ገደልያ

ገዳልያ ወዲ ኣሒቃም ኮይኑ፡ ብ586 ቅ.ል.ክ. ኢየሩሳሌም ምስ ወደቐት፡ ብባቢሎናውያን ንይሁዳ ሓላፊ ገይሩ ተሸመ (2ኛ ነገ 25:22;ኤር 40:5). መሰረቱ ኣብ ምጽጳ ገበረ፤ ንዝተረፉ ኣይሁድ ድማ ንግዝኣት ባቢሎን ክግዝኡን ብሰላም ኣብ ምድሪ ክነብሩን ኣተባብዐ (ኤር 40:9-10). ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ዝሃደሙ ብዙሓት ኣይሁድ ናብ ይሁዳ ተመልሱ እሞ ኣብ ትሕቲ መሪሕነት ገዳልያ ሰፈሩ (ኤር 40:11-12). ይኹን እምበር፡ ካብ ንጉሳዊ ስድራቤት ዝነበረ እስማኤል ኣብ ልዕሊ ገዳልያ ተንኮል ገበረ እሞ ንዕኡን ምስኡ ዝነበሩ ሰበስልጣን ባቢሎንን ኣይሁድን ከይተረፉ ቀተሎም (2ኛ ነገ 25:25;ኤር 41:1-3). እዚ ናይ ክሕደት ተግባር እዚ ንዝተረፉ ኣይሁድ ንበቀል ባቢሎን ብምፍራህ ናብ ግብጺ ክሃድሙ ገበሮም (2ኛ ነገ 25:26;Jer.41.16-18; 43.5-7). ምቕታል ገዳልያ ኣብ ምድሪ ዝነበረ ናይ ኣይሁድ ባዕላዊ ምምሕዳር መወዳእታን መጀመርታ ምርኮ ባቢሎንን ኣመላኸተ. ብባቢሎናውያን ካብ እሱር ዝተፈትሐን ንገዳልያ ዝተዋህበን ነብዪ ኤርምያስ (Jer.39.14; 40.5-6) ነዘን ዘሕዝና ፍጻሜታት ረኣየ፤ ምጥፋእ ገዳልያን ዕድል ህዝብን ድማ ኣውየ (ኤር 41:4-6).