Abbootii Firdii 5

5:1-5. Garaa laafina Gooftaa tiif galata Gooftaatti deebisuuf yeroon tokkollee dhabamuu hin qabu; sababiin isaa faarfannaan keenya fudhatamaa, gammachiisaa fi bu'aa qabeessa ta'a yeroo garaa guutuu irraa maddan. Kanaanis, jaalalli fi galannaan garaa warra amanaa keessatti caalaatti kaka'ee akka gadi fageenyaan dhaabatuuf; gochawwan sunis caalaa beekamaa fi yeroo dheeraaf yaadatamoo ta'u. Waanuma Deboraan, Baaraaq, yookiin loltoonni hojjetan kamiyyuu yoo ta'eef, galanni hunduu kan Gooftaa ta'uu qaba. Fedhiin, humni, akkasumas milkaa'inni hundinuu Isaa irraa turan.

Boqonnaan kun faarfannaa injifannoo Israa’el waraana Yabiin mootii Kana’aan irratti argateefi bu’aa gaarii injifannoo sanaa irraa kan ka’e kan qophaa’eefi kan faarfatame qabata. Yeroo sana, akkuma amma, haala akkanaatti walaloo baasanii maxxansuun baramaa ture ta’uu danda’a; garuu kun qofti walaloo yeroo abbootii firdii sanaa keessaa kan eegameedha, sababiin isaa Dubartii Raajii Deboraan kan dubbatameefi yeroo sana faarfannaa galataa akka ta’uuf, akkasumas dhaloota boodaatiif fakkeenya galataa akka ta’uuf kan qophaa’e waan ta’eef, seenaa yeroo sanaatiif ifa guddaa kenna.

I. Waaqayyoon galateeffachuudhaan jalqaba (lak. 2, 3).

II. Qabiyyeen faarfannaa kanaa hojii guddaa kana yaadannoo keessa galcha. 1. Yeroo kana Waaqayyo isaaniif mul’ateefi Tulluu Siinaa irratti isaaniif mul’ate wal bira qabuudhaan (lak. 4, 5).

2. Haala rakkisaa keessa turan irraa ka’uudhaan bilisummaa isaanii guddisuu (lak. 6-8).

3. Warra bu’aa injifannoo sanaa irraa qooda fudhatan galataaf akka walitti makaman waamuu (lak. 9-13).

4. Gosa waraana sana keessatti dammaqaa turan irratti ulfina buusuu, warra tajaajila didan irratti immoo salphina buusuu (lak. 14-19, 23).

5. Waaqayyo mataan isaa akkamitti isaaniif akka lola’e hubachuu (lak. 20-22).

6. Keessumaa ulfina Yaa’el, kan Siisera ajjeeste, kan faarfannaan kun bal’inaan irratti xiyyeeffatu, kabajuu (lak. 24-30). Xumura irratti Waaqayyoof kadhannaa qaba (lak. 31).

Boqonnaan duraanii Waaqayyo Israa’eliif hojiiwwan gurguddoo akkamii akka hojjete nu beeksiseera; kana keessatti immoo galata isaan Waaqayyoof deebisan qabna, akkasumas dhaloonni waldaa kiristaanaa hundi hojii samii Waaqayyoon galateeffachuu akka baratan.

I. Waaqayyo faarfannaan galateeffama, inni immoo: 1. Gammachuu ibsuuf karaa uumamaa baay’ee gaariidha. Namni tokko ni gammadaa? Haafaarfu; gammachuun qulqulluun immoo lubbuu fi hundee galataafi ulfinaa ti. Waaqayyo isa keessatti, akkasumas hojiiwwan isaa dinqisiisoo keessatti gammachuu keenyaan ofii isaa ulfina argateetti of lakkaa’uun isa gammachiisa. Gammachuun tajaajiltoota isaa gammachuu isaati, faarfannaan isaanii immoo isaaf sirba mi’aawaadha.

2. Beekumsa babal’isuufi yaadannoo gochaalee gurguddoo bara baraaf tursuuf mala baay’ee sirrii dha. Ollaan faarfannaa kana walirraa baratu, ijoolleen immoo maatii isaaniirraa baratu; kanaanis warri kitaaba hin qabne yookiin dubbisuu hin dandeenye, hojiiwwan Waaqayyoo kana beeku. Akkasumas dhaloonni tokko hojiiwwan Waaqayyoo dhaloota biraatiif ni galateeffata, hojiiwwan isaa gurguddoo ni labsa, Faarfannaa 145:4, kkf.

II. Deboraan mataan ishee faarfannaa kana barreessiteetti, akkuma lak. 7 irraa mul’atu: Ani Deboraan hamma ka’utti. Jechoonni jalqabaa immoo, Sana booda isheen faarfatte, Deboraan. jedhamuu qabu. 1. Kennaa ishee raajummaa faarfannaa kana qopheessuuf fayyadamteetti, akkasumas sagaleen isaa guutummaatti baay’ee bareedaafi ol’aanaadha, fakkeenyonni isaa jiraatoo dha, jechoonni isaa miidhagoo dha, akkasumas mi’aawaafi ulfina isaa keessa makamni dinqisiisaan jira. Walaloon qulqulluun kamiyyuu walaloo qulqulluu wajjin wal bira hin qabamu.

2. Humna ishee mootummaa ishee fayyadamtee waraana Israa’el injifatee faarfannaa kana akka baratuufi akka faarfatu dirqisiifte jenneerra. Isheen walaloo isaaniitiin galata ishee akka faarfatan yookiin akka ishee guddisan hin eegdu, garuu faarfannaa kana keessatti galata Waaqayyoo faarfachuufi isa guddisuuf ishee wajjin akka walitti makaman gaafatti. Isheen hojii sana keessatti guurmaa jalqabaa turte, amma immoo galata keessatti akkasuma.

III. Guyyaa sana faarfatameera, guyyaa lolaa sana osoo hin taane, haala sanaan, akkasumas yeroo gabaabaa booda, guyyaan galataa akka mijatutti yeroo ramadame. Yeroo Waaqayyo irraa araara arganne, yeroo mallattoon araara sanaa haaraa ta’etti, galata keenya saffisaan deebisuu qabna. Inni kiree guyyaa sana kaffalamuu qabudha.

1. Isheen Hallelujah waliigalaa wajjin jalqabdi: Waaqayyoon galateeffadhaa (yookiin eebbisaa, jechi sun waan ta’eef), lak. 2. Kaayyoon faarfannaa kanaa Waaqayyoof ulfina kennuudha; kanaafuu, kun jalqaba irratti kaa’ameera, kan itti aanu hunda ibsuufi qajeelchuuf, akkuma kadhannaa Gooftaa isa jalqabaa, Maqaan kee haa qulqullaa’u. Waaqayyo asitti wantoota lamaaf galateeffama: (1.) Haa’imman Israa’el irratti fudhateef, sababiin isaa Israa’el warra isaan hacuucan, boonaafi gara jabina qaban irratti haaloo baasuuf, miidhaa isaan saba isaatiif geessisan hunda gara qoma isaaniitti deebisuudhaan. Gooftaan Waaqayyo qajeelaa akka ta’eefi Waaqayyo kan haaloo baasuu isaa hojiiwwan firdii inni raawwatuun beekama. (2.) Yeroo sabni fedhiidhaan ofii isaanii waraana kana keessatti tajaajiluuf dhiheessan, michoota Israa’eliif ayyaana inni kenneef. Waaqayyo ulfina hojiiwwan gaarii yeroo kamiyyuu nuuf hojjetaman hunda qabaachuu qaba; akkasumas fedhiidhaan yoo hojjetaman, ayyaana fedhaafi hojii kennu sana irraa caalaatti hubatamuu qaba. Wantoota lamaan kanaaf faarfannaa kana galmee irratti dhiisuuf murteessiteetti, ulfina Waaqayyo bara baraatiif (lak. 3): Ani, ani mataan koo, Gooftaa, Yihowaa, Waaqayyo aboo hin mormamneefi humna hin danda’amne qabu sanaaf, akkasumas Gooftaa Waaqayyo Israa’eliif, kan waan hunda gaarummaa waldaa kiristaanaatiif bulchuuf nan faarfadha.

2.