መጽሐፈ ኢዮብ 14

ኢዮብ የሰውን ሁኔታ በሰፊው ያብራራል፣ እግዚአብሔርንም ያነጋግራል። ከአዳም በወደቀው ዘር የተወለደ እያንዳንዱ ሰው አጭር ዕድሜ ያለው ነው። የእርሱ ውበቱ፣ ደስታውና ግርማው ሁሉ በበሽታ ወይም በሞት ምት ፊት፣ አበባ በማጭድ ፊት እንደሚወድቅ ሁሉ ይወድቃል፤ ወይም እንደ ጥላ ያልፋል። ልቡ በተፈጥሮው ርኩስ ሆኖ ሳለ፣ የአንድ ሰው ምግባር ኃጢአት የሌለበት ሊሆን የሚችለው እንዴት ነው? ይህ ኢዮብ የዘር ኃጢአት ትምህርትን እንደተረዳና እንዳመነ ግልጽ ማረጋገጫ ነው። ጌታ በገዛ ሥራዎቹ መሠረት በእርሱ ላይ እንዳይፈርድበት፣ ነገር ግን እንደ ምሕረቱና እንደ ጸጋው እንዲያደርግለት እንደ ልመና አድርጎ አስቦት የነበረ ይመስላል።

ለምን ያህል ጊዜ እንደምንኖር በእግዚአብሔር ምክርና ድንጋጌ ተወስኗል። ዘመናችን በእጁ ነው፤ የተፈጥሮ ኃይሎች በእርሱ ሥር ይሠራሉ፤ በእርሱም እንኖራለን እንንቀሳቀሳለን። የሰውን ሕይወት አጭርነትና እርግጠኛ አለመሆን፣ እንዲሁም የሁሉ ምድራዊ ደስታዎች ጠፊነት ላይ በቁም ነገር ማሰላሰል እጅግም ጠቃሚ ነው። ነገር ግን የእነዚህን ክፋቶች መንስኤና መፍትሔ መመልከት ከዚህም በላይ አስፈላጊ ነው። በመንፈስ እስካልተወለድን ድረስ፣ በመንፈሳዊ መልኩ መልካም የሆነ ምንም ነገር በእኛ ዘንድ አይኖርም፣ ወይም ከእኛ ሊወጣ አይችልም። ዳግመኛ በተወለዱት ውስጥ ያለው ትንሽ መልካም ነገር እንኳ በኃጢአት የረከሰ ነው። ስለዚህ በእግዚአብሔር ፊት ራሳችንን ማዋረድ፣ በመለኮታዊ ዋስያችን በኩልም ራሳችንን ሙሉ በሙሉ በእግዚአብሔር ምሕረት ላይ መጣል አለብን። በየዕለቱ የመንፈስ ቅዱስን ማደስ መፈለግ፣ እንዲሁም ሰማይን የፍጹም ቅድስናና ደስታ ብቸኛ ቦታ አድርገን መመልከት አለብን።

ምዕራፍ 14 ኢዮብ ከጓደኞቹ ጋር መነጋገሩ ከንቱ መሆኑን ስላወቀ ከእነርሱ ጋር ከመነጋገር ተመልሶ እዚህ ላይ ከእግዚአብሔርና ከራሱ ጋር መነጋገሩን ይቀጥላል። ጓደኞቹን ስለ ደካማነታቸውና ስለሟችነታቸው አስታውሷቸው ነበር (ምዕ. 13:12)፤ እዚህ ላይ ደግሞ የራሱን ደካማነት በማስታወስ መከራውን እንዲቀንስለት እግዚአብሔርን ይለምናል። እዚህ ላይ የሚከተሉትን እናገኛለን።

I. የሰው ሕይወት፣ 1. አጭር ነው (ቁ. 1)። 2. ሐዘን የሞላበት ነው (ቁ. 1)። 3. ኃጢአተኛ ነው (ቁ. 4)። 4. የተወሰነ ነው (ቁ. 5, 14)።

II. የሰው ሞት፣ አሁን ላለንበት ሕይወት የመጨረሻ ፍጻሜ እንደሚያደርግለት፣ ከእንግዲህም ወደ እርሱ እንደማንመለስ (ቁ. 7-12)፣ ከሕይወት መከራዎች እንደሚሰውረን (ቁ. 13)፣ የሕይወትን ተስፋ እንደሚያጠፋ (ቁ. 18, 19)፣ ከሕይወት ሥራ እንደሚያርቀን (ቁ. 20)፣ እና በዚህ ሕይወት ውስጥ ስላሉን ዘመዶቻችን ምንም ያህል ቀደም ሲል ተጨንቀንባቸው ቢሆንም፣ ስለእነርሱ በጨለማ ውስጥ እንደሚያስቀረን (ቁ. 21, 22)።

III. ኢዮብ ከዚህ ሁሉ የሚያገኘው ጥቅም። 1. ከእርሱ ጋር በጣም ጥብቅና ጨካኝ ነው ብሎ ከሚያስበው ከእግዚአብሔር ጋር ይከራከራል (ቁ. 16, 17)፣ ደካማነቱን ከግምት ውስጥ በማስገባት ከእርሱ ጋር እንዳይጣላ (ቁ. 3)፣ ነገር ግን የተወሰነ እረፍት እንዲሰጠው ይለምናል። 2. ለሞት ለመዘጋጀት ራሱን ያዘጋጃል (ቁ. 14)፣ እናም ለእርሱ ምቹ እንደሚሆን ተስፋ ለማድረግ ራሱን ያበረታታል (ቁ. 15)። ይህ ምዕራፍ ለቀብር ሥነ ሥርዓቶች ተስማሚ ነው፤ በእርሱ ላይ በጥልቀት ማሰላሰል የሌሎችን ሞት ተጠቅመን መልካም ነገር እንድናገኝና ለራሳችን ሞት እንድንዘጋጅ ይረዳናል።

ቁጥር 1-6 እዚህ ላይ እንድናስብ የምንመራው፣

I. የሰው ሕይወት መነሻ። እግዚአብሔር በእርግጥ ታላቅ መነሻው ነው፣ ምክንያቱም በእርሱ ውስጥ የሕይወትን እስትንፋስ ነፍሷልና በእርሱም እንኖራለን፤ ነገር ግን ሕይወታችንን ከልደታችን እንቆጥራለን፣ ከዚያም ደካማነቱንና ርኩሰቱን መቁጠር አለብን።

1. ደካማነቱ፦ ከሴት የተወለደ ሰው፣ ስለዚህ የጥቂት ቀናት ነው (ቁ. 1)። ይህ ሁሉ ሕያዋን እናት ተብላ ወደተጠራችው ወደ መጀመሪያዋ ሴት ወደ ሔዋን ሊያመለክት ይችላል። በአታላዩ ተታላ በመጀመሪያ በደል የፈጸመችው ከእርሷ ሁላችንም ተወልደናል፣ ስለዚህም ቀናችንን የሚያሳጥሩብንና የሚያሳዝኑብንን ኃጢአትና ብልሹነት ከእርሷ ወርሰናል። ወይም ደግሞ የእያንዳንዱን ሰው እናት ሊያመለክት ይችላል። ሴት ደካማ ዕቃ ናት፣ እናም partus sequitur ventrem—ልጁ እናቱን ይመስላል የሚለውን እናውቃለን። ስለዚህ ብርቱ ሰው በኃይሉ ወይም በአባቱ ኃይል አይመካ፣ ነገር ግን ከሴት እንደተወለደ ያስታውስ፣ እናም እግዚአብሔር ሲፈቅድ፣ ኃያላን ሰዎች እንደ ሴቶች ይሆናሉ (ኤር. 51:30)።

2. ርኩሰቱ (ቁ. 4)፦ ከርኩስ ነገር ንጹሕን ማን ሊያወጣ ይችላል? ሰው ከኃጢአተኛ ሴት ከተወለደ፣ ኃጢአተኛ ከመሆን በቀር እንዴት ሊሆን ይችላል? (ምዕ. 25:4) ተመልከት። ከሴት የተወለደ ሰው እንዴት ንጹሕ ሊሆን ይችላል? ንጹሕ ልጆች ከርኩስ ወላጆች ሊመጡ አይችሉም፣ ልክ ንጹሕ ውኃ ከርኩስ ምንጭ ወይም ወይን ከእሾህ እንደማይመጣ ሁሉ ነው። የእኛ ልማዳዊ ብልሹነት ከወላጆቻችን ከባሕሪያችን ጋር የተወረሰ ነው፣ ስለዚህም በአጥንታችን ውስጥ የተወለደ ነው። ደማችን በሕጋዊ ውግዘት ብቻ ሳይሆን በዘር የሚተላለፍ በሽታም ተበክሏል። ጌታችን ኢየሱስ ለእኛ ኃጢአት ሆኖ፣ ከሴት እንደተወለደ ተነግሯል (ገላ. 4:4)።

II. የሰው ሕይወት ባሕርይ፦ አበባ ነው፣ ጥላ ነው (ቁ. 2)። አበባው ይጠወልጋል፣ ውበቱም ሁሉ ብዙም ሳይቆይ ይጠፋልና ይሄዳል። ጥላውም ኃላፊ ነው፣ ሕልውናውም ብዙም ሳይቆይ ይጠፋልና በሌሊት ጥላዎች ውስጥ ይሰምጣል። በሁለቱም ላይ ምንም ግምት አንሰጥም፤ በሁለቱም ላይ ምንም እምነት አንጥልም።

III. የሰው ሕይወት አጭርነትና እርግጠኛ አለመሆን፦ ሰው የጥቂት ቀናት ነው። ሕይወት እዚህ ላይ የሚሰላው በወራት ወይም በዓመታት ሳይሆን በቀናት ነው፣ ምክንያቱም የትኛውም ቀን የመጨረሻችን ላይሆን እንደሚችል እርግጠኞች መሆን አንችልምና። እነዚህ ቀናት ጥቂቶች ናቸው፣ ከምናስበው ያነሱ ናቸው፣ ቢበዛም ጥቂቶች ናቸው፣ ከመጀመሪያዎቹ አባቶች ዘመን ጋር ሲነጻጸሩ፣ ከዘላለም ቀናት ጋር ሲነጻጸሩ ደግሞ እጅግ በጣም ጥቂቶች ናቸው፣ ነገር ግን የሰውን ዕድሜ ብለን ከምንጠራው በታች ለሚሆኑት ለአብዛኞቹ ደግሞ እጅግ በጣም ጥቂቶች ናቸው። ሰው አንዳንድ ጊዜ እንደወጣ ወዲያውኑ ይቆረጣል—ከማኅፀን እንደወጣ በሕፃንነቱ ይሞታል—ወደ ዓለም እንደወጣና ወደ ሥራው እንደገባ ወዲያውኑ እጁን ማረሻ ላይ እንዳደረገ ይወሰዳል። ወዲያውኑ ባይቆረጥም፣ እንደ ጥላ ይሸሻል፣ እናም በአንድ ቦታ፣ በአንድ ቅርጽ አይቆይም፣ ነገር ግን መልኩ ያልፋል፤ እንዲሁ ይህ ዓለምና በእርሱ ያለን ሕይወታችንም ያልፋል (1 ቆሮ. 7:31)።

IV. የሰው ሕይወት መከራ የበዛበት ሁኔታ። ሰው አጭር ዕድሜ እንዳለው ሁሉ፣ ሐዘን የበዛበት ሕይወትም አለው። እዚህ ላይ የሚያሳልፋቸው ጥቂት ቀናት ቢኖሩትም፣ በእነዚያ ጥቂቶች ደስ ቢሰኝ መልካም ነበር (አጭርና ደስተኛ ሕይወት የአንዳንዶች ትምክህት ነው)፤ ነገር ግን እንደዚያ አይደለም። በእነዚህ ጥቂት ቀናት ውስጥ በችግር የተሞላ ነው፣ የተቸገረ ብቻ ሳይሆን፣ በችግር የተሞላ ነው፣ ወይ ይደክማል ወይም ይበሳጫል፣ ያዝናል ወይም ይፈራል። ያለ አንዳንድ ጭንቀት፣ ያለ አንዳንድ ግርግር፣ ያለ አንዳንድ ችግር የሚያልፍ ቀን የለም። ዓለምን የሚወዱት ከእርሷ በቂ ያገኛሉ። እርሱ satur tremore—በግርግር የተሞላ ነው። የቀኖቹ ጥቂትነት ፍጻሜያቸውን በመጠበቅ የማያቋርጥ ችግርና ጭንቀት ይፈጥርበታል፣ እናም ሁልጊዜም ስለ ሕይወቱ በጥርጣሬ ውስጥ ይንጠለጠላል። ሆኖም፣ የሰው ቀናት በችግር የተሞሉ ስለሆኑ፣ ጥቂት መሆናቸው መልካም ነው፣ የነፍስ በሰውነት ውስጥ መታሰርና ከጌታ መባረር ዘላለማዊ፣ ረጅም አለመሆኑ መልካም ነው። ወደ ሰማይ ስንመጣ ቀናችን ብዙ ይሆናል፣ ከችግርም ፍጹም ነፃ ይሆናል፣ እስከዚያው ድረስም እምነት፣ ተስፋና ፍቅር የአሁኑን ችግሮች ያስተካክላሉ።

V. የሰው ሕይወት ኃጢአተኛነት፣ ከሰው ባሕርይ ኃጢአተኛነት የሚመጣ። አንዳንዶች ያንን ጥያቄ (ቁ. 4) እንዲህ ይረዱታል፦ ከርኩስ ነገር ንጹሕን ማን ሊያወጣ ይችላል?—ከርኩስ መርህ ንጹሕ ተግባር? ማስታወሻ፦ ትክክለኛ በደሎች የልማዳዊ ብልሹነት ተፈጥሯዊ ውጤቶች ናቸው፣ ስለዚህም የሁሉንም ኃጢአቶቻችን መነሻ ስለሆነ የመጀመሪያ ኃጢአት ይባላል። ይህ ቅዱስ ኢዮብ እዚህ ላይ ያዝናል፣ የተቀደሱ ሁሉ እንደሚያደርጉት፣ ጅረቶችን ወደ ምንጩ በመመለስ (መዝ. 51:5)፤ አንዳንዶችም ለእግዚአብሔር ምሕረትን ለመለመን አስቦታል ብለው ያስባሉ፦ "ጌታ ሆይ፣ የሰውን ደካማነትና ድክመት ኃጢአቶቼን ለመመዝገብ እጅግ አትሁን፣ ድካሜን ታውቃለህና። እኔ ሥጋ መሆኔን አስታውስ!" የካልዴው ትርጓሜ የዚህን ቁጥር የሚታወቅ ንባብ አለው፦ በኃጢአት የረከሰውን ሰው ማን ሊያነጻ ይችላል? አንድ ሰው አይችልም? ማለትም እግዚአብሔር። ወይም አንድ የሆነውና የሚምረው እግዚአብሔር እንጂ ማን? እግዚአብሔር በሁሉን ቻይ ጸጋው የኢትዮጵያዊውን ቆዳ፣ የኢዮብን ቆዳ፣ በትል የተሸፈነ ቢሆንም እንኳ ሊለውጥ ይችላል።

VI. የሰው ሕይወት የተወሰነ ጊዜ (ቁ. 5)።

1. እዚህ ላይ በሦስት ነገሮች እርግጠኞች ነን፦ (1.) ሕይወታችን ያበቃል፤ በምድር ላይ ያሉ ቀናቶቻችን ቁጥር የለሽ አይደሉም፣ ማለቂያ የሌላቸውም አይደሉም፣ አይ፣ ተቆጥረዋል፣ እናም ብዙም ሳይቆይ ይጠናቀቃሉ (ዳን. 5:26)። (2.) ምን ያህል እንደምንኖርና መቼ እንደምንሞት በእግዚአብሔር ምክርና ድንጋጌ እንደተወሰነ። የወራቶቻችን ቁጥር በእግዚአብሔር ዘንድ ነው፣ ሊቆጣጠር በማይችለው ኃይሉ ሥር ነው፣ እናም ሊታለል በማይችለው ሁሉን አዋቂነቱ እይታ ሥር ነው። የሕይወታችንን ፍጻሜ የሚያስተዳድረው የእግዚአብሔር አቅርቦት እንደሆነ እርግጠኛ ነው። ዘመናችን በእጁ ነው። የተፈጥሮ ኃይሎች በእርሱ ላይ የተመኩ ናቸው፣ በእርሱም ሥር ይሠራሉ። በእርሱ እንኖራለንና እንንቀሳቀሳለን። በሽታዎች አገልጋዮቹ ናቸው፤ እርሱ ይገድላልና ሕያው ያደርጋል። በአጋጣሚ የሚሆን ምንም ነገር የለም፣ አይ፣ በዘፈቀደ በተወረወረ ቀስት የሚፈጸም ግድያም እንኳ የለም። ስለዚህ እግዚአብሔር አስቀድሞ እንደወሰነው እርግጠኛ ነው፤ ሥራዎቹ ሁሉ ለእግዚአብሔር የታወቁ ናቸውና። የሚያደርገውን ሁሉ ወስኗል፣ ሆኖም ግን በከፊል የተፈጥሮን የተወሰነ አካሄድ (መጨረሻውና መንገዱ አብረው ይወሰናሉ) እና የሥነ ምግባር አስተዳደርን የተወሰኑ ሕጎች፣ በዚህ ሕይወት ውስጥ ክፉን በመቅጣትና መልካምን በመሸለም ግምት ውስጥ በማስገባት ነው። እኛ በስቶይኮች ዕውር ዕድል እንደምንመራው ሁሉ በኤፒኩሪያኖች ዕውር ዕድል አንመራም። (3.) እግዚአብሔር የወሰናቸውን ወሰኖች ማለፍ እንደማንችል፤ ምክሮቹ የማይለወጡ ናቸውና፣ አስቀድሞ ማየቱም የማይሳሳት ነውና።

2. ኢዮብ እነዚህን ግምት ውስጥ በማስገባት እንደ ምክንያት ያቀርባል፦ (1.