መጽሓፍ ነህምያ 6

6:1-9. እቶም ብዘይጠቕሙ ዝተጻወቲ ናብ ስራሕ ኣልቦን ፍስሃ ዝመልኦን ኣኼባታት ክፈትኑ ዝደለዩ፣ ነቲ ፈተና ከምዚ ኢሎም ምላሽ ይሃቡ፣ "ክንሰርሖ ዘለና ዕዮ ኣሎና፣ እሞውን ክንርስዖ ኣይግባእን።" ብተደጋጋሚ ብዝመጽእ ምድንጋር ሓጢኣተኛዊ ወይ ዘይጥንቃቐ ዝመልኦ ነገር ንኽንገብር ክንስገር ኣይንፍቀድን፤ የግዳስ፣ በቲ ሓደ ዓይነት ፈተና ተወቒዕና ምስ ንኸውን፣ በቲ ሓደ ዓይነት ምኽንያትን ጽንዓትን ክንምክቶ ይግባእ። እቲ ብኽፉኣት ጥራይ ዝድለ፣ ከምቲ ብዙሓት ዝደልይዎ ኮይኑ ብሓሶት ንኽቕርብ ልሙድ እዩ። ግናኸ ነህምያ ዕላማኦም ይፈልጥ ነበረ፣ እዞም ነገራት ሓቂ ምዃኖም ጥራይ ዘይኮነስ፣ ከም ዝተዘርግሑ እውን ኣይካደን፤ ንሱ ብዝበለጸ ይፍለጥ ነበረ እምበር ከምኡ ተኣሚቱ ንኽትርአ ዝግባእ ኣይነበረን። ብስሕተት ከይተርአ ፍርሂ ጌርና ዝተፈልጠ ግቡእ ኣይንሕለፍ፤ የግዳስ፣ ጽቡቕ ሕልና ሒዝና ኸለና፣ ጽቡቕ ስምና ንኣምላኽ ነተኣማምን። ህዝቢ ኣምላኽ፣ ብጸርፊ ተጻዒኖም እኳ እንተኾኑ፣ ከምቲ ገሊኦም ክኸውንዎ ዝደልዩዎ ድማ፣ ኣብ ዝናኦም ናብ ከምኡ ዝበለ ዝሑል ደረጃ ኣይወደቑን። ነህምያ ንልቡ ናብ ሰማይ ብሓጺር ጸሎት ኣዕረጎ። ኣብ ክርስትያናዊ ዕዮናን ውግእናን ከለና፣ ዝኾነ ይኹን ኣገልግሎት ወይ ግጥም ምስ ንጅምር፣ እዚ ጽቡቕ ጸሎት እዩ፦ "ክሰርሖ ዘለኒ ከምዚ ዝበለ ግቡእ ኣሎኒ፣ ክምክትዮ ዘለኒ ከምዚ ዝበለ ፈተና ኣሎኒ፤ ሕጂ ድማ፣ ኣቱም ኣምላኽ፣ ኢደይ ኣበርትዕ።" ዝኾነ ይኹን ካብ ግቡእና ከርሕቐና ዝደሊ ፈተና፣ ናብ ግቡእና ብዝበለጸ የጣጥሓና።

ምዕራፍ 6 ድምጺ እቶም ዝተጨወዩ ድኻታት ምስ ሃድአ፡ ሕጂ እምበኣር እቲ ምህናጽ መካበብያ ከመይ ከም ዝቕጽል ክንምርምር ኢና። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ድማ፡ እቲ ዕዮ ብሓይሊ ከም ዝተኻየደ፡ በቲ ጸላኢ ዘየቋርጽ ፈተነታት እኳ እንተነበረ፡ ብሓጎስ ከም ዝተወድአ ንረክብ። ጸላእቲ ኣይሁድ ነቲ ዕዮ ብሓይሊ ንምዕጋት ዝገበርዎ ፈተነታት ከመይ ከም ዝፈሸለ፡ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ምዕራፍ 4 ኣንቢብና ኢና። ኣብዚ ድማ ንነህምያ ካብቲ ዕዮ ንምውጻእ ዝገበርዎ ጻዕሪ ከመይ ከም ዝፈሸለ ንረክብ።

I. ንዕኡ ክጎድእዎ ብሓሳብ ምስ ኣዕለልዎ፡ ኣይተንቀሳቐሰን (ቁ. 1-4)።

II. እቲ ዝገብሮ ዝነበረ ዕዮ ከም ዓመጻዊ ወይ ከም ክሕደት ተገሊጹ ከም ዝነበረ ከእምንዎ ምስ ፈተኑ፡ ነቲ ምትላል ኣይተገደሰሉን (ቁ. 5-9)።

III. ንርእሱ ንምድሓን ናብ ቤተ መቕደስ ክኣቱ ክምክርዎ፡ ዝተዋስኡ ነብያት ምስ ቀጸሩ፡ ንሱ ግን ኣብ ቦታኡ ጸንዔ (ቁ. 10-14)።

IV. ኣብ መንጎኦምን ኣብ መንጎ ገለ ሓሰውትን ከሓድትን ኣይሁድን ዝነበረ ስዉር ርክብ እኳ እንተነበረ፡ እቲ ዕዮ ብቕጽበት ተወድአ (ቁ. 15-19)። ከምዚ ዝኣመሰለ እዩ ኣብ መንጎ ቤተ ክርስቲያንን ጸላእታን ዝነበረ ቃልሲ። ጉዳይ ኣምላኽ ግን ዓብዪ እዩ፡ ክዕወት እውን እዩ።

ቁጥር 1-9 ኣብዚ ብዛዕባ ክልተ ንነህምያ ዝተሃንደሱ መደባት ንረክብ፡ እዚኦም ድማ ብጸላእቱ ብኸመይ ብተንኮል ከም ዝተዳለዉን ብኸመይ ድማ ብጽቡቕ ምድላው ኣምላኽን ብጥበቡን ብሓጎስ ከም ዝፈሸሉን እዩ።

I. ናብ መፈንጠራ ንምእታዉ ዝተሃንደሰ መደብ። ጸላእቲ እቲ ዕዮ ብኸመይ ይቕጽል ከም ዝነበረ፡ ኩሉ እቲ ኣብ መካበብያ ዝነበረ ስንጥቕ ከም ዝተዓጽወ፡ ስለዚ ድማ እቲ ዕዮ ከም ዝተወድአ ገይሮም ይርእይዎ ከም ዝነበሩ ይፈልጡ ነበሩ፡ እኳ ደኣ በቲ ግዜ እቲ ኣፍደገታት እቲ ማዕጾታት ካብ መዓጹኡ ወጺኡ እዩ ነይሩ (ቁ. 1)፤ ስለዚ ሕጂ ወይ ከቶ ብሓደ ደፋር ስጉምቲ ንነህምያ ከወግድዎ ነበሮም። ብኸመይ ጽቡቕ ገይሩ ከም ዝተሓለወ ሰሚዖም ነበሩ፡ ስለዚ ኣብኡ ኮይኖም ከጥቅዕዎ ኣይከኣሉን። ስለዚ ድማ ብኹሉ ምትላል ናብኦም ከምጽእዎ ፈተኑ።

1. ብኸመይ ሰይጣናዊ ተንኮል ንዕኡ ክራኸብዎ ከም ዝሓተቱዎ እሞ፡ ኣብ ገለ ከተማ ዘይኮነስ፡ ንዕኡ ከም ዝሕዝዎ ጥርጣረ ከየልዕል ኢሎም፡ ኣብ ሓንቲ ኣብ ግራት ብንያም ዝነበረት ዓዲ፡ “ንሓባራዊ ረብሓ ግዝኣትና ክንዘራረብ ንራኸብ” በልዎ። ወይ ድማ ንዕኡ ምሕዝነቱ ከም ዝደልዩን፡ ኣብ መንጎኦም ጽቡቕ ምትእምማን ንምፍጣርን ጽቡቕ ርክብ ንምምስራት እውን፡ ብዝበለጸ ክፋለጥዎ ከም ዝደልዩ ክሓስብ ደለዩ። ንሳቶም ግን ክጎድእዎ እዮም ዝሓስቡ ነይሮም። ንዕኡ ክኣስርዎ ወይ ክቐትልዎ ከም ዝሓሰቡ ዝገልጽ ስዉር ሓበሬታ ተዋሂብዎ ክኸውን ይኽእል እዩ፤ ወይ ድማ ንሳቶም ንህይወቱ ከም ዝደልዩ ብዘይ ምፍራስ ፍቕሪ ስለ ዝፈልጦም፡ ጽቡቕ ምስ ተዛረቡዎ ኣይኣመኖምን።

2. ብኸመይ ሰማያዊ ጥበብ ነቲ ሕቶ ከም ዝነጸጎ እሞ፡ ኣምላኹ ድማ በቶም ልኡኻቱ እዚ ጥበባዊ መልሲ ክህቦ መሃሮ፡ “ዓብዪ ዕዮ እሰርሕ ኣለኹ፡ ኣዝየ ድማ ወዲቐ ኣለኹ፡ ናባኻትኩም ንምምጻእ ክገድፎ ኸለኹ እቲ ዕዮ ደው ክብል ኣይደልን እየ” (ቁ. 3)። ሓሳቡ እቲ ዕዮ ደው ከይብል ነበረ፤ ንሱ እቲ ዕዮ ንቕሩብ እኳ እንተተረፈ ደው ከም ዝብል ይፈልጥ ነበረ፤ ናባኻትኩም ንምምጻእ ከለኹኸ ስለምንታይ ደው ክብል ኣለዎ፧ ብዛዕባ ቅንኣቱ ዝበሎ ነገር የለን፡ ወይ ድማ ብዛዕባ እቲ ከሓዲ ዝኾነ መደቦም ኣይወቐሶምን፡ ግን ንሱ ስለምንታይ ከም ዘይመጽእ ጽቡቕ ምኽንያት ከምኡ እውን ሓደ ካብቲ ሓቀኛ ምኽንያታት ሃቦም። ምስጋና ንዕዮ ኩሉ ግዜ ቦታ ክህብ ኣለዎ። እቶም ብኸንቱ ብጾቶም ናብ ስራሕ ዘይብሉ ምትእኽኻብ ዝፍተኑ፡ ነቲ ፈተና ከምዚ ኢሎም ይምልሱ፡ “ክንሰርሖ ዘሎና ዕዮ ኣሎና፡ ክንርስዖ የብልናን።” ኣርባዕተ ግዜ ብተመሳሳሊ ሕቶ ኣጥቅዕዎ፡ ንሱ ድማ ብተመሳሳሊ መልሲ መለሰሎም፡ እዚ ድማ ንሳቶም ኣዝዩ ከም ዘሕረቖም ክንገምት ንኽእል ኢና፤ ከመይሲ እቲ ዕላማኦም እቲ ዕዮ ደው ክብል ስለ ዝነበረ፡ ነቲ ሰራሒ ኣብቲ ዕዮኡ ኣዝዩ ተጸሚዱ ምስ ረኣይዎ፡ ነቲ ዕዮ ንምፍራስ ተስፋ ከም ዝቖርጹ ገበሮም። ከምኡ ድማ (ይብል) ብተመሳሳሊ መለስኩሎም (ቁ. 4)። ማስታወሻ፡ ንሓጢኣታዊ ወይ ዘይጥበባዊ ነገር ንምግባር ብዝዓበየ ምሕጽንታ ክንዕወት ኣይግባእን፤ ግን ብተመሳሳሊ ፈተና ክንጥቃዕ ከለና፡ ብተመሳሳሊ ምኽንያትን ጽንዓትን ክንቃወሞ ኣሎና።

II. ካብ ዕዮኡ ንምፍርራህ ዝተሃንደሰ መደብ። ንዕኡ ከውግድዎ እንተኽኢሎም፡ እቲ ዕዮ ብርግጽ ደው ምበለ። ስለዚ ድማ ሳንባላጥ ፈተነ፡ ግን ብኸንቱ።

1. ንነህምያ እቲ ንመካበብያ የሩሳሌም ንምህናጽ ዝገብሮ ዝነበረ ዕዮ፡ ብሓፈሻ ከም ዓመጻዊ ወይ ከም ክሕደት ተገሊጹ፡ ኣብ ቤት ፍርዲ ድማ ከምኡ ተቐባልነት ከም ዘይረክብ ከእምን ፈተነ (ቁ. 5-7)። እቶም ዝበለጹ ሰባት፡ ኣብ ዝበለጸን ንጹህን ተግባራቶም እኳ እንተኾነ፡ በዚ ክሲ እዚ ተኸሲሶም እዮም። እዚ ድማ ብሓፈሻ ዝፍለጥን ዝዝረበሉን ነገር ከም ዝኾነ፡ ኣብ መንጎ ህዝብታት ከም ዝተዘርበ፡ ጋሽሙ ድማ ንሓቂነቱ ከም ዝምስክር፡ ነህምያ ንርእሱ ንጉስ ንምግባርን ንፋርስ ኣርዑት ንምውጋድን ከም ዝሓስብ፡ ብግልጺ ደብዳበ ተጻሕፈሉ። ማስታወሻ፡ እቲ ናይ እኩያት ሓሳብ ጥራይ ዝኾነ፡ ብሓሶት ከም ናይ ብዙሓት ሓሳብ ገይሮም ንምግላጽ ልሙድ እዩ። ሕጂ ሳንባላጥ ነህምያ ነዚ ከም ዓርኪ ገይሩ ከም ዝነገሮ ይምስል፡ ንሱ ድማ ንርእሱ ንምጽራይ ናብ ቤት ፍርዲ ክቕልጥፍ፡ ወይ ድማ እቲ ዝገብሮ ዘሎ ዕዮ ብኸምዚ ክግለጽ ይኽእል እዩ ብዝብል ፍርሂ ከቋርጾ፡ ወይ ድማ በዚ ግምት እዚ፡ ንዕኡ ክራኸብዎ ኣተባብዖ፡ “ነቲ ወረ ከመይ ጌርና ከም እነህድኦ ክንመክር ንራኸብ” እናበለ፡ በዚ ድማ ወይ ንዕኡ ካብቲ ዕዮኡ ከውግዶ፡ ወይ ድማ ካብቲ ዕዮኡ ከውግዶ ተስፋ ገበረ። ስለዚ ቃላቱ ካብ ዘይቲ ልስሉስ ነበረ፡ ግን ኣብ ልቡ ውግእ ነበረ፡ ከም ይሁዳ ድማ ክሳዕም እሞ ክቐትል ተስፋ ገበረ። ግን ብርግጽ መፈንጠራ ኣብ ቅድሚ ዓይኒ ሓንቲ ዑፍ ብኸንቱ እዩ ዝዝርጋሕ። ነህምያ እቲ ዕላማኦም እንታይ ከም ዝነበረ፡ ማለት ኣእዳዎም ካብቲ ዕዮ ንምድኻም ከም ዝነበረ ብቕጽበት ፈለጠ (ቁ. 9)፡ ስለዚ ድማ ከምዚ ዝኣመሰለ ነገር ሓቂ ከም ዘይነበረ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ከም ዝተዘርበ እውን ኣይተቐበለን፤ ንሱ ከምዚ ገይሩ ንምጥርጣር ዝበለጸ ይፍለጥ ነበረ።

2. ከምኡ ድማ ነቲ መፈንጠራ ሃዲሙ፡ ኣብ ቦታኡ ጸንዔ፡ ብንፋስን ብደበናን ድማ ካብ ምዝራእን ምእካብን ኣይፈርሀን። ከምዚ ተዘሪቡ እንተነበረ እኳ፡ ብፍርሂ ብጌጋ ከይትርጎም ኢልና፡ ዝፍለጥ ግዴታና ክንገድፍ የብልናን፤ ግን ጽቡቕ ሕልና ሒዝና ኸለና፡ ንጽቡቕ ስምና ንኣምላኽ ንእመኖ። ግን ብሓቂ ከምዚ ኣይተዘርበን። ህዝቢ ኣምላኽ፡ ብውርደት እኳ እንተተጻዕኑ፡ ግን ብሓቂ ከምቲ ገሊኦም ክኾኑ ዝደልይዎም ዝነበሩ፡ ኣብ ዝሑል ስም ኣይነበሩን።

ኣብ ማእከል እቲ ብዛዕባ እከይኦም ዝነበረ ቅሬታኡ፡ ንዕኡ ንምፍርራህን ኣእዳዉ ንምድኻምን ዝገብርዎ ዝነበሩ ጻዕሪ፡ ልቡ ናብ ሰማይ ብሓጺር ጸሎት ኣልዓለ፡ “ሕጂ እምበኣር፡ ኣምላኸይ፡ ኣእዳወይ ኣበርትዕ።” ኣብ ኩሉ ጸበባኦምን ሽግሮምን፡ ናብ ጽቡቕ ኣምላኽ ዝኸዱሉ ዘለዎም ምዃኑ፡ ካብኡ ድማ ብእምነትን ጸሎትን፡ ፍርህታቶም ንምህዳእን ጸላእቶም ብፍርሂ ክመልእዎምን ኣእዳዎም ከድኽምዎምን ክፈትኑ ከለዉ፡ ኣእዳዎም ንምብራህ ጸጋ ክረኽቡ ምዃኖም፡ ዓብዪ ደገፍን ምጽንናዕን ንጽቡቕ ሰባት እዩ።