መዝሙር ዳዊት 80

80:1-7 ኣብ መንበር ምሕረት ዝቕመጥ፣ ንህዝቡ ጽቡቕ ጓሳ እዩ። ግናኸ ምጽንናዕ ፍቕሩ ወይ ከኣ ምዕቃብ ኢዱ ክንጽበ ኣይንኽእልን ኢና፣ ብምልዋጢ ጸጋኡ እንተዘይተለውጥና። ንሱ ብሓቂ ብጸሎት ህዝቡ እንተተቖጢዑ፣ ምኽንያቱ፣ እኳ ደኣ እንተጸለዩ፣ ዕላማኦም ቅኑዕ ኣይኮነን፣ ወይ ከኣ ኣብኦም ዝውሕጥዎ ዘለው ስውር ሓጢኣት ኣሎ፣ ወይ ከኣ ትዕግስቶምን ጽንዓቶምን ኣብ ጸሎት ክምርምር እዩ። ኣምላኽ ብህዝቡ ምስ ዘይሕጎስ፣ ኣብ ንብዓት ከም ዘለዉ፣ ጸላእቶም ከኣ ብዓወት ከም ዝሕጎሱ ክንጽበ ኣለና። ድሕነት ካብ ሞገስ ኣምላኽ እንተዘይኮይኑ የለን፤ ናብ ኣምላኽ ምምላስ ብጸጋኡ እንተዘይኮይኑ የለን።

መዝሙር 80 እዚ መዝሙር እዚ ምስቲ ቅድሚኡ ዝነበረ መዝሙር ብብዙሕ ይመሳሰል። ገሊኦም ከምቲ እቲ ቅድሚኡ ዝነበረ መዝሙር ብዛዕባ እተን ክልተ ነገዳት ዝነበረ፡ እዚ መዝሙር እዚ ድማ ብምኽንያት ምድምሳስን ምግዓዝን እተን ዓሰርተ ነገዳት ከም እተጻሕፈ ይሓስቡ። እንተኾነ ግና፡ ህዝቢ እስራኤል ብዙሕ ሽግራት ኣሕሊፎም እዮም፤ ገሊኦም ኣብ ቅዱስ ታሪኽ ዘይተመዝገቡ እውን ክህልዉ ይኽእሉ እዮም። ገሊኡ ድማ ነዚ መዝሙር እዚ ንምጽሓፍ ምኽንያት ክኸውን ይኽእል እዩ። እዚ መዝሙር እዚ ኣብ ግዜ ጸበባ ያእቆብ ክዝመር ዝግባእ እዩ። ነዚ መዝሙር እዚ ክንዝምር ከለና፡ ንቤተ ክርስቲያን ሓቀኛ ፍቕሪ እንተ ኣርኢና፡ ንጥቕማ ድማ ብልቢ እንተ ተጨኒቕና፡ ካብ ዝኸፍአ ጸበባኣ ንምድሓን ኣብ ሓይሊ ኣምላኽ ድማ ጽኑዕ እምነት እንተ ኣሕደርና፡ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ብልብና መዝሙር ንገብር ኢና። መዝሙር ደራሲ ኣብዚ፡

I. ኣምላኽ ምሳታቶም ከም ዘሎን ጸጋኡ ከም ዝህቦምን ይልምን (ቁ. 1-3)።

II. ኣብ ትሕቲኡ ዝነበሩ ተግሳጻት ይነቅፍ (ቁ. 4-7)።

III. ነቲ ሕጂ ዘሎ ምድምሳስ ቤተ ክርስቲያን፡ ብምምስሳል ወይንን ኣታኽልቲ ወይንን የብርህ፡ እዚ ድማ ቅድሚ ሕጂ ዝዓምበበ ነይሩ፡ ሕጂ ግና ወዲቑ እዩ (ቁ. 8-16)።

IV. ንኣታቶም ምሕረት ንምድላው፡ ንኣታቶም ድማ ንምሕረት ንምድላው ናብ ኣምላኽ ብጸሎት ይዛዝም (ቁ. 17-19)። እዚ ኸምቲ ብዙሓት ቅድሚኡን ድሕሪኡን ዝመጹ መዛሙር፡ ምስ ህዝባዊ ረብሓታት ህዝቢ እስራኤል ዝተኣሳሰር እዩ፡ እዚ ድማ ካብ ዝኾነ ይኹን ዓለማዊ ረብሓና ንላዕሊ ናብ ልብና ክቐርብ ይግባእ። ንሓለቓ መዘምራን፡ ብሽብሸና፡ ምስክርነት። መዝሙር ኣሳፍ።

ቁጽሪ 1-7 መዝሙር ደራሲ ኣብዚ፡ ብስም ቤተ ክርስቲያን፡ ነቲ ሕጂ ዘሎ ጸበባ ህዝቢ እስራኤል ብምጥቃስ፡ ብጸሎት ናብ ኣምላኽ ይቐርብ።

I. ንኣታቶም ጸጋ ኣምላኽ ይልምን (ቁ. 1, 2)፤ እዚ ንመቕደስ ኣብ ግዜ ምድምሳሱ ኩሉ እዩ፡ ቅድም እውን ክድለ ዝግባእ እዩ። እሞ እምበኣር፡

1. ኣብ ጸሎቱ ንኣምላኽ ከም ጓሳ እስራኤል ገይሩ ከመይ ገይሩ ከም ዝርእዮ፡ ንሱ ድማ ንእስራኤል ኣባጊዕ መጓሰኡ ኢሉ ጸዊዕዎም ነይሩ (መዝ. 79:13)፡ ከምቲ ኣባጊዕ ኣብ ትሕቲ ሓልዮትን ምምራሕን ጓሳ ዝኾና፡ እስራኤል ድማ ኣብ ትሕቲ ምምራሕን ሓልዮትን ኣምላኽ ነበሩ። ክርስቶስ እቲ ዓብይን ጽቡቕን ጓሳ እዩ፡ ንዕኡ ድማ እተዋህብዎ ኣባጊዑ ብእምነት ክንውክል ንኽእል ኢና። ንዮሴፍ ከም መጓሰ ናብ ጽቡቕ መጓሰን ካብ ሓደጋ ዝወጸ መገዲን ይመርሖ፤ ዮሴፍ ከምቲ ኣባጊዕ ንጓሳኦም ብትሕትና ዘይስዕብዎ እንተኾይኑ፡ ጥፍኣቱ ናቱ እዩ። ኣብ መንጎ ኪሩቤል ይቕመጥ፡ ኣብኡ ድማ ልማኖታት ንምቕባልን መምርሒ ንምሃብን ድሉው እዩ። መኽደን ምሕረት ኣብ መንጎ ኪሩቤል ነበረ፤ ኣብ ጸሎት ድማ ናብ ኣምላኽ ከም ኣብ ዝፋን ጸጋ ኮይኑ ዝቕመጥ ገይርካ ምጥማት ኣዝዩ የጸናንዕ እዩ፡ እዚ ድማ ብሰንኪ እቲ ዓብዪ ምትዕርራቕ እዩ፡ ከመይሲ መኽደን ምሕረት መኽደን ምትዕርራቕ ነበረ።

2. ካብ ኣምላኽ እንታይ ከም ዝጽበን ከም ዝምነን፡ ንሱ ንጩኸት ጸበባኦምን ጸሎቶምን ጆሮኡ ከም ዝህብ፡ ብኽብሩን ብጸጋኡን ብሕያውነቱን ንህዝቡ ከም ዝበርህ፡ ንርእሱ ከም ዝገልጽን ከም ዝስሕቐሎምን፡ ሓይሉ ከም ዘለዓዕል፡ ከም ዝለዓዕሎን ከም ዝጥቀመሉን። ዝድቅስ ዝመስል ነይሩ፡ “ጐይታይ፡ ኣንቅሖ።” ጉዳዩ ዓብዪ ተቓውሞ ኣጋጢምዎ፡ ጸላእቲ ድማ ንምድምሳሱ ኣፈራሪሖምዎ ነበሩ፡ “ጐይታይ፡ ሓይልኻ ብዝያዳ ኣውጽእ፡ ንዓና ድማ ንምድሓን ንዓ፤ ንህዝብኻ ሓያልን ህሉውን ሓገዝ ኩኖም፤ ጐይታይ፡ እዚ ኣብ ቅድሚ ኤፍሬም፡ ብንያምን፡ ምናሴን ግበሮ” ማለት፡ “ኣብ ቅድሚ ኩሎም ነገዳት እስራኤል፤ ንሳቶም ድማ ብእኡ ይርኣይዎ።” ምናልባት እዘን ሰለስተ ነገዳት እተሰምያሉ ምኽንያት፡ ኣብ ምድረ በዳ ኣብ ዝገብርዎ ዝነበሩ ጉዕዞ ድሕሪ ድንኳን ዝስዕብ ዝነበረ ሰራዊት እስራኤል ዝመስረታ ነገዳት ስለ ዝነበራ እዩ፤ ስለዚ ድማ ኣብ ቅድሚኦም ታቦት ሓይሊ ኣምላኽ ንጸላእቶም ንምብታን ተንስአ።

II. ንቑጥዓ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊኦም ይነቅፍ። ኣምላኽ ተቖጢዑ ነይሩ፡ ንሱ ድማ ካብ ዝኾነ ይኹን ንላዕሊ ይፈርሖ ነይሩ፡ ቁ. 4።

1. ዓብዪ ቑጥዓ ነበረ። ኣምላኽ ንጸሎት ህዝቡ ከም ዝቖጥዕ ገይሩ ይሓስብ ነይሩ፡ ብጸሎቶም ቑጥዓኡ ካብኦም ከርሕቑ ተስፋ እናገበሩ እኳ እንተነበሩ፡ ኣምላኽ ግና ብጸሎቶም ከም ዝቖጥዕ፡ እኳ ደኣ እቶም ዝጸልዩ ዝነበሩ ህዝቡ እኳ እንተነበሩ። ኣምላኽ ብሓጢኣት ህዝቡን ብጸሎት ጸላእቱን ምቑጣዑ ዘገርም ኣይኮነን፤ እንተኾነ ግና፡ ብጸሎት ህዝቡ ምቑጣዑ ብሓቂ ዘገርም እዩ። ንሱ ንምምላስ ጥራይ ኣይዘንገየን (እዚ ድማ ብፍቕሪ ብዙሕ ግዜ ይገብሮ እዩ)፡ የግዳስ ብኣታቶም ተቖጢዑ ነይሩ። ብሓቂ ብጸሎት ህዝቡ እንተ ተቖጢዑ፡ ብጌጋ ስለ ዝሓቱ ምዃኑ ክንተኣማመን ንኽእል ኢና፡ ያእ. 4:3። ይጽልዩ እዮም፡ ግናኸ ብጸሎት ኣይቃለሱን፤ ዕላማኦም ቅኑዕ ኣይኮነን፡ ወይ ድማ ኣብ ውሽጦም ዝተሓብአ ሓጢኣት ኣሎ፤ ንጹህ ኣእዳው ኣየልዕሉን፡ ወይ ድማ ብቑጥዓን ብጥርጣረን የልዕልዎም። ግናኸ ምናልባት ኣብ ኣተሓሳስባኦም ጥራይ እዩ፤ ብሓቂ ከይቖጥዐ ብጸሎቶም ዝቖጥዕ ይመስል፤ ከመይሲ በዚ መገዲ እዚ ትዕግስቶምን ኣብ ጸሎት ምጽናዖምን ክፍትኖ እዩ፡ ከምቲ ክርስቶስ ንሰበይቲ ከነኣን፡ “እንጌራ ደቁ ወሲድካ ንኸልቢ ምድርባዩ ቅኑዕ ኣይኮነን” ምስ በላ ዝፈተና።

2. ንነዊሕ ግዜ ዝቐጸለ ቑጥዓ ነበረ፡ “ክሳዕ መዓስ ኢኻ እትቑጥዕ? ክንጽሊ ቀጺልና ኢና፡ ግናኸ ሕጂ እውን ኣብ ትሕቲ ቑጥዓኻ ኢና።” ሕጂ እቶም ንነዊሕ ግዜ ኣብ ትሕቲኦም ዝነበሩ ምልክታት ቑጥዓ ኣምላኽ ሓዘኖምን ውርደቶምን ነበሩ።

(1.) ሓዘኖም (ቁ. 5)፡ ብእንጌራ ንብዓት ትምግቦም፤ መዓልታዊ ምግቦም ብንብዓት ይበልዑ፤ እዚ እቲ ንምግቦም ዝጥሕልሉ ዝነበሩ ሓምቢሾ እዩ፡ መዝ. 42:3። ንብዓት ንምስታይ ተዋሂብዎም ነይሩ፡ እዚ ድማ ሓደ ግዜ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብብዝሒ እዩ። ማስታወሻ፡ ብዙሓት ግዜኦም ብሓዘን ዘሕልፉ፡ ግናኸ ንዘለኣለም ብሓጎስ ዝነብሩ ኣለዉ።

(2.) ውርደቶም ነበረ፡ ቁ. 6። ኣምላኽ ብምቑጣዑ ንጎረባብቶም ንምፍልላይ ምኽንያት ገበሮም፤ ነፍሲ ወከፎም ንኣታቶም ብዝያዳ ንምቅላዕ ይቃለሱ ነበሩ፡ ንኣታቶም ድማ ርኹስን ቀሊልን ምግቢ ስለ ዝገበሮም፡ ኩሉ እቲ ምትፍናን ንኣታቶም መን ከም ዝዘርፎምን ከም ዝዘርፎምን ነበረ። ጸላእቶም ኣብ ዝነበሩዎ ፍርሂ፡ ኣብ ዝወደቑዎ ጸበባ፡ ከምኡ እውን ኣብ ዝረኸብዎ ዘይምዕዋት እናረኣዩ ኣብ መንጎኦም ይስሕቁ ነበሩ። ኣምላኽ ብህዝቡ ምስ ተቖጥዐ፡ ንኣታቶም ብንብዓት፡ ንጸላእቶም ድማ ብዓወት ክንርእዮም ክንጽበ ኣለና።

III. ንኣምላኽ ንምቕባልን ንምድሓኖምን ብትግሃት ንጸጋ ምምላስ ይጽሊ፡ ኣምላኽ፡ ምለሰና! ቁ. 3። ጐይታ ሰራዊት፡ ምለሰና! (ቁ. 7) ድሕሪኡ ድማ ገጽካ ኣብርሃልና እሞ ክንድሕን ኢና። እዚ መዝሙር እዚ እቲ ቀንዲ መልእኽቲ እዩ፡ ከመይሲ እንደገና ኣብ ቁ. 19 ንረኽቦ ኢና። ካብ ኣምላኽን ካብ ግቡኦምን ከም ዝጠፍኡ፡ ናብ ሓጢኣተኛ መገዲ ድማ ከም ዝዘንበሉ፡ እዚ ድማ ኣምላኽ ገጹ ካብኦም ንኽሓብእን ናብ ኢድ ጸላእቶም ንኽህቦምን ከም ዘቖጥዖ ይፈልጡ እዮም፤ ስለዚ ድማ ዕዮኦም ብቕኑዕ መገዲ ክጅምሩ ይምነዩ፡ “ጐይታይ፡ ብመንገዲ ንስሓን ምምሕያሽን ናባኻ ምለሰና፡ ድሕሪኡ ድማ ብርግጽ ብመንገዲ ምሕረትን ምድሓንን ናባና ክትምለስ ኢኻ።” እሞ እምበኣር፡

1. ምድሓን ካብ ጸጋ ኣምላኽ ጥራይ እዩ፡ “ገጽካ ኣብርሃልና፡ ፍቕርኻን ብርሃን ገጽካን ይሃበና፡ ድሕሪኡ ድማ ክንድሕን ኢና።”

2. ናብኡ እንተ ዘይተመለስና፡ ጸጋ ኣምላኽ ኣይንረክብን ኢና። ካብ ዓለምን ስጋን ናብ ኣምላኽ ክንምለስ ኣለና፡ ድሕሪኡ ድማ ገጹ ኣብ ልዕሌና ከብርህ እዩ።

3. ናብ ኣምላኽ ምምላስ ብጸጋኡ ጥራይ እዩ፤ ንናብኡ ምምላስ ተግባራትና ክንሰርዕ ኣለና (ሆሴ. 5:4)፡ ድሕሪኡ ድማ ንጸጋኡ ብትግሃት ክንጽሊ ኣለና፡ ምለሰኒ እሞ ክምለስ እየ፡ ነቲ ጸጋዊ ተስፋ (ምሳ. 1:23) ብምጥቃስ፡ ብተግሳጸይ ተመለሱ፤ እንሆ፡ መንፈሰይ ኣብ ልዕሌኹም ከፍስስ እየ።