መጽሐፈ ኢዮብ 1

1:1-5 ኢዮብ ባለጸጋ የነበረ ቢሆንም፣ እግዚአብሔርን የሚፈራ ሰው ነበር። ምንም እንኳ ከባድና ብርቅ ቢሆንም፣ ባለጸጋ ሰው ወደ እግዚአብሔር መንግሥት መግባት የማይቻል አይደለም። በእግዚአብሔር ጸጋ፣ የዚህ ዓለም ሀብት ፈተናዎች ማሸነፍ ይቻላል። የኢዮብ እግዚአብሔርን መፍራትና ብልጽግና ታሪክ ከታላላቅ መከራዎቹ ታሪክ በፊት መቅረቡ፣ ሁለቱም ከችግሮች እንደማያስጠብቁ ያሳያል። ኢዮብ የልጆቹን ስምምነትና ምቾት በደስታ እየተመለከተ ሳለ፣ የሰውን ልብ ስለሚያውቅ ስለእነሱ ፍርሃት ያደረበት ነበር። ልኮም ቀደሳቸው፤ ራሳቸውን እንዲመረምሩ፣ ኃጢአታቸውን እንዲናዘዙ፣ ይቅርታንም እንዲፈልጉ አስታወሳቸው። በተስፋው አዳኝ አማካኝነት በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነትን ተስፋ እንደሚያደርግ ሰው፣ ለእያንዳንዳቸው የሚቃጠል መስዋዕት አቀረበ። ይህ ስለ ነፍሳቸው ያለውን ጥንቃቄ፣ የሰው ልጅ ኃጢአተኛ ሁኔታ ያለውን እውቀት፣ እና እርሱ ባዘዘው መንገድ በእግዚአብሔር ምሕረት ላይ ያለውን ሙሉ ጥገኝነት ያሳየናል።

ቁጥር 4-5 እዚህ ላይ የኢዮብ ብልጽግናና እግዚአብሔርን መፍራቱ በዝርዝር ቀርቧል።

I. በልጆቹ ያገኘው ታላቅ መጽናናት የብልጽግናው ምሳሌ ተደርጎ ተወስዷል፤ ምክንያቱም ጊዜያዊ ምቾቶቻችን የተበደሩ ናቸውና፣ በሌሎች ላይ የተመኩ ናቸው፣ እናም በዙሪያችን እንዳሉት ናቸው። ኢዮብ ራሱ ልጆቹ በዙሪያው መኖራቸው ከብልጽግናው ታላላቅ ደስታዎች አንዱ እንደሆነ ተናግሯል (ምዕ. 29:5)። በተወሰኑ ጊዜያት ክብ የግብዣ በዓል ያደርጉ ነበር (ቁ. 4)፤ ወደ ቤታቸው ሄደው ይበሉ ይጠጡ ነበር። ለዚህ መልካም ሰው መጽናናት የሰጡት ነገሮች የሚከተሉት ናቸው።

1. ልጆቹ አድገው በዓለም ላይ ሲመሰረቱ ማየት። ሁሉም ወንዶች ልጆቹ የራሳቸው ቤት ነበራቸው፣ ምናልባትም አግብተው ነበር፣ እናም እያንዳንዳቸው ለመጀመር የሚያስችል በቂ ድርሻ ሰጥቷቸው ነበር። በጠረጴዛው ዙሪያ የወይራ ችግኞች የነበሩት ወደ የራሳቸው ጠረጴዛዎች ተዛውረዋል።

2. በሥራቸው ሲበለጽጉና እርስ በእርሳቸው መስተንግዶ ማድረግ ሲችሉ ማየት፣ እንዲሁም ራሳቸውን መመገብ ሲችሉ ማየት። መልካም ወላጆች የልጆቻቸውን ሀብትና ብልጽግና እንደራሳቸው ይፈልጋሉ፣ ያበረታታሉ፣ እናም ይደሰታሉ።

3. በጤና ሲኖሩ ማየት፣ በቤታቸው ውስጥ ምንም ዓይነት ሕመም አለመኖሩ፣ ምክንያቱም ያ ግብዣቸውን ያበላሽና ወደ ሐዘን ይለውጠው ነበር።

4. በተለይ በፍቅር፣ በአንድነትና በጋራ መልካም ፍቅር ሲኖሩ ማየት፣ በመካከላቸው ምንም ዓይነት ጠብ ወይም ክርክር አለመኖሩ፣ መራራቅ አለመኖሩ፣ እርስ በእርስ አለመሸማቀቅ፣ ጠባብነት አለመኖሩ፣ ነገር ግን እያንዳንዱ የራሱን ቢያውቅም፣ ሁሉም ነገር የጋራ እንደሆነ ያህል በነጻነት ይኖሩ ነበር። ወንድሞች በዚህ መንገድ ሲተሳሰሩ ማየት የወላጆችን ልብ ያጽናናል፣ በሁሉም ዓይን ደግሞ ያማረ ነው። እነሆ፣ መልካም እና ደስ የሚያሰኝ እንዴት ነው! መዝ. 133:1።

5. ወንድሞች ለእህቶቻቸው በጣም ደግ መሆናቸውን ማየቱ፣ እነርሱን ለመጋበዝ ስለላኩላቸው፣ ለመጋበዝ ባይላኩ ኖሮ ባልሄዱም ነበርና፣ ለመጽናናቱ ጨመረ። እህቶቻቸውን የሚንቁ፣ ኩባንያቸውን የማይፈልጉ፣ እና ለምቾታቸው ደንታ የሌላቸው ወንድሞች መጥፎ ምግባር ያላቸው፣ መጥፎ ባህሪ ያላቸው፣ እና ከኢዮብ ልጆች ፈጽሞ የተለዩ ናቸው። ግብዣቸው በጣም የተረጋጋና ጨዋ ስለነበር እህቶቻቸው ጥሩ ጓደኛ እንደሆኑላቸው ይመስላል።

6. በራሳቸው ቤት ይበሉ ይጠጡ ነበር፣ በሕዝብ መዝናኛ ቦታዎች ሳይሆን፣ እዚያ ለፈተናዎች የበለጠ ይጋለጡ ነበርና፣ እናም ያን ያህል የተከበሩ አልነበሩም። ኢዮብ ራሱ ከእነርሱ ጋር ሲበላ ሲጠጣ አናገኝም። ጥርጥር የለውም ጋብዘውት ነበር፣ እናም በማንኛውም ጠረጴዛቸው ላይ በጣም ተፈላጊ እንግዳ ይሆን ነበር፤ ከግብዣው የራቀውም በባህሪው መራራነት ወይም ጨለምተኝነት፣ ወይም የተፈጥሮ ፍቅር ማጣት የተነሳ አልነበረም፣ ነገር ግን እሱ አርጅቶ ለእንደዚህ ዓይነት ነገሮች እንደ ባርዚላይ (2 ሳሙ. 19:35) ሞቶ ነበር፣ እናም ወጣቶቹ ከራሳቸው ውጪ ማንም ከሌለ የበለጠ ነጻና ደስተኛ እንደሚሆኑ አስቦ ነበር። ሆኖም ራሱን የከለከለውን መዝናኛ ልጆቹን አልከለከለም። ወጣቶች የወጣትነት ነጻነት ሊፈቀድላቸው ይችላል፣ ነገር ግን የወጣትነት ምኞቶችን እስከተሸሹ ድረስ።

II. ስለ ልጆቹ የነበረው ታላቅ እንክብካቤ እግዚአብሔርን የመፍራቱ ምሳሌ ተደርጎ ተወስዷል፤ ምክንያቱም እኛ በእውነት የምንሆነው በዝምድናችን ውስጥ የምንሆነው ነው። መልካም የሆኑ ሰዎች ለልጆቻቸው መልካም ይሆናሉ፣ በተለይም ለነፍሳቸው መልካም ነገር ለማድረግ የሚችሉትን ሁሉ ያደርጋሉ። (ቁ. 5) ላይ የኢዮብን ስለ ልጆቹ መንፈሳዊ ደህንነት የነበረውን ቅዱስ ጭንቀት ልብ ይበሉ።

1. በእግዚአብሔር ቅንዓት ይቀናባቸው ነበር፤ እኛም ለራሳችንና ለምንወዳቸው ሰዎች መልካም ለማድረግ በምናደርገው ጥንቃቄና ጥረት አስፈላጊ እስከሆነ ድረስ እንደዚያው መሆን አለብን። ኢዮብ ለልጆቹ ጥሩ ትምህርት ሰጥቷቸው ነበር፣ በእነርሱም ተጽናንቶባቸው ነበር፣ ስለእነርሱም መልካም ተስፋ ነበረው፤ ሆኖም ግን እንዲህ አለ፦ “ምናልባት ልጆቼ በግብዣቸው ቀናት ከሌላ ጊዜ ይልቅ ኃጢአት ሠርተው ይሆናል፣ በጣም ተደስተው ይሆናል፣ በመብላትና በመጠጣት ከመጠን በላይ ነጻነት ወስደው ይሆናል፣ እናም በልባቸው እግዚአብሔርን ረግመው ይሆናል” ማለትም “በአእምሯቸው ውስጥ አምላክ የለሽ ወይም ርኩስ ሀሳቦችን፣ ስለ እግዚአብሔርና ስለ አቅርቦቱ የማይገባ አስተሳሰቦችን፣ እና የሃይማኖት ልምምዶችን አስበው ይሆናል”። ሲጠግቡ እግዚአብሔርን ለመካድና “ጌታ ማነው?” ለማለት ተዘጋጅተው ነበር (ምሳ. 30:9)፣ እግዚአብሔርን ለመርሳትና “ይህን ሀብት ያገኘነው በእጃችን ኃይል ነው” ለማለት ተዘጋጅተው ነበር (ዘዳ. 8:12፣ ወዘተ)። ከሥጋ ምኞት በላይ አእምሮን ከእግዚአብሔር የሚያርቅ ምንም ነገር የለም።

2. የግብዣቸው ቀናት እንዳለቁ ወዲያውኑ ለሃይማኖታዊ ሥርዓቶች ጠራቸው። ግብዣቸው እየቀጠለ እያለ አይደለም (ለዚያ ጊዜያቸውን ይውሰዱ፤ ለሁሉም ነገር ጊዜ አለውና)፣ ነገር ግን ሲያልቅ፣ መልካም አባታቸው መቼ ማቆም እንዳለባቸው፣ እና በየቀኑ በድሎት ለመኖር ማሰብ እንደሌለባቸው አስታወሳቸው፤ ምንም እንኳን ሳምንቱን ሙሉ የግብዣ ቀናት ቢኖራቸውም፣ ዓመቱን ሙሉ እንዲኖራቸው ማሰብ የለባቸውም፤ ሌላ የሚሠሩት ነገር ነበራቸው። ማስታወሻ፦ ደስ የሚላቸው ሰዎች ቁም ነገር ለመሆን ጊዜ ማግኘት አለባቸው።

3. ለሃይማኖታዊ ሥርዓቶች እንዲዘጋጁ ላከባቸው፣ ላከና ቀደሳቸው፣ በግብዣቸው ወቅት ያደረጉትን ስህተት እንዲመረምሩና ንስሐ እንዲገቡ፣ ከንቱነታቸውን ትተው ለሃይማኖታዊ ልምምዶች ራሳቸውን እንዲያዘጋጁ አዘዛቸው። በዚህ መንገድ ለጥቅማቸው ሲል ሥልጣኑን በእነርሱ ላይ ጠብቆ ነበር፣ እነርሱም የራሳቸው ቤት ቢኖራቸውም ታዘዙለት። አሁንም የቤተሰቡ ካህን ነበር፣ እናም በመሠዊያው ላይ ሁሉም ይገኙ ነበር፣ በጸሎቱ ያላቸውን ድርሻ ከንብረቱ ባላቸው ድርሻ በላይ ከፍ አድርገው ይመለከቱት ነበር። ወላጆች ለልጆቻቸው ጸጋን መስጠት አይችሉም (የሚቀድሰው እግዚአብሔር ነውና)፣ ነገር ግን በወቅታዊ ምክርና ተግሣጽ ቅድስናቸውን ማራመድ አለባቸው። በጥምቀታቸው ለእግዚአብሔር ተቀድሰዋል፤ ለእርሱ እንዲቀደሱ ምኞታችንና ጥረታችን ይሁን።

4. ለእነርሱ መሥዋዕት አቀረበ፣ በግብዣቸው ቀናት የሠሩትን ኃጢአት ለማስተሰረይ እና በወሰዱት ነጻነት አእምሯቸው እንዳይበላሽና ምግባራቸው እንዳይበላሽ ምሕረትንና ጸጋን ለመለመን፣ እንዲሁም እግዚአብሔርን መፍራታቸውንና ንጽሕናቸውን ለመጠበቅ። በሐዘን ዓይኖቹ ብዙ ጊዜ አይቷልና፣ በደስታ ለስላሳ ግን አታላይ ማዕበል ላይ ተበታትኖ፣ በስሜት የተሸነፈ የጽድቅ ምርኮ፣ እና የጠፉ ንጽህናዎች ተንሳፋፊ ፍርስራሾች።—ሰር አር. ብላክሞር። ኢዮብ እንደ አብርሃም ለቤተሰቡ መሠዊያ ነበረው፣ በዚያም በየቀኑ መሥዋዕት ያቀርብ ነበር፤ ነገር ግን በዚህ ልዩ አጋጣሚ፣ ከወትሮው የበለጠ መሥዋዕቶችን አቀረበ፣ እናም በታላቅ ሥርዓት፣ እንደ ሁሉም ቁጥራቸው፣ ለእያንዳንዱ ልጅ አንድ። ወላጆች ለቤተሰባቸው የተለያዩ ቅርንጫፎች ወደ እግዚአብሔር በሚያቀርቡት ልመና ዝርዝር መሆን አለባቸው። “ለዚህ ልጅ የጸለይኩት እንደ ልዩ ባህሪው፣ ችሎታውና ሁኔታው ነው”፣ ለዚህም ጸሎቶችና ጥረቶች መስተካከል አለባቸው። እነዚህ መሥዋዕቶች ሊቀርቡ ሲሉ፣ (1.) ልጆቹ በኃጢአት ውስጥ ለረጅም ጊዜ እንዳይቆዩ በሚጨነቅ ሰው አምሳል፣ እና ልቡ በሥራው ላይ እንደነበረና ምኞቱም ወደዚያ እንደነበረ በማሳየት በማለዳ ተነሳ። (2.) ልጆቹ ከመሥዋዕቱ ጋር በሚያቀርበው ጸሎት እንዲቀላቀሉት፣ የመሥዋዕቱ መታረድ ለኃጢአታቸው፣ ለመሞት የሚገባቸውን፣ በእጅጉ እንዲያዋርዳቸው፣ እና የመሥዋዕቱ መቅረብ ወደ አማላጅ እንዲመራቸው መሥዋዕቱን እንዲገኙ ጠየቃቸው። ይህ ከባድ ሥራ ከደስታ ቀናቶቻቸው በኋላ እንደገና ቁም ነገር እንዲሆኑ ይረዳቸዋል።

5. በዚህ መንገድ ያለማቋረጥ ያደርግ ነበር፣ እናም እንደዚህ ዓይነት አጋጣሚ በተከሰተ ቁጥር ብቻ አይደለም፤ ምክንያቱም የታጠበ እግሩን መታጠብ ያስፈልገዋልና (ዮሐ. 13:10)። የንስሐና የእምነት ተግባራት ብዙ ጊዜ መታደስ አለባቸው፣ ምክንያቱም እኛ ብዙ ጊዜ በደላችንን እንደጋግማለን። በየቀኑ፣ ሁልጊዜ፣ መሥዋዕቶቹን ያቀርብ ነበር፣ በጸሎቱ ጸንቶ ነበር፣ እናም አንድም ቀን አልተወም። አልፎ አልፎ የሚደረጉ የሃይማኖት ልምምዶች ከተለመዱት አያድኑንም። እግዚአብሔርን በቅንነት የሚያገለግል ያለማቋረጥ ያገለግለናል።

1:6-12 የኢዮብ መከራዎች የተጀመሩት ከሰይጣን ተንኮል ሲሆን፣ ይህም በጌታ ፈቃድ፣ ለጥበብ የተሞሉና ለቅዱሳን ዓላማዎች ነበር። እግዚአብሔርንና ጽድቅን ሁሉ የሚጠላ፣ ያለማቋረጥ እግዚአብሔርን የሚወዱትን ለማስጨነቅ፣ ለማሳሳት፣ የሚቻለው ከሆነም ለማጥፋት የሚሻ ክፉ መንፈስ አለ። ተጽዕኖው እስከ ምን ያህል ድረስ እንደሚደርስ መናገር አንችልም፤ ነገር ግን በክርስቲያኖች ዘንድ ያለው ብዙ አለመረጋጋትና ደስታ ማጣት በእርሱ ምክንያት ሊሆን ይችላል። በዚህ ምድር ላይ ሳለን በእርሱ ተጽዕኖ ሥር ነን። ስለዚህ ልበ ሰፊዎችና ነቁ እንድንሆን ለእኛ የሚገባን ነው (1ጴጥ 5:8)።

ሰይጣን ኢዮብን እንዴት እንደነቀፈ ተመልከቱ። ይህ የወሬኞች የተለመደ መንገድ ነው — እውነት ነው ብለው ለማሰብ ምንም ምክንያት የሌላቸውን ነገር ለማቅረብ። ነገር ግን በእውነት ግብዞች ከመሆን ይልቅ ልንፈራው የሚገባን ሌላ ነገር እንደሌለ ሁሉ፣ ያለ ምክንያት ግብዞች ተብለን ከመቆጠራችን ይልቅ ልንፈራው የማያስፈልገን ነገርም የለም። በታዛዥነታችን ዘላለማዊውን ዋጋ መመልከት ስህተት አይደለም፤ ነገር ግን በሃይማኖታችን ዓለማዊ ጥቅም ለማግኘት መሻት ስህተት ነው። የእግዚአብሔር ሕዝቦች በልዩ ጥበቃው ሥር ናቸው፤ እነርሱም ለእነርሱ የሆኑትም ሁሉ በጠቅላላ።

የጌታ በረከት ያበለጽጋል፤ ሰይጣንም ራሱ ይህን አምኖ ይቀበላል። እግዚአብሔር ኢዮብ እንዲፈተን ፈቀደ፣ ጴጥሮስም እንዲነፋ እንደፈቀደ።