነገራት ተጻረርቲ ዝመስሉን ዝጎትቱን እኳ እንተ ነበሩ፡ ግን ብሓዊ መለዓዓልቲ፡ ገለ ዝረገመ ፕሮጀክት ወይ ካልእ፡ ንቤተ ክርስቲያን ኣምላኽ ንምጥፋእ፡ ብፍላይ ድማ ኣብኣ ንምብትታን ሓዊ ንምልዓል፡ ብተደጋጋሚ ከም ዝተዋሃዱ ንምርኣይ ይጥቀመሉ።

2. እቲ በዚ ዝገበሮ ንፍልስጥኤማውያን ዝበጽሖ ሕማቕ ኣዝዩ ዓብዪ ነበረ። እቲ ግዜ ግዜ ምእካብ ስርናይ ነበረ (ቁ. 1)፡ ስለዚ ድማ እቲ ገለባ ደረቕ ስለ ዝነበረ፡ እቲ ዝተቖርጸ ኣእካል፡ እቲ ደው ዝበለ ኣእካል፡ ከምኡውን ኣታኽልቲ ወይንን ኣውልዕን ብቕልጡፍ ነደደ። እዚ ንጽቡቕ ፍጥረት ምብኻን እዩ ነይሩ፡ ግን ካልእ ተግባራት ጽልኢ ሕጋዊ ኣብ ዝኾነሉ ቦታ፡ ንምግቢ ምጥፋእ ቅኑዕ ተባሂሉ ይቑጸር እዩ። ህይወቶም ክወስድ እንተ ዝኽእል፡ ንመነባብሮኦም ክወስድ ይኽእል ነይሩ። ኣምላኽ ድማ ኣብኡ ቅኑዕ ነበረ። እቲ ኣእካል፡ ወይን፡ ከምኡውን ዘይቲ፡ ንዳጎን መባእቲ ስጋ ንምዃን ዘዳለዉዎ፡ በዚ ኸኣ ኣብ ግዜኡ ንጽድቂ ኣምላኽ ዝተቓጸለ መስዋእቲ ኾነ።

IV. እቲ ፍልስጥኤማውያን ንሳምሶን እተታለለት ሰበይቱን ኣቦኣን ዝገበርዎ ግፍዒ። ንሳምሶን ነዚ ሕማቕ እዚ ኣብታ ሃገር ንምግባር ከም ዘለዓዓልዎ ምስ ፈለጡ፡ እቶም ህዝቢ ኣብኦም ተላዒሎም ብሓዊ ኣንደድዎም፡ ምናልባት ኣብ ገዛኦም (ቁ. 6)። ንሳምሶን ባዕሉ ክዋግእዎ ኣይደፈሩን፡ ስለዚ ድማ ካብቲ ንሳቶም ባዕሎም ዝሓሰብዎ ዝበለጸ ፍትሒ ብምግባር፡ ነቶም ንሱ ክቝጣዕ ምኽንያት ከም ዝሃብዎ ክእመኑ ዝተገደዱ ሰባት ሕነ ፈደዩ። ኣብ ክንዲ ንሳምሶን ሕነ ዝፈድዩ፡ ንሳምሶን ሕነ ፈደዩሉ፡ ንሱ ድማ ነቲ ምስኦም ዝነበሮ ዝምድና ብምኽባር፡ ባዕሉ ክገብሮ ኣይደለየን። ሕነ ናይ መን ምዃኑ ኣብኡ ርአ። እቶም ብተንኮል ዝገብሩ ክጠፍኡን ብተንኮል ክግበረሎምን እዩ። እግዚኣብሔር ድማ በዞም ዝፍጽሞም ፍርድታት ይፍለጥ፡ ብፍላይ ድማ ከምዚ ኣብዚ ዘሎ፡ ንጸላእቲ ህዝቡ ከም መሳርሒ ገይሩ፡ ንሓድሕዶም ንግልንትል ህዝቡ ንምፍዳይ ክጥቀም ከሎ። ሓደ ጨካን ፍልስጥኤማዊ ንሓደ ተንኮለኛ ሓዊ ክለዓል ከሎ፡ እቶም ጻድቃን ነቲ ሕነ ብምርኣይ ክሕጎሱ ይኽእሉ እዮም (መዝሙር 58:10, 11)። በዚ ኸኣ ቝጥዓ ሰብ ንኣምላኽ ክውድስ እዩ (መዝሙር 76:10)። ፍልስጥኤማውያን ንሰበይቲ ሳምሶን፡ እቲ ሕንቅልሕንቅሊተይ ካብኡ እንተ ዘይተረኺቡ፡ ንሳን ቤት ኣቦኣን ብሓዊ ከም ዝነድዱ ኣፈራሪሖምዋ ነበሩ (ምዕ. 14:15)። ንሳ ድማ ንርእሳ ንምድሓንን ንደቂ ዓዳ ንምሕጓስን፡ ንሰብኣያ ኣሕሊፋ ሃበቶ። እንታይ ድማ ኮነ፧ እቲ ዝፈርሓቶን ብሓጢኣት ክትወግዶ ዝፈተነቶን ነገር ኣብኣ በጽሓ። ንሳን ቤት ኣቦኣን ብሓዊ ነደዱ፡ እቶም ደቂ ዓዳ ድማ፡ ንሰብኣያ ብምብዳላ ክትሕግዞም ዝፈተነቶም፡ ነዚ ሕማቕ እዚ ኣብኣ ኣምጽኡ። ብዘይሕጋዊ ተግባራት ክንሃድሞ እንሓስቦ ሕማቕ፡ ብዙሕ ግዜ ኣብ ርእስና ነምጽኦ። ህይወቱ ከምዚ ገይሩ ከድሕን ዝደሊ፡ ክስእኖ እዩ።

V. ሳምሶን ካብዚ ዝወሰዶ ምኽንያት፡ ንሳቶም ዝዓበየ ሕማቕ ንምግባር፡ እዚ ድማ ንኣዕጽምቶምን ስጋኦምን ዝትንክፍ ነበረ (ቁ. 7, 8)። “ንሳቶም እዚ እኳ እንተ ገበርኩምሎም፡ በዚ ኸኣ እንተ ዝኸኣልኩም ንዓይ እንታይ ከም እትገብሩኒ ኣርኢኹም፡ እዚ ግን ንዓኹም ካብ ምብዳለይ ኣየቋርጸንን እዩ።