1(ዳዊት።) እግዚኣብሄር ንጐይታይ፡ ንጸላእትኻ መቐመጢ እግርኻ ክሳዕ ዝገብሮም፡ ኣብ የማነይ ተቐመጠ።
2እግዚኣብሄር በትሪ ሓይልኻ ካብ ጽዮን ክሰድድ እዩ። ኣብ ማእከል ጸላእትኻ ንገስ።
3ህዝብኻ በታ መዓልቲ ሓይልኻ፡ ካብ ማህጸን ኣትሒዙ ብኽብሪ ቅድስና ፍቓደኛ ኪኸውን እዩ። ናይ ንእስነትካ ጠሊ ኣሎካ።
4እግዚኣብሄር መሓለ፡ ኣይክንሳሕን እዩ፡ ከም ስርዓት መልከጼዴቅ ንዘለኣለም ካህን ኢኻ።
5ኣብ የማንካ ዘሎ እግዚኣብሄር በታ መዓልቲ ቍጥዓኡ ንነገስታት ኪስዕሮም እዩ።
6ኣብ ማእከል ኣህዛብ ኪፈርድ፡ ነቲ ቦታታት ብሬሳታት ኪመልኦ እዩ። ንርእስታት ብዙሓት ሃገራት ክቖስል እዩ።
7ካብቲ ኣብ መገዲ ዘሎ ሩባ ኺሰቲ እዩ። ስለዚ ርእሱ ልዕል ክብል እዩ።
110:1-7 መንግስቲ ክርስቶስ። ክብሪ ዘለዎ ነገራት ብዛዕባ ክርስቶስ ኣብዚ ይንገር ኣሎ። ንሱ ካብ ኩሎም ነገስታት ምድሪ ልዕሊ ዝኸውን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ሽዑ ከኣ ከም ዘለኣለማዊ ወዲ ኣምላኽ ብኽብሪ ነይሩ። ምቕማጥ ናይ ዕረፍቲ ኣቀማምጣ እዩ፡ ድሕሪ ኣገልግሎታትን መከራታትን፡ ሕጊ ንምሃብን ፍርዲ ንምሃብን። እዚ ናይ ምንባር ኣቀማምጣ እዩ፡ ንሱ ከም ንጉስ ንዘለኣለም ይቕመጥ። ኩሎም ጸላእቱ ሕጂ ኣብ ሰንሰለት ኣለዉ፡ ግናኸ ገና መርገጺ እግሩ ኣይኮኑን። መንግስቱ ድማ ምስ ተመስረተት፡ ምንም እኳ ኩሎም ሓይልታት ጸልማት እንተተጻረሩዋ፡ ኣብ ዓለም ክትነብር እያ። ህዝቢ ክርስቶስ ድሉዋት ህዝቢ እዮም። ሓይሊ መንፈስ ቅዱስ፡ ምስ ሓይሊ ዓለም እናኸደ፡ ንህዝቢ ክርስቶስ ድሉዋት ንምግባሮም ተባዕተወ። ንሳቶም ብጽብቕቲ ክዳን ቅድስና ክቕርቡሉ እዮም፡ እዚ ድማ ንቤቱ ንዘለኣለም ይግባእ። ብዙሓት ከኣ ንእኡ ዝተወፈዩ ክህልዉዎ እዮም። ረስኒ መንእሰይና፡ ማለት ንግሆ መዓልታትና፡ ንጐይታና የሱስ ክውፈ ይግባእ። ክርስቶስ ንጉስ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ሊቀ ኻህናት እውን ክኸውን እዩ። ንሱ ናይ ኣምላኽ ኣገልጋሊና እዩ፡ ምስ ኣቦ ድማ ዓቃቢና እዩ፡ በዚ ኸኣ ኣብ መንጎ ኣምላኽን ሰብን ዘራዳኢ እዩ። ንሱ ካህን ብደረጃ መልከጼዴቅ እዩ፡ እዚ ድማ ካብ ናይ ኣሮን ቀዳማይ ዝነበረ፡ ብብዙሕ መዳያት ድማ ዝበለጸ፡ ዝያዳ ሕያው ትርኢት ናይ ክህነት ክርስቶስ እዩ። ክርስቶስ ኣብ የማናይ ኢድ ኣምላኽ ምቕማጡ፡ ንጸላእቱ ብዝሒ ፍርሂ፡ ንህዝቡ ኸኣ ብዝሒ ሓጐስ ይዛረብ። ውጽኢት እዚ ዓወት እዚ ምሉእ ጥፍኣት ጸላእቱ ክኸውን እዩ። ኣብዚ ቤዛነት ዝገብር ንኣዕሩኹ ዜድሕንን ዜጸናንዕን ንርኢ ኣሎና። ንሱ ክዋረድ እዩ፡ ናይ መገዲ ርባ ኸኣ ክሰቲ እዩ። ቁጥዓ ኣምላኽ፡ ኣብ መርገም ሕጊ ዝነበረት፡ ከምቲ ናይ መገዲ ርባ ናይ ዕዮኡ ክውሰድ ይኽእል እዩ። ክርስቶስ ናብ ዝፋን ክብሪ ኣብ ዝኸደሉ መንገዲ፡ ማይ መከራ ሰተየ። ግናኸ ክዓቢ እዩ። ደሓርከ ንሕና መን ኢና? ወንጌል ክርስቶስ ንኣና ሓይሊ ኣምላኽ ንምድሓን ኾይኑና ድዩ? መንግስቱ ኣብ ልብና ተመስሪታ ድያ? ድሉዋት ተገዛእቲኡ ኢና ድዩ? ሓደ እዋን ንምድሓኑ ኣድላይነትና ኣይንፈልጥን ነበርና፡ ንሱ ከኣ ኣብ ልዕለና ክነግስ ድሉዋት ኣይነበርናን። ኩሉ ሓጢኣት ንምግዳፍ፡ ካብ እኩይ፡ መፈንጠራ ዝኾነ ዓለም ንምምላስ፡ ኣብ ጽድቁን ምሕረቱን ጥራይ ንምውካል፡ ንእኡ ነብዩና፡ ሊቀ ኻህናትናን ንጉስናን ንምግባር ድሉዋት ኢና ድዩ? ቅዱሳት ክንኸውንከ ንምነ ድዩ? ከምዚ ንዝተለወጡ፡ መስዋእቲ መዳሓኒ፡ ምልማኑን ቡራኬኡን ይምልከቶም።
መዝሙር 110 እዚ መዝሙር እዚ ንጹህ ወንጌል እዩ፤ ብምሉኡ ብዛዕባ ክርስቶስ፣ ንኣቦታት እተመባጽዐን ብኣታቶም እተጸበየን መሲሕ እዩ። እቶም ኣይሁድ ቀደም፣ እቶም ዝኸፍኡ እውን እንተኾኑ፣ ከምኡ ገይሮም ከም ዝተረድእዎ ንጹር እዩ፣ እቶም ዘመናውያን ኣይሁድ ግን ንዕኡ ንምብላዕን ካባና ንምምንዛዕን ፈቲኖም እዮም፤ ምኽንያቱ ጐይታና የሱስ ነቶም ፈሪሳውያን ብዛዕባ እቲ ናይዚ መዝሙር እዚ ናይ መጀመርታ ቃላት ሕቶ ምስ ኣቕረበሎም፣ ዳዊት ብመንፈስ ክርስቶስ ወዱ ክነሱ ጐይታይ ኢሉ ከም ዝጸውዖ ብርግጽ ስለ ዝሓዞ፣ ዳዊት ብሓቂ ብዛዕባ መሲሕ ይዛረብ ድዩ ኣይዛረብን ዝብል ሕቶ ከም ዘይገብሩ፣ ካብኡ ንላዕሊ ድምጺ ከይገበሩን ከም ዝተዓብኡን ምግላጽ መረጹ፤ ምኽንያቱ እቲ ንጹር ሓቂ ንኣታቶም ውርደት ከም ዝኸውን እናፈለጡ እኳ እንተኾኑ፣ ማቴ. 22:41, ወዘተ. ብፍቓዶም ተቐቢሎምዎ እዮም። ስለዚ፣ እቲ ነብዪ ኣብዚ ብዛዕባኡ እዩ ዝዛረብ እምበር ብዛዕባ ካልእ ሰብ ኣይኮነን። ክርስቶስ ከም መድሓኒና መጠን፣ ብዛዕባ ምትሕትናኡን ልዕልናኡን ብምጥቃስ፣ ስራሕ ነብዪ፣ ካህን፣ ንጉስ ይፍጽም፤ ብዛዕባ ነፍሲ ወከፍ እዚኦም ድማ ኣብዚ መግለጺ ኣሎና። I. ናይ ትንቢት ስራሑ (ቁ. 2)። II. ናይ ክህነት ስራሑ (ቁ. 4)። III. ናይ ንግስና ስራሑ (ቁ. 1, 3, 5, 6)። IV. ናይ ምትሕትናኡን ልዕልናኡን ኩነታት (ቁ. 7)። ነዚ መዝሙር እዚ ክንዝምር ከሎና፣ ኣብ ክርስቶስ እምነት ክንገብር፣ ንርእስና ብምሉኡ ንዕኡ፣ ንጸጋኡን ንግስናኡን ክንውፊ ኣሎና፣ ከም ነብዪና፣ ካህናና፣ ንጉስና ድማ ብእኡ ክንዕወት ኣሎና፣ ብእኡ ንዘለኣለም ክንመሓደር፣ ክንምሃር፣ ክንድሕን ተስፋ ንገብር፣ ከምኡውን ከም ነብዪ፣ ካህን፣ ንጉስ ናይ ብምሉኡ ቤተ ክርስቲያን፣ ንኹሉ ዝጻረር ግዝኣት፣ ስልጣን፣ ሓይሊ ክሳዕ ዘውርድን ንመንግስቲ ንኣምላኽ ኣቦ ክሳዕ ዘረክብን ዝነግስ። መዝሙር ዳዊት።
ቁጽሪ 1-4 ገሊኦም ነዚ መዝሙር እዚ እምነት ዳዊት ኢሎምዎ ኣለዉ፣ ምኽንያቱ ኵሉ እቲ ናይ ክርስትያናዊ እምነት ኣንቀጻት ኣብኡ ስለ ዝርከብ፤ እቲ ኣርእስቲ መዝሙር ዳዊት ይብሎ፣ ምኽንያቱ ብእምነት ብምርኣይ መሲሕ ንኣምላኽ ኣመስጊኑን ንርእሱ ኣጸናኒዑን እዩ፣ ንሕና ድማ፣ ነዚ ዝተፈጸመልናን ስለዚ ድማ ብንጹር ዝተገልጸልናን ትንቢት ክንዝምር ከሎና፣ ካብኡ ንላዕሊ ክንገብር ንኽእል ኢና። ኣብዚ ብዛዕባ ክርስቶስ ክብሪ ዘለዎ ነገራት ተዛሪቡ ኣሎ፣ ንሕና ድማ ክንደይ ዓብዪ ምዃኑ ክንሓስብ ዘገድደና እዩ።
I. ንሱ ጐይታ ዳዊት ምዃኑ። ንሕና ነዚ ፍሉይ ኣቓልቦ ክንገብረሉ ኣሎና ምኽንያቱ ንሱ ባዕሉ ስለ ዝገብሮ። ማቴ. 22:43፣ ዳዊት ብመንፈስ ጐይታይ ኢሉ ይጽውዖ። ከምቲ ሃዋርያ ክብሪ መልከጼዴቅን ብእኡ ድማ ናይ ክርስቶስን ዝምስክር፣ ኣብርሃም ዝበለጸ ሰብ ክነሱ ዕሽር ከም ዝሃቦ (እብ. 7:4)፣ ከምኡ ድማ ንሕና ክብሪ ጐይታ የሱስ ክንምስክር ንኽእል ኢና፣ ዳዊት እቲ ዓብዪ ሰብ ጐይታይ ኢሉ ስለ ዝጸውዖ፤ በዚ እቲ ንጉስ ባዕሉ ከም ዝነግስ ይእመን፣ ከም ባርያ ድማ ንጐይታኡ ቅቡል ምዃኑ ይገልጽ። ገሊኦም ወዱ ክነሱ ካብኡ ዝወርድ ጐይታ ስለ ዝነበረ ጐይታይ ኢሉ ጸዊዕዎ ይብሉ። ከምኡ ድማ እታ ኣደኡ መድሓኒታ ኢላ ትጽውዖ (ሉቃ. 1:47)፤ ወለዱ እውን እንተኾኑ ተገዛእቱ፣ ድሕነት ዝረኸቡ እዮም።
II. ብምኽርን ድንጋጌን ናይ ኣምላኽ ባዕሉ ልዑላዊ ጐይታ ምዃኑ ተሰሪዑ። እግዚአብሔር፣ የሆዋ፣ ንዕኡ፣ ከም ንጉስ ኮፍ በል፣ በሎ። ነዚ ክብሪን ግርማን ካብ ኣቦ ይቕበል (2 ጴጥ. 1:17)፣ ካብቲ ምንጪ ክብሪን ሓይልን ዝኾነ፣ ንርእሱ ድማ ኣይወስዶን። ስለዚ ንሱ ቅኑዕ ጐይታ እዩ፣ መሰሉ ድማ ዘይከሓድ እዩ፤ ምኽንያቱ እቲ ኣምላኽ ዝበሎ ክኽሓድ ኣይከኣልን። ስለዚ ንሱ ዘለኣለማዊ ጐይታ እዩ፤ ምኽንያቱ እቲ ኣምላኽ ዝበሎ ኣይከሓድን። እቲ ኣቦ ዝሃቦ መንግስቲ ብርግጽ ክወስድን ክሕዝን እዩ፣ ዝኾነ ድማ ከዕግቶ ኣይክእልን።
III. ናብ ዝለዓለ ክብሪ ከም ዝዓርግ፣ ኣብ ሰማይን ኣብ ምድርን ድማ ብፍጹም ልዑላዊ ስልጣን ከም ዝእመን። ኣብ የማነይ ኮፍ በል። ምቕማጥ ናይ ዕረፍቲ ኣቀማምጣ እዩ፤ ድሕሪ ኣገልግሎቱን መከራኡን፣ ካብ ኵሉ ዕዮኡ ናብ ዕረፍቲ ኣተወ። ናይ ምግዛእ ኣቀማምጣ እዩ፤ ሕጊ ንምሃብ፣ ፍርዲ ንምሃብ ይቕመጥ። ናይ ምቕናዕ ኣቀማምጣ እዩ፤ ከም ንጉስ ንዘለኣለም ይቕመጥ። ኣብ የማን ኣምላኽ ምቕማጥ ክብሩን ግዝኣቱን፣ እቲ ኣብኡ ዝተገብረ ክብሪን እቲ ብኣቦ ዝተዋህቦ እምነትን የርኢ። ኵሉ እቲ ካብ ኣምላኽ ናብ ሰብ ዝመጽእ ጸጋታት፣ ከምኡ ድማ ኵሉ እቲ ካብ ሰብ ናብ ኣምላኽ ዝመጽእ ኣገልግሎት፣ ብኢዱ ይሓልፍ።
IV. ኵሎም ጸላእቱ ብግቡእ ግዜኡ መርገጽ እግሩ ከም ዝኾኑ፣ ክሳዕ ሽዑ ግን ኣይኮኑን፤ ሽዑ ግን እውን ከምኡ ብኽብሪ እቲ መካለሊ ክነግስ ኣለዎ፣ እቲ ስራሕ እቲ መካለሊ ብሓደ መገዲ ክዛዘም እኳ እንተኾነ። ማስታወሻ፦
1. ክርስቶስ ባዕሉ እውን ንመንግስቱን ንተገዛእቱን፣ ንኽብሩን ንጥቕሙን ኣብ ዓለም ዝዋግኡ ጸላእቲ ኣለዉዎ። ንሱ ከይነግሰሎም ዘይደልዩ ኣለዉ፣ በዚ ድማ ንሱ ብፍጹም ከይነግስ ዘይደሊ ሰይጣን ይጽንበሩ።
2. እዞም ጸላእቲ እዚኦም መርገጽ እግሩ ክኾኑ እዮም፤ ክስዕሮምን ክዕወተሎምን እዩ፤ ብቐሊሉ ክገብሮ እዩ፣ ከምቲ ንመርገጽ እግርና ኣብ ቅኑዕ ቦታኡ እንገብሮ ብቐሊሉ፣ ከምኡ ድማ ቅኑዕነት ክህልዎ እዩ። ከምቲ ሰብ ብመርገጽ እግሩ ኮፍ ዝብል፣ ንሱ ድማ በዚ ስራሕ እዚ ንርእሱ የዕርፍ፤ ንኽብሩን ንዘለኣለማዊ ውርደቶምን ዝኸውን ብዝበለጸ መገዲ ክስዕሮም እዩ፤ ንረሲኣን ክረግጾም እዩ፣ ሚል. 4:3።
3. ኣምላኽ ኣቦ ነዚ ክገብር ተሰኪምዎ ኣሎ፦ ንኣታቶም መርገጽ እግርኻ ክገብሮም እየ፣ ንሱ ክገብሮ ዝኽእል እዩ።
4. ብኡብኡ ኣይከውንን እዩ። ኵሎም ጸላእቱ ሕጂ ብሰንሰለት ተኣሲሮም ኣለዉ፣ ግን ገና መርገጽ እግሩ ኣይኮኑን። እዚ ሃዋርያ ይዕዘቦ። እብ. 2:8፣ ገና ኵሉ ነገር ኣብ ትሕቲኡ ከም ዝተገብረ ኣይንርእን ኢና። ክርስቶስ ባዕሉ ንምዝዛም ዓወታቱን ክብረታቱን ክጽበ ኣለዎ።
5. ክሳዕ ዝፍጸም ክጽበ እዩ፤ ኵሉ ሓይሎምን ክፉእነቶምን ንግዝኣቱ ዝኾነ ይኹን ምብታኽ ኣይህብን። ኣብ የማን ኣምላኽ ምቕማጡ፣ ኣብ መወዳእታ እግሩ ኣብ ክሳድ ኵሎም ጸላእቱ ከም ዝሰርዕ መብጽዓ እዩ።
V. ኣብ ዓለም መንግስቲ ከም ዝቐውም፣ ካብ የሩሳሌም ድማ ከም ዝጅምር (ቁ. 2)፦ "እግዚአብሔር ካብ ጽዮን በትሪ ወይ ዘንጊ ሓይልኻ ክሰድድ እዩ፣ በዚ ድማ መንግስትኻ ክትስራዕ፣ ክትሕሎ፣ ክትመሓደር እያ።" እቲ መሲሕ፣ ኣብ የማን ግርማ ኣብ ሰማያት ክቕመጥ ከሎ፣ ኣብ ምድሪ ቤተ ክርስቲያን ክህልዎ እዩ፣ ንኣኣ ድማ ክጥምታ እዩ፤ ምኽንያቱ ንሱ ኣብ ቅዱስ ከረን ጽዮን ንጉስ እዩ (መዝ. 2:6)፣ ነቲ ሕጊ እተዋህበሉ ዘፍርህ ከረን ሲና ብምቅዋም፣ እብ. 12:18, 24፤ ገላ. 4:24, 25። መንግስቲ ክርስቶስ ካብ ጽዮን፣ ከተማ ዳዊት፣ ተበጊሳ እያ፣ ምኽንያቱ ንሱ ወዲ ዳዊት ስለ ዝነበረ፣ ዝፋን ኣቦኡ ዳዊት ክወርስ ነበሮ። ብበትሪ ሓይሉ፣ ወይ ብሓያል በትሩ፣ ዘለኣለማዊ ወንጌሉን ምስኡ ዝኸይድ ሓይሊ መንፈስ ቅዱስን ማለት እዩ—እቲ ቃል ዝገልጾ፣ ምስኡ ድማ ኢድ እግዚአብሔር ዝሰዓብ (ኢሳ. 53:1፤ ሮሜ. 1:16)፣—እቲ ወንጌል ብቓልን ብሓይልን ብመንፈስ ቅዱስን ዝመጽእ፣ 1 ተሰ. 1:5። ብቓልን ብመንፈስ ኣምላኽን ነፍሳት ቅድም ክምለሳን ንኣምላኽ ክእዘዛን ነበሮን፣ ድሕሪኡ ድማ ብፍቓድ ኣምላኽ ክመሓደራን ክግዝኣን ነበሮን። ነዚ ሓያል በትሪ ኣምላኽ ሰደዶ፤ መንፈስ ኣፍሰሰ፣ ነቶም ቃል ዝሰብኩን መንፈስ ዘገልግሉን ድማ ትእዛዛትን ብቕዓትን ሃቦም፣ ገላ. 3:5። ካብ ጽዮን ተላኢኹ እዩ፣ ምኽንያቱ ኣብኡ መንፈስ ተዋሂቡ፣ ኣብኡ ድማ ስብከት ወንጌል ኣብ ኵሎም ኣህዛብ ክጅምር ኣለዎ፣ ኣብ የሩሳሌም። ሉቃ. 24:47, 49 ተመልከት። ካብ ጽዮን ሕጊ እምነት ክወጽእ ኣለዎ፣ ኢሳ. 2:3።