ሐጌ

ሓጋይ ኣይሁድ ካብ ምርኮ ባቢሎን ምስ ተመልሱ ድሕሪ ስደት ኣብ ዘመን ኣብ ኢየሩሳሌም ዝነበረ ነብዪ እዩ። ንሱ ኣብቲ ብስሙ እተሰየመ መጽሓፍ ከምኡ’ውን ኣብዕዝ 5:1ከምኡ’ውን ኣብዕዝ 6:14ተጠቒሱ ኣሎ። ሓጋይ ምስ ነብዪ ዘካርያስ ኮይኑ ብባቢሎናውያን ዝፈረሰ ቤተ መቕደስ ኢየሩሳሌም እንደገና ንኽህነጽ ንህዝቢ ብምብራታት ወሳኒ ተራ ተጻዊቱ። ኣብ ካልኣይ ዓመት ንጉስ ፋርስ ዳርዮስ ሓጋይ ንገዛኢ ይሁዳ ዘሩባቤልን ንሊቀ ካህናት ኢያሱን ንዕዮ ቤተ መቕደስ ንኽቕጽሉ ዘተባብዑ ተኸታታሊ መልእኽትታት ኣመሓላሊፉ (ሐጌ 1:1, 3, 12)። ንሳቶም ቤት ኣምላኽ ብምሕማሎም ኣብ ምህናጽ ገዛእ ርእሶም ብምድሃቦም ግጉይ ቅድሚያ ብምሃቦም ገሲጽዎም (ሐጌ 1:4, 9)። ትንቢታት ሓጋይ’ውን ተስፋ ዝሓዙ መልእኽትታት ዝሓዙ እዮም፣ ኣምላኽ ከም ዝባርኾምን ክብሪ ሓድሽ ቤተ መቕደስ ካብቲ ናይ ቀደም ከም ዝበልጽ ኣረጋጊጽሎም እዩ (ሐጌ 2:9)። ብምብራታት ሓጋይ ምኽንያት ህዝቢ ተኣዘዙ እሞ ዕዮ ቤተ መቕደስ ቀጸለ (ሐጌ 1:12-15)። ቤተ መቕደስ ብመጨረሻ ኣብ ሳድሰይቲ ዓመት ንጉስ ዳርዮስ ተዛዘመ (ዕዝ 6:14-15)።