Ba'uu 21

Boqonnaa kana keessatti seerawwan jiran ajajawwan shanaffaa fi jaʼaffaa wajjin wal qabatu. Haalli yeroo keenyaa fi duudhaawwan keenyarraa adda taʼanis, akkasumas nuuf dirqama taʼuu baatanis, seericha amalaa fi seera qajeelummaa uumamaa ni ibsu. Garbichi, haala gabrummaa isaa keessa turetti, cubbuutti, Seexanaatti fi seerattii hidhamuu sanaaf fakkii ture; haala kana immoo namni Waaqayyoo ulfina isaa dhorkuudhaan, akkasumas ajajawwan isaa darbuudhaan itti gale. Akkasumas, hooggaa bilisa taasisametti, inni fakkii bilisummaa Kiristoos, Ilmi Waaqayyoo, saba isaa warra dhugumaan bilisa taʼan, gabrummaadhaa bilisa ittiin baasu sanaa ture; akkasumas malee bilisa taasisaman, horii malee, gatii malee, ayyaana bilisaadhaan.

Seerotni boqonnaa kana keessatti galmeeffaman ajajawwan shanaffaa fi ja’affaatti kan ilaallatanidha; akkaataa bulchiinsa keenyaaf kan hin mijanne yoo ta’anillee, keessumaa dhimma garbichummaa irratti, akkasumas adabbiin isaanitti dabalamu nu irratti kan hin hojjenne yoo ta’ellee, seerota amalaa fi seera qajeelummaa uumamaa ibsuuf faayidaa guddaa qabu. Bal’inni adda addaa kan jiru asitti,

I. Ajaja shanaffaa irratti, kan hariiroo addaa ilaallatu.

1. Gooftoonni garbicha isaanii, garbicha dhiiraa (Lakk. 2-6), fi garbittii (Lakk. 7-11) irratti qaban dirqama.

2. Ijoollee abboomamoo hin taane kan warra isaanii rukutan (Lakk. 15), yookaan isaan abaaran (Lakk. 17) adabbiin isaanii.

II. Ajaja ja’affaa irratti, kan humna nama irratti raawwatamu hunda dhoorku. Asitti kan jiran:

1. Dhimma ajjeechaa (Lakk. 12-14).

2. Nama hatuu (Lakk. 16).

3. Rukuttaa fi miidhaa qaamaa (Lakk. 18, 19).

4. Garbicha adabuu (Lakk. 20, 21).

5. Dubartii ulfaa miidhuu (Lakk. 22, 23).

6. Seera deebii kennuu (Lakk. 24, 25).

7. Garbicha naafessuu (Lakk. 26, 27).

8. Sa’a nama waraanuu (Lakk. 28-32).

9. Boolla banuun miidhaa geessisuu (Lakk. 33, 34).

10. Horii wal lolaa (Lakk. 35, 36).

Lakkoofsi tokkoffaan mata duree waliigalaa seerota boqonnaa kanaa fi boqonnaawwan lamaan itti aanan keessatti argamanidha; isaan keessaa muraasni waaqeffannaa Waaqayyoo wajjin kan wal qabatan yoo ta’an, garuu irra caalaan isaanii dhimmoota namaa fi nama gidduu jiran ilaallatu. Mootummaan isaanii guutummaatti Teookraasii waan tureef, wanti biyyoota biroo keessatti ogummaa namaatiin murtaa’u, isaan gidduutti ajaja Waaqayyootiin kan geggeeffame ture; kanaafis, sirni mootummaa isaanii isaan gammachiisuuf addatti kan qophaa’e ture. Seerotni kun firdii jedhamu, sababiin isaas ogummaa fi qajeelummaa daangaa hin qabneen kan qophaa’an waan ta’eef, akkasumas abbootiin seeraa isaanii akka sabaatti firdii kennuu qabu turan. Dhimmoota shakkisiisoo hanga ammaatti mul’atan keessatti, Museen addatti Waaqayyoon isaanif gaafatee ture, akka Boq. 18:15 irratti mul’atutti; garuu amma Waaqayyo seerota waliigalaa dhimmoota addaa murteessuuf isaaf kenne, kanas dhimmoota biroo walfakkaatoo ta’an irratti hojiirra oolchuu qaba ture, kanneen sababa walfakkaataa jala bu’an, seera walfakkaataa jala bu’an. Inni seerota garbichootaa wajjin jalqaba, garaa laafinaa fi safartuu isaanitti agarsiisuu ajajee. Israa’eloonni dhiheenya kana ofii isaanii garbicha turan; amma immoo ofii isaanii gooftaa ta’uu qofa osoo hin taane, gooftaa garbichootaas waan ta’aniif, akka isaan ofii isaanii hojii-geggeessitoota Gibxii irraa miidhaa fi jabeenyaa argatanitti garbichoota isaanii hin miidhanneef, seerotni kun garbichootaaf ulfinaa fi gaarummaa akka argatan qophii godhan. Hubadhaa, namoonni nu irratti aangoo qaban nu miidhaniiru yoo ta’e, kun nu hin dhiifamu yoo nutis haala walfakkaatuun warra aangoo keenya jala jiran miidhuuf, garuu cubbuu keenya caalaatti hamaa godha, sababiin isaas haala akkasii keessatti, lubbuu keenya bakka lubbuu isaanii buusuun nuuf salphaa ta’a. Asitti kan jiru:

I. Seera garbichoota dhiiraa ilaalchisee, kan ofii isaaniitiin yookaan warra isaaniitiin hiyyummaa irraa kan ka’e, yookaan abbootii seeraatiin yakka isaaniitiif gurguraman; isaan keessaa warri boodaa (Yihudoota yoo ta’an) waggaa torba qofaaf garbichummaa keessa turuu qabu turan, yeroo kana keessatti gowwummaa yookaan yakka isaaniitiif gahaa adabamuu isaanii fudhatama ture. Xumura waggaa torbaa irratti garbichi bilisa ba’uu qaba (Lakk. 2, 3), yookaan garbichummaan isaa sana booda filannoo isaa ta’uu qaba (Lakk. 5, 6). Haadha manaa gooftaan isaa isaaf kenne fi ijoollee yoo qabaate, isaan dhiisee ofii isaa bilisa ba’uu danda’a, yookaan, yoo isaanif jaalala akkasii qabaatee bilisummaan isaan malee ba’uu mannaa, hidhaa keessa isaan wajjin turuu filate, gurra isaa balbala irratti uramee hanga du’a gooftaa isaa yookaan waggaa Yubileetti tajaajiluu qaba ture.

1. Seera kanaan Waaqayyo barsiise, (1.) Garbichoota Yihudootaa garaa bal’inaa fi jaalala bilisummaa guddaa, sababiin isaas isaan bilisummaa Waaqayyoo turan; namni bilisummaa argachuu danda’u osoo qabu dide, sababii biraa gaarii ta’eef yoo dideellee, mallattoo salphinaa irra kaa’amuu qaba. Kanaaf Kiristaanonni, gatii guddaan bitamanii gara bilisummaatti waamamaniiru, garbicha namaa yookaan fedhii namaa ta’uu hin qaban, 1 Qor. 7:23. Hafuurri bilisaa fi mootummaa Kiristaana tokko deeggaruuf baay’ee gargaara, Far. 51:12. Akkasumas barsiise, (2.) Gooftoonni Yihudootaa garbichoota isaanii hiyyeeyyii hin tuffanne, dhalootaan isaan wajjin tokko ta’uu isaanii qofa osoo hin taane, waggoota muraasa booda deebi’anii akkas ta’uu isaanii beekanii. Kanaaf gooftoonni Kiristaanaa garbichoota amantoota kabajaan ilaaluu qabu, Fil. 16.

2. Seerri kun nuuf faayidaa biraa qaba, (1.) Mirga Waaqayyo ijoollee warra amantootaa irratti qabu, akkasumas iddoo isaan mana amantaa Isaa keessatti qaban ibsuuf. Isaan cuuphaadhaan garbichoota Isaa keessatti galmeeffamu, sababiin isaas mana Isaa keessatti waan dhalataniif, kanaafis Isaaf dhalataniiru, His. 16:20. Daawit ofii isaa garbicha Waaqayyoo ta’uu isaa beeka, akka inni ilma garbittii Isaa turetti (Far. 116:16), kanaafis eegumsaaf mirga qaba, Far. 86:16. (2.