2ይ ነገስት 12

12:1-16 ንመንእሰያት፣ ብፍላይ ከኣ ንኩሎም ከም የሆኣሽ ዝበሉ በዓል ስልጣን መንእሰያት፣ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ቅኑዕ ዝኾነ ክገብሩ ዘመሃርዎም ሰባት ኣብ ጥቖኦም ምህላዎም ዓብዪ ምሕረት እዩ። ከምኡ ድማ ምምካርን ምግዛእን እንተደኣ ፈቒዶም፣ ንርእሶም ብጥበብን ጽቡቕን ይገብሩ።

ቤተ መቕደስ ምምላስ የድልዮ ነይሩ። የሆኣሽ ንቤተ መቕደስ ከዕርዩ ኣዘዘ። እቲ ንጉስ ቀናእ ነይሩ። ኣምላኽ ነቶም ስልጣን ዘለዎም፣ ንሃይማኖት ንምድጋፍ፣ ንብድሓታት ንምዕራይ ከምኡውን ምብልሻዋት ንምዕራይ ከም ዝጥቀሙሉ ይሓቶም። እቲ ንጉስ ነቶም ካህናት ንዕዮ ንኽመርሕዎ ኣሰከሞም፣ ምኽንያቱ ንሳቶም ብሓቂ ኣብቲ ዕዮ ልቦና ዝገብሩ እዮም ተባሂሉ ስለዝተሓሰበ። ግናኸ ክሳብ ዕስራን ሰለስተን ዓመት ንግስናኡ ብተባዕተወ ኣገባብ ገለ እኳ ኣይተገብረን። ስለዚ ካልእ ኣገባብ ተወስደ። ህዝባዊ ኣከፋፍላታት ብተኣማንነት ክካየድ ከሎ፣ ህዝባዊ ወፈያታት ብሓጎስ ክግበር እዩ። ንቤተ መቕደስ ንምዕራይ ዝኽእልዎ ኩሉ ክእክቡ ከለዉ፣ ነቲ ንካህናት ዝተወሰነ ደሞዝ ኣየቋርጽዎን። ነቲ ሕንጻጽ ናቱ ንምዕራይ ብዝብል ሽፋን፣ ኣገልገልቲ ቤተ መቕደስ ኣይርዕቦም። እቶም እምነት ዝተዋህቦም ሰባት፣ ነቲ ዕዮ ብጥንቃቐን ብተኣማንነትን ገበርዎ። ክሳብ እቲ ካልእ ዕዮ ዝዛዘም፣ ንቤተ መቕደስ ስልማት ንምግባር ኣይወጽኡሉን። ካብዚ ድማ ኣብ ኩሉ ወጻኢታትና፣ ነቲ ኣዝዩ ዘድሊ ክንመርጽ፣ ከምኡውን ንህዝቢ ክንሰርሕ ከለና፣ ንርእስና ከም እንገብሮ ክንሰርሕ ከም እንኽእል ንመሃር።

ምዕራፍ 12 እዚ ምዕራፍ እዚ ታሪኽ ግዝኣት ዮኣስ ይነግረና እዩ። እዚ ግዝኣት እዚ ኣብ ዝሓለፈ ምዕራፍ ዝረኣናዮ ክብሪ ዘለዎ መጀመርታኡ ኣይነበረን። ወዲ 40 ዓመት ከሎ ከም ወዲ 7 ዓመት ዝኸበረ ኣይነበረን። እንተኾነ ግዝኣቱ ካብቶም ዝሓሹ ይቑጸር እዩ። ኣብ መጽሓፍ ዜና መዋእል (2 ዜና 24) ካብዚ ዝኸፍአ ኮይኑ ይርአ፣ ምኽንያቱ ኣብኡ ደም ሓደ ካብ ነብያት ኣምላኽ ኣብ ልዕሊኡ ተሰቒሉ ንረክብ። ኣብዚ ግን እዚ ጥራይ እዩ ዝነግረና፦

I. ዮዳሄድ ክሳዕ ዝነብር ጽቡቕ ገይሩ (ቁ. 1-3)።

II. ንቤተ መቕደስ ንምዕራፍ ተጠንቂቑን ንጡፍን ነበረ (ቁ. 4-16)።

III. ምስ ሃዛኤል ድሑር ስምምዕ ድሕሪ ምግባሩ (ቁ. 17, 18) ብዘይኽብሪ ሞተ (ቁ. 19-21)።

ቁጥር 1-3 እቲ ብዛዕባ ዮኣስ ዝተዋህበ ጠቕላላ ሓበሬታ እዚ እዩ፦

1. ን40 ዓመት ገዚኡ። ግዝኣቱ ገና ንእሽቶ ከሎ ስለ ዝጀመረ፣ ብተፈጥሮ ንነዊሕ እዋን ክቕጽል ምኸኣለ፣ ምኽንያቱ ወዲ 47 ዓመት ከሎ ተቐንጢዑ እዩ፣ ቁ. 1።

2. ዮዳሄድ ንምምካሩ ክሳዕ ዝነብር ቅኑዕ ዝኾነ ገይሩ፣ ቁ. 2። ብዙሓት መንእሰያት ቅድሚ ምጥቃሞም ሃብቲ፣ ስልጣን፣ ናጽነት ረኺቦም እዮም፣ እዚ ድማ ንኣኦም ሕማቕ ሳዕቤን ነይርዎ። ዮኣስ ግን ከም ዮዳሄድ ዝበለ ጽቡቕ መምርሒ ብምርካቡ፣ ብልህ፣ ልምዲ ዘለዎ፣ እሙን ስለ ዝነበረ፣ ከምኡ’ውን ምስ ዓበየ እኳ እንተኾነ ንእኡ ንምስማዕን ብእኡ ንምምራሕን ብዙሕ ጥበብ ስለ ዝነበሮ ካብዚ ሓደጋ እዚ ጽቡቕ ገይሩ ተኸላኺሉ ነበረ። ማስታወሻ፦ ንመንእሰያት፣ ብፍላይ ድማ ንንኣሽቱ ነገስታትን ንኹሎም ኣገደስቲ መንእሰያትን፣ ጽቡቕ መምርሒ ክህልዎም፣ ከምኡ’ውን ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ቅኑዕ ዝኾነ ንኽገብሩ ዝምህርዎም ሰባት ኣብ ጥቕኦም ክህልዎም ዓብዪ ምሕረት እዩ። ከምኦም ብዝበሉ ክምከሩን ክመሓደሩን ድሉዋት ክኾኑ ከለዉ ድማ ንርእሶም ብጥበብን ብጽቡቕን ይገብሩ። ሓደ ንበይኑ ዝተረፈ ቈልዓ ንኣዲኡ ውርደት የምጽእ፣ ንኸምዚ ዝበለ ትምህርቲ ዝተረፈ ቈልዓ ግን ንርእሱ ክብረትን ምጽንናዕን ከምጽእ ይኽእል እዩ።

3. እቶም ኣርዑት ኣይተኣልዩን፣ ቁ. 3። ኣብ መላእ እታ ሃገር ንመስዋእትን ንዕጣንን ዝኸውን መሰውኢታት ነይርዎም፣ ንኽብሪ ኣምላኽ እስራኤል ጥራይ እዩ ነይሩ፣ ግን ምስ መሰውኢኡ ኣብ የሩሳሌም ብምወዳደርን ብዘይተዛረበ ንዕቀት እዩ ነይሩ። እዞም ብሕታዊ መሰውኢታት እዚኦም፣ ምናልባት ኣብቶም ዝሓለፉ ሕማቕ ግዝኣታት ካብ ቅድሚኡ ንላዕሊ ተጠቒሞምሎም ክኾኑ ይኽእሉ እዮም፣ ምኽንያቱ ናብ የሩሳሌም ምውጻእ ቅኑዕ ኣይነበረን፣ ከምኡ’ውን ኣገልግሎት ቤተ መቕደስ ከምቲ ዝግባእ ኣይተፈጸመን ነይሩ። ምናልባት ድማ ዮዳሄድ ነቶም ጽቡቕ ዝሓስቡ ሰባት ካብኡ ዝሓሸ ክረኽቡ ስለ ዘይከኣሉ ብእኦም ስለ ዝተሓጎሱ፣ ከምኡ’ውን ቤተ መቕደስ ምዕራፍን ኣብኡ ንነገራት ምምዕርራይን ንሰባት ካብ ኣርዑቶም ብቕሩብ ክስሕቦም እሞ ባዕሎም ክጠፍኡ ተስፋ ስለ ዝገበረ፣ ኣይተቓወሞምን። ወይ ድማ ምናልባት ንጉስ ይኹን ካህን ነቲ ምምሕያሽ ክሳዕ ክንድኡ ንምቕጻል ዝኸውን ቅንኣት ኣይነበሮምን፣ ከምኡ’ውን ከምዚ ዝበለ ዝሰረተ ልምዲ ንምግጣም ዝኸውን ትብዓትን ሓይልን ኣይነበሮምን።

ቁጽሪ 4-16 ኣብዚ ብዘመን ኢዮኣስ ዝተገብረ ምዕራይ ቤተ መቕደስ ንረክብ።

I. እቲ ቤተ መቕደስ ተበላሽዩ ከም ዝነበረ ይርአ። ሰሎሞን ብሓይሊን ብሉጽ ንብረትን ብሉጽ ኣገባብን እኳ እንተሃነጾ፡ ግናኸ ብጊዜኡ ተበላሽዩ፡ ኣብኡ ድማ ስንጥቓት ተረኺቡ (ቁ. 5)፡ ኣብ ኣፍደገታት፡ ወይ ኣብ ኣስናን፡ ወይ ኣብ መሬት፡ ኣብ ጣሪያ፡ ወይ ኣብ ግድግዳ፡ ወይ ኣብ መስኮታት፡ ወይ ኣብ መፋርቕ ኣደባባያት። ቤተ መቕደሳት እውን ብምብላሽ ይበላሾ እዮም፤ ግናኸ ሰማያዊ ቤተ መቕደስ ከቶ ኣይዕርብን እዩ። ግናኸ እዞም ስንጥቓት እዚኦም ዝገበሮም ግዜ ጥራይ ኣይነበረን፡ ደቁ ናይ ኣታሊያ ቤት ኣምላኽ ኣፍሪሶምዎ ነበሩ (2 ዜና 24:7)፡ ብምኽንያት ጽልኢ ኣገልግሎት ቤተ መቕደስ ድማ ንህንጻታቱ ኣበላሽዮምዎ ነበሩ፡ ካህናት ድማ ነቲ ስንጥቓት ብጊዜኡ ንምዕራይ ኣይተገደሱን፡ ስለዚ ድማ እናኸፍአ እናኸፍአ ከደ። እቶም ነዚ ኽቡር ኣታኽልቲ ወይኒ ብኸምዚ ዝኣመሰለ ቀሊል መገዲ ዝተዋህቦም፡ ነቲ መጽመቒ ወይኒ ብግቡእ ንምዕራይ ዘይከኣሉ ገበሬታት፡ ዘይበቕዑ ነበሩ። ማቴዎስ 21:33። ዓብዪ ጐይታኦም ድማ ነዚ ፍቓዳዊ ምብላሽ እዚ ብግቡእ ከሰሶም፡ ብፍርድታቱ ድማ locum vastatum—ንብልሽውና (ከምቲ ሕጊ ዝብሎ) ተመልሰ፡ እዚ ዝተዘንግዐ ቤተ መቕደስ እዚ ምስ ምድሪ ማዕረ ምስ ተገብረ።

II. ንጉስ ባዕሉ (ከም ዝመስል) ነቲ ምዕራይ ዝተገደሰ ቀዳማይን ቅድሚት ዝሰርዕን ሰብ ነበረ። ካህናት ከም ዝተማረሩ ወይ የሆያዳ ባዕሉ ንጡፍ ከም ዝነበረ ኣይንረክብን ኢና፡ ግናኸ ንጉስ ኣብቲ ጉዳይ ቀናኢ ነበረ።

1. ንጉስ ስለ ዝነበረ፡ ኣምላኽ ድማ ካብቶም ስልጣን ዘለዎም፡ ንሃይማኖት ንምድጋፍን ንምዕቃብን፡ ንጥርዓናት ንምእራምን፡ ንብልሽውና ንምዕራይን፡ ንኣገልገልቲ ግደኦም ንኽገብሩን ንህዝቢ ድማ ግደኦም ንኽገብሩን ንምሕያልን ንምውፋርን ከም ዝጥቀሙሉ ይጽበን ይሓትትን።

2.