ኦሪት ዘፍጥረት 45

ምዕራፍ 45:1-15 ዮሴፍ ንይሁዳ ኺዛረብ ፈቐደሉ እሞ ኵሉ ዝበሎ ሰምዐ። ዮሴፍ ንኣሕዋቱ ብሓጢኣቶም ዝተዋረዱ፣ (ይሁዳ ብመደረኡ ኽልተ ሳዕ ጠቒስዎ ነይሩ እዩ እሞ) ንርእሱ ዝዝክሩ፣ ነቦኦም ኣኽብሮት ዘለዎም፣ ንወዲ ኣቦኦም ብንያም ከኣ ኣዝዮም ዝሓልዩ ኾይኖም ረኸቦም። ሕጂ እምበኣር ንሱ ርእሱ ብምግላጽ ክህቦም ዝሓሰቦ ምጽንናዕ ዝበሰሉ ነበሩ። ዮሴፍ ንዅሎም ገላውቱ ኺወጹ ኣዘዞም። ከምኡ ድማ ክርስቶስ ንርእሱን ንፍቕሩን ካብ ረኣይትን ሰማዕትን ዓለም ርሒቑ ንህዝቡ ይገልጽ። ዮሴፍ ብፍቕርን ብርቱዕ ስምዒትን ኣንባዕባዐ እሞ፡ በዚ ድማ ነቲ ኽሳዕ ሕጂ ናብ ኣሕዋቱ ዘርኣዮ ብርቱዕ ኣተሓሕዛ ደርበዮ። እዚ ድማ ናብ ዝምለሱ ዝተነስሑ ዝወርድ መለኮታዊ ምሕረት የምስል። "ኣነ ዮሴፍ፣ ኣሕኹም እየ።" እዚ ነቶም ብሰሪ ምሻጦም ንዝፈጸምዎ ሓጢኣት ዝያዳ ከዋርዶም እዩ፤ እምበር ነቲ ሕያው ኣተሓሕዛ ኺደልዩ ኸኣ ከበራትዖም እዩ። ከምኡ ድማ ክርስቶስ ንጳውሎስ ኬቕንዖ ምስ ደለየ፡ "ኣነ የሱስ እየ" በለ፤ ንደቀ መዛሙርቱ ኼጸናንዕ ምስ ደለየ ኸኣ፡ "ኣነ እየ፡ ኣይትፍርሑ" በለ። ክርስቶስ ንርእሱ ንህዝቡ ምስ ገለጸሎም፡ ብሓቀኛ ልቢ ኺቀርብዎ የበራትዖም። ዮሴፍ ከምኡ ይገብር፤ ንሳቶም ብእኡ ንምግባር ዝሓሰቡዎ ዅሉ፡ ኣምላኽ ግን ካብኡ ሰናይ ከም ዘውጸኤ ይነግሮም። ሓጥኣን ብሰሪ ሓጢኣቶም ኪሓዝኑን ብርእሶም ኪሓርቁን ይግባእ፤ ኣምላኽ ካብኡ ሰናይ እንተ ኣውጸኤ እኳ፡ ምኽንያቱ እቲ ምስጋና ናታቶም ኣይኮነን። ኣብ መንጎ እዚ ዅሉን፡ ክርስቶስ ንነፍሱ ንሓጥኣን ኣብ ዚገልጸሉ እዋን ዘሎ ኩነታትን ዘሎ ምምስሳል ኣዝዩ ዘደንቕ እዩ። ብሰሪ እዚ ሓጢኣት ትሕት ዝበለ እከይ ዘይኮነስ፡ ዝዓበየ እከይ ምዃኑ ይሓስብ፤ ይኹን እምበር፡ ተስፋ ምቑራጽ ንኸይስዕሮ ስለዝተዓጠቐ፡ ኣምላኽ ዝገበሮ ዅሉ ኪሕጐሰሉ እዩ፤ ካብ ዝደሓነሉ ሓደጋታትን ጥፍኣትን ኪሓስብ ከሎ ግን ይንቀጥቀጥ። ዮሴፍ ንኣቡኡን ንዅሎም ስድራቤቱን ኪከናኸን ተስፋ ይህብ። ናይ ደቁ ግቡእ እዩ፡ ድሌት ወለዶም ኣብ ዝኾነ እዋን እንተደለዮ፡ ክሳዕ ዝኸኣልዎ ኺድግፍዎምን ኬማልኡሎምን። እዚ ድማ ኣብ ገዛ እግዚኣብሔር ዝፈትዎ ሃይማኖት ምግላጽ እዩ (1ጢሞቴዎስ 5:4)። ዮሴፍ ንብንያም ድሕሪ ምሕቛፉ፡ ንዅሎም ኣተዓቓቑዖም፤ ሽዑ ኣሕዋቱ ብዛዕባ ዅሉ ናይ ገዛ ኣቦኦም ጉዳያት ብዘይ ፍርሒ ምሳኡ ተዛረቡ። ምስ እግዚኣብሔር የሱስ ሓቀኛ ምልክታት ምትዕራቕ ድሕሪ ምርኣይ፡ ምሳኡ ጥዑም ሕብረት ይስዕብ።

ምዕራፍ 45 እዚ ምዕራፍ እዚ ምስቲ ዝሓለፈ ምዕራፍ ተነጺሉ ምቅራቡ ዘሕዝን እዩ። ኣብኡ ንብንያም ምእንቲ ሓውና ኢሉ ይሁዳ ዝገበሮ ምልማን ረኺብና፣ እቶም ዝተረፉ ኣሕዋቱ ድማ ከም ዝሰማምዑሉ ንግምት። ዮሴፍ ከይቋረጸ ኺዛረብ ፈቐደሉ፣ ዝበሎ ዅሉ ሰምዖ፣ ድሕሪኡ ድማ ብሓንቲ ቃል መለሰሉ፦ “ኣነ ዮሴፍ እየ።” ሕጂ ንኣሕዋቱ ብሰሪ ሓጢኣቶም ተዋሪዶም፣ ንዕኡ ዘኪሮም (ይሁዳ ኣብ ዘረብኡ ኽልተ ሳዕ ጠቒስዎ ነይሩ እዩ እሞ)፣ ንኣቦኦም ኣኽቢሮም፣ ንሓዎም ብንያም ድማ ኣዝዮም ተጠንቂቖም ረኸቦም። ሕጂ ንሱ ዝሓሰበሎም ምጽንናዕ፣ ንርእሱ ብምግላጽ፣ ኪረኽቡሉ ድሉዋት ነበሩ፣ እዚ ዅሉ ድማ ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ንረኽቦ። ንኣሕዋት ዮሴፍ ድሕሪ ዝናብ ከም ዝጸሓየ ጸሓይ፣ ኣይፋልን፣ ካብ ምዉታት ከም ዝተንስኤ ህይወት ኮይኑሎም ነይሩ። ኣብዚ ዘሎ፦

I. ዮሴፍ ንርእሱ ንኣሕዋቱ ምግላጹን፣ በዚ ኣጋጣሚ እዚ ድማ ምሳኦም ዝገበሮ ዘረባን (ቁ. 1–15)።

II. ፈርኦን በዚ መሰረት ንያቆብን ስድራቤቱን ናብ ግብጺ ንምምጻእ ዝሃቦ ትእዛዝ፣ ዮሴፍ ድማ ንኣሕዋቱ በዚ ትእዛዝ እዚ ናብ ኣቦኡ ምልኣኹ (ቁ. 16–24)።

III. እዚ ባህ ዘብል ዜና እዚ ናብ ያቆብ ምብጽሑ (ቁ. 25, ወዘተ.)።

ቁጽሪ 1-15 ይሁዳን ኣሕዋቱን መልሲ ይጽበዩ ነበሩ፣ ኣብ ክንዲ ጽንዓት ዳኛ፣ ባህርያዊ ፍቕሪ ኣቦ ወይ ሓው ምስ ረኣዩ ግና ኣዝዮም ተገሪሞም ነበሩ።

I. ዮሴፍ ንዅሎም ኣገልገልቱ ኺወጹ ኣዘዘ፣ ቁ. 1። ብሕታዊ ምዝርራብ ኣዕሩኽ ዝበለጸ ናጻ እዩ። ዮሴፍ ፍቕሪ ኺገብር ምስ ደለየ፣ ንኽብሩ ገዲፉ፣ ኣገልገልቱ ድማ ናይዚ ምስክር ኪኾኑ ኣይግባእን ነይሩ። ከምኡ ድማ ክርስቶስ ንርእሱን ንፍቕሩን ንህዝቡ ብጸጋ ይገልጽ፣ ካብ ዓይኒ ዓለምን ካብ ምስማዕ ዓለምን ርሑቕ።

II. ንብዓት መቕድም ወይ መእተዊ ናይ ዘረብኡ ነበረ፣ ቁ. 2። ነዚ ፈልፋሊ ንብዓት እዚ ንነዊሕ እዋን ብብዙሕ ጻዕሪ ዓጊትዎ ነይሩ፤ ሕጂ ግና ክሳዕ ክንድዚ ስለ ዝዓበየ ኺዓግቶ ኣይከኣለን፣ ብርቱዕ ድምጺ እናበኸየ ድማ፣ እቶም ኪርእይዎ ዝኸልከሎም ሰባት ኪሰምዕዎ ግድነት ኮይኑሎም ነይሩ። እዚ ንብዓት እዚ ናይ ልስላሴን ናይ ብርቱዕ ፍቕርን ነበረ፣ በዚ ድማ ክሳዕ ሕጂ ንኣሕዋቱ ዝሓዘሉ ዝነበረ ጽንዓት ኣርሓቖ፤ ደጊም ኪጸግቦ ኣይከኣለን እዩ እሞ። እዚ ድማ ንመለስቲ ንስሓ ዝገብሮ መለኮታዊ ምሕረት ይውክል፣ ከምቲ ናይ ኣቦ እቲ ሓጥእ ወዲ፣ ሉቃ. 15:20፤ ሆሴ. 14:8, 9።

III. ብሃንደበት (ከምቲ ሓደ ሰብ ክሳዕ ዘይዛረብ ዘይተሓጎሰ) መን ምዃኑ ነገሮም፦ “ኣነ ዮሴፍ እየ።” ንዕኡ ብግብጻዊ ስሙ ጥራይ ይፈልጥዎ ነበሩ፣ ጸፍናት-ጳኔያህ፣ እብራይስጣዊ ስሙ ኣብ ግብጺ ተረስዩ ነይሩ እዩ እሞ፤ ሕጂ ግና በዚ ስም እዚ ኺጽውዕዎ መሃሮም፦ “ኣነ ዮሴፍ እየ”፤ ኣይፋልን፣ ካልእ ብሓደ ስም ዝጽዋዕ ሰብ ከይመስሎም፣ ንርእሱ ኣረጋገጸ (ቁ. 4)፦ “ኣነ ዮሴፍ፣ ሓውኹም እየ።” እዚ ድማ ብሰሪ ምሻጦም ንሓጢኣቶም ዝያዳ ኬዋርዶም፣ ጽቡቕ ኣቀባብላ ኸም ዝረኽቡ ድማ ኬተባብዖም እዩ። ከምኡ ድማ ክርስቶስ ንጳውሎስ ኬእምኖ ምስ ደለየ፣ “ኣነ የሱስ እየ” በለ፤ ንደቀ መዛሙርቱ ኬጸናንዕ ምስ ደለየ ድማ፣ “ኣነ እየ፣ ኣይትፍርሁ።” በለ። እዛ ቃል እዚኣ ፈለማ ንኣሕዋት ዮሴፍ ኣስደመቶም፤ ብፍርሂ ደንገጹ፣ ወይ ድማ ብገርሂ ደው በሉ። ዮሴፍ ግና ብፍቕርን ብልምዲን ጸውዖም፦ “በጃኹም ቀረቡ።” ከምኡ ድማ ክርስቶስ ንርእሱ ንህዝቡ ኺገልጽ ከሎ፣ ብሓቀኛ ልቢ ኺቀርብዎ የተባብዖም። ምናልባት፣ ብዛዕባ ምሻጦም ኪዛረብ ስለ ዝቐረበ፣ ግብጻውያን ከይሰምዕዎ፣ ንእብራውያን ድማ ዝያዳ ጽሉኣት ከይገብሮም ኢሉ ብዓውታ ኺዛረብ ኣይደለየን፤ ስለዚ ኺቀርብዎ ደለየ፣ ምእንቲ ኺሹሹኾም፣ እዚ ድማ ሕጂ እቲ ናይ ስምዒቱ ማዕበል ሓንሳብ ምስ ሓለፈ ኺገብሮ ዝኸኣለ እዩ፣ ፈለማ ግና ኪበኪ ጥራይ እዩ ዝኸኣለ።

IV. ንሳቶም ዝገበርዎ በደል ንምርሳዕ ጻዕሪ ገበረ፣ ኣምላኽ ዝሓሰብዎ ዅሉ ንጽቡቕ ከም ዝገበሮ፣ ካብኡ ድማ ብዙሕ ጽቡቕ ከም ዘውጸአ (ቁ. 5) ብምርኣይ፦ “ኣይትሕዘኑ፣ ኣይትቑጥዑ ድማ።” ሓጥኣን ብሰሪ ሓጢኣቶም ኪሓዝኑን ኪቑጥዑን ይግባእ፤ እወ፣ ኣምላኽ ብሓይሉ ጽቡቕ ካብኡ እንተ ኣውጸአ እኳ፣ ንሓጥእ ግና ምስጋና ኣይግብኦን እዩ፤ ሓቀኛታት ንስሓ ዝገብሩ ግና ኣምላኽ ከምኡ ጽቡቕ ካብ ክፉእ፣ ምግቢ ኻብ በላዒ ኸም ዘውጽእ ምስ ረኣዩ ኣዝዮም ኪነቕሑ ይግባእ። በዚ ምኽንያት እዚ ንሓጢኣትና ኸነቃልልን ንንስሓና ኸነጉድልን እንተ ዘይብልና እኳ፣ ንሓጢኣት ካልኦት ከነቃልልን ንናይ ቁጥዓና ስምዒት ከነጉድልን ግና ጽቡቕ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ከምኡ ድማ ዮሴፍ ኣብዚ ይገብር፤ ኣሕዋቱ ኣምላኽ ንጥቕሙን ንስድራቤቱን ዝቐየሮ በደል ኪበቕሎም ኣይግባእን ነይሩ። ሕጂ ድማ እቲ ጥሜት ክንደይ ዓመት ኪጸንሕ ከም ዝኽእል ነገሮም—5 ዓመት፤ ገና (ቁ. 6) ንኣዝማዱን ንፈተውቱን ጽቡቕ ኪገብር ዝኽእለሉ ዓቕሚ ከም ዘለዎ፣ እዚ ድማ ሃብትን ስልጣንን ንጽቡቕ ሰብ ኪህብዎ ዝኽእሉ ዝዓበየ ዕግበት እዩ፣ ቁ. 8። ንሳቶም ዝገበርዎ በደል ክንደይ ጽቡቕ መልክዕ ከም ዝሃቦ ረኣዩ፦ “ኣምላኽ ቅድሜኹም ለኣኸኒ”፣ ቁ. 5, 7። ማስታወሻ፦

1. ህዝቢ እስራኤል ፍሉይ ሓልዮት ኣምላኽ እዩ። ዮሴፍ ምዕባሉ ንምልእቲ መንግስቲ ግብጺ ንምድሓን ዘይኮነስ፣ ንሓንቲ ንእሽቶ ስድራቤት እስራኤላውያን ንምድሓን ከም ዝተሓስበ ገሚቱ ነይሩ፦ ምኽንያቱ ግደ እግዚኣብሔር ህዝቡ እዩ እሞ፤ ንሳቶም ዝኾኑ ይኹኑ፣ ንሳቶም ኪሕለዉ እዮም።

2. ኣምላኻዊ ምድላው ንነዊሕ ይርኢ፣ ነዊሕ ድማ ይበጽሕ። ቅድሚ ዓመታት ምብዛሕ እኽሊ እኳ፣ ኣምላኻዊ ምድላው ንስድራቤት ያቆብ ኣብ ዓመታት ጥሜት ንምምጋብ ይዳሎ ነይሩ። እቲ መዝሙራዊ በዚ ምኽንያት ንኣምላኽ የመስግኖ (መዝ. 105:17)፦ “ንሰብኣይ ቅድሚኦም ለኣኸ፣ ንዮሴፍ።” ኣምላኽ ግብሩ ኻብ መጀመርታ ኽሳዕ መወዳእታ ይርእዮ፣ ንሕና ግና ኣይንርእዮን ኢና። መክ. 3:11። እቲ ናይ ኣምላኻዊ ምድላው ትልምታት ክንደይ ዘደንቕ እዩ! ዝንባሌታቱ ክንደይ ርሑቕ እዩ! ኣብ ውሽጢ መንኮርኮራት ክንደይ መንኮርኮራት ኣሎ፣ ገና ዅሉ ብኣዒንቲ እቶም መንኮርኮራት፣ ብመንፈስ እቲ ህያው ፍጡር ድማ ይምራሕ! ስለዚ ቅድሚ ግዜኡ ገለ ኣይንፍረድ።

3. ኣምላኽ ብዙሕ ግዜ ብተጻራሪ ይገብር። ቅንኣትን ባእስን ኣሕዋት ንጥፍኣት ስድራቤታት የፈራርሑ፣ ገና፣ ኣብዚ ኣጋጣሚ እዚ፣ ንምድሓን ስድራቤት ያቆብ ምኽንያት ኮይኖም።