1ffaa Seenaa Baraa 4

Boqonnaa kana keessatti seenaa Yihudaa, gosa hundumaa caalaa baay’ataa fi beekamaa ture, akkasumas seenaa Simi’oon ni argina. Nama boqonnaa kana keessatti dinqisiisaan Ya’abeetsi dha. Maaliif akka Ya’abeetsi obboleewwan isaa caalaa ulfina qabaate nutti hin himamne; garuu inni nama kadhataa ture. Dhugumaan nama guddaa ta’uuf, fedha Waaqayyoo barbaaduu fi garaadhaa kadhachuu dha.

Kunoo kadhannaa inni godhe. Ya’abeetsi Waaqa jiraataa fi dhugaa, isa kophaa isaa kadhannaa dhaga’uu fi deebisuu danda’u kadhate; akkasumas, kadhannaa isaa keessatti akka Waaqa sabasaa wajjin kakuu qabuutti ilaale. Abdii isaa ifatti hin dubbanne, garuu akka hubatamu dhiiseera; humna ofiisaatiin waan abdachuuf sodaateef, guutummaatti Waaqayyoof of kennuuf murteesse. "Yaa Gooftaa, yoo na eebbiste fi na eegde, wanni ati anaaf gootu fedha kee haa ta’u; ani yoomessaafuu ajaja kee jalatti fi qophii kee jala nan ta’a." Akka barreeffamni kun dubbatu, kun hawwii cimaa fi jaalalaan guutame ture, "Akkasuma na eebbistee!" jedhu.

Ya’abeetsi wantoota afur kadhate. 1. Waaqayyo dhuguma isa akka eebbisu. Eebbii hafuuraa eebba hundumaa caalaa gaarii dha: eebbii Waaqayyoo dhugaa dha, akkasumas bu’aa dhugaa fida. 2. Daangaa lafa isaa akka bal’isu. Waaqayyo garaa keenya akka bal’isu, akkasumas qooda keenya Isa keessa jiru, akkasumas Kana’aan samiirraa jiru akka bal’isu hawwii fi kadhannaa keenya ta’uu qaba. 3. Harki Waaqayyoo isa wajjin akka ta’u. Harki Waaqayyoo nu wajjin ta’ee nu geggeessuuf, nu eeguuf, nu jabeessuuf, akkasumas hojii keenya hundumaa nu keessa fi nuuf hojjechuuf, harka nuuf guutummaatti ga’aa dha. 4. Waaqayyo hammeenya irraa isa akka eegu, cubbuu hammeenya isaa, rakkoo hammeenya isaa, akeeka hamaa diinota isaa hundumaa irraa, isaan akka isa hin miine, akkasumas akka inni Ya'abeetsi dhugaa, nama gaddaa, hin taane.

Waaqayyo wanta inni kadhate isaaf kenne. Waaqayyo yoomiyyuu kadhannaa dhaga’uuf qophaa’aa dha: gurri isaa amma hin ulfaanne.

Lakk. 1-10 Boqonnaa kana keessatti, I. Tarree dhalootaa gosa Yihudaa, kan gosa hundumaa caalaa baay'ee fi beekamaa ta'e, bal'inaan argina. Sanyii Shoobaal ilma Huur (Lakk. 1-4), Aashuur ilma Hezroon kan abbaa isaa du'e booda dhalate (kan Boq. 2:24 irratti dubbatame), waa'ee Yaa'beez kan addaa ta'e waliin (Lakk. 5-10), Keeluubii fi warra kaanii (Lakk. 11-20), Sheelaa (Lakk. 21-23). II. Waa'ee sanyii fi magaalaawwan Simoon, akkasumas Gedoonii fi Amaaleqoota Tulluu Se'ir irra jiran injifachuu isaanii (Lakk. 24-43) argina.

Sababoota keessaa inni tokko, Eezraan asitti tarree dhalootaa gosa Yihudaa bal'inaan galmeessuuf sababni isaa, gosti sun, kan Simoon, Beniyaamii fi Lewwii wajjin mootummaa Yihudaa uume, gosa kaan caalaa yeroo dheeraaf Kana'aan keessa jiraate qofa osoo hin taane, yeroo kana barreeffametti, gosti kaan baay'een mootummaa Asor keessatti yeroo dhabaman, boojuu irraa deebi'eera. Nama kutaa kana keessatti baay'ee beekamu Yaa'beez dha. Ilma eenyuu akka ture hin dubbatamne, akkasumas yeroo kam akka jiraate hin mul'atu; garuu, inni hundeesituu maatiiwwan Ahaarheel keessaa tokkoo akka ture fakkaata, kan Lakk. 8 irratti dubbatame. Asitti kan jiru:

I. Maqaa isaa sababii: Haati isaa sababii kanaaf maqaa isaa kenniteef, "Gaddaan isa deesseera" jette, Lakk. 9. Ijoolleen hundinuu gaddaan deessu (sababiin isaa dubartii irratti murtiin, "Gaddaan ijoollee ni deessa" jedha), garuu tokko tokko kan kaan caalaa gaddaan deessu. Yeroo baay'ee gaddi deessuu booda ijoolleen dhalachuun gammachuu waan ta'eef ni dagatama; garuu asitti gaddi sun baay'ee cimaa waan tureef, yeroo mucaan dhagna qabameetti yaadatamuu isaa fi inni jiraachaa jirutti yaadannoon isaa akka itti fufu godhameera. Tarii haati Yaa'beez maqaa kana kenniteefii ta'uu danda'a, akkuma Raachel yeroo du'aa jirtu ilma ishee Beenoonii jettee waamte. Yoo isheen fayyiteellee, akkasitti galmeessite: 1. Kun ofii isheef yaadannoo yeroo hundaa akka ta'uuf, gadda sana keessatti ishee gargaaruu fi ishee baasuu isaatiif Waaqayyoof galata galchuuf. Gadda keenya yeroo baay'ee yaadachuun nu fayyaduu danda'a, akka yeroo rakkina keenyaa yaada akkasii qabaannuuf, akkasumas sodaa wajjin gammaduu akka barannuuf. 2. Kun akkasumas isaaf yaadannoo akka ta'uuf, addunyaan kun isheen isa deesseef maal akka taate, lafa imimmaanii, kan keessatti guyyoota muraasaa fi rakkina guutuu eeguu qabu. Gaddi maqaa isaa keessa jiru hafuura isaa irratti dhiphina uumuu danda'a. Akkasumas haadha isaa jaallachuu fi kabajuu, akkasumas gaddaan guddaan isa deesseef wanta hundumaan ishee jajjabeessuuf akka isa yaadachiisu. Ijoolleen haadha fi abbaa isaanii akkasitti deebisuun amala gaarii dha, 1 Xim. 5:4.

II. Amala isaa beekamummaa: Inni obboloota isaa caalaa ulfina qaba ture, ayyaana Waaqayyootiin isaan caalaa qophaa'eera, akkasumas qophii Waaqayyootiin isaan caalaa ulfina argateera; isaan gaarummaa hojjetan, garuu inni hunduma isaanii caale. Amma gaddi haati isaa isa deesseef baay'inaan deebifameera. Ilmi sun kan ijoollee ishee hundumaa keessaa baay'ee ishee kisaare, ishee gammachiise, akkasumas rakkina ishee wajjin wal gituun ishee gammachiise, Far. 90:15. Maaliif obboloota isaa caalaa ulfina akka qabu hin dubbatamne, qabeenya guddaa waan horateef yookiin bulchiinsaaf waan filatameef yookiin waraana keessatti of beeksiseef ta'uu danda'a; sababii barumsaa fi amala gaarii isaatiif akka ta'e amanuuf sababii guddaa qabna, kunis wantoota hundumaa caalaa namaaf ulfina waan kennaniif qofa osoo hin taane, Yaa'beez kana keessatti beekamaa akka ture amanuuf sababii qabna. 1. Barumsa keessatti, sababiin isaa maatiin barreessitootaa Yaa'beezitti akka jiraatan argina (Boq. 2:55), magaalaa maqaa isaa irraa fudhatte fakkaata. Yihudoonni inni barsiisaa seeraa beekamaa akka ture fi barattoota baay'ee akka dhiise dubbatu. Akkasumas, asitti yeroo gabaabaatti dubbatamuu isaa irraa, maqaan isaa yeroo Eezraan kana barreesse beekamaa akka ture fakkaata. 2. Amala gaarii keessatti, sababiin isaa inni nama kadhatu akka ture asitti argina.