መዝሙር ዳዊት 132

132:1-10 ዳዊት ንእግዚኣብሔር ቦታ ንምርካብ፡ ንታቦት ኪዳን፡ ምልክት ህልውና ኣምላኽ፡ ንርእሱ ኣተሓሓዘ። ስራሕ ንእግዚኣብሔር ኪስራሕ ከሎ፡ ርእስና ናብ ግዜ ምእሳር ጽቡቕ እዩ። ንጽብሒቱ፡ ስራሕ እታ መዓልቲ ንምውሳን፡ ብምስጋድ ንመለኮታዊ ድላይ፡ ንሕና ሓደ መዓልቲ እንታይ ከም እተምጽእ ኣይንፈልጥን ኢና እሞ፡ ጽቡቕ እዩ። ቅድም እሞ ብዘይ ምድንጓይ ከኣ፡ ልብና ብመንፈስ ቅዱስ መሕደሪ ኣምላኽ ኪኸውን ክንደሊ ይግብኣና። እግዚኣብሔር ኣብታ ዝሰርሓ መሕደሪኡ ኪነብር፡ ንኣገልገልቲ መቕደስ ከኣ ግዴኦም ንምፍጻም ጸጋ ኪህቦም ጸለየ። ዳዊት ናይ እግዚኣብሔር ቅቡእ ምዃኑ ለመነ። እዚ ድማ ንክርስቶስ ዓቢይ ቅቡእ ናይ ምዃኑ ምስሊ ምዃኑ ገይሩ ለመነ። ንሕና ንምምካሕ ዝኸውን ናይ ገዛእ ርእስና ብቕዓት የብልናን፡ ግናኸ፡ ብሳላ እቲ ምልኣት ብቕዓት ዘለዎ፡ ሞገስ ንረከብ። ኩሉ ናይ ክርስቶስ ናይ ሓቂ ምእመን ድማ ቅቡእ እዩ፡ ካብቲ ቅዱስ ከኣ ቅብኣት ናይ ሓቂ ጸጋ ተቐቢሉ እዩ። እቲ ሕቶ ኸኣ፡ ኣምላኽ ከይገምግም፡ ግናኸ ብሳላ ወዱ፡ ንልማኖኦም ኪሰምዕን ኪምልስን እዩ።

እዚ መዝሙር እዚ ብሰሎሞን ተጻሒፉ ክኸውን ይኽእል እዩ። ንሱ ነቲ ኣቦኡ ዝሃቦ ትእዛዝ ብምስዓብ ዝሰርሖ ቤተ መቕደስ ኣብ ዝተወፈየሉ እዋን ዝዝመር መዝሙር እዩ (1 ዜና 28:2, ወዘተ.)። እቲ ዝተዋህቦ ሓላፍነት ምስ ፈጸመ ድማ፡ ኣምላኽ ነቲ ዝገበሮ ክቕበሎ ለመነ።

I. ነዚ ቤት እዚ ንኽብሪ ኣምላኽን ንኣገልግሎቱን ሰሪሕዎ ነበረ፤ ታቦት ኪዳን፡ ምልክት ናይ ኣምላኽ ህልውና፡ ናብኡ ምስ ኣእተወ ድማ፡ ኣምላኽ ባዕሉ መጺኡ ክውንኖ ተመነ (ቁ. 8-10)። ሰሎሞን ጸሎቱ በዚ ቓላት እዚ ደምደመ (2 ዜና 6:41, 42)።

II. ነዚ ቤት እዚ ነቲ ካብ ኣቦኡ ዝተቐበሎ ትእዛዝ ብምስዓብ ስለ ዝሰርሖ፡ እምበኣር ነዘን ልማኖታት እዚኤን ንምሕያል ዘቕረቦ ምኽንያታት ንዳዊት ዝምልከታ እየን።

1. ንኣምላኽ ዘርኣዮ ናይ ዳዊት ምፍራህ ኣምላኽ ይጥቅስ (ቁ. 1-7)።

2. ንዳዊት ዝተዋህበ ናይ ኣምላኽ ተስፋ ይጥቅስ (ቁ. 11-18)። እቲ ቀዳማይ ንልማኖኡ የቕድም፡ እቲ ዳሕረዋይ ድማ ከም መልሲ ይስዕቦ። ነዚ መዝሙር እዚ ክንዝምር ከለና፡ ንቤተ ክርስቲያን ወንጌል ከም ቤተ መቕደስ ኣምላኽ ክንሓስብ ኣሎና፡ ከምኡውን ኣብ ክርስቶስ፡ ንጉስና ዳዊት፡ ክንውከል ኣሎና፡ ኣብኡ ድማ ምሕረት ኣምላኽ ርግጽ እዩ።

መዝሙር መዓርግ።

ቁጽሪ 1-10 ኣብዘን ፍቕድታት እዚኤን፡ ሰሎሞን ንኣምላኽ፡ ንእኡን ንመንግስቱን ሞገስ ክህቦን፡ ነቲ ንስም ኣምላኽ ዝሰርሖ ቤት ክቕበሎን ዝገበሮ ልማኖ ንረክብ። ኣስተብህሉ፡

I. እንታይ ከም ዝልምን—ክልተ ነገራት እዩ፡

1. እቲ ዝገበሮ፡ ኣቦኡ ዳዊት ንኣምላኽ ቤት ክሰርሕ ዝገበሮ ቅዱስ መብጽዓ ንምፍጻም ምዃኑ። ሰሎሞን ብልህ ሰብ እኳ እንተ ነበረ፡ ግናኸ ብገዛእ ርእሱ ዝረኸቦ ዝኾነ ይኹን ክብርታት ኣይጠቐሰን፡ "ንስኻ እዚ ክትገብረለይ ዝግብኣኒ ኣይኮንኩን፤ ግናኸ፡ ጐይታይ፡ ነቲ ምስ ዳዊት ዝኣተኻዮ ኪዳን ዘክር" (ከምቲ ሙሴ ዝጸለዮ፡ ዘጸ. 32:13፡ ንኣብርሃም፡ ቀዳማይ ተረካቢ ኪዳን፡ ዘክር)፤ "ንኹሉ መከራኡ፡ ንኹሉ ናይ ህይወቱ ጸገማት፡ እቲ ምቕባኡ ምኽንያት ዝኾኖ፡ ወይ ድማ ነቲ ብዛዕባ ታቦት ዝነበሮ ሓልዮትን ጭንቀትን፡ ከምኡውን እቲ ታቦት ኣብ መጋረጃታት ምህላዉ ዘሕደረሉ ጭንቀት ዘክር (2 ሳሙ. 7:2)።" ንኹሉ ትሕትናኡን ልእመቱንም ዘክር (ገሊኦም ከምኡ ይትርጉምዎ)፡ ነቲ ዝስዕብ መብጽዓ ዝገበረሉ ኩሉ ቅዱስን ሃይማኖታዊ ስምዒትን ዘክር። ማስታወሻ፡ ንሕና ንኣምላኽ ብዛዕባ እቶም ቅድሜና ዝነበሩ ምእመናን፡ ብዛዕባ መከራኦም፡ ኣገልግሎቶም፡ ስቓዮም፡ ብዛዕባ እቲ ኣምላኽ ምስኦም ዝኣተዎ ኪዳን፡ ብዛዕባ እቲ ካብኡ ዝረኸብዎ ሰናይ ነገር፡ ብዛዕባ እቲ ንዝመጹ ወለዶ ዝገበርዎ ሓልዮትን ዝጸለይዎ ብዙሕ ጸሎትን ከነዘኻኽሮ ጌጋ ኣይኮነን። ነዚ ንክርስቶስ፡ ወዲ ዳዊት፡ ከምኡውን ንኹሉ መከራኡ ክንጥቀመሉ ንኽእል ኢና፡ "ጐይታይ፡ ምስኡ ዝተገብረ ኪዳንን ብእኡ ዝተገብረ ዕርቅን ዘክር። ንኹሉ መስዋእቲኡ (መዝ. 20:3)፡ ማለት ንኹሉ ስቓዩ ዘክር።" ብፍላይ ድማ ዳዊት ኣብ መንግስቱ ምስ ተቐመጠ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ ገዛእ ርእሱ ቤት ቅድሚ ምምስራቱ፡ ንኣምላኽ ቤት ክሰርሕ ዝገበሮ ጽኑዕ መብጽዓ ይጥቅስ። ኣስተብህሉ፡ (1.) ንመን ከም ዝተኣስረ፡ ንእግዚአብሔር፡ ንሓያል ኣምላኽ ያእቆብ። መብጽዓታት ንኣምላኽ ክግበሩ ኣለዎም፡ ንሱ ተሳታፊን ምስክርን እዩ። እግዚአብሔር ሓያል ያእቆብ እዩ፡ ኣምላኽ ያእቆብ፡ ሓያል ድማ እዩ፡ ሓይሉ ንምክልኻልን ምድሓንን ያእቆብ ዝተዋፈረ እዩ። ያእቆብ ድኹም እዩ፡ ግናኸ ኣምላኽ ያእቆብ ሓያል እዩ። (2.) እንታይ ክገብር ከም ዝተኣስረ፡ ንእግዚአብሔር ቦታ ንምርካብ፡ ማለት ንታቦት፡ ምልክት ህልውናኡ። ኣብ ሕጊ፡ ኣምላኽ ስሙ ኬንብር ዝመርጾ ቦታ፡ ኩሎም ነገዳት ዝእከቡሉ፡ ብዙሕ ግዜ ተጠቒሱ ከም ዝነበረ ተዓዚቡ ነበረ። ንጉስ ምስ ኮነ፡ ከምኡ ዝበለ ቦታ ኣይነበረን፤ ሲሎ ተሓዲጉ ነበረ፡ ካልእ ቦታ ድማ ኣይተመርጸን ነበረ፡ በዚ ምኽንያት ድማ በዓላት እግዚአብሔር ብግቡእ ኣይተኸበሩን ነበሩ። ዳዊት ድማ፡ "እምበኣር፡ ንኹሎም ነገዳት ዝእከቡሉ ቦታ፡ ንሓያል ያእቆብ መሕደሪ ቦታ፡ ንታቦት ድማ ቦታ ክረክብ እየ፡ ኣብኡ ድማ ንካህናትን ህዝብን ንምግልጋል ዝኸውን ቦታ ክህሉ እዩ" በለ። (3.) ክሳዕ ክንደይ ከም ዝተሓለየሉ፤ ነዚ ጉዳይ እዚ ናብ ፍጻሜኡ ከየብጽሖ፡ ኣብ ዓራቱ ኣይድቅስን ነበረ (ቁ. 3, 4)። እቲ ነገር ንነዊሕ እዋን ተዘሪቡሉ ነበረ፡ ግናኸ ዝተገብረ ነገር ኣይነበረን፡ ክሳዕ ዳዊት ሓደ ንግሆ ንህዝባዊ ጉዳይ ምስ ወጸ፡ ቅድሚ ምሸት ኣብዚ ጉዳይ እዚ ውሳነ ከም ዝገብር፡ ከምኡውን እቲ ድንኳን ንምቕባል ታቦት ዝተተኽለሉ ቦታ፡ ኣብ መጀመርታ ግዝኣቱ፡ ወይ ድማ ሰሎሞን ቤተ መቕደስ ዝሰርሓሉ ቦታ ክውስን ምዃኑ መብጽዓ ገበረ። እዚ ድማ ክሳዕ መወዳእታ ግዝኣቱ ኣይተወሰነን ነበረ፡ ድሕሪ እቲ ንህዝቢ ብምቑጻሩ ዝተቐጽዓሉ ሕማም (1 ዜና 22:1፡ ሽዑ ዳዊት፡ "እዚ ቤት እግዚአብሔር እዩ" በለ)፤ ምናልባት ድማ በቲ ፍርዲ ምኽንያት እዩ ነዚ መብጽዓ ዝገበሮ፡ ኣምላኽ ምስኡ ካብ ዝነበሮ ምትእስሳር ሓደ፡ ኣብዚ ጉዳይ እዚ ብምድንጓዩ ምዃኑ ስለ ዝተሰምዖ። ማስታወሻ፡ ንኣምላኽ ዘድሊ ዕዮ ክስራሕ ከሎ፡ ንርእስና ዕዮ ምሃብን ንግዜ ምእሳርን ጽቡቕ እዩ፡ ምኽንያቱ ንሕና ንምድንጓይ ንቐልጥፍ ኢና። ንግሆ ንመዓልቲ ዕዮ ምውጻእ ጽቡቕ እዩ፡ ቅድሚ ምድቃስና ከም እንገብሮ ንርእስና ምእሳር፡ ግናኸ ንምሕረት ኣምላኽ ተገዚእና፤ ምኽንያቱ ሓንቲ መዓልቲ እንታይ ከም እተምጽእ ኣይንፈልጥን ኢና። ብፍላይ ኣብቲ ዓብዪ ናይ ናብ ኣምላኽ ምምላስ ዕዮ፡ ከምዚ ክንሓሊ፡ ከምዚ ክንቕንኢ ኣሎና፤ ንዝሓሸ ተስፋ መሰረት ክሳዕ ዘይገበርና፡ ንምቾት ናይዛ ህይወት እዚኣ ከይንጥቀም ጽቡቕ ምኽንያት ኣሎና።

2. እቲ ዝገበሮ፡ ንትጽቢት ህዝቢ እስራኤል ንምፍጻም ምዃኑ (ቁ. 6, 7)። (1.) ብዛዕባ ታቦት ይሓቱ ነበሩ፤ ምኽንያቱ ንምስጢሩ ይሓዝኑ ነበሩ (1 ሳሙ. 7:2)። ኣብ ኤፍራታ (ማለት ኣብ ሲሎ፡ ኣብ ነገድ ኤፍሬም) ከም ዝነበረ ሰሚዖም ነበሩ፡ ግናኸ ጠፊኡ ነበረ። ኣብ መወዳእታ ድማ ኣብ መሮር ዱር ረኺቦምዎ፡ ማለት ኣብ ቂርያት-ያሪም፡ እዚ ድማ "ከተማ ዱራት" ማለት እዩ። ካብኡ ድማ ኩሉ እስራኤል ብዓብዪ ክብሪ፡ ኣብ መጀመርታ ግዝኣት ዳዊት ኣምጺእዎ (1 ዜና 13:6)፡ ስለዚ ሰሎሞን ንታቦት ቤት ብምስራሑ ንኹሉ እስራኤል ኣሐጒሱ ነበረ። ድሕሪ ሕጂ ንታቦት ክደልዩ ኣየድለዮምን ነበረ፤ ሕጂ ኣበይ ከም ዝረኽብዎ ይፈልጡ ነበሩ። (2.) ክግልግልዎ ቈሪጾም ነበሩ፡ "ቅዱስ ቦታ ጥራይ ይሃልወና፡ ናብ ድንኳኑ ኸይድና ድማ ኣብኡ ኣኽብሮትና ክንህብ ኢና፤ ከም ተገዛእትን ለመንትን ኣብ እግሪኡ ክንሰግድ ኢና፡ እዚ ድማ ኣብ ዘመን ሳኦል ከምዚ ዝበለ ቦታ ብዘይምህላዉ ኣይገበርናዮን" (1 ዜና 13:3)።

II. እንታይ ከም ዝልምን (ቁ. 8-10)።

1. ኣምላኽ ነቲ ዝሰርሖ ቤተ መቕደስ ክውንኖ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብኡ ክቕመጥ ድማ ክፈቕድ፡ "ዎ እግዚአብሔር፡ ንስኻን ታቦት ሓይልኻን ናብ ዕረፍትኹም ተንስኡ።" እዚ ድማ መብጽዓ ህልውናኻ፡ ሓያል ህልውናኻ እዩ።

2. ኣምላኽ ንኣገልገልቲ መቕደስ ግቡኦም ንምፍጻም ጸጋ ክህቦም፡ "ካህናትካ ጽድቂ ይልበሱ"፤ ኣብ ኣገልግሎቶምን ኣብ ኣነባብራኦምን ጻድቃን ኮይኖም ይርኣዩ፡ ክልቲኡ ድማ ብሕጊ ይኹን። ማስታወሻ፡ ጽድቂ ንሓደ ኣገልጋሊ ዝበለጸ ስልማት እዩ።