ኦሪት ዘሁልቊ 17

17:1-7 እዚ፡ ኣምላኽ ሓጢኣት ንምቅጻዕ ዝተፈላለዩ ተኣምራት ምድሪ ገበሩ፡ ንሓጢኣት ንምክልኻል ከኣ ካልእ ተኣምር ከም ዝገብር ዝሕብር ፍሉይ መርኣያ ጸጋ እዩ። ዓሰርተ ኽልተ በትሪ ወይ ኩርናዕ ከቕርቡ ተኣዘዘ። እቲ እቶም መሳፍንቲ ከም ምልክት ስልጣኖም ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ፡ ጭማቕ ዘይብሎም ዝሓቐቑን ዝደርቁን ኣረጊቶም በትሪታት ክኸውን ከም ዝኽእል ተገሚቱ እዩ። ኣምላኽ ንክህነት ዝመረጾ በትርቲ እቲ ነገድ ወይ መስፍን ክበቊዕን ክዕንብብን ከም ዝኽእል ክጽበዩ ነበሮም። ሙሴ እቲ ጉዳይ ቅድሚ ሕጂ ብቑዕ ብዝኾነ መገዲ ተወሲኑ ምህላዉ ኣይተቓወመን። ንሱ ንምውሳን ሓላፍነት ኣይወሰደን፡ እቲ ጉዳይ ግን ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ገደፎ።

ምዕራፍ 17

ኣብ ዝሓለፈ ምዕራፍ፡ እቶም ምስ ኣሮን ክወዳደሩ ዝደለዩ ስድራቤታት ነገድ ሌዊ ዝነበሮም ኩሉ ምኽንያታት ንምጥፋእ፡ ከምኡውን ኣሮን ርእሲ እቲ ነገድ ምዃኑ ንምርኣይ እኹል ተገይሩ ነይሩ እዩ። እንተኾነ ግን፡ እቲ ጉዳይ ምስ ተወድአ፡ መራሕቲ እቶም ዝተረፉ ነገዳት ከጉረምርሙ ጀመሩ። ርእሲ ነገድ ካህን ክኸውን እንተኾይኑ፡ ስለምንታይ ካብ ነገድ ሌዊ ወጻኢ ካልእ ነገድ ርእሲ ዘይከውን? እቲ ልቢ ዝምርምር ኣምላኽ፡ እዚ ሓሳብ እዚ ኣብ ልቢ ገሊኦም ከም ዝነበረ ፈሊጡ ነይሩ እዩ። ቅድሚ ናብ ዝኾነ ግብሪ ምብጻሑ ድማ፡ ደም ምፍሳስ ንምክልኻል፡ ብጸጋኡ ቀዲሙ ኣፍሺልዎ። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ድማ፡ ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ ተኣምር ናይ ቍጥዓ ዘይኮነስ፡ ናይ ጸጋ ተኣምር ተገይሩ እዩ።

I. እቲ ጉዳይ፡ ንነፍሲ ወከፍ መራሒ ሓደ በትሪ ብምምጻእ፡ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ንምፍታን ተቐሚጡ (ቁ. 1-7)።

II. ምስ ተፈተነ ድማ፡ እቲ ጉዳይ ብተኣምራዊ ምብቋል በትሪ ኣሮን ተወሲኑ (ቁ. 8, 9)።

III. እቲ ውሳነ ናይቲ ክርክር፡ ብምዕቃብ እታ በትሪ ተመዝጊቡ (ቁ. 10, 11)።

IV. ህዝቢ ድማ ብገለ ዘይምድላይ ተሰማሚዖምሉ (ቁ. 12, 13)።

ቁጥር 1-7

ኣብዚ ንረክቦ፡

I. ንነፍሲ ወከፍ ነገድ በትሪ ንምምጻእ ዝወሃበ ትእዛዛት (እዚ ፍሉይ ትርጉም ዝነበሮ እዩ፡ ከመይሲ እታ ኣብዚ ንበትሪ እትጥቀመላ ቃል፡ ከም ፍሉይ ኣብ ምዕ. 34:13 ከም ዝርአ፡ ሓድሓደ ግዜ ነገድ ማለት እያ)፡ እግዚአብሔር ብፍሉይ ዝገበሮ ተኣምር ገይሩ፡ ንመን ከም ዝኽብሮ ናይ ክህነት ክብርን ከም ዝሃቦን ንምግላጽ እዩ።

1. ሽዑ ክህነት፡ እንተላይ ብመራሕቲ ነገዳት ክድለሉን ክጽዓረሉን ዝግባእ ክብርን መዓርግን ዝነበሮ ይመስል። ኣብ ኣገልግሎት ኣምላኽ ምጥቃም ንዓበይቲ ሰባት ክብርን እዩ። እንተኾነ ግን፡ እዞም ሰባት እዚኦም፡ ነቲ ኣብኡ ዝነበረ መለኮታዊን ቅዱስን ነገር ንምርካብ ዘይኮነስ፡ ነቲ ምስቲ መዓርግ ዝመጽእ ረብሓን ስልጣንን ኢሎም ዝተቓለሱሉ ይኸውን።

2. ከምኡውን፡ እዚ ጉዳይ እዚ ንምውሳን ኩሉ ዝተገብረ ነገር ምስ ተወድአ እውን፡ ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚ ክከራኸሩ ዝዳለዉ ዝነበሩ ሰባት ከም ዝነበሩ ይርአ። ንመለኮታዊ ምድላው ኣይተሰማምዑን፡ የግዳስ ንዕኡ ዝጻረር ረብሓ ክፈጥሩ ደለዩ። ምስ ኣምላኽ ንስልጣን ይቃለሱ ነበሩ፡ ሕቶ ድማ መን እዩ ዝሰፍን ዝብል እዩ። ኣምላኽ ክገዝእ እዩ፡ እስራኤል ግን ክግዛእ ኣይደልዩን፡ እዚ ድማ እቲ ባእሲ እዩ።

3. እዚ ናይ ኣምላኽ ጸጋ ምሳሌ እዩ፡ ከመይሲ ንሓጢኣት ንምቕጻዕ ብዙሕ ተኣምራት ምስ ገበረ፡ ንሓጢኣት ንምክልኻል ድማ ሓደ ተኣምር ክገብር ደለየ። ኣምላኽ እቶም ዓመጸኛታት መመኽነይታ ከም ዘይብሎም፡ ኩሉ ኣፍ ድማ ከም ዝዕጾ ብብቕዓት ኣዳልዩ እዩ። እስራኤል ንኣምላኽን ንገዛእቶምን ከጉረምርሙ ዝቐልዑ ነበሩ። ኣምላኽ ድማ፡ “ሕጂ፡ ቁ. 5፡ ምጕርምራም ደቂ እስራኤል ካባይ ከቋርጽ እየ። ዝኾነ ነገር ከእምኖም እንተኾይኑ፡ ክእመኑ እዮም፡ እዚ እንተዘይኣእሚንዎም ድማ፡ ዝኾነ ነገር ኣይከእምኖምን እዩ” በለ። እዚ ድማ፡ ክርስቶስ ከም ዝበሎ፡ ምልክት ነብዪ ዮናስ (ማለት፡ ትንሳኤኡ) ንሰባት እቲ ወለዶ፡ ዝወሃቦም ዝለዓለ መረጋገጺ ናይ ዕማሙ ክኸውን ነይሩ እዩ።

እቶም መምርሒታት ድማ፡ (1.) ዓሰርተ ኽልተ በትሪ ወይ ዘንጊ ክመጽእ ኣለዎ። እዚኦም ካብ ኦም ሓድሽ ዝተቖርጹ ኣይነበሩን ይኸውን፡ ከመይሲ ሽዑ እቲ ተኣምር ክንድዚ ዓብዪ ኣይምኾነን። የግዳስ፡ እዞም መራሕቲ ብሓፈሻ ንስልጣኖም መርኣያ ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ ዘንጊ (ብዛዕባኡ ኣብ ምዕ. 21:18 ንረክብ)፡ ዝረግዑን ዝነቐጹን ዘንጊ ነበሩ፡ ኩሎም ድማ ካብ ኦም ለውዚ ዝተሰርሑ ይመስሉ። ምስ ናይ ኣሮን ሓዊስካ ብጠቕላላ ዓሰርተ ኽልተ ጥራይ ዝነበሩ ይመስል፡ ከመይሲ ሌዊ ኣብ ቍጽሪ ምስ ኣተወ፡ ኤፍሬምን ምናሴን ብስም ዮሴፍ ሓደ ጥራይ ይኾኑ። (2.) ስም ነፍሲ ወከፍ መራሒ ኣብ በትሩ ክጽሓፍ ኣለዎ፡ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ናይ ባዕሉ ምእንቲ ክፈልጥን ክርክር ንምክልኻልን። ጽሕፈት ንክርክር ጽቡቕ መከላኸሊ እዩ፡ ከመይሲ እቲ ዝተጻሕፈ ክምስከርሉ ይከኣል እዩ። (3.) ንሓንቲ ለይቲ ኣብ ድንኳን ምስክርነት፡ ማለት ኣብ ቅድሚ ታቦት፡ እቲ ምስቲ መኽደን ምሕረት፡ ምልክት ወይ ምስክር ናይ ኣምላኽ ምሳታቶም ምህላው ዝነበረ፡ ክቕመጥ ኣለዎ። (4.) እቲ ኣምላኽ ንክህነት ዝመረጾ በትሪ ነገድ ወይ መራሒ፡ ክብቁልን ክዕምብብን ከም ዝኾነ፡ ቁ. 5፡ ቅድሚ ሕጂ ስለ ዝተነግሮም ክጽበዩ ነበሮም። እዚ ድማ ብኣጋጣሚ ዘይኮነስ፡ ብምኽርን ፍቓድን ኣምላኽ ከም ዝኾነ ንምርኣይ፡ ክነግሩዎም ኣድላዪ ነይሩ እዩ።

II. በዚ መሰረት ድማ ምድላው እተን በትሪታት። እቶም መራሕቲ ኣምጽእዎም፡ ገሊኦም ምናልባት እቲ ምርጫ ኣብኦም ከም ዝወድቕ ብተስፋ ይጽበዩ ነበሩ፡ ኩሎም ድማ ምስ ኣሮን ተወዳደርቲ ምዃኖም፡ እንተላይ ንክህነት እውን ተወዳደርቲ ምዃኖም፡ እኹል ክብርን እዩ ዝብል ሓሳብ ነበሮም (ቁ. 7)፡ ሙሴ ድማ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ኣቐመጦም። እቲ ጉዳይ ቅድሚ ሕጂ ብብቕዓት ከም ዝተወድአ፡ ከምኡውን እቶም ብዘይተሰዓረ ጽልኢ ዝደነኑ ንምእማን እኹል ከም ዝተገብረ ኣይተቓወመን። ንሱ ባዕሉ ነቲ ክርክር ንምውሳን ኣይተበገሰን፡ እኳ ደኣ ብቐሊሉ ክግበር ይኽእል እዩ። ከምኡውን ንእቶም ብፍቓዶም ዕውራት ዝኾኑ ህዝቢ ዕግበት ምሃብ ከንቱ ምዃኑ ኣይሓበረን።