1ይ ዜና መዋእል 4

4:1-43 ወለዶታት። ኣብዛ ምዕራፍ እዚኣ ብዛዕባ ይሁዳ፣ ንሱ ድማ ካብ ኩሎም ነገዳት እቲ ብዝሒ ዘለዎን ኣዝዩ ፍሉጥን እዩ፤ ብዛዕባ ስምኦን እውን ዝርዝር ሓበሬታ ንረክብ። ኣብዛ ምዕራፍ እዚኣ እቲ ኣዝዩ ፍሉጥ ሰብኣይ ያቤጽ እዩ። ያቤጽ ካብ ኣሕዋቱ ስለምንታይ ዝያዳ ክብሪ ከም ዝነበሮ ኣይተነግረናን፤ ንሕና ግን ጸሎተኛ ሰብ ከም ዝነበረ ንረክብ። ብሓቂ ዓብዪ ንምዃን ዝግበር መንገዲ፣ ፍቓድ ኣምላኽ ምፍጻም ምድላይን ብቕንዕና ምጽላይን እዩ። እቲ ዝጸለዮ ጸሎት ድማ እዚ እዩ። ያቤጽ ናብ ህያው ዝኾነን ሓቀኛ ዝኾነን ኣምላኽ ጸለየ፣ ንሱ በይኑ ጥራይ ጸሎት ክሰምዕን ክምልስን ዝኽእል እዩ፤ ኣብ ጸሎቱ ድማ ንኣምላኽ ምስ ህዝቡ ቃል ኪዳን ከም ዝኣተወ ኣምላኽ ገይሩ ረኣዮ። ንመብጽዓኡ ብቓሉ ኣይገለጾን፣ ክርድኦ ግን ገዲፍዎ፤ ብናይ ገዛእ ርእሱ ሓይሊ ንምምብጻዕ ፈሪሑ፣ ንርእሱ ምሉእ ብምሉእ ንኣምላኽ ንምውፋይ ድማ ወሰነ። “ጐይታይ፣ ንስኻ እንተባረኽካንን እንተሓሎኻንን፣ ብኣይ ዝደለኻዮ ግበር፤ ንዘልኣለም ከኣ ትእዛዝካን ፍቓድካን ክቕበል እየ።” እቲ ጽሑፍ ከም ዘንብቦ፣ እዚ ናይ ኣዝዩ ፍቑርን ልባውን ትምኒት ቃል እዩ ነይሩ፣ “ኣቤት፣ ምበርከኻኒ!”

ያቤጽ ንኣርባዕተ ነገራት ጸለየ። 1. ኣምላኽ ብሓቂ ከም ዝባርኾ። መንፈሳውያን በረኸታት እቲ ዝበለጸ በረኸት እዩ፤ በረኸታት ኣምላኽ ሓቀኛ ነገራት እዮም፣ ሓቀኛ ውጽኢታት ድማ የምጽኡ። 2. ወሰናቱ ከም ዝሰፍሑሉ። ኣምላኽ ልብና ከም ዘዕብየልና፣ ብኡ መጠን ድማ ግደና ኣብኡን ኣብ ሰማያዊት ከነኣንን ከም ዝዓብየልና፣ ትምኒትናን ጸሎትናን ክኸውን ይግባእ። 3. ኢድ ኣምላኽ ምስኡ ከም እትኸውን። ኢድ ኣምላኽ ምስና፣ ንኽትመርሓና፣ ንኽትከላኸለልና፣ ንኸተበርትዓና፣ ኩሉ ዕዮና ኣብ ውሽጥናን ምእንታናን ንኽትገብር፣ ንዓና ምሉእ ዝበቅዕ ኢድ እያ። 4. ካብ ክፉእ ከም ዝሕልዎ። ክፉእ ሓጢኣት፣ ክፉእ ሽግር፣ ኩሎም እኩያት ሓሳባት ጸላእቱ፣ ንኸየጕድእዎን፣ ብሓቂ ‘ያቤጽ’ ማለት “ሰብ ሓዘን” ከይገብርዎን።

ኣምላኽ ዝለመኖ ሃቦ። ኣምላኽ ጸሎት ንምስማዕ ኩሉ ሳዕ ድሉው እዩ፤ እዝኑ ሕጂ ኣይከበደን።

ምዕራፍ 4 ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፣

I. ብዛዕባ ወለዶታት ነገድ ይሁዳ፣ ካብ ኩሎም ኣህዛብ ዝበዝሑን ዝበለጹን ዝርዝር ሓበሬታ። ዘርኢ ሾባል ወዲ ሁር (ቁ. 1-4)፣ ድሕሪ ሞት ኣቡኡ ዝተወልደ ኣሹር ወዲ ሄዝሮን (ኣብ 2:24 ተጠቒሱ ኣሎ)፣ ብዛዕባ ያቤጽ ፍሉይ ነገር ዝሓዘ (ቁ. 5–10)፣ ብዛዕባ ኬሉብን ካልኦትን (ቁ. 11–20)፣ ብዛዕባ ሼላ (ቁ. 21–23)።

II. ብዛዕባ ዘርእን ከተማታትን ስምኦን፣ ንጌዶንን ንኣማሌቃውያንን ኣብ ደብረ ሴይር ዝገበርዎም ምውራር (ቁ. 24–43)።

ቁጽሪ 1-10 ኤዝራ ኣብዚ ብዛዕባ ወለዶ ነገድ ይሁዳ ብዝርዝር ዝገለጸሉ ሓደ ምኽንያት፣ እዚ ነገድ እዚ ምስቶም ዝተሓሓዝዎ ስምኦን፣ ብንያምን፣ ሌዊን ሓቢሩ መንግስቲ ይሁዳ ስለ ዝመስረተ እዩ። እዚ መንግስቲ እዚ ኣብ ከነኣን ካብቶም ካልኦት ኣህዛብ ንነዊሕ እዋን ዝጸንሐ ጥራይ ዘይኮነ፣ እዚ ጽሑፍ ኣብ ዝተጻሕፈሉ እዋን ድማ፣ እቶም ካልኦት ኣህዛብ ኣብ መንግስቲ ኣሶር ኣብ ዝጠፍኡሉ እዋን፣ ካብ ምርኮ ተመሊሱ ነበረ። ኣብዚ ክፍሊ እዚ ዝበለጸ ዝፍለጥ ሰብ ያቤጽ እዩ። ወዲ መን ምዃኑ ኣይተገልጸን፣ ኣብ ዝኾነ ዘመን ከም ዝነበረ እውን ኣይተፈልጠን፤ እንተኾነ ግን፣ ንሱ ካብቶም ኣብ ቁ. 8 ዝተጠቕሱ ስድራቤታት ኣሃርሄል ሓደ መስራቲ ዝነበረ ይመስል። ኣብዚ ዘሎ፣

I. ምኽንያት ስሙ፦ ኣዲኡ ነዚ ስም እዚ ዝሃበቶ ብምኽንያት እዚ እዩ፦ «ብሓዘን ወሊደዮ እየ» ቁ. 9። ኩሎም ቈልዑ ብሓዘን እዮም ዝውለዱ (ምኽንያቱ እቲ ኣብ ልዕሊ ሰበይቲ ዝወረደ ፍርዲ፣ «ብሓዘን ደቅኺ ክትወልዲ ኢኺ» ዝብል እዩ)፣ ገለ ግን ካብ ካልኦት ብዝበለጸ ሓዘን እዮም ዝውለዱ። መብዛሕትኡ ግዜ እቲ ናይ ምውላድ ሓዘን፣ ቈልዓ ስለ ዝተወልደ ብሓጎስ ይርስዕ፤ ኣብዚ ግን እቲ ሓዘን እቲ ኣዝዩ ፍሉይ ስለ ዝነበረ፣ እቲ ቈልዓ ክግዘር ከሎ ተዘኪሩ፣ ንሱ ክሳዕ ዝነብር ድማ እቲ ዝኽሪ ንኽቕጽል ተገይሩ። ምናልባት እታ ኣደ፣ ራሄል ወዳ በኖኒ ከም ዝሰመየቶ፣ ንሳ ብሓዘን ክትመውት ከላ ያቤጽ ኢላ ሰሚያቶ ትኸውን። ወይ ድማ እንተ ተሓዊሳ፣ ከምዚ ኢላ መዝጊባቶ፦

1. ንሳ ክሳዕ ዝነብር፣ ነቲ ሓዘን ንኽትጻወሮን ንኽትሓልፎን ስለ ዝሓገዛ ንኣምላኽ ንኽተመስግን ዘይተቋርጽ መዘኻኸሪ ንኽኸውን። ብዛዕባ ሓዘናትና ምዝካር፣ ኣብ መዓልቲ መከራና ዝነበረና ኣተሓሳስባ ንኽህልወናን ብፍርሃት ንኽንሕጎስን ክሕግዘና ይኽእል እዩ።

2. ንሱ ዝተወልደሉ ዓለም እንታይ ምዃና፣ ማለት ሒደት መዓልታት ዘለዋን ብጸገም ዝመልአትን ሸለልታ ምዃና ንኽዝክር መዘኻኸሪ ንኽኸውን። እቲ ኣብ ስሙ ዝነበረ ሓዘን ንመንፈሱ ጽንዓት ንኽህቦ ክሕግዞ ይኽእል እዩ። ነዲኡ ንኽፈትዋን ንኽኸብራን፣ ብብዙሕ ሓዘን ናብ ዓለም ንዘምጽኣቶ ድማ ብኹሉ ነገር መጸናንዒ ንኽኸውን ክሕግዞ ይኽእል እዩ። ደቅን ከምዚ ገይሮም ንወለዶም ምምላስ እግዚኣብሔራዊ እዩ፣ 1 ጢሞ. 5:4።

II. ልዕልና ባህርዩ፦ ካብ ኣሕዋቱ ዝኸበረ ነበረ፣ ብመለኮታዊ ጸጋ ካብኦም ዝበለጸን ብመለኮታዊ ምድላው ድማ ካብኦም ዝኸበረን ነበረ፤ ንሳቶም ብጽድቂ ይነብሩ ነበሩ፣ ንሱ ግን ንኹሎም በለጾም። ሕጂ እቲ ኣዲኡ ዝወለደቶ ሓዘን ብብዝሒ ተመሊሱላ። ካብ ኩሎም ደቃ ዝበለጸ ዝኸፍለቶ ወዲ፣ ንሳ ብእኡ ኣዝያ ተሓጒሳ፣ ብመጠን እቲ መከራ ድማ ተሓጒሳ፣ መዝ. 90:15። ካብ ኣሕዋቱ ብምንታይ ምኽንያት ከም ዝኸበረ ኣይተነግረናን፣ ዓብዪ ሃብቲ ስለ ዝኣከበ፣ ወይ ናብ መራሕነት ስለ ዝዓረገ፣ ወይ ኣብ ውግእ ስለ ዝተፈልጠ ኣይተነግረናን፤ እቲ ዝበለጸ ምኽንያት ግን ብምኽንያት ትምህርቱን እግዚኣብሔራዊ ህይወቱን እዩ ክንብል ንኽእል፣ ምኽንያቱ እዚኣቶም ካብ ዝኾነ ይኹን ነገር ንሰብ ክብሪ ስለ ዝህቡ ጥራይ ዘይኮነ፣ ያቤጽ ኣብዚኣቶም ፍሉይ ከም ዝነበረ ክንሓስብ ምኽንያት ስለ ዘለና እዩ።

1. ብትምህርቲ፣ ምኽንያቱ ስድራቤታት ጸሓፍቲ ኣብ ያቤጽ (ምዕ. 2:55) ከም ዝነበሩ ንረክብ፣ እታ ከተማ እቲኣ ድማ ስማ ካብኡ ዝወሰደት ትኸውን። ኣይሁድ ንሱ ፍሉጥ መምህር ሕጊ ከም ዝነበረን ብዙሓት ደቀ መዛሙርቲ ከም ዝሓደገን ይብሉ። ኣብዚ ድማ ብኸምዚ ዝኣመሰለ ኣገባብ ምጥቃሱ፣ ኤዝራ እዚ ኣብ ዝጸሓፈሉ እዋን ስሙ ፍሉጥ ከም ዝነበረ የርኢ።

2. ብእግዚኣብሔራዊ ህይወት፣ ምኽንያቱ ኣብዚ ንሱ ጸሎተኛ ሰብ ከም ዝነበረ ንረክብ። ናብ ኣምልኾ ዝነበሮ ዝንባለ ብሓቂ ክብሪ ኣትሪፉሉ፣ ብጸሎት ድማ ካብ ኣምላኽ ነቲ ክብሩ ዝበዝሐ ዝወሰኸሉ በረኸት ረኺቡ። ብሓቂ ዓብዪ ንምዃን፣ ብሓቂ ጽቡቕ ምዃንን ብዙሕ ምጽላይን እዩ።

III.