1ይ ዜና መዋእል 29

29:1-9 ብግብሪ ኣምልኾን ምሕረትን ዝግበር ብፍቓድ ኪኸውን እምበር ብግዲ ኣይኮነን፤ እግዚኣብሔር ንፍንፍን ዝህብ ስለ ዚፈቱ። ዳዊት ጽቡቕ ኣብነት ኣርኣየ። እዚ ዳዊት ዘቕረቦ ድማ ብግዲ ወይ ንምርኣይ ኣይነበረን፤ ምኽንያቱ ንቤት እግዚኣብሔር ልቡ ስለ ዘውፈየ እሞ ነቲ ጽቡቕ ዕዮ ንምምዕባል ድማ ክሳዕ ክንድዚ ይኣክል ክብል ኣይሓሰበን። ንኻልኦት ናብ ጽቡቕ ክስሕቡ ዝደልዩ ባዕሎም ቀዲሞም ኪኸዱ ኣለዎም።

ምዕራፍ 29 ዳዊት ንሰሎሞን ክዛረቦ ዝነበሮ ተዛሪቡ ነይሩ። ይኹን እምበር፡ ቅድሚ ምፍልላዩ ንጉባኤ ክነግሮ ዝግብኦ ካልእ ነበሮ።

I. ንቤተ መቕደስ ንምህናጽን ንምምላእን ከም ዓቕሞም ክውፍዩ ኣተባብዖም (ቁ. 1-5)።

II. ንሳቶም ድማ ብዓብዪ ልግሲ ወፈያኦም ኣቕረቡ (ቁ. 6-9)።

III. ዳዊት በዚ ኣጋጣሚ እዚ ንኣምላኽ ብኽብሪ ጸሎትን ምስጋናን ኣቕረበ (ቁ. 10-20)፡ ምስ መስዋእትታት (ቁ. 21, 22)።

IV. ሰሎሞን ድማ በዚ መሰረት ብዓብዪ ሓጎስን ግርማን ንጉስ ኮይኑ ተቐብአ (ቁ. 23-25)።

V. ዳዊት ድሕሪ እዚ ነዊሕ ከይጸንሐ ጉዕዞኡ ወድአ (ቁ. 26-30)። ኣብዚ ድማ እቲ ዝዓርብ ጸሓይ ወይስ እቲ ዝወጽእ ጸሓይ ዝበለጸ የንጸባርቕ ምባል የጸግም እዩ።

ቁጽሪ 1-9 ኣብዚ እዚ ክንርኢ ንኽእል ኢና፡

I. ዳዊት ንዓበይቲ እስራኤል ንምህናጽ ቤተ መቕደስ ክውፍዩ ንምሕታት ብኸመይ ብጥበብ ከም ዝተዛረቦም። ንሓድሕድና ናብ ፍቕርን ሰናይ ግብርን ምትንባህ ግዴታና እዩ፡ ንሕና ባዕልና ጽቡቕ ምግባር ጥራይ ዘይኮነስ፡ ካልኦት እውን ክሳብ እንኽእል ጽቡቕ ክገብሩ ምሕታት እውን የጠቓልል። ኣብ እስራኤል ብዙሓት ሃብታማት ሰባት ነበሩ፤ ኩሎም ካብቲ ቤተ መቕደስን ካብቲ ንምህናጹ ዝሕግዝ ሰላማዊ ግዜን ክጥቀሙ ነበሮም። ስለዚ፡ ዳዊት ከም ግብሪ ገይሩ ክህብዎ ዝግባእ እንተዘይገበረ እኳ፡ እቲ ወፈያ ብፍቓድ ዝግበር ምዃኑ ኣጕሊሑ ኣቕረቦ፡ ከመይሲ እቲ ብሃይማኖትን ብምሕረትን ዝግበር ስራሕ ብፍቓድ እምበር ብግዲ ክኸውን የብሉን፤ ኣምላኽሲ ብሓጎስ ዝህብ ይፈቱ እዩ።

1. ሰሎሞን መንእሰይን ድኹምን ከም ዝነበረን ሓገዝ ከም ዝደልን ክሓስቡ ደለየ፤ ግናኸ ነዚ ስራሕ እዚ ክገብር ኣምላኽ ዝመረጾ ንሱ ስለ ዝነበረ፡ ሓገዞም ብርግጽ ይግብኦ ነበረ። ኣብ ዕዮ ኣምላኽ ገና መንእሰያትን ድኹማትን ንዝኾኑ ምትብባዕ ጽቡቕ ኣገልግሎት እዩ።

2. እቲ ስራሕ ዓብዪ ከም ዝነበረን ኩሉ ሰብ ድማ ንምዕዋቱ ክውፊ ከም ዝግባእን። እቲ ክህነጽ ዝነበሮ ቤተ መንግስቲ ንሰብ ዘይኮነስ፡ ንእግዚኣብሔር ኣምላኽ እዩ ነይሩ፤ ብዙሕ ዝወፈየ ድማ፡ እቲ ህንጻ ዝያዳ ግርማዊ ይኸውን፡ ስለዚ ድማ ንዕላማኡ ዝያዳ ይምጥን።

3. ነዚ ስራሕ እዚ እንታይ ዝዓይነቱ ዓብዪ ምድላዋት ከም ዝተገብረ ነገሮም። ኩሉ ጾር ኣብኦም ክደርቢ ወይ ብወፈያ ጥራይ ክህነጽ ኣይደለየን፡ የግዳስ ንሳቶም ኣብቲ ዝተገብረ ብምውሳኽ ሰናይ ድሌቶም ከርእዩ ነበሮም (ቁ. 2)፡ "ብኹሉ ሓይለይ ኣዳልየ ኣለኹ" ማለት፡ "እዚ ዕዮይ ገይረዮ ኣለኹ"። ዕዮ ኣምላኽ ብኹሉ ሓይልና ክንገብሮ ኣሎና፡ እንተዘይኮነስ ኣብኡ ምንም ኣይንዓውትን ኢና።

4. ጽቡቕ ኣብነት ኣርኣዮም። ካብቲ ካብ ምርኮን ህያባትን ጎረባብቲ ሃገራት ንምህናጽ ቤተ መቕደስ ዝተወፈየ ብተወሳኺ (ብዛዕባ እዚ ቅድሚ ሕጂ ምዕ. 22:14 ተጠቒሱ ኣሎ)፡ ንሱ ካብ ግሉ ድርሻኡ ንምውሓብን ንምህብታምን ብልግሲ ወፊዩ ነበረ፡ 3000 ታለንት ወርቅን 7000 ታለንት ብሩርን (ቁ. 4, 5)፡ እዚ ድማ ኣብ ቤት ኣምላኹ ፍቕሩ ስለ ዘንበረ እዩ። እዚ ኩሉ ዝሃበ፡ ከምቶም ካቶሊካውያን ንንስሓ ወይ ንሓጢኣት ምሕረት ንምርካብ ኣብያተ ክርስትያን ዝሃንጹሉ ኣገባብ ኣይነበረን፡ ከምቶም ፈሪሳውያን ድማ ንሰብ ንምርኣይ ምጽዋት ዝህቡሉ ኣገባብ ኣይነበረን፤ የግዳስ ንሱ ንመንበሪ ቤት ኣምላኽ ስለ ዝፈተዋ ጥራይ እዩ፤ ከምኡ ድማ ኣብ መዝሙር 26:8 መስኪሩ፡ ኣብዚ ድማ ኣረጋገጾ። እቶም ኣብ ኣገልግሎት ኣምላኽ ፍቕሮም ዘንብሩ፡ ዝኾነ ይኹን ጻዕርን ወጻኢን ብዙሕ ከም ዘይኮነ ይሓስቡ፤ ሽዑ ድማ ወፈያና ካብ ፍቕሪ ምስ ዝመጽእ ንኣምላኽ ባህ የብሎ። እቶም ኣብ ላዕለዋይ ነገራት ፍቕሮም ዘንብሩ፡ ኣብ ቤት ኣምላኽ ፍቕሮም የንብሩ፡ በኣኡ ኣቢልና ናብ ሰማይ እንኸይድ። ሕጂ ድማ ንሳቶም እውን ከምኡ ክገብሩ ንምትንባህ፡ ብዛዕባ እዚ ነገሮም። ማስታወሻ፡ ካልኦት ጽቡቕ ክገብሩ ዝደልዩ፡ ንሳቶም ባዕሎም ቅድሚት ክስርዑ ኣለዎም። ብፍላይ እቶም ኣብ ቦታን ክብርን ካብ ካልኦት ዝዓበዩ፡ ብርሃኖም ኣብ ቅድሚ ሰባት ብኸመይ ከብርሁ ከም ዝኽእሉ ብፍላይ ክሓስቡ ኣለዎም፡ ከመይሲ ጽልዋ ኣብነቶም ካብ ካልኦት ሰባት ዝበለጸ ሓያልን ሰፊሕን እዩ።

5. ከምቲ ንሱ ዝገበሮ ክገብሩ ኣተባብዖም (ቁ. 5)፡ "እምበኣርከስ፡ ሎሚ ኣገልግሎቱ ንእግዚኣብሔር ንምውፋይ ዝደሊ መን እዩ፧"

(1.) ነፍሲ ወከፍና፡ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታና፡ ንእግዚኣብሔር ከነገልግል ኣሎና፡ ኣገልግሎትና ድማ ንኡ ክንውፊ፡ ካብ ካልኦት ዘይተዛመዱን ዝዓግቱን ነገራት ክንፈልዮ፡ ንኽብሪ ኣምላኽ ድማ ክንመርሖን ክንሓስቦን ኣሎና።

(2.) ኣገልግሎት ኣምላኽ ዕዮና ክንገብር ኣሎና፡ ኣእዳውና ንእግዚኣብሔር ክንምልእ ኣሎና፡ እዚ እዩ እቲ እብራይስጢ ኣበሃህላ። እቶም ኣብ ኣገልግሎት ኣምላኽ ዝዋፈሩ፡ ኣእዳዎም ምሉእ ክኸውን እዩ፤ ኣብቲ ኣገልግሎት እቲ ንብምሉኡ ሰብ ዝኸውን ዕዮ ኣሎ። ኣእዳውና ብኣገልግሎት ኣምላኽ ምምላእ ማለት፡ ንኡ ጥራይ ከነገልግል፡ ብልግሲ ከነገልግል፡ ካብኡ ብዝርከብ ጸጋ ሓይሊ ከነገልግል ከም ዘሎና የመልክት።

(3.) ኣብዚ ነጻ ክንኸውን ኣሎና፡ ብፍቓድን ብቕልጡፍን ክንገብሮ ኣሎና፡ ሎሚ ክንገብሮ ኣሎና፡ ጽቡቕ መንፈስ ምስ ዝህልወና። መን እዩ ዝደሊ፧ ሕጂ የርእዮ።

II. ብኸመይ ኩሎም ንምህናጽ ቤተ መቕደስ ብልግሲ ከም ዝወፈዩ፡ ከምኡ ምስ ተተባብዑ። እኳ ደኣ እቲ ዝተገብረ ብምምጓስ እንተነበረ፡ "ብፍቓዶም ወፈዩ" ተባሂሉ ኣሎ (ቁ. 6)። እቲ ልቦም ዝፈልጥ ከምኡ በለ። ብዘይካዚ፡ ብፍጹም ልቢ፡ ካብ ጽቡቕ መሰረት፡ ንኽብሪ ኣምላኽ ብቕንዕና ብምምልካት ወፈዩ (ቁ. 9)። ክንደይ ልግስና ከም ዝነበሮም ብጠቕላላ ድምር ወፈያታት ይረአ (ቁ. 7, 8)። ከም ባዕሎም፡ ከም መሳፍንቲ፡ ከም መሳፍንቲ እስራኤል ሃቡ። እዚ ድማ ባህ ዘብል ዕዮ መዓልቲ ነበረ፤ ከመይሲ፡

1. እቲ ህዝቢ ተሓጎሰ፡ እዚ ድማ ነቶም ዝወፈዩ ህዝቢ ባዕሎም ክኸውን ይኽእል እዩ፤ ንኣምላኽ ብንብረቶም ከምኡ ክኸብሩ ዕድል ስለ ዝረኸቡ ተሓጎሱ፡ ነዚ ጽቡቕ ዕዮ እዚ ናብ ፍጻሜኡ ንምብጻሕ ተስፋ ስለ ዝነበሮም ድማ ተሓጎሱ። ወይ ድማ እቲ ህዝቢ ብልግስና መሳፍንቶም ተሓጎሰ፡ ከምዚ ዝበለ ንጽቡቕ ዕዮ ዝቕድሙ ገዛእቲ ስለ ዝነበርዎም። ኩሉ እስራኤላዊ ዕዮ ቤተ መቕደስ ብሓይሊ ክቕጽል ምስ ዝርኢ ይሕጎስ።

2. ዳዊት ድማ ንጽቡቕ ፍረ መዝሙራቱን ካልኦት ንኣምልኾ ዝኸውን ሓገዛትን ምስ ረኣየ ብዓብዪ ሓጎስ ተሓጎሰ፡ ወዱን ወራሲኡን ንቤት ኣምላኽ ብጽቡቕ ዝሓስቡ ሰባት ከም ዝህልውዎ፡ እዚ ልቡ ዝነበሮ ዕዮ ድማ ክቕጽል ከም ዝኽእል ስለ ዝረኣየ ተሓጎሰ። ማስታወሻ፡ ጽቡቕ ሰባት ካብዛ ዓለም ክወጹ ከለዉ፡ ድሕሪኦም ዝገድፍዎም ሰባት ንሃይማኖት ቀናኣትን ክሕልውዋ ዝኽእሉን ምዃኖም ምርኣይ ዓብዪ ምሕዳስ እዩ። ጐይታይ፡ ሕጂ ንባርያኻ ብሰላም ክትሰዶ ፍቐደሉ።

29:10-19 ብዛዕባ ግርማ ቤተ-መቕደስን እቶም ኣብ ከባቢኡ ዝነበሩ ህንጻታትን፣ ንኣኣቶም ድማ ብብዙሕ ወርቅን ብሩርን ዝተሰርሑ፣ ግቡእ ሓሳብ ክንገብር ኣይንኽእልን ኢና። እቲ ዘይርመርም ሃብቲ ክርስቶስ ግና፣ ንግርማ ቤተ-መቕደስ ይበልጾ፣ እቲ ቤተ-መቕደስ ንዝተዋረደ ጎጆ ምድሪ ካብ ዝበልጾ ብዘይመወዳእታ ንላዕሊ። ዳዊት ግና ብእዞም ብዙሓት መባእታት ከመካሕ ኣብ ክንዲ፣ ንእግዚኣብሔር ብቕንዕና ኣመስገኖ። እቲ ንቤተ-መቕደስ እግዚኣብሔር ዝሃብዎ ኩሉ ናቱ እዩ ነይሩ፤ ክሕዝዎ እንተፈቲኖም ነይሮም ድማ፣ ሞት ቀልጢፉ ካብኡ ምኣርሓኦም። እቲ ንሓቀኛ ጥቕሞም ክጥቀሙሉ ዝኽእሉ ዝነበሩ እንኮ ኣገባብ፣ ንዝሃቦም ንዕኡ ንምግልጋል ምውፋዩ ጥራይ እዩ ነይሩ።

ቁጥር 10-22 ኣብዚ ንረክብ፥

I. ዳዊት ንቤተ መቕደስ ንምህናጽ ብዛዕባ እቲ መኳንንቲ ብልግስና ዝገበርዎ ወፈያ ኣመልኪቱ ናብ ኣምላኽ ዝገበሮ ጽኑዕ ጸሎት (ቁ. 10)። ስለዚ ዳዊት ንእግዚኣብሔር ባዕሉ ኣብ ቤት ጸሎቱ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ ቅድሚ ዅሉ ማሕበር ባረኾ። ዳዊት ብዓብዪ ሓጎስ ከም ዝተሓጎሰ (ቁ. 9) ምስ ኣንበብና፡ እዚ ትጽቢት ዝገበርክዎ እዩ ነይሩ። ከመይሲ፡ ከምኡ ዝበለ ሃይማኖታዊ ሰብ፡ እቲ ዝሕጎሰሉ ዝነበረ ነገር፡ ንምስጋናኡ ምኽንያት ከም ዝገብሮ ኣየጠራጥርን እዩ። ብሓጎስ ናብ ዙርያኡ ዝጥምት ዝነበረ፡ ብርግጽ ብምስጋና ናብ ላዕሊ ክጥምት እዩ። ዳዊት ሕጂ ኣሪጉ ነይሩ፡ ንርእሱ ድማ ናብ መወዳእታኡ ከም ዝቐረበ ገይሩ ይርእያ ነይሩ። ንኣረገውቲ ቅዱሳን ከምኡ’ውን ንሞት ዝቐረቡ ቅዱሳን፡ ልቦም ብምስጋናን ብውዳሴን ክዓቢ ይግባእ። እዚ ንብድናዊ ድኻሞም ዝምልከቶም ቅሬታኦም ከዕርፍ፡ ከምኡ’ውን ንርእሱ ንሞት ዘሎ ትጽቢት ንኸይጸልምት ክሕግዝ እዩ። መብዛሕትኦም መዝሙራት ዳዊት፡ ናብ መወዳእታ መጽሓፍ ዝርከቡ፡ መዝሙራት ምስጋና እዮም። ናብ ዓለም ዘለኣለማዊ ምስጋና ዝበለጽና መጠን፡ ቋንቋ እታ ዓለም ክንዛረብን ዕዮኣ ክንገብርን ይግባእ። ኣብዚ ጸሎት እዚ፡

1. ንኣምላኽ የምልኽ፡ ከም ኣምላኽ እስራኤል፡ ንዘለኣለም ዝተባረኸ፡ ክብሪ ይህቦ። ጸሎት ጐይታና፡ ዳዊት ኣብዚ ዝጀመሮ ዝመስል ምስጋና እዩ ዝውድእ—መንግስቲ፡ ሓይልን ክብሪን ናትካ እዩ እሞ። እዚ ንኣምላኽ ብቕዱስ ፍርሃትን ኣኽብሮትን፡ ከምኡ’ውን ብዝግባእ ፍቕሪ ምምስጋን እዩ፡ ብምእማን ድማ፡ (1) ዘይተወሰነ ፍጹምነቱ። ዓብዪ፡ ሓያል፡ ክብሪ ዘለዎ፡ ወዘተ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ዓብይነት፡ ሓይልን ክብሪን ናቱ ምዃኑ፡ ማለት፡ ንሱ ባዕሉ ካብኡን ኣብኡን ከም ዘለዎም፡ ቁ. 11። ንሱ ምንጪን ማእከልን ናይ ኵሉ ብሩህን ዝተባረኸን ነገር እዩ። ብዝለዓለ ምስጋናና ክንህቦ እንኽእል ኵሉ፡ ንሱ ዘየካትዕ መሰል ኣለዎ። ዓብይነት ናቱ እዩ፤ ዓብይነቱ ዓብይን ዘይርሳዕን እዩ፤ ካልኦት ኵሎም ድማ ምስኡ ክነጻጸሩ እንከለዉ ንኣሽቱን ዋላ ሓንቲ ዘይኮኑን እዮም። ሓይሊ ናቱ እዩ፡ ንሱ ድማ ኵሉ ዝኽእልን ዘይስዓርን እዩ፤ ሓይሊ ናቱ እዩ፡ ኵሉ ሓይሊ ናይ ኵሎም ፍጥረታት ድማ ካብኡ ዝመጸን ኣብኡ ዝምርኮስን እዩ። ክብሪ ናቱ እዩ፤ ክብሩ ንርእሱ መወዳእታኡን መወዳእታ ናይ ኵሉ ፍጥረት እዩ። ብልብና፡ ብኸናፍርናን ብህይወትናን ክንህቦ እንኽእል ኵሉ ክብሪ፡ ካብቲ ዝግብኦ ብዘይካፈል ይጎድል።