Lakkoofsa 13

Boqonnaa kana keessatti akkasumas isa itti aanu keessatti seenaan yaadachiisaa fi gaddisiisaan, Israa'el daangaa Kana'aanirraa deebi'anii, amantii dhabuu fi gumgumuusaaniitiif lafa onaa keessatti akka jooranii fi badaniif murtoon akka isaanitti kenname ibsameera. Akka Deebii Raajii 1:22 irratti ibsametti, gaaffiin laficha qorachuuf ka'e saba irraa dhufe. Tooftaa mataasaanii ogummaa Waaqayyoo caalaa ni caalchisan turan. Haala kanaan, mul'ata Waaqayyoo caalaa, gabaasotaa fi ibsoota miiraa amanuurratti hundaa'uudhaan of balleessina. Nuti arguudhaan jiraanna malee amantii qofaan hin jiraannu. Museen basaasota kanaaf ajaja kana kenne, “Jabeessaa!” Kun hojii guddaa bulchiinsa gaarii fi kutannoo barbaadu isaanitti kenname qofa hin turre; garuu amanamummaan guddaan isaanitti kennamee ture, isaaniif amanamummaa gaafatu ture. Onneen haala akkasii keessatti amantii cimaa qofa irraa madda, kan Qaalebii fi Iyyaasuun qofa qabaatan.

Boqonnaa 13 Seenaan boqonnaa kanaa fi isa itti aanu keessatti ibsame, Israa'el daangaa Kana'aan irraa deebi'uu isaanii, yeroo ishee keessa seenuuf qophaa'aa turanitti, akkasumas amantii dhabuu fi gungumuu isaaniitiif lafa onaa keessa jooruu fi baduuf murtaa'uu isaanii kan yaadatamuu fi baay'ee gaddisiisaa dha. Kun Faarfannaa 95:7, fi kkf. irratti eerameera, akkasumas Kiristaanotaaf akeekkachiisaaf Ibroota 3:7, fi kkf. irratti hojiirra ooleera. Boqonnaa kana keessatti qabna:

I. Namoota sadii fi kudhan (12) lafa Kana'aan qorachuuf ergamuu isaanii (lak. 1-16).

II. Namoota qorattoota kanaaf ajajni kennamuu isaa (lak. 17-20).

III. Ajaja isaanii ajaja isaaniitiin raawwachuu isaanii fi qorannoo irraa deebi'uu isaanii (lak. 21-25).

IV. Gabaasa isaan gara buufata Israa'elitti deebisanii fidan (lak. 26, fi kkf.).

I. Lafti Kana'aan akka qoratamuuf ajajni namoota qorattoota ergamuuf kenname. Asitti Waaqayyo Musee akka isaan ergu ajajeera (lak. 1, 2) jedhameera, garuu seenaan booda irra deebi'amee dubbatamuu isaa irraa (Keessa Deebii 1:22) akka mul'atutti, yaanni jalqabaa saba irraa dhufeera; isaan gara Museetti dhufanii, "Nu dura namoota ni ergina" jedhan; kunis bu'aa amantii dhabuu isaanii ture. Lafti gaarii akka ta'e, akkasumas Waaqayyo guutummaatti akka isaan dhaalsisu dubbii Waaqayyoo fudhachuu hin barbaanne. Utubaa duumessaa fi ibiddaa karaa isaanitti agarsiisuuf amanuu hin dandeenye, garuu ogummaa Waaqayyoo caalaa mala isaanii irratti yaada gaarii qaban. Waaqayyo mataan isaa isaaniif qorateera, karaa isaa isaanitti agarsiisuufis Waaqayyo mataan isaa waadaa galeera osoo jiruu, lafa qorachuuf namoota erguun isaaniif hammam wallaalummaa ture! Garuu akkasitti nuti gabaasaa fi mul'ata miiraa caalaa mul'ata Waaqayyootti amanuudhaan of balleessina; amantiidhaan osoo hin taane, arguu keenyaan deemna; yoo ragaa namootaa fudhanne, shakkii malee ragaan Waaqayyoo caalaadha. Sabni yaada kana Museetti dhiheessuudhaan, inni (akka malee amantii dhabuun isaa jala jiru beekuu dhabuu danda'a) dhimma kana irratti Waaqayyoon gorse, innis dhimma kana keessatti saba gammachiisuu fi namoota qorattoota dura isaanii erguuf ajaje: "Mala isaanii keessa haa deeman." Haa ta'u malee, Waaqayyo cubbuu itti aanutti karaa tokkoonillee hirmaataa hin turre, sababiin isaas namoota qorattoota kana erguun cubbuu sanaaf sababa ta'uu irraa fagaatee, yoo namoonni qorattoonni hojii isaanii, sabnis kan isaanii hojii isaanii hojjetanii turan, amantii isaanii cimsuu fi tajaajila gaarii isaaniif ta'uu danda'a ture.

II. Namoonni tajaajila kanaaf filataman (lak. 4, fi kkf.), gosa tokko tokko irraa tokko, akka kun hojii saba guutuu ta'uu isaa mul'isuuf; akkasumas bulchitoonni, namoonni gosa isaanii keessatti beekamoo ta'an, bulchitoonni kumaa yookiin dhibbaa tokko tokko, ergama isaaniitiif amanamummaa guddaa kennuuf. Kun kan karoorfame gaariidhaaf ture, garuu bu'aa hamaa kana qabaate: qulqullinni namootaa gabaasa hamaa isaan fidan akka caalaatti amanaman, sabnis akka caalaatti dhiibbaa irra ga'uuf sababa ta'e. Tokko tokko akka yaadanitti, isaan hundi Kaaleebii fi Yihosuu'aa, namoota gaarii lamaan isaanii keessa turan, jedhamanii waamamaniiru. Yihosuu'aa maqaan isaa yeroo kana jijjiiramuun isaa lak. 16 irratti eerameera. Inni tajaajilaa Musee ture, garuu gosa Efreem irraa ta'us, Amaaleq irratti loltoota ergaman hundaaf ajajaa ta'ee hojjetee ture. Maqaan inni gosa isaa keessatti ittiin waamamu fi beekamu Hoose'aa ture, garuu Museen jaalala isaa fi humna isaa irratti qabu agarsiisuuf Yihosuu'aa jedhee isa waame; amma immoo, akka mul'atutti, namoota kaan akka isa akkasitti waaman ajaje, maqaan isaa kunis amma booda akka ta'u murteesse. Hoose'aan kadhannaa fayyinaa, "Ati fayyisi" jechuu dha; Yihosuu'aan immoo waadaa fayyinaa, "Inni ni fayyisa" jechuu dha, kadhannaa sanaaf deebii ta'uudhaan: akkasitti walitti dhufeenyi kadhannaa fi waadaa gidduu jiru dhihoo dha. Kadhannaan waadaadhaaf ni mo'a, waadaanis kadhannaa ni qajeelchaa fi ni jajjabeessa. Tokko tokko akka yaadanitti, Museen qubee jalqabaa maqaa Yihowaa fudhachuudhaan maqaa isaa dura kaa'uudhaan, kan Hoose'aa gara Yihosuu'aatti jijjiire, ulfina isaaf kennuuf, akkasumas tajaajila isaa kanaa fi kan fuulduraa hunda keessatti argamuu Waaqayyoo mirkaneessuudhaan isa jajjabeessuuf karoorfatee ture. Haa ta'u malee, kana booda Hoose'aa jedhamee waamameera, Keessa Deebii 32:44. Yesus maqaa Yihosuu'aa wajjin tokko dha, akkasumas maqaa Gooftaa keenya Kiristoos isa Yihosuu'aan Musee bakka bu'aa, ajajaa Israa'elii fi mo'ataa Kana'aan ta'uudhaan fakkeenya isaa ture. Nama maqaa walfakkaataa qabu kan biraa, inni Kiristoosiif fakkeenya ture, Zakkaariyaa 6:11 irratti argama. Yihosuu'aan saba Waaqayyoo humnoota Kana'aan irraa fayyisaa ture, garuu Kiristoos fayyisaa isaanii humnoota si'ool irraa dha.

III. Ajajoonni namoota qorattoota sanaaf kennaman. Isaan gara lafa Kana'aanitti karaa dhihoo ergaman, biyyattii keessa deemanii haala ishee amma jiru qorachuuf, lak. 17. Qabxiiwwan qorannoo lama isaaniif kennaman:

1.