ኦሪት ዘፍጥረት 12

12:1-3 ኣምላኽ ንኣብራም ሓረዮ፣ ካብቶም ምስኡ ጣኦት ዘምልኹ ዝነበሩ ኣዕሩኹ ለለዮ፣ ንሱ ንርእሱ ህዝቢ ንምዕቃብን፣ ኣብዚ ህዝቢ እዚ ድማ ቅኑዕ ኣምልኾኡ ክሳዕ ምምጻእ ክርስቶስ ንኽቕጽልን እዩ። ካብዚ ግዜ እዚ ንደሓር፣ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘሎ ታሪኽ ብቐንዱ ብዛዕባ ኣብራምን ዘርኡን ጥራይ ኮይኑ ተረኺቡ። ኣምላኽ ንኣብራም ካብ ኵሉ ዝበለጸ የፍቅሮዶ የብሉን፣ ከምኡ'ውን ንኵሉ ብድሌቱ ሓዲጉ ንኣምላኽ ክስዕብ ድሉው እንተኾይኑ ንምፍላጥ ተፈቲኑ። ኣዝማዱን ቤት ኣቦኡን ንእኡ ቀጻሊ ፈተና ነበሩ፣ ብኣኦም ከይተበከለ ኣብ ማእከሎም ክቕጽል ኣይከኣለን። ሓጢኣቶም ሓዲጎም ናብ ኣምላኽ ዝምለሱ ሰባት፣ ብዛዕባ እዚ ለውጢ እዚ ዘይትገልጽ ረባሕቲ ክኾኑ እዮም። እቲ ኣምላኽ ንኣብራም ዝሃቦ ትእዛዝ፣ ምስ ወንጌላዊ ጽውዓ ብብዙሕ ይመሳሰል፣ ከመይሲ ናይ ስጋዊ ፍቕሪ ንመለኮታዊ ጸጋ ክሓድግ ኣለዎ። ሓጢኣትን ኵሉ ንሓጢኣት ዘስዕብ ምኽንያታቱን ክሕደግ ኣለዎ፤ ብፍላይ ድማ ሕማቕ ዕርክነት። ኣብዚ ብዙሓት ዓበይትን ክቡራትን ተስፋታት ኣለዋ። ኵሎም ትእዛዛት ኣምላኽ፣ ንእዙዛት ብተስፋታት ተሰንዮም እዮም።

1. ዓባይ ህዝቢ ክገብረካ እየ። ኣምላኽ ንኣብራም ካብ ህዝቡ ምስ ወሰዶ፣ ናይ ካልእ ህዝቢ ርእሲ ክገብሮ ተስፋ ሃቦ። 2. ክባርከካ እየ። እዙዛት ምእመናን ንበረኸት ብርግጽ ክወርስዎ እዮም። 3. ስምካ ዓብዪ ክገብሮ እየ። ስም ናይ እዙዛት ምእመናን ብርግጽ ዓብዪ ክኸውን እዩ። 4. ንስኻ በረኸት ክትከውን ኢኻ። ቕኑዓት ሰባት ንሃገሮም በረኸት እዮም። 5. ንኣኻ ዝባርኩ ክባርኽ፣ ንኣኻ ዝረግም ከኣ ክረግም እየ። ኣምላኽ፣ ንህዝቡ ብዝተገብረ ዘበለ ኣገልግሎት ሓደ እኳ ከይሰኣነ ክጥንቀቕ እዩ። 6. ብኣኻ ኸኣ ኵሎም ስድራቤታት ምድሪ ክባረኹ እዮም። የሱስ ክርስቶስ ናይ ዓለም ዓብዪ በረኸት እዩ፣ ዓለም ክትረኽቦ ዝኸኣለት ዝዓበየ በረኸት እዩ። ኵሉ እቲ ሎሚ ወይ ንዘለኣለም ዓለም ዝረኸበቶ ናይ ሓቂ በረኸት፣ ንኣብራምን ንዘርኡን ዝምስገን እዩ። ብኣኦም ኣቢልና መጽሓፍ ቅዱስ፣ መድሓንን ወንጌልን ረኺብና። ንሳቶም እታ ክርስትያናዊት ቤተክርስትያን እተወርሰትሉ መሰረት እዮም።

ምዕራፍ 12 ኣብ ዝሓለፈ ምዕራፍ፡ ወለዶን ስድራቤትን ኣብራም ርኢና ኢና። ኣብዚ ድማ መንፈስ ቅዱስ ታሪኹ ይጅምር፡ ካብዚ ንደሓር ድማ ኣብራምን ዘርኡን ጥራይ እዮም እቶም ቀንዲ ትሕዝቶ ቅዱስ ታሪኽ። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፡

I. ኣምላኽ ንኣብራም ናብ ምድሪ ከነኣን ዝጸውዖ (ቁ. 1-3)።

II. ኣብራም ነዚ ጽውዓ እዚ ዝገበሮ ምእዛዝ (ቁ. 4, 5)።

III. ናብ ምድሪ ከነኣን ዝገበሮ ምብጻሕ (ቁ. 6-9)።

IV. ናብ ግብጺ ዝገበሮ ጉዕዞ፡ ኣብኡ ድማ ዘጋጠሞ ነገር። ምህዳምን ስሕተት ኣብራምን (ቁ. 10-13)። ሓደጋን ምድሓንን ሳራይ (ቁ. 14-20)።

ቁጽሪ 1-3 ኣብዚ፡ ኣብራም ካብ ምድሪ ትውልዱ ናብ ምድሪ ተስፋ ዝተሰጋገረሉ ጽውዓ ንረክብ። እዚ ጽውዓ እዚ እምነቱን ምእዛዙን ንምፍታን፡ ከምኡውን ንኣምላኽን ንፍሉያት ኣገልግሎታትን ጸጋታትን ንምፍላይን ንምውሳንን ዝተዳለወ ነበረ። ብዛዕባ እዚ ጽውዓ እዚ ዘሎ ኩነታት ካብ ስብከት እስጢፋኖስ፡ ግብሪ ሃዋርያት 7:2፡ ገለ ክንፈልጥ ንኽእል ኢና። ኣብኡ ድማ ከምዚ ተነጊሩና ኣሎ።

1. እቲ ኣምላኽ ክብሪ ኸኣ፡ ነዚ ጽውዓ እዚ ንምሃቡ ተራእዮ፡ ብኸምዚ ዝኣመሰለ ምግላጽ ክብሩ ድማ ኣብራም ነቲ መለኮታዊ ስልጣን ናይዚ ጽውዓ እዚ ኺጠራጠር ቦታ ኣይገደፈሉን። ኣምላኽ ድሕሪኡ ብብዙሕ መገዲ ተዛረቦ፤ ግናኸ እዚ ናይ መጀመርታ ግዜ፡ እቲ ርክብ ኪምስረት ከሎ፡ ከም ኣምላኽ ክብሪ ኾይኑ ተራእዮ፡ ተዛረቦ ድማ።

2. እዚ ጽውዓ እዚ ኣብ መስጴጦምያ፡ ገና ኣብ ካራን ከይተቐመጠ ኸሎ ተዋሂብዎ ነበረ፤ ስለዚ ኸኣ፡ እግዚኣብሔር ንኣብራም፡ ማለት ኣብ ዑር ከልዳውያን፡ ከም ዝበሎ ጌርና ብግቡእ ነንብቦ። ንሱ ድማ ነዚ ጽውዓ እዚ ብምእዛዝ፡ እስጢፋኖስ ከም ዝገለጾ (ግብሪ ሃዋርያት 7:4)፡ ካብ ምድሪ ኸልዳውያን ወጺኡ፡ ኣብ ካራን ወይ ሃራን ንኣስታት 5 ዓመት ተቐመጠ፡ ካብኡ ድማ ኣቦኡ ምስ ሞተ፡ ብሓድሽ ትእዛዝ፡ ነቲ ቀዳማይ ዝስዕብ፡ ኣምላኽ ናብ ምድሪ ከነኣን ኣሰጋገሮ። ገሊኦም ሃራን ኣብ ከልዳ ከም ዝነበረት፡ ስለዚ ድማ ገና ናይ ኣብራም ሃገር ከም ዝነበረት ይሓስቡ፡ ወይ ድማ ኣብራም ኣብኡ 5 ዓመት ምስ ጸንሐ፡ ሃገሩ ኺብላ ጀመረ፡ ኣብኡ ድማ ኺሰድድ ጀመረ፡ ክሳዕ ኣምላኽ እዚ ንሱ ዝተዳለወሉ ቦታ ከም ዘይነበረ ዝነገሮ። ማስታወሻ፡ ኣምላኽ እንተ ፈተወናን ምሕረት እንተ ኣዳልየልናን፡ ካብ ከነኣን ንታሕቲ ኣብ ዝኾነ ይኹን ቦታ ኽንዕርፍ ኣይፈቅደልናን እዩ፡ የግዳስ እቲ ዝጀመረ ሰናይ ዕዮ ኽሳዕ ዝፍጸም፡ ነፍስና ድማ ኣብ ኣምላኽ ጥራይ ኽሳዕ እትዕርፍ፡ ጽውዓታቱ ብጸጋ ኺደግም እዩ። ኣብቲ ጽውዓ ባዕሉ ትእዛዝን ተስፋን ኣሎና።

I. ፈታኒ ትእዛዝ፡ ካብ ሃገርካ ውጻእ፡ ቁ. 1። ሕጂ ድማ፡

1. ብእዚ ትእዛዝ እዚ፡ ንሃገሩን ንዝፈትዎም ኣዕሩኹን ይፈቱ ድዩ ኣይፈቱን፡ ከምኡውን ምስ ኣምላኽ ኪኸይድ ኢሉ ዅሉ ብፍቓዱ ኺሓድግ ይኽእል ድዩ ኣይኽእልን ተፈቲኑ። ሃገሩ ጣኦታዊት ኰይና ነበረት፡ ኣዝማዱን ቤት ኣቦኡን ድማ ንዕኡ ንሓጢኣት ዚፍትኑዎ ነበሩ፡ ብእኦም ከይተበከለ ድማ ምስኦም ኪቕጽል ኣይከኣለን፤ ስለዚ ኸኣ፡ ውጻእ፡ ብዅሉ ፍጥነትካ ኺድ፡ ንህይወትካ ህደም፡ ድሕሬኻ ኣይትመልከት፡ ዘፍጥረት 19:17። ማስታወሻ፡ እቶም ኣብ ሓጢኣተኛ ኩነታት ዘለዉ፡ ካብኡ ብዅሉ ዝከኣል ፍጥነት ኪወጹ ይግባእ። ንርእስኻ ውጻእ (ገሊኦም ከምኡ ይብልዎ)፡ ማለት ንጥቕምኻ። ማስታወሻ፡ እቶም ሓጢኣቶም ሓዲጎም ናብ ኣምላኽ ዚምለሱ፡ ብለውጢኦም ንርእሶም ዘይነገርካዮ ረባሕቲ ኪኾኑ እዮም፡ ምሳሌ 9:12። እዚ ኣምላኽ ንኣብራም ዝሃቦ ትእዛዝ፡ ምስቲ ዅሉ መንፈሳዊ ዘርኢ እሙን ኣብራም ናብ ኪዳን ኣምላኽ ዚኣትወሉ ጽውዓ ወንጌል ብዙሕ ሓደ እዩ። ከመይሲ፡ (1.) ባህርያዊ ፍቕሪ ንመለኮታዊ ጸጋ ቦታ ኺህብ ኣለዎ። ሃገርና ንዓና ፍትውቲ እያ፡ ኣዝማድና ዝያዳ ፍትዋት እዮም፡ ቤት ኣቦና ድማ ካብ ኵሉ ዝያዳ ፍትውቲ እያ፤ ግናኸ ኵሎም ኪጽልኡ ኣለዎም (ሉቃስ 14:26)፡ ማለት፡ ካብ ክርስቶስ ንታሕቲ ኽንፈትዎም፡ ምስኡ ብምንጽጻር ድማ ኽንጸልኦም ኣሎና፡ ካብዚኦም ሓደ እኳ ምስኡ ኺወዳደር ከሎ ድማ፡ ንድሕሪት ኪብሉ ኣለዎም፡ ንፍቓድን ክብሪ ጐይታ ኢየሱስ ድማ ቅድሚያ ኺወሃቦ ኣለዎ። (2.) ሓጢኣትን ኵሉ ምኽንያታቱን ኪሕደግ ኣለዎ፡ ብፍላይ ድማ ሕማቕ ዕርክነት፤ ኵሎም ኣብ ልብና ዝተተኽሉ ጣኦታት ዓመጻ ኽንሓድግ፡ ካብ መገዲ ፈተና ኽንወጽእ፡ ናብ ሓጢኣት ዚመርሓና የማነይቲ ዓይኒ እኳ እንተ ዀነት ምውጻእ (ማቴዎስ 5:29)፡ ንዝፈትውና ነገር ብፍቓድና ኽንሓድግ ኣሎና፡ ንጽህናና ብዘይሓደጋ ኽንሕልዎ ዘይንኽእል እንተ ኾይና። እቶም ትእዛዛት ኣምላኽ ኪሕልዉ ዝውስኑ፡ ማሕበር እኩያት ግበርቲ ኺሓድጉ ኣለዎም፡ መዝሙር 119:115፤ ግብሪ ሃዋርያት 2:40። (3.) ዓለምን ኵሉ ኣብኣ ዘሎና ምጥዓማትን ብቅዱስ ዘይምግደስን ንዕቀትን ኪርአ ኣለዎ፤ ድሕሪ ሕጂ ከም ሃገርና ወይ ገዛና ጌርና ኽንርእያ የብልናን፡ የግዳስ ከም መዕረፊ ቦታና፡ በዚ መሰረት ድማ ካብኣ ኽንርሕቕን ልዕሊኣ ኽንነብርን፡ ብፍቕሪ ካብኣ ኽንወጽእ ኣሎና።

2. ብእዚ ትእዛዝ እዚ፡ ንኣምላኽ ካብ ዝርእዮ ንላዕሊ ኺእምኖ ይኽእል ድዩ ኣይኽእልን ተፈቲኑ፤ ከመይሲ፡ ናብታ ኣምላኽ ዜርእዮ ምድሪ ኺኸይድ ኢሉ ንሃገሩ ኺሓድግ ነበሮ። "እትህበካ ምድሪ እያ" ኣይበሎን፡ የግዳስ "እትሕብረካ ምድሪ" ጥራይ በሎ። እንታይ ዓይነት ምድሪ ምዃና ወይ ከኣ እንታይ ዓይነት ምድሪ ምዃና ኣይነገሮን፤ የግዳስ ንኣምላኽ ብምሉእ እምነት ኪስዕቦ ነበሮ፡ ንኣምላኽ ኪስዕብ ኢሉ ንሃገሩ ብምሕዳግ ሓሳር ከም ዘይረኽቦ ዝኾነ ፍሉይ መረጋገጺ እኳ እንተ ዘይተዋህቦ፡ ብሓፈሻ ቃል ኣምላኽ ኪቕበል ነበሮ። ማስታወሻ፡ እቶም ምስ ኣምላኽ ኪሰርሑ ዝደልዩ፡ ብእምነት ኪሰርሑ ኣለዎም። ንዝርአ ነገራት ንዘይርአ ነገራት ኽንሓድግ ኣሎና፡ ናይዚ ሕጂ ዘመን መከራ ንምቕባል፡ ብተስፋ ናይቲ ገና ኺግለጽ ዘለዎ ክብሪ (ሮሜ 8:18)፤ ከመይሲ፡ እንታይ ከም እንኸውን ገና ኣይተገልጸን (1 ዮሃንስ 3:2)፡ ልክዕ ከምቲ ኣምላኽ ንኣብራም ናብታ ዜርእዮ ምድሪ ኺጽውዖ ከሎ ዘይተገልጸሉ፡ በዚ ኸኣ ኣብ መምርሒኡ ብቐጻሊ ኺምርኮስን ዓይኑ ድማ ወትሩ ናብኡ ኺኸውንን መሃሮ።

II. ኣብዚ ኣተባባዒ ተስፋ ኣሎ፡ እኳ ደኣስ፡ ብዙሓትን ኣዝዮም ዓበይትን ክቡራትን ዝኾኑ ምትእስሳር ተስፋታት እዩ። ማስታወሻ፡ ኵሎም ትእዛዛት ኣምላኽ ንእዙዛት ብተስፋታት ይስነዩ። ንሱ ድማ ከም ወሓስ ርእሱ ኺገልጽ ከሎ፡ ንትእዛዙ እንተ ተኣዚዝና፡ ኣምላኽ ነቲ ተስፋ ኺፍጽም ኣይሓስምን እዩ። ኣብዚ 6 ተስፋታት ኣለዉ፡—

1. ዓቢ ህዝቢ ኽገብረካ እየ። ኣምላኽ ካብ ህዝቡ ምስ ወሰዶ፡ ናይ ካልእ ርእሲ ኺገብሮ ተስፋ ሃቦ፤ ካብ ጨንፈር በረኻዊ ኣውልዕ ቆሪጹ፡ ሱር ጽቡቕ ኣውልዕ ኪገብሮ። እዚ ተስፋ እዚ፡ (1.) ንኣብራም ዓቢ ምጽንናዕ ነበረ፤ ከመይሲ፡ ሽዑ ውሉድ ኣይነበሮን። ማስታወሻ፡ ኣምላኽ ንደቁ ብኸመይ ከም ዚሕግዞም ይፈልጥ እዩ። ንዅሉ ሕማም መሕወዪ ዘለዎ፡ ንዝበዝሐ ዜሕምም ቀዳማይ ኪህብ እዩ። (2.) ንእምነት ኣብራም ዓቢ ፈተና ነበረ፤ ከመይሲ፡ ሰበይቱ ንነዊሕ እዋን መኻን ነበረት፡ ስለዚ ኸኣ፡ እንተ ኣመነ፡ ንተስፋ ተጻሪ ኪኸውን ኣለዎ፡ እምነቱ ድማ ብንጹህ ኣብቲ ካብ ኣእማን ንኣብርሃም ውሉድ ኬተንስእ ዚኽእልን ዓቢ ህዝቢ ኺገብሮ ዚኽእልን ሓይሊ ኺምርኮስ ኣለዎ። ማስታወሻ፡ [1.] ኣምላኽ ህዝብታት ይፈጥር እዩ፡ ብእኡ ብሓንሳእ ይውለዱ (ኢሳይያስ 66:8)፡ ንኽሰርዖምን ክተኽሎምን ድማ ይዛረብ፡ ኤርምያስ 18:9። [2.] ህዝቢ ብሃብትን ስልጣንን ዓቢ እንተ ኾይኑ፡ ኣምላኽ እዩ ዓቢ ዚገብሮ። [3.] ኣምላኽ ካብ ደረቕ ምድሪ ዓበይቲ ህዝብታት ኬተንስእ ይኽእል እዩ፡ ንንእሽቶ ድማ ሽሕ ኪገብራ ይኽእል እዩ።

2. ክባርከካ እየ፡ ብፍላይ ብበረኸት ፍርያትን ምብዛሕን፡ ከምቲ ንኣዳምን ኖህን ዝባረኾም፡ ወይ ድማ ብሓፈሻ፡ "ብዅሉ ዓይነት በረኸት፡ ናይ ላዕለዋይን ታሕተዋይን ምንጪ ኽባርከካ እየ። ቤት ኣቦኻ ሓድግ፡ ካብ ወለድኻ ዝበለጸ በረኸት ኣቦ ኽህበካ እየ።" ማስታወሻ፡ እዙዛት ምእመናን ነቲ በረኸት ኪወርሱ ምዃኖም ርግጽ እዩ።

3. ስምካ ዓቢ ኽገብሮ እየ። ንሃገሩ ብምሕዳጉ፡ ስሙ ኣብኡ ኣጥፊኡ ነበረ። ኣምላኽ ድማ፡ "ንእኡ ኣይትግደስ፡ የግዳስ ንዓይ እመን፡ ካብቲ ኣብኡ ኽትረኽቦ ዝኽእል ዝዓበየ ስም ክገብረካ እየ" በለ። ውሉድ ስለ ዘይነበሮ፡ ስም ከም ዘይህልዎ ፈሪሑ ነበረ፤ ግናኸ ኣምላኽ ዓቢ ህዝቢ ኺገብሮ እዩ፡ በዚ ኸኣ ዓቢ ስም ኪገብረሉ እዩ። ማስታወሻ፡ (1.) ኣምላኽ ምንጪ ክብሪ እዩ፡ ምዕባለ ድማ ካብኡ እዩ ዝመጽእ፡ 1 ሳሙኤል 2:8። (2.) ስም እዙዛት ምእመናን ብርግጽ ኪዝከርን ዓቢ ኪኸውንን እዩ። እቲ ዝበለጸ ምስክርነት እቶም ሽማግለታት ብእምነት ዝረኸብዎ እዩ፡ እብራውያን 11:2።

4.