አክቦር

ኣክቦር፣ ኣብዶን ተባሂሉ እተጠቕሰ፣ ብንጉስ ይሁዳ ኢዮስያስ ብዘመን ንግስናኡ (ቅድሚ ልደት ክርስቶስ 640–609) ዘገልገለ ሓላፊ ነበረ። ንሱ ወዲ ሚካኤልን ኣቦ ኤልናታንን ነበረ (2ኛ ነገ 22:12፤ኤር 36:12)። ብዓሰርተ ሾመንተይቲ ዓመት ንግስና ኢዮስያስ፣ መጽሓፍ ሕጊ ኣብ ቤተ መቕደስ ምስ ተረኽበ፣ ኣክቦር ንጉስ ብዛዕባ ቃል እቲ መጽሓፍ ንኣምላኽ ንምሕታት ካብ ዝለኣኾም ሓላፍቲ ሓደ ነበረ (2ኛ ነገ 22:12-14፤2ኛ ዜና 34:20)። ምስ ካልኦት ሓላፍቲ ኮይኑ ኣክቦር ናብ ነብዪት ሁልዳ ከደ፤ ንሳ ድማ ንሓቅነት እቲ መጽሓፍን ይሁዳ ብዘይምእዛዛ ዝመጽኣ ዘሎ መቕጻዕትን ዘረጋግጽ መልእኽቲ ኣምላኽ ኣመሓላለፈት (2ኛ ነገ 22:15-20፤2ኛ ዜና 34:22-28)። ወዲ ኣክቦር ኤልናታን ነቲ ትንቢታት ኤርምያስ ዝሓዘ ጥቅልል ንጉስ ኢዮኣቄም ከየንድዶ ካብ ዝለመኑ ሓላፍቲ ሓደ ተባሂሉ ተጠቒሱ ኣሎ (ኤር 36:12,25)። ኤልናታን ነብዪ ኦርዮን ካብ ግብጺ ኣምጺኡ ፍርዲ ኢዮኣቄም ንኽቕበል ብምግባር ድማ ተሳቲፉ ነበረ (ኤር 26:22)። ኣክቦር መጽሓፍ ሕጊ ንኽርከብ ብምግባሩን ምስ ነብዪት ሁልዳ ብምምኻሩን ዝተጻወቶ ተራ ብንጉስ ኢዮስያስ ዝተጀመሩ ሃይማኖታዊ ለውጥታት የጕልሕ፤ እዞም ለውጥታት እዚኦም ድማ ኣብ ይሁዳ ንቡር ኣምልኾን ንትእዛዛት ኣምላኽ ምእዛዝን ንምምላስ ዝዓለሙ ነበሩ።