Eefreem

Efiraayim ilma Yoosef isa lammaffaa yoo taʼu, Gibxii keessatti haadha manaa isaa Asnaatii irraa dhalate (Seensa 41:52). Inniifi obboleessi isaa guddaan Minaaseen Israaʼel (yookiin 'Yaaqoob') irraa fudhatamanii eebbifaman; Efiraayimis eebba guddaa argate (Seera Uumamaa 48). Sanyiiwwan Efiraayim gosa Israaʼel kudha lamaan keessaa tokko hundeesse, akkasumas yeroo baayʼee gosa Minaasee wajjin taʼuudhaan maqaa waliinii "Yoosef" jedhuun waamamu turan (Lakkoofsa 1:32,33; 26.28,35,37). Gosni Efiraayim giddugaleessa biyya Kanaʼaan keessa qubate (Iyyaasuu 16:4,5,8,9,10) akkasumas seenaa Israaʼel keessatti gaʼee guddaa taphateera. Dandeettii waraanaa isaaniitiin beekamu turan (Abbootii Firdii 5:14;Faarfannaa 78:9) akkasumas Iyaasuu (Lakkoofsa 13:8), Abdoon (Abbootii Firdii 12:15) fi Saamuʼeel (1ffaa Saamu'eel 1:1) dabalatee hogganoota beekamoo hedduu horatan. Haa taʼu malee, yeroo tokko tokko boonaafi hafuura fincilaa argisiisan (Abbootii Firdii 8:1,2; 12.1;2ffaa Saamu'eel 20:21). Efiraayim gosoota kaabaa biroo wajjin taʼuudhaan booda mootummaa Solomoon Yihudaa irraa adda baʼee mootummaa Israaʼel isa kaabaa hundeesse (1ffaa Mootota 12:25). Raajonnis waaqayyolii tolfamoo waaqeffachuu isaaniitiifi amanamoo taʼuu dhabuu isaanii irraa kan kaʼe waaʼee firdii isaan irra gaʼuuf jiru akeekkachiisaa Efiraayimiin yeroo baayʼee dubbatan (Isaayaas 7:2,5,8,9;Ermiyaas 31:18,20;Hoose'aa 4:17; 5). Haa taʼu malee, abdii deebiʼuufi eebbaas turan (Ermiyaas 31:6,9;Hezeqeel 37:16,19). Kakuu Haaraa keessatti, Yesuus Yerusaalemitti seenuu isaa dura gara magaalaa Efiraayim jedhamtuu baqachuu isaa wajjin wal qabatee Efiraayim dubbatameera (Abbootii Firdii 12:6;1ffaa Seenaa Baraa 12:30; 27.20;2ffaa Seenaa Baraa 25:7;Faarfannaa 78:9;2ffaa Seenaa Baraa 13:19;1ffaa Mootota 11:26;1ffaa Saamu'eel 1:1).