ኦሪት ዘፍጥረት 15

15:1 ኣምላኽ ንኣብራም ድሕንነትን ሓጎስን ኣውሓሰሉ፤ ንዘለኣለም ድሑን ከም ዝኸውን ድማ ኣረጋገጸሉ። "ኣነ ጋሻኻ እየ" ማለት፡ ንኣኻ ጋሻ ዝኸውን፡ ምሳኻ ዘሎኹ፡ ብሓቂ ድማ ዝሓልየልካ እየ። ኣምላኽ ባዕሉ ንህዝቡ ጋሻ ምዃኑን ክኸውን ምዃኑን፡ ካብ ኩሉ ክፉእ ንምዕቋቦም፡ ንኣታቶም ድሉው ዝኾነ ጋሻ፡ ከምኡ እውን ኣብ ዙርያኦም ዝኸውን ጋሻ ምዃኑ ምግንዛብ፡ ኵሉ ዘደናግርን ዘሳቒን ፍርሃት ከቕርር ይግባእ።

ምዕራፍ 15 ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፡ ኣብ መንጎ ኣምላኽን ኣብራምን ኪምስረት ዝነበሮ ኪዳን ብዛዕባኡ ሓደ ኣገዳሲ ስምምዕ ንረክብ። ኣብ ዝሓለፈ ምዕራፍ ኣብራም ምስ ነገስታት ኣብ ሜዳ ጸኒሑና ነይሩ፤ ኣብዚ ግና ምስ ኣምላኽ ኣብ ከረን ንረኽቦ። ኣብኡ ዓብዪ ኳ እንተ መሰለ፡ ኣብዚ ግና ዝበለጸ ዓብዪ ይመስለኒ። እዚ ኽብሪ እዚ ንዓበይቲ ሰባት ዓለም እዩ ዘለዎም፡ ግናኸ “እዚ ኽብሪ እዚ ንኹሎም ቅዱሳን እዩ ዘለዎም።” እቲ ኣብ መንጎ ኣምላኽን ኣብራምን ኪምስረት ዝነበሮ ኪዳን፡ ኪዳን ተስፋታት ነበረ። በዚ መሰረት ድማ፡ ኣብዚ ዘሎናዮ፡

I. ኣምላኽ ንኣብራም ዘለዎ ሕያውነትን ሰናይ ፍቓድን ብሓፈሻዊ መገዲ ዘረጋግጽ (ቁ. 1)።

II. ብዛዕባኡ ዘለዎ ዕላማታት ፍቕሩ ብፍሉይ ዝገልጽ፡ ብኽልተ ነገራት፡ 1. ብዙሕ ዘርኢ ኸም ዚህቦ (ቁ. 2-6)። 2. ከነኣን ከም ውርሻ ኸም ዚህቦ (ቁ. 7-21)። ወይ ንብረት ብዘይ ወራሲ፡ ወይ ወራሲ ብዘይ ንብረት፡ ንኣብራም ፍርቂ ምጽንናዕ ጥራይ ምኾነ። ግናኸ ኣምላኽ ንኽልቲኡ ኣረጋጊጹሉ እዩ፤ እዚ ኽልተ፡ እቲ ተስፋ ዝተዋህበ ዘርእን እቲ ተስፋ ዝተዋህበ ምድርን፡ ንእዚ ዓብዪ እምነት ዘለዎ ሰብ ብሓቂ መጸናንዒ ዝገበሮ ድማ፡ ንኽልቲኡ እቲ ኽቡር በረኸት፡ ክርስቶስን ሰማይን፡ ምሳሌ ስለ ዝነበሩ እዩ፤ ስለዚ ድማ ኣብራም በዚ መገዲ እዚ ይርእዮም ነይሩ ኪኸውን ከም ዝኽእል ክንሓስብ ምኽንያት ኣሎና።

ቁጽሪ 1 ኣብዚ እዚ ንርአ፡

I. ኣምላኽ ምስ ኣብራም እዚ ስምምዕ እዚ ዝገበረሉ እዋን፡ ድሕሪ እዚ ነገር እዚ። 1. ኣብራም ንፈተውቱን ንጐረባብቱን ካብ ሽግር ብምድሓን ዝገበሮ ፍሉይ ተግባር ልግሲ፡ እዚ ኸኣ ብዋጋ ወይ ብሽልማት ዘይኮነስ። ድሕሪ እዚ፡ ኣምላኽ እዚ ጸጋ ዝመልኦ ምብጻሕ ገበረሉ። ማስታወሻ፡ ንሰብ ሕያውነት ዚገብሩ፡ ካብ ኣምላኽ ሕያውነት ይረኽቡ። 2. ኣብ ኣርባዕተ ነገስታት ድሕሪ ዝረኸቦ ዓወት። ኣብራም በዚ ኸይሓብጥን ኸይሕጐስን፡ ኣምላኽ ንዕኡ ዝበለጸ ነገር ከም ዘዳለወሉ ኺነግሮ መጸ። ማስታወሻ፡ ምስ መንፈሳዊ በረኸታት ብእምነት ምዝርራብ፡ ብግዜያዊ ነገራት ከይንሕበጥ ዝሕግዘና ኣዝዩ ጽቡቕ መገዲ እዩ። እቲ ናይ ስሩዕ ኣምላኻዊ ምድላው ህያባት ምስቶም ናይ ኪዳን ፍቕሪ ኣይወዳደሩን።

II. ኣምላኽ ምስ ኣብራም ዝዘራረበሉ መገዲ፡ ቃል እግዚኣብሔር ናብ ኣብራም መጸ (እዚ ማለት፡ ኣምላኽ ንርእሱን ንፍቓዱን ንኣብራም ገለጸሉ) ብራእይ፡ እዚ ኸኣ ኣብራም ንቑሕ ከም ዝነበረ፡ ከምኡውን ገለ ዝረአዩ መልክዓት ናይ ሽኪና፡ ወይ ድማ ዝተሰምዐ ምልክት ናይ መገላግሊ ኣምላኻዊ ኽብሪ ከም ዝነበረ ይሕብር። ማስታወሻ፡ ኣገባባት ኣምላኻዊ ምግላጽ፡ ኣብ ዓለም ስምዒት ንዘሎና ኩነታትና ዝሰማማዕ እዩ።

III. ኣምላኽ ንኣብራም ዘለዎ ሞገስ ብጸጋ ዝመልኦ መረጋገጺ። 1. ብስሙ ጸውዖ—ኣብራም፡ እዚ ኸኣ ዓብዪ ኽብሪ ነበሮ፡ ስሙውን ኣዕበየ፡ ከምኡውን ንእምነቱ ዓብዪ ምትብባዕን ሓገዝን ነበረ። ማስታወሻ፡ ጽቡቕ ቃል ኣምላኽ ብመንፈሱ ብፍላይ ንዓና ኺነግረናን ናብ ልብና ኺመጽእን ከሎ፡ ይጥዕመና። እቲ ቃል፡ ዎ፡ ኩሉኹም (ኢሳ. 55:1) ይብል፡ መንፈስ ድማ፡ ዎ፡ ከምዚ ዝበለ ይብል። 2. ከይተጨነቕን ከይተደናገረን ኣጠንቀቖ፡ ኣይትፍራህ ኣብራም። ኣብራም እቶም ዝሰዓሮም ኣርባዕተ ነገስታት እንደገና ተኣኪቦም ንዕኡ ንምጥፋእ ከይወድቁሉ ይፈርህ ነይሩ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ኣምላኽ ድማ፡ “ኣይትፍራህ። ሕነኦም ኣይትፍራህ፡ ወይ ቅንኣት ጐረቤትካ ኣይትፍራህ፤ ኣነ ኽከናኸነካ እየ” በለ። ማስታወሻ፡ (1.) ዓብዪ እምነት ኣብ ዘለዎ ቦታ፡ ብዙሕ ፍርሂ ኺህሉ ይኽእል እዩ (2 ቈረ. 7:5)። (2.) ኣምላኽ ንፍርሃት ህዝቡ፡ ክንደይ እኳ ስውር እንተኾነ፡ ይፈልጦ፡ ንነፍሶም ድማ ይፈልጥ (መዝ. 31:7)። (3.) ኣምላኽ ህዝቡ ዝኾነ ይኹን እንተኾነ፡ ንዝሰፍሐ ፍርሂ ኸይህቡ ፍቓዱ እዩ። ሓጥኣን ኣብ ጽዮን ይፍርሁ፡ ግናኸ ኣይትፍራህ ኣብራም። 3. ድሕንነትን ሓጐስን ኣረጋገጸሉ፡ ንዘለኣለም ኪኸውን ከም ዝኽእል፡ (1.) ኣምላኽ ባዕሉ ኸም ዝሕልዎ ድሕንነት፡ ኣነ ጋሻኻ እየ፡ ወይ ድማ ብዝያዳ ኣጕሊሑ፡ ኣነ ንዓኻ ጋሻ እየ፡ ምሳኻ ዘሎኹ፡ ብሓቂ ዝከናኸነካ። 1 ዜና 17:24 ርአ። ኣምላኽ እስራኤል ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንእስራኤል ኣምላኽ እዩ። ማስታወሻ፡ ኣምላኽ ባዕሉ ንህዝቡ ካብ ኩሉ መጥፋኢ እከይ ዚሕልዎም ጋሻ ምዃኑ፡ ንዕኦም ድሉው ጋሻን ኣብ ከባቢኦም ዘሎ ጋሻን ምዃኑ ምሕሳብ፡ ንኹሉ እቲ ዜጨንቕን ዜሳቕን ፍርሃቶም ንምህዳእ እኹል ኪኸውን ይግባእ። (2.) ኣምላኽ ባዕሉ ኸም ዝገብሮ ሓጐስ፡ ኣነ ኣዝዩ ዓብዪ ዓስብኻ ክኸውን እየ፤ ዓስቢ ዝህበካ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ዓስብኻ ባዕለይ። ኣብራም እቲ ንጉስ ሰዶም ዝሃቦ ሽልማት ብልግሲ ነጺጉ ነይሩ፡ ኣብዚ ድማ ኣምላኽ መጺኡ፡ በዚ ኸም ዘይስእን ይነግሮ። ማስታወሻ፡ [1.] እቲ ናይ እምነት ዝመልኦ ምእዛዝን ርእስኻ ምኽሓድን ዓስቢ ኣዝዩ ዓብዪ እዩ (1 ቈረ. 2:9)። [2.] ኣምላኽ ባዕሉ እዩ እቲ ዝተመርጸን ዝተስፈወን ሓጐስ ናይ ቅዱሳን ነፍሳት—ኣብዛ ዓለም እዚኣ ዝተመርጸ፡ ኣብ ዝሓሸ ዓለም ዝተስፈወ። ንሱ እዩ እቲ ግደ ውርሻኦምን ጽዋኦምን።

ምፍጣርና 15:2-6

ንኣምላኽ ፈጺምና ኸነማርር ኣይብለናን እኳ እንተኾነ፡ ግናኸ ናብኡ ኸነማርርን፡ ኵሉ ጸበባና ኸነዘርዝርን ፍቓድ ኣሎና። ጉዳዩ ንእሙንን መሓርን ፈታዊ ምግላጽ፡ ንዝተጻዕነ መንፈስ ምጽንናዕ እዩ። እቲ ምምራር ኣብራም፡ ውሉድ ከም ዘይብሉ፡ ፈጺሙ ውሉድ ኪህልዎ ዕድል ከም ዘይብሉ ተስፋ ኸኣ ከም ዝቖረጸ፡ እቲ ወዲ ዘይምንባሩ ኸኣ ንእኡ ዓቢ ጸበባ ስለ ዝነበረ፡ ኵሉ መጽናናዑ ኸም ዝወሰደቶ እዩ። ኣብራም ንናይ ግዳም መጽናናዕ ጥራይ እንተ ተመልኪቱ ነይሩ ንብል እንተኾይና፡ እዚ ምምራር እዚ ዝነቀፍ ነይሩ። ግናኸ ኣብራም በዚ ዘረባኡ እዚ ንዝተስፈወ ዘርኢ (ንክርስቶስ) እንተ ተመልኪቱ ነይሩ፡ ትምኒቱ ብጣዕሚ ዝነኣድ ነይሩ። ብክርስቶስ ዘሎና ምትእስሳር መርትዖ ኽሳዕ ዘይረኸብና፡ ክንዕገብ የብልናን። ክርስቶስ ዘይብለይ እንተኾይነ፡ እዚ ዅሉ እንታይ ይገብረለይ? ብጸሎት እንተ ጸናዕና፡ ግናኸ ንፍቓድ ኣምላኽ ብትሕትና እናተኣዘዝና እንተ ጸለና፡ ብኸንቱ ኣይንደልን ኢና። ኣምላኽ ንኣብራም ብንጹር ወዲ ኸም ዚህቦ ተስፋ ሃቦ። ክርስትያናት ንናይዛ ህይወት እዚኣ ብዝምልከት ንኣምላኽ ኪኣምኑ ይኽእሉ እዮም፤ ግናኸ እቲ ንምስጋት ዜብቅዖም እምነት፡ ወትሩ ንስብእናን ስራሕን ክርስቶስ እዩ ዝምልከት። ኣብራም ንክርስቶስ ከም ዝውዕልዎ ኣሚኑ፤ ንሳቶም ድማ ካብ ምዉታት ከም ዘተንስኦ ይኣምኑ (ሮሜ 4:24)። ብእምነት ደሙ ድማ ምሕረት ሓጢኣት ይረኽቡ።

ቁጽሪ 2-6

ኣብዚ፡ ኣብርሃም ካብኡ ዝወርዱ ብዙሓት ዘርኢ ከምዝህልውዎ ዝተዋህቦ መረጋገጺ ንረክብ፡ ኣብኡ ድማ ነዚ ዝስዕብ ንዕዘብ፦

I. ኣብርሃም ደጋጊሙ ዘቕረቦ ቅሬታ፡ ቁ. 2, 3።

እዚ ንእዚ ተስፋ ምኽንያት ዝኾነ እዩ። ዓብዪ ጸገም ኣብርሃም ዝነበረ፡ ውሉድ ምጥፋኡ እዩ ነይሩ። እዚ ቅሬታ እዚ ድማ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ኣፍሲሱ፡ ጸገሙ ድማ ኣብ ቅድሚኡ ኣርእዩ፡ መዝሙር 142:2። ማስታወሻ፡ ንኣምላኽ ክንነቅፍ እንተዘይግብኣና እኳ፡ ናብኡ ግን ክንነቅፍ ፍቓድ ኣሎና፡ ብዛዕባ ጸገማትና ድማ ብሰፊሑን ብዝርዝርን ክንገልጽ ንኽእል ኢና። ንዝተሰከመ መንፈስ ድማ ጉዳዩ ንእሙንን መሓርን ዓርኪ ምግላጽ ዕረፍቲ እዩ። እግዚአብሔር ከምዚ ዝበለ ዓርኪ እዩ፡ እዝኑ ድማ ኩሉ ግዜ ንፉቕ እዩ። ሕጂ ቅሬታኡ ኣርባዕተ እዩ፦

1. ውሉድ ከምዘይብሉ (ቁ. 3)፦ እንሆ፡ ንዓይ ዘርኢ ኣይሃብካንን። ወዲ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ዘርኢ እውን የብለይን። ጓል እንተዝህልዎ፡ ካብኣ እቲ ተስፋ ዝተዋህበ መሲሕ ምመጸ ነይሩ፡ ንሱ ድማ ዘርኢ ሰበይቲ ክኸውን ነይሩ። ንሱ ግን ወዲ ይኹን ጓል ኣይነበሮን። ንሱ ኣብቲ 'ንዓይ' ዝብል ቃል ኣትኪሩ ዝዛረብ ይመስል። ጎረባብቱ ብውሉዳት ምሉኣት ነበሩ፡ ኣገልገልቱ ድማ ኣብ ቤቱ ውሉዳት ወሊዶም ነበሩ። ንሱ ግን፡ 'ንዓይ ግን ኣይሃብካንን' ኢሉ የማርር፡ እግዚአብሔር ግን ካብ ኩሎም ዝተፈልየ ክኸውን ከምዝነገሮ እዩ። ማስታወሻ፡ ውሉድ ኣልቦ ተባሂሎም ዝተጻሕፉ፡ ኣምላኽ ከምኡ ጌሩ ከምዝጸሓፎም ክርእዩ ኣለዎም። ከምኡ እውን፡ ኣምላኽ ብዙሕ ግዜ ካብቶም ንዕኡ ዘይፈልጥዎ ካልኦት ብብዝሒ ዝህቦም ግዝያዊ ምቾታት ንገዛእ ውሉዱ ይኸልኦ።

2. ውሉድ ክህልዎ ከምዘይከኣል፡ ኣብቲ 'ውሉድ ኣልቦ ኮይነ እኸይድ ኣለኹ፡ ዓመታት ይሓልፉኒ ኣለዉ፡ ብቕልጡፍ ናብ ታሕቲ እወርድ ኣለኹ። ኣይፋሉን፡ ካብዛ ዓለም እወጽእ ኣለኹ፡ ናይ ኩሉ ምድሪ መገዲ እኸይድ ኣለኹ' ዝብል ቃላት ተሓቢሩ ኣሎ። ብዘይ ውሉድ እመውት፡ ከምቲ ሰብዓ ሊቃውንት ዝበልዎ፡ 'ካብዛ ዓለም እወጽእ፡ ድሕረይ ድማ ውሉድ ኣይሓድግን።'

3. ኣገልገልቱ ኣብዚ እዋን እዚ፡ ኣብ ክንዲ ውሉዳቱ ክኾንዎም ከምዝኽእሉ። ኣብርሃም ክሳብ ዝነብር፡ ሓላዊ ቤቱ ኤልዔዘር ደማስቆ እዩ ነይሩ። ንሱ ንቤተሰቡን ንንብረቱን ክከናኸን ሓላፍነት ሃቦ፡ ንሱ እሙን ክኸውን ይኽእል እዩ፡ ግን ከም ኣገልጋሊ ጥራይ እምበር ከም ወዲ ኣይኮነን። ኣብርሃም ምስ ሞተ፡ ኣብ ቤቱ ዝተወልደ ወዲ ወራሲኡ ክኸውን፡ ንሱ ድማ ኣብ ልዕሊ ኩሉ እቲ ዝጸዓረሉ ክገዝእ እዩ፡ መክብብ 2:18, 19, 21። ኣምላኽ ድሮ ካብኡ ዓብዪ ህዝቢ ከምዝገብር (ምዕ. 12:2)፡ ዘርኡ ድማ ከም ሓመድ ምድሪ (ምዕ. 13:16) ከምዝኸውን ነጊርዎ ነይሩ። ግን እቲ ዘርኢ ካብ ስጋኡ ዝወለዶ ይኸውን ወይስ ዝዓበየ ወዲ፡ ካብ ወዲ ወይስ ካብ ወዲ ቤቱ ጥራይ ይኸውን ኣብ ጥርጣረ ሓዲግዎ ነይሩ። ኣብርሃም ድማ፡ 'ሕጂ ጐይታይ፡ እቲ ወዲ ዝዓበየ ጥራይ እንተኾይኑ፡ ካብ ኣገልገልተይ ሓደ ክኸውን ኣለዎ፡ እዚ ድማ ኣብቲ ካብኡ ክወርድ ዝነበሮ ተስፋ ዝተዋህበ ዘርኢ ውርደት ከምጽእ እዩ' ይብል። ማስታወሻ፡ ተስፋ ዝተዋህበ ምሕረት ክዘግይ ከሎ፡ ዘይምእማንናን ትዕግስቲ ምጥፋእናን ከምዝተኸልከለ ክንደምድም ንቐልጥፍ ኢና።

4. ውሉድ ምጥፋኡ ንኣብርሃም ክሳብ ክንድዚ ስለዘጨነቖ፡ ንኹሉ ባህታኡ ኣጥፍኣሉ፡ 'ጐይታይ፡ እንታይ ክትህበኒ ኢኻ? ወዲ እንተዘይብለይ፡ ኩሉ ንዓይ ዋጋ የብሉን።'

ሕጂ፡ ኣብርሃም ካብ ግዝያዊ ምቾት ንላዕሊ እንተዘይረኣየ፡ እዚ ቅሬታ እዚ ነቐፌታ ዝግብኦ እዩ ነይሩ። ኣምላኽ ብምሕረቱ ገለ ጽቡቕ ነገራት ሃቦ፡ ብተስፋኡ ድማ ዝበዝሐ ሃቦ። ኣብርሃም ግን ወዲ ስለዘይብሉ፡ ንኣቶም ዋጋ ኣይሃቦምን።