መዝሙር ዳዊት 72

መዝሙር 72:1 እዚ መዝሙር እዚ ናይ ሰሎሞን ብኽፋል እዩ፣ ግናኸ ናይ ክርስቶስ ብዝያዳ ምሉእን ንጹርን እዩ። ሰሎሞን ንጉስን ወዲ ንጉስን ነይሩ፣ እሙን ኣቦኡ ድማ ጥበብ ኣምላኽ ኣብኡ ኽትህሉ ምኒዩ፣ ግዝኣቱ ድማ መዘክር መንግስቲ መሲሕ ምእንቲ ኪኸውን። እዚ ጸሎት ኣቦ ንውሉዱ እዩ፣ ናይ ሞት በረኸት ድማ እዩ። እቲ ንውሉዳትና ኻብ ኣምላኽ ክንልምኖ እንኽእል ዝበለጸ ነገር እዚ እዩ፦ ኣምላኽ ጥበብን ጸጋን ምእንቲ ኺህቦም፣ ግቡኦም ድማ ምእንቲ ኺፈልጡን ኪገብሩን።

መዝሙር 72 እቲ ቅድሚኡ ዝነበረ መዝሙር ዳዊት ብዕድመኡ ምስ ኣረገ ዝጸሓፎ እዩ ነይሩ፣ እዚ እውን ከምኡ ዝኸውን ይመስል። ምኽንያቱ ሰሎሞን ሽዑ ንዘውዲ ብቑዕ ነይሩ። እቲ ናይ ቅድሚኡ መዝሙር ንርእሱ ዝጸለዮ ጸሎት እዩ ነይሩ፣ እዚ ድማ ንወዱን ወራሲኡን ዝጸለዮ እዩ። በዞም ክልተ መዝሙራት እዚኦም ድማ ጸሎት ዳዊት ወዲ እሰይ ይዛዘም፣ ከምቲ ኣብ መወዳእታ እዚ መዝሙር እዚ እንረኽቦ። ኣብ ምድሪ ክንነብር ከለና ናይ ኣምላኽ ህልውና ምስናና እንተሃልዩና፣ ድሕሪና ዝመጹ ድማ ኣብ ሰማይ ንሕና ንእግዚአብሔር ከነመስግን ከለና ንሳቶም ኣብ ምድሪ ንእግዚአብሔር ከምዘመስግኑ ጽቡቕ ተስፋ እንተሃልዩና፣ እኹል እዩ። እዚ መዝሙር እዚ "መዝሙር ንሰሎሞን" ተባሂሉ ተሰይሙ ኣሎ። ዳዊት እዩ ዝነገሮ ወይ ድማ ቅድሚ ምሟቱ ብመለኮታዊ መምርሒ ንወራሲኡ ምስ ሰየመ፣ ንሰሎሞን ንጉስ ገይሩ ንምእዋጅ ትእዛዝ ምስ ሃበ፣ ብቕዱስ መንፈስ ተነጊርዎ ክኸውን ይኽእል እዩ (1 ነገስት 1:30, ወዘተ.)። እንተኾነ ግን፣ ስም ሰሎሞን ኣብዚ ተጠቒሱ እኳ እንተኾነ፣ መንግስቲ ክርስቶስ ኣብዚ ብምስሊ ሰሎሞን ተመሲሉ ተነጊሩሉ ኣሎ። ዳዊት እቲ መለኮታዊ ትንቢት እንታይ ምዃኑ ይፈልጥ ነይሩ፣ "ካብ ፍረ ከብዱ ኸኣ፡ ብስጋ ንክርስቶስ ከም ዜተንስኦን ኣብ ዝፋኑ ኸም ዜቕምጦን፡ ኣምላኽ መሐለሉ" (ግብሪ ሃዋርያት 2:30)። ኣብዚ ንእኡ ይመስክር፣ ብናይ መንግስቱ ክብሪ ተስፋ ድማ ኣብቲ ናይ ሞቱ ግዜያት ይጸናናዕ ነይሩ፣ ቤቱ ምስ እግዚአብሔር ከምቲ ዝደልዮ ዓብይን ጽቡቕን ከምዘይኸውን ምስ ረኣየ። ዳዊት ብመንፈስ፣

I. ንወራሲኡ ብሓጺር ጸሎት ይጅምር (ቁ. 1)።

II. ብኡብኡ ናብ ነዊሕ ትንቢት ናይ ክብሪ ግዝኣቱ ይሓልፍ (ቁ. 2–17)።

III. ብምስጋና ንኣምላኽ እስራኤል ይዛዝም (ቁ. 18–20)።

እዚ መዝሙር እዚ ክንዝምር ከለና፣ ንክርስቶስ ከም ንጉስ እናኣመስገንናዮ፣ ከም ተገዛእቱ ድማ ብሓጎስና እናተሓጎስና፣ ንእኡ ክንርኢ ኣሎና። መዝሙር ንሰሎሞን።

ቁጽሪ 1 እዚ ቁጽሪ እዚ ንንጉስ፣ ማለት ንወዲ ንጉስ ዝቐረበ ጸሎት እዩ።

I. ንሰሎሞን ክንጥቀመሉ ንኽእል ኢና፦ ኣቱም ኣምላኽ! ፍርድኻን ጽድቅኻን ሃቦ፤ ሰብኣይ፣ ንጉስ ግበሮ፤ ጽቡቕ ሰብኣይ፣ ጽቡቕ ንጉስ ግበሮ።

1. ንወዱ ናይ ኣቦ ጸሎት እዩ፣ ከምቲ ኣቦታት ንደቆም ዝሓደግዎ ዝሞት በረኸት። ንደቅና ካብ እግዚአብሔር ክንሓትት እንኽእሎ ዝበለጸ ነገር፣ እግዚአብሔር ንዕኦም ንግቡኦም ንምፍላጥን ንምግባርን ጥበብን ጸጋን ክህቦም እዩ፤ እዚ ኻብ ወርቂ ይበልጽ። ሰሎሞን ከምቲ ኣቦኡ ዝጸለየሉ ንርእሱ ክጽሊ ተማሂሩ፣ እግዚአብሔር ሃብትን ክብርን ክህቦ ዘይኮነስ፣ ጥበበኛን ኣስተውዓልን ልቢ ክህቦ። ንዳዊት ወዱ ወራሲኡ ምዃኑ ምጽንናዕ ነይሩዎ፣ ብፍላይ ድማ ብቑዕን ጻድቕን ክኸውን ከም ዝኽእል ምዃኑ። ዳዊት ጽቡቕ ትምህርቲ ሂብዎ ነይሩ (ምሳሌ 4:3)፣ ጽቡቕ ፍርድን ጽድቅን መሃሮ፣ እንተኾነ ግን እግዚአብሔር ፍርድታቱ እንተዘይሃቦ እዚ ኣይሰርሕን። ወለዲ ንደቆም ጸጋ ክህቡ ኣይኽእሉን፣ ግናኸ ብጸሎት ናብ ኣምላኽ ጸጋ ከምጽእዎም ይኽእሉ እዮም፣ ጸሎቶም ስለ ዝምለሰሎም ወይ ድማ ብምጽንናዕ ናብ ልቦም ስለ ዝምለስ ብኸንቱ ኣይሓቱን።

2. ንወራሲኡ ናይ ንጉስ ጸሎት እዩ። ዳዊት ኣብ ግዝኣቱ ፍርድን ጽድቅን ፈጺሙ ነይሩ፣ ሕጂ ድማ ወዱ እውን ከምኡ ክገብር ይጽሊ ኣሎ። ከምዚ ዝኣመሰለ ሓልዮት ንወለዶ ክህልወና ይግባእ፣ ድሕሪና ዝመጹ ኣብ ግዜኦም ካብ ንሕና ዝገበርናዮ ንእግዚአብሔር ዝበለጸን ዝዓበየን ኣገልግሎት ክገብሩ እናተመነናን እናጸዓርናን። ድሕሪኦም ንዓለምን ንቤተክርስትያንን እንታይ ከም ዝኸውን ዘይሓልዩ ንእግዚአብሔር ወይ ንሰብ ፍቕሪ ዘይብሎም፣ ብጣዕሚ ጸቢብን ኣምበሳልን መንፈስ ዘለዎም እዮም።

3. ንንጉሶም ናይ ተገዛእቲ ጸሎት እዩ። ዳዊት እዚ መዝሙር እዚ ንህዝቢ ዝጥቀሙሉ፣ ንሳቶም ድማ እናዘመሩ ንሰሎሞን ክጽልዩሉ ዝጸሓፎ ይመስል። ህዱእን ሰላማዊን ህይወት ክነብሩ ዝደልዩ ንነገስታትን ንኹሎም ኣብ ስልጣን ዘለዉን ክጽልዩ ኣለዎም፣ እግዚአብሔር ፍርድታቱን ጽድቁን ክህቦም።

II. ንክርስቶስ ክንጥቀመሉ ንኽእል ኢና፤ ንኣና ዝምሕጸነና ንእኡ ክንምሕጸነሉ የድልዮ ማለት ኣይኮነን፤ ግናኸ፣

1. ንመሲሕ ንምልኣኽ ናይ ብሉይ ኪዳን ቤተክርስትያን ጸሎት እዩ፣ ከም ንጉስ ቤተክርስትያን፣ ኣብ ቅዱስ ከረን ጽዮን ንጉስ፣ ንሱ ድማ ንጉስ ነገስታት "ንስኻ ወደይ ኢኻ" (መዝሙር 2:6, 7) ዝበሎ። "ፍርዲ ኩሉ ዝተዋህበሉ ምምጽኡ ኣፋጥን"፤ ንሕና ድማ ከምኡ ንኻልኣይ ምጽኣት ክርስቶስ ከነፋጥን ኣሎና፣ ሽዑ ንዓለም ብጽድቂ ክፈርድ እዩ።

2. ኩሎም ናይ ሓቂ ምእመናን ብስልጣን ጐይታና ኢየሱስ ካብ ኣቦ ዝተቐበሎ ዘርእይዎ ዕግበት እዩ፦ "ኩሉ ስልጣን ኣብ ሰማይን ኣብ ምድርን ይሃልዎ፣ ንሱ ድማ ጐይታ ጽድቅና ይኹን፤ ንኹሎም ናቱ ዝኾኑ ዓብዪ ኣማኒ ናይ መለኮታዊ ጸጋ ይኹን፤ ንዕኡ ሃብዎ፣ ንሱ ድማ ንኣና ክህበና።"

መዝሙር 72:2-17 እዚ ብዛዕባ መንግስቲ ክርስቶስ ትንቢት እዩ፤ ብዙሓት ክፍሊታት ናይዚ መዝሙር እዚ ናብ ግዝኣት ሰሎሞን ክውዕሉ ኣይክእሉን እዮም። መጀመርታ ኣብ ኣመሓድሮ መንግስቱ ጽድቅን ሰላምን ነይሮም፤ ግናኸ ቅድሚ መወዳእታ ግዝኣቱ ሽግርን ዓመጽን ነይሮም። እዛ እተዘርበላ መንግስቲ ከም ጸሓይ ንዘለኣለም እያ እትነብር፣ ናይ ሰሎሞን ግና ብቕልጡፍ ተወዲኣ። እቶም ኣይሁዳውያን መተርጐምቲ እኳ ብዛዕባ መንግስቲ መሲሕ ከም ዝኾነት ተረዲኦምዋ እዮም። ኣብዚ ብዙሓት ዓበይትን ክቡራትን ተስፋታት ተዋሂቦም ኣለዉ እሞ ኣስተብህሉ፤ እዚኦም ሙሉእ ምፍጻሞም ኣብ መንግስቲ ክርስቶስ ጥራይ እዩ ዝኸውን። መንግስቱ ክሳብ ዝቕውም ድማ፣ ኣብ ስድራቤታት፣ ኣብ ኣብያተ ክርስትያን፣ ከምኡ’ውን ኣብ ኣህጉራት ዘይምርድዳእን ባእስን የብቅዑ። ሕጊ ክርስቶስ፣ ኣብ ልቢ ምስ ተጻሕፈ፣ ንሰብ ቕኑዓትን ቅንዑታትን ክኾኑ፣ ንኹሎም ከኣ እቲ ዝግብኦም ክህቡ የላብዎም፤ ብተመሳሳሊ ድማ ንሰባት ብፍቕሪ ክነብሩ የላብዎም፣ በዚ ድማ ብዙሕ ሰላም ይፈሪ። ቅድስናን ፍቕርን ኣብ መንግስቲ ክርስቶስ ንዘለኣለም እዮም ዝጸንሑ። ብኹሉ ለውጢ ዓለምን ብኹሉ ለውጢ ህይወትን፣ መንግስቲ ክርስቶስ ንርእሳ ክትድግፍ እያ። ንሱ ድማ ብጸጋታትን ምጽንናዕ መንፈሱን ከም ዝናም ኣብ ልዕሊ እቲ ዝሓኸለ ሳዕሪ ክወርድ እዩ፤ ኣብ ልዕሊ እቲ እተቖርጸ ዘይኮነስ፣ ኣብ ልዕሊ እቲ ክትብቁል ተስፋ ዘለዋ እትዓቢ ዘላ። ወንጌሉ ናብ ኩሉ ኣህጉራት ተሰብኩ ወይ ክሰብክ እዩ። ንሱ ኣገልግሎት ናይ ዝኾነ ሰብ እንተዘይድልዮ እኳ፣ ብሉጽ ነገር ግን ክእገልግሎ ይግባእ። እቶም ሃብቲ ናይዛ ዓለም እዚኣ ዘለዎም፣ በዚ ንክርስቶስ ከገልግሉን ጽቡቕ ክገብሩን ኣለዎም። ጸሎት ብእኡ ወይ ምእንቲ ስሙ ክግበር እዩ፤ ዝኾነ ይኹን ካብ ኣቦ እንሓትቶ፣ ብስሙ ክኸውን ይግባእ። ምስጋና ይቐርበሉ፡ ኣዝዩ ልዑል ግዴታ ኣለና። ክርስቶስ ጥራይ ብኹሉ ወለዶ ክፍራህ እዩ። ክሳብ መወዳእታ ዘመን፣ ከምኡ’ውን ንዘለኣለም፣ ስሙ ክውደስ እዩ። ኩሎም ህዝቢ ንእኡ ቡሩኽ ክብልዎ እዮም።

ቁጽሪ 2-17

እዚ ትንቢት እዚ ብጥላዊ ግዝኣት ሰሎሞን፡ ብዛዕባ ብልጽግናን ዘለኣለማውነትን መንግስቲ ክርስቶስ ዚገልጽ እዩ። እዚ ኸኣ፡

1. ከም ምሕጽንታ ንጸሎት ንምድልዳል ዚመጽእ እዩ፡ “ጐይታይ፡ ፍርድኻን ጽድቅኻን ሃቦ፡ ሽዑ ንህዝብኻ ብጽድቂ ኺፈርድ እዩ፡ በዚ ኸኣ ዕላማ ምልዓሉ ኺፍጽም እዩ” (ቁ. 2)። “ጸጋኻ ሃቦ፡ ሽዑ እቲ ኣብ ትሕቲ ሓላፍነቱ ዘሎ ህዝብኻ ኻብኡ ኺጥቀም እዩ።” ኣምላኽ ንእስራኤል ስለ ዝፈተዎ፡ ፍርድን ጽድቅን ኪገብር ንጉስ ገበሮ (2 ዜና 9:8)። ንቤተ ክርስትያኑ ብሓፈሻ ዚጠቅም ኪኸውን ከም ዚኽእል እንሓስበሉ ጸጋ፡ ብእምነት ንኣምላኽ ክንልምኖ ንኽእል ኢና።

2. ከም መልሲ ሰላም ንጸሎት። ብጸሎት እምነት ንተስፋታት ምሕረት ኣምላኽ ከም እንምልስ፡ ከምኡ ኸኣ ብተስፋታት ምሕረት ኣምላኽ ንጸሎት እምነትና ይምልሰልና። እዚ ትንቢት እዚ ናብ መንግስቲ መሲሕ ኪምልከት ከም ዘለዎ ንጹር እዩ፡ ከመይ ኣብኡ ናብ ግዝኣት ሰሎሞን ኪውሰድ ዘይከኣል ብዙሕ ሓረጋት ኣሎ። ብሓቂ ኣብ ፈለማ ግዝኣቱ ብዙሕ ጽድቅን ሰላምን ነይሩ እዩ፡ ግናኸ ቅድሚ መወዳእታ ግዝኣቱ፡ ሽግርን ዓመጽን ነይሩ እዩ። እታ ኣብዚ ተዘርዚራ ዘላ መንግስቲ ኸም ጸሓይ ንነዊሕ እዋን እትጸንዕ እያ፡ ግናኸ ናይ ሰሎሞን ቀልጢፋ ጠፊኣ እያ። ስለዚ እኳ ደኣ እቶም ኣይሁዳውያን ተንተንቲ፡ ብዛዕባ መንግስቲ መሲሕ ከም ዚገልጽ ይርድእዎ። እቶም ኣብዚ ተገይሮም ዘለዉ ብዙሓት ዓበይትን ክቡራትን ተስፋታት፡ ምሉእ ፍጻሜኦም ኣብ መንግስቲ ክርስቶስ ጥራይ ኪረኽቡ እዮም፡ ገለ ኻብኦም ግና ብኸፊል ኣብ ግዝኣት ሰሎሞን ተፈጺሞም እዮም።

I. እቲ ግዝኣት ጻድቕ ኪኸውን እዩ (ቁ. 2)፡ ንህዝብኻ ብጽድቂ ኺፈርድ እዩ። ምስ ኢሳ. 11:4 ኣነጻጽር። ኲሉ ሕግታት መንግስቲ ክርስቶስ ምስ ዘለኣለማዊ ስርዓታት ቅንዕና ዚሰማማዕ እዩ። እቲ ንጽንዓት እቲ ዝተሰብረ ሕጊ ንምፍኳስ ዚቐውም ቤት ፍርዲ፡ ብሓቂ ቤት ፍርዲ ቅንዕና እዩ። ኣብ ልዕሊ ፍርዲ ናይ መወዳእታ ፍርዱ ኸኣ ተቓውሞ ኺህሉ ኣይከኣልን። ሰላም መንግስቱ ብጽድቂ ኺድገፍ እዩ (ቁ. 3)፡ ከመይ ሽዑ ጥራይ እዩ እቲ ሰላም ከም ወሓዚ ዚኸውን፡ እቲ ጽድቂ ኸኣ ከም ማዕበል ባሕሪ ዚኸውን። ዓለም ብጽድቂ ኽትፍረድ እያ (ግብ. 17:31)።

II. እቲ ግዝኣት ሰላማዊ ኪኸውን እዩ፡ ኣኽራንን ኲርናዓትን ሰላም ኬምጽኡ እዮም (ቁ. 3)። ማለት (ከምቲ ዶክተር ሃሞንድ ዚብሎ)፡ ኣብ መንግስቲ ሰሎሞን፡ ልዕለዎት ይኹኑ ታሕተዎት ቤት ፍርድታት። ብዙሕ ሰላም ኪኸውን እዩ (ቁ. 7)። ስም ሰሎሞን ሰላማዊ ማለት እዩ፡ ግዝኣቱ ኸኣ ከምኡ ነበረ። ከመይ ኣብኡ እስራኤል ብዓወት ናይ ቅድሚኡ ዝነበረ ግዝኣት ተሓጒሳ፡ ሰላምን ዕረፍትን ናይቲ ግዝኣት ሓልያ። ሰላም ግና ብፍሉይ መገዲ ክብሪ መንግስቲ ክርስቶስ እዩ። ከመይ ክሳዕ ዚሰፍሕ፡ ንሰባት ምስ ኣምላኽ፡ ምስ ርእሶም፡ ንሓድሕዶም የራኽቦም፡ ንኲሉ ጽልኢ ኸኣ ይቐትል፡ ከመይ ንሱ ሰላምና እዩ።

III. ድኻታትን ዜድልዮም ዘበሉን ብፍሉይ መገዲ ኣብ ትሕቲ ሓለዋ እዚ ግዝኣት እዚ ኺውሰዱ እዮም፡ ንድኻታትካ ኺፈርድ እዩ (ቁ. 2)። እቶም ብምሕላው ጽቡቕ ሕልና ዝደኸዩ፡ ድኻታት ኣምላኽ እዮም፡ እዞም እዚኣቶም ከኣ ብፍሉይ ሓልዮት ኪሕለዉ እዮም፡ ብፍርዲ ኺፍረዱ እዮም፡ ብፍሉይ ንጉዳዮም ሓልዮት ኪግበረሎም፡ ንበደሎም ከኣ ፍሉይ ሕነ ኺፍደየሎም እዩ።