መዝሙር ዳዊት 45

45:1-5 መዝሙር ደራሲ ልሳኑ፡ ከምቲ ብርዒ ብኢድ ድሉይ ጸሓፊ ዝምራሕ፡ ብመንፈስ ኣምላኽ ተመሪሑ ነበረ። እዚ መዝሙር እዚ ንንጉስ የሱስ፡ ንመንግስቱን ንግዝኣቱን ዝትንኪ እዩ። እዚ ጽቡቕ ነገር እዚ፡ ብብዝሒ ኣብ ምይይጥና ዘይምዝራቡስ ሓፍረት እዩ። ኣብ ክርስቶስ ፍቕርና ዝስሕብ፡ ካብቲ ኣብ ዝኾነ ፍጥረት ክህሉ ዝኽእል ዝበዝሐ ኣሎ። እዛ ዓለም እዚኣን ሳሕቢታታን ንልብና ካብ ክርስቶስ ክስሕባና ድልዋት እየን፤ ስለዚ ንፍቕርና ክንደይ ዝበለጸ ብቑዕ ምዃኑ ክንርዳእ ኣገዳሲ እዩ። ብቓሉ፡ ብተስፋኡን ወንጌሉን፡ ሰናይ ፍቓድ ኣምላኽ ይግለጸልና፡ ሰናይ ዕዮ ኣምላኽ ከኣ ኣብ ውሽጥና ይጅምርን ይቕጽልን። መዝሙር ደራሲ፡ ኣብ ቁ. 3-5፡ ንምዕባለን ኣሳልጦን መሲሕ ብሓጎስ ይንበይ። ፍላጻታት ናይ ምእማን ሓጢኣት፡ ሓጥኣን ክሳዕ ዝትሕቱን ዝዕረቑን፡ ኣብ ልቦም ኣዝዮም ዘፍርሁ እዮም። ግናኸ ፍላጻታት ሕነኦም፡ ነቶም ክትሕቱ ዝኣበዩ ጸላእቱ ዝያዳ ዘፍርሁ ክኾኑ እዮም። ኩሎም ንኽብሩ ዝርኣዩን ንጸግኡ ዝጠዐሙን፡ ንሱ ብቓሉን ብመንፈሱን ጸላእትን በጻሕትን ትሕቲ ግዝኣቱ ከመጽእ ከሎ ክርእይዎ ይሕጎሱ።

መዝሙር 45

እዚ መዝሙር እዚ ብዛዕባ መሲሕ እቲ መስፍን ዝገልጽ ብሩህ ትንቢት እዩ። ብምሉኡ ወንጌል እዩ፣ ንእኡ ጥራይ እዩ ዝሕብር፣ ከምቲ ንቤተ ክርስቲያን ንርእሱ ዝሓጽያ መርዓዊ፣ ከምኡውን ከምቲ ኣብኣ ዝገዝእን ንኣኣ ዝገዝእን ንጉስ። ጐይታና ንመንግስተ ሰማያት፣ ካብ ሓደ ግዜ ንላዕሊ፣ ምስ መርዓዊ በዓል፣ ንጉሳዊ መርዓዊ በዓል ምስ ዘመሳስላሉ እዋን፣ ናብዚ መዝሙር እዚ ዝጠቐሰሉ ዕድል ኣሎ። ማቴ. 22:2፤ 25:1። ምስ መርዓ ሰሎሞን ምስ ጓል ፈርኦን ዝምድና ከም ዘለዎ ክንሓስብ ዝኾነ ምኽንያት የብልናን። ካብቲ ኣብ መንጎ ክርስቶስን ቤተ ክርስቲያኑን ዘሎ ምስጢራዊ መርዓ ወጻኢ ንኻልእ ዝምልከት እንተ ዝመስለኒ ነይሩ፣ ብዝያዳ ናብ ገለ መርዓታት ዳዊት ምወሰድክዎ፣ ምኽንያቱ ንሱ ሰብ ውግእ ነበረ፣ ከምቲ ኣብዚ ዝተገለጸ መርዓዊ፣ ሰሎሞን ግን ከምኡ ኣይነበረን። ግናኸ፣ ብንጹርን ብምሉእን ንየሱስ ክርስቶስ ጥራይ እዩ ዝምልከት ኢለ እወስዶ፤ ነብዪ ብዛዕባኡ እዩ ዝዛረብ ዘሎ፣ ብዛዕባኡ እምበር ብዛዕባ ካልእ ሰብ ኣይኮነን፤ ንእኡ (ቁ. 6, 7) ኣብ ሓድሽ ኪዳን (እብ. 1:8) ተጠቒሱ ኣሎ፣ ብኻልእ ድማ ክርድኣሉ ኣይከኣልን። መእተዊ ብዛዕባ ልዕልና እቲ መዝሙር ይዛረብ (ቁ. 1)።

እቲ መዝሙር ይዛረብ፣ I. ብዛዕባ እቲ ንጉሳዊ መርዓዊ፣ ንሱ ድማ ክርስቶስ እዩ። 1. ልዕልና ግርማ ሞገሱ (ቁ. 2)። 2. ክብሪ ዓወታቱ (ቁ. 3-5)። 3. ጽድቂ ግዝኣቱ (ቁ. 6, 7)። 4. ግርማ ሞገስ ኣደራሹ (ቁ. 8, 9)።

II. ብዛዕባ እታ ንግስታዊት መርዓት፣ ንሳ ድማ ቤተ ክርስቲያን እያ። 1. ፍቓዳ ተረኺቡ (ቁ. 10, 11)። 2. መርዓ ተፈጺሙ (ቁ. 12–15)። 3. ፍረ እዚ መርዓ እዚ (ቁ. 16, 17)።

ነዚ መዝሙር እዚ ክንዝምር ከሎና፣ ልብና ብልዑል ሓሳባት ክርስቶስ፣ ብምሉእ ምትእምማንን ዕግበትን ኣብ ግዝኣቱ፣ ከምኡውን ቤተ ክርስቲያኑ ኣብ ዓለም ክትሰፍሕን ንዘለኣለም ክትነብርን ብዝብል ልባዊ ድሌት ክመልእ ኣለዎ።

ንሓለቓ መዘምራን ብሸሻኒም፣ ንደቂ ቆራሕ፣ መዝሙር ምስትውዓል። መዝሙር ፍቕሪ።

ቁጽሪ 1-5

ገሊኦም ንሸሻኒም፣ ኣብቲ ኣርእስቲ፣ ናይ ሽዱሽተ መስመር መሳርሒ ሙዚቃ ከም ዝሕብር ገይሮም ይትርጉምዎ፤ ካልኦት ድማ ብቐዳማይ ትርጉሙ ንሱፍ ወይ ንወርዲ ይወስድዎ፣ እዚኦም ድማ ኣብ መርዓዊ በዓላት ምስ ካልኦት ዕንባባታት ዝዝርኡ ነበሩ፤ ሽዑ ድማ ንርእሱ ወርዲ ሳሮንን ሱፍ ሸኻታትን ዝበለ ክርስቶስ ብቐሊሉ ይምልከት። መሓ. 2:1። እዚ መዝሙር ፍቕሪ እዩ፣ ብዛዕባ እታ ኣብ መንጎ ክርስቶስን ቤተ ክርስቲያኑን ዘላ ቅድስቲ ፍቕሪ። እዚ መዝሙር ናይ እቲ ፍቑር፣ ናይ እተን ደናግል፣ ናይ እተን መሓዙት መርዓት (ቁ. 14)፣ ብኣታተን ክዝመር ዝተዳለወ እዩ። እተን ኣብ ደብረ ጽዮን ንበጊዕ ዝስዕባ ደናግል ሓድሽ መዝሙር ከም ዝዝምራ ተነጊሩ ኣሎ። ራእ. 14:3, 4።

I. መእተዊ (ቁ. 1) ይዛረብ፣

1. ልዕልና እቲ ዛዕባ። ጽቡቕ ነገር እዩ፣ ከም ግጥሚ ዝኣመሰለ ስምዒታዊ ጥበብ ብዛዕባ ሕማቕ ነገር ክጥቀመሉ ምዃኑ ዘሕዝን እዩ። ብዛዕባ ንጉስ፣ ንጉስ የሱስ፣ መንግስቱን ግዝኣቱን እዩ። ማስታወሻ፣ ብዛዕባ ክርስቶስ ዝዛረቡ ሰባት ብዛዕባ ጽቡቕ ነገር እዮም ዝዛረቡ፣ ከምኡ ዝኸበረ፣ ዝበዝሐ፣ ፍርያም፣ ረባሕን ንዓና ዝግባእን ዛዕባ የለን፤ እዚ ጽቡቕ ነገር እዚ ብዝያዳ ናይ ምዝርራብና ዛዕባ ዘይምዃኑ ዘሕፍር እዩ።

2. ልዕልና ኣመሓድራ። እዚ መዝሙር እዚ ብዛዕባ ክርስቶስን ቤተ ክርስቲያኑን ብልቢ ብዝነበረ እምነት ብኣፍ ዝተገብረ መናዘርታ እዩ። (1.) እቲ ነገር ብግቡእ ተመሊሱ ነበረ፣ ከምቲ ዝግብኦ ድማ ነበረ፦ ልበይ ይነግሮ ኣሎ፣ እዚ ድማ ነብዪ ንዳዊት ነቲ መዝሙር ዝነገሮ መንፈስ ትንቢት፣ ኣብ ነብያት ዝነበረ መንፈስ ክርስቶስ፣ 1 ጴጥ. 1:11፣ ዝምልከት ክኸውን ይኽእል እዩ። ግናኸ፣ ካብቲ ዝበዝሐ ልባዊ ሓሳባቱን ስምዒታቱን ኣፉ ዝተዛረቦ ንልባዊ ምሕሳባቱን ስምዒታቱን ይምልከት። ብዛዕባ ክርስቶስ ዘሎ ነገራት ብዝተኻእለ መጠን ብቁምነገር፣ ብጽኑዕ ሓሳብን ብሓዊ ቅድስቲ ፍቕርን ክንሓስበሉ ይግባእ፣ ብፍላይ ድማ ብዛዕባ እዞም ነገራት ክንዛረብ ከሎና። ብዛዕባ ክርስቶስን መለኮታዊ ነገራትን ዝበለጸ እንዛረብ፣ ካብ ልብና ዘሞቐናን ዝነካእናን ክንዛረብ ከሎና እዩ፤ ብዛዕባ ነገራት ክርስቶስ ድማ ብሃውሪ ክንዛረብ የብልናን፣ እንታይ ከም እንብል ቅድሚ ምዝራብና ብግቡእ ክንሓስበሉ ይግባእ፣ ምናልባት ጌጋ ከይንዛረብ። መክ. 5:2። (2.) ብጽቡቕ ተገሊጹ ነበረ፦ ዝገበርክዎ ነገራት ክዛረብ እየ። ርእሱ ክገልጽ፣ [1.] ብዝተኻእለ መጠን ብንጹር፣ ከምቲ ንርእሱ ዝርድኦን ብዛዕባ እቲ ዝዛረቦ ነገራት ዝተነከየን ሰብ። ኣይኮነን፣ "ካብ ካልኦት ዝሰማዕክዎ ነገራት ክዛረብ እየ"፣ እዚ ብምምሃር ምዝራብ እዩ፤ ግናኸ፣ "ንርእሰይ ዝመሃርክዎ ነገራት"። ማስታወሻ፣ ኣምላኽ ኣብ ነፍስና ዝገበሮ፣ ከምኡውን ንኣታተን ዝገበሮ፣ ንኻልኦት ክንነግር ኣለና። መዝ. 66:16። [2.] ብዝተኻእለ መጠን ብሓጎስ፣ ብናጽነትን ብቕልጡፍን፦ "ልሳነይ ከም ብርዒ ድሉው ጸሓፊ እዩ፣ ከምቲ ብርዒ ብኢድ ዝምራሕ፣ ልበይ ኣብ ኩሉ ቃል ይመርሓኒ።" ንነብያት ጸሓፍቲ ቅዱሳት ጽሑፋት ንብሎም፣ እንተኾነ ግን ንሳቶም ብርዒ ጥራይ ነበሩ። ልሳን እቲ ዝበለጸ ብልሓተኛ ተኻራኻሪ፣ ከምኡውን እቲ ዝበለጸ ፈጣሪ ቃል፣ ኣምላኽ ዝደለዮ ዝጽሕፈሉ ብርዒ ጥራይ እዩ። ሕማቕ ነገራት ኣብ ልዕሌና እንተ ተጻሒፉ ምስ ብርዒ ስለምንታይ ክንካራኸር ኣለና፣ ወይ ድማ ንዓና ዝምችእ እንተ ጸሓፈ ንብርዒ ስለምንታይ ክንሰግደሉ ኣለና፧ ዳዊት ብዛዕባ ክርስቶስ ዝሓሰቦ ጥራይ ኣይተዛረበን፣ የግዳስ ብዝያዳ ክዝርጋሕን ንነዊሕ እዋን ክጸንሕን ጸሓፎ። ልሳኑ ከም ብርዒ ድሉው ጸሓፊ ነበረ፣ ዝኾነ ነገር ዘየሕልፍ። ልቢ ጽቡቕ ነገር ክነግር ከሎ፣ ልሳን ከም ብርዒ ድሉው ጸሓፊ ኮይኑ ንምዝጋቡ ዘይምጥቃሙ ዘሕዝን እዩ።

II. ኣብዚኣተን ቁጽርታት እግዚአብሔር የሱስ ተገሊጹ ኣሎ፣

1. ብርእሱ እጅግ ጽቡቕን ፍቑርን ኮይኑ። እዚ መዝሙር መርዓ እዩ፤ ስለዚ ድማ ልዕልና ግርማ ሞገስ ክርስቶስ ብጽባቐ እቲ ንጉሳዊ መርዓዊ ተገሊጹ ኣሎ (ቁ. 2)፦ ካብ ደቂ ሰብ፣ ካብ ኩሎም፣ ዝበለጽካ ጽቡቕ ኢኻ። ብዛዕባ ንጉስ ክዛረብ ሓሲቡ ነበረ (ቁ. 1)፣ ግናኸ ብኡብኡ ንእኡ ገጹ ተዛረበ። ንክርስቶስ ዘድንቑን ዝፈትዉን ሰባት ናብኡ ከይዶም ክነግርዎ ይፈትዉ። ከምኡ ድማ እምነትና ክንእምን ኣለና፣ ጽባቐኡ ከም እንርኢ፣ ፍቕርና ድማ ከም ዝሓጎሰና፦ ጽቡቕ ኢኻ፣ ካብ ደቂ ሰብ ዝበለጽካ ጽቡቕ ኢኻ። ማስታወሻ፣ የሱስ ክርስቶስ ብርእሱ፣ ከምኡውን ኣብ ኣዒንቲ ኩሎም ምእመናን፣ ካብ ደቂ ሰብ ዝበለጸ ፍቑርን ዘደንቕን እዩ። ጽባቐታት ጐይታ የሱስ፣ ከም ኣምላኽ፣ ከም መካከላይ፣ ካብ ናይ ሰብ ባህርይ ብሓፈሻን ካብቶም ዝበለጹ ፍቑራትን ልዑላትን ደቂ ሰብ ዝተዋህቦም ጽባቐታትን እጅግ ይበልጽ፤ ኣብ ክርስቶስ ንፍቕርና ዝስሕብ ካብቲ ኣብ ዝኾነ ፍጥረት ዘሎ ወይ ክህሉ ዝኽእል ንላዕሊ ኣሎ። ፍቑርና ካብ ካልእ ፍቑር ይበልጽ። ጽባቐታት ናይዚ ታሕተዋይ ዓለም፣ ከምኡውን ስሕበታቱ፣ ልብና ካብ ክርስቶስ ናብ ካልእ ከስሕብዎ ይኽእሉ እዮም፣ ስለዚ ድማ ንሱ ንኹሎም ክንደይ ከም ዝበልጾም፣ ከምኡውን ንፍቕርና ክንደይ ዝያዳ ብቑዕ ከም ዝኾነ ክንርድእ ይግባእ።

2. ከምቲ ዓብዪ ፍቑር ሰማይ። ካብ ደቂ ሰብ ዝበለጸ ጽቡቕ እዩ፣ ከመይሲ ኣምላኽ ካብ ዝኾነ ይኹን ደቂ ሰብ ንላዕሊ ንእኡ ገይሩሉ እዩ፣ ኩሉ ሕያውነቱ ንደቂ ሰብ ድማ ብሰንኩ እዩ፣ ብኢዱን ብኣፉን ድማ ይሓልፍ። (1.) ጸጋ ኣለዎ፣ ንዓና ድማ ኣለዎ፤ ጸጋ ኣብ ከንፈርካ ተፈሲሱ ኣሎ። ብቓሉ፣ ብተስፋኡ፣ ብወንጌሉ፣ ሰናይ ፍቓድ ኣምላኽ ንዓና ይፍለጥ፣ ሰናይ ግብሪ ኣምላኽ ድማ ኣብ ውሽጥና ይጅምርን ይቕጽልን። ንሱ ንዕዮኡን ንኣገልግሎቱን ከም መካከላይ ብቑዕ ንምግባሩ ዘድሊ ኩሉ ጸጋ ካብ ኣምላኽ ተቐበለ፣ ካብ ምልኣቱ ድማ ንሕና ኩላትና ጸጋ ኣብ ልዕሊ ጸጋ ተቐበልና። ዮሃ. 1:16። ንሓይሉን ንምብርትዑን ጥራይ ኣብ ልቡ ኣይተፈሰሰን፣ የግዳስ ኣብ ከንፈሩ ተፈሲሱ፣ ብሓፈሻ ብቓላት ኣፉ፣ ብፍላይ ድማ ንፍሉያት ምእመናን ብምብሳም ኣፉ፣ ቅድስናን ምጽንናዕን ክህብ ምእንቲ። ካብዚ ኣብ ከንፈሩ ዝፈሰሰ ጸጋ እዩ እቲ ኩሉ ዝኣደንቖ ጸጋዊ ቃል ዝወጸ። ሉቃ. 4:22። ወንጌል ጸጋ ኣብ ከንፈሩ ተፈሲሱ ኣሎ፤ ከመይሲ ብጐይታ ክዝረብ ጀመረ፣ ካብኡ ድማ ንሕና ንቕበሎ። ቓላት ናይ ዘለኣለማዊ ህይወት ኣለዎ። መንፈስ ትንቢት ኣብ ከንፈርካ ተነቢሩ ኣሎ፤ ከምኡ ድማ እቲ ኬልዳዊ። (2.) በረኸት ኣለዎ፣ ንዓና ድማ ኣለዎ። "ስለዚ፣ ንስኻ ንጥቕምን ረብሓን ደቂ ሰብ ዓብዪ ኣማኒ መለኮታዊ ጸጋ ስለ ዝኾንካ፣ ስለዚ ኣምላኽ ንዘለኣለም ባሪኹካ ኣሎ፣ ዘለኣለማዊ በረኸት ገይሩካ ኣሎ፣ ብኣኻ ድማ ኩሎም ህዝብታት ምድሪ ክባረኹ እዮም።" ኣምላኽ ጸጋኡ ኣብ ዝህበሉ፣ በረኸቱ ድማ ክህብ እዩ። ብክርስቶስ የሱስ ብመንፈሳዊ በረኸት ተባሪኽና ኣለና። ኤፌ. 1:3።

3. ኣብ ልዕሊ ኩሎም ጸላእቱ ዓዋቲ ኮይኑ። እቲ ንጉሳዊ መርዓዊ ሰብ ውግእ እዩ፣ መርዓኡ ድማ ካብ ሜዳ ውግእ ኣየዕፍዮን (ከምቲ ብሕጊ ዝፍቀድ ነበረ፣ ዘዳ. 24:5)፤ የግዳስ ናብ ሜዳ ውግእ የምጽኦ፣ ከመይሲ ንመርዓቱ ብሓይሊ ሰይፊ ካብ ምርኮኣ ከድሕና፣ ክስዕራ፣ ንኣኣ ድማ ክስዕር፣ ድሕሪኡ ድማ ከምርዕዋ እዩ። ሕጂ ኣብዚ ኣለና፣ (1.) ንውግእ ዝገበሮ ምድላዋት (ቁ. 3)፦ ሰይፍኻ ኣብ ጭንቅኻ ኣጥብቕ፣ ኣቱም እጅግ ሓያል! ቃል ኣምላኽ ሰይፊ መንፈስ እዩ።