ኦሪት ዘፍጥረት 43

ምዕራፍ 43 ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፡ ታሪኽ ኣሕዋት ዮሴፍ ብዝርዝር ይቕጽል፤

I. ምስ ኣቦኦም ያእቆብ ኣብ ከነኣን ብሓዘን ዝተፈላለዩሉ (ቁ. 1–14)።

II. ምስ ዮሴፍ ኣብ ግብጺ ብሓጎስ ዝተራኸቡሉ (ቁ. 15 ወዘተ.)። በዚ ኣጋጣሚ እዚ፡ ኣብኡ ዘሎ ኵሉ ባህ ዘብልን ጥዑምን እዩ።

ቁጽሪ 1-10 ኣብዚ፡

1. ያእቆብ ንደቁ ናብ ግብጺ ኸይዶም ዝያዳ ስርናይ ኪዕድጉ ኣተባብዖም፡ ቁ. 1, 2። ጥሜት ቀጺሉ ነበረ፤ እቲ ዝዓደግዎ ስርናይ ድማ ኵሉ ተወዲኡ ነበረ፡ ከመይሲ ንሱ ሓላፊ ምግቢ እዩ። ያእቆብ ከም ጽቡቕ ሓላዊ ስድራ ቤት፡ ንኣባላት ቤቱ ዝኸውን ምቹእ ምግቢ ንምቕራብ ይግደስ ነበረ፤ ኣምላኽከ ንደቁ፡ ንቤተ እምነት፡ ኣይከቕርበሎምን ድዩ፧ ያእቆብ እንደገና ኸይዶም ሒደት ምግቢ ኪዕድጉ ኣዘዞም፤ ሕጂ፡ ኣብ ግዜ ጥሜት፡ ሒደት ይኣክል፡ ከመይሲ ባህርይ ሰብ ብሒደት ይዕገብ እዩ።

2. ይሁዳ፡ ቤንጃሚን ምስኦም ኪወርድ ንምስምማዕ፡ ስምዒታቱን ቅድሚ ሕጂ ዝወሰኖን ብዝተቓወሞ መጠን፡ ኣተባብዖ። ማስታወሻ፡ ደቅን ንወለዶም ዝግብኦም ክብረትን ግዴታን፡ ብትሕትናን ብስኒትን ምምካርን፡ ከም ኣድላይነቱ ድማ ምምኽኻርን፡ ፈጺሙ ኣይጻረርን እዩ። ምስ ኣዴኹም ተማጐቱ፡ ተማጐቱ፡ ሆሴ. 2:2።

(1.) ንቤንጃሚን ምሳታቶም ምውሳድ ዘድልዮም ምዃኑ ኣትሪሩ ተዛረበ፡ ንሱ ኸኣ ኣብ ግብጺ ንዝኾነ ኵሉ ዝመስከረ ስለ ዝነበረ፡ ካብ ያእቆብ ንላዕሊ ብቑዕ ፈራዲ ነበረ። እቲ ዮሴፍ ዝገበሮ ምሕላ (ቁ. 3)፡ ናብ ኣምላኽ ብኸመይ ክንቀርብ ከም ዘሎና ንምርኣይ ኪጥቀስ ይከኣል እዩ፤ ክርስቶስ ብኢድ እምነትና ምስናይና እንተ ዘይመጺኡ፡ ገጽ ኣምላኽ ብሓጎስ ክንርኢ ኣይንኽእልን ኢና።

(2.) ንሱ ንቤንጃሚን ክሳብ ዝከኣሎ ክከናኸኖን ንደሓንነቱ ኵሉ ክገብርን ተመባጽዐ፡ ቁ. 8, 9። ሕልና ይሁዳ፡ ቅድሚ ነዊሕ እዋን ንዮሴፍ ብዝገበሮ ነገር (ምዕ. 42:21) ሓላፍነቱ ተሰሚዕዎ ነበረ፤ ከም ምልክት ሓቀኛ ንስሓኡ ድማ፡ ንደሓንነት ቤንጃሚን፡ ክሳብ ዝከኣሎ፡ ሓላፍነት ንምውሳድ ድሉው ነበረ። ንሱ ኣይጎድኦን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንምክልኻሉ ኵሉ ዝከኣሎ ክገብር እዩ። እዚ፡ እቲ ኩነታት ክሳብ ዝፈቕዶ፡ ምምላስ እዩ፤ ንዮሴፍ ብኸመይ ከም ዝመልሶ ምስ ዘይፈልጥ፡ ንቤንጃሚን ብዝያዳ ብምክንኻን፡ ንዝገበሮ ዘይተመሓሓሽ ጉድኣት ገለ ካሕሳ ክገብር ፈተነ።

43:1-14 ያእቆብ ንደቁ ኺኸዱ ቑሩብ ምግቢ ኪዕድጉ ኣዘዞም፤ ሕጂ ድማ ብዘመን ጥሜት ቑሩብ እኹል ኪኸውን ኣለዎ። ይሁዳ ድማ ብንያም ምሳታቶም ኪኸይድ ኣተባብዖ። ብትሕትና ኺመኽርዎም ከምኡውን ኣድላይ ምስ ዚኸውን ኪማጎቱሎምሲ፡ እዚ ንኽብሪ እሞ ንግቡእ ደቅን ንወለድን ዘይጻረር እዩ። ያእቆብ ኣድላይነት እቲ ጉዳይ ረኣየ እሞ ተሰማምዐ። ጥበቡን ቅንዕናኡን ኣብ ሰለስተ ነገራት ተገሊጹ። 1. ኣብ ከረጺቶም ዝረኸብዎ ገንዘብ መሊሱ ሰደደ። ቅንዕና፡ ብገዛእ ጌጋና ዚመጸና ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብጌጋ ናይ ካልኦት ዚመጸና ድማ ክንምልስ የገድደና። ብዘይዕላማ እኳ እንተረኸብናዮ፡ እቲ ጌጋ ምስ ተጋልሐ እንተሓዚናዮ ግን፡ ብጥበራ ተታሒዙ ማለት እዩ። 2. ቅድሚ ሕጂ ዝወሰድዎ ድርብ ገይሩ ሰደደ። ዋጋ እኽሊ ከም ዝወሰኸ ወይ ከኣ ንስምኦን ቤዛ ኪኸፍሉ ከድልዮም ይኽእል ነይሩ። 3. እታ ሃገር እትህቦም ዘበለ፡ ኣብ ግብጺ ውሑድ ዝነበረ፡ ሽቶን መዓርን ወዘተ. ህያብ ገይሩ ሰደደ። ኣምላኻዊ ምድላው (ፕሮቪደንስ) ስልማታቱ ንዅሉ ማዕረ ኣይዕድልን እዩ። ግናኸ መዓርን ቅመማትን ንዘይምብጽሑ ናይ እኽሊ መግቢ ኣይካሕስን እዩ። ኣብ ከነኣን ከቢድ ጥሜት ነበረ፡ ገና ግን ሽቶን ከርበን ወዘተ. ነበሮም። ብዘይ ምልካዕ ብቐሊል መግቢ ብእኹል ክንነብር ንኽእል ኢና፡ ግናኸ ብዘይ ቐሊል መግቢ ብምልካዕ ክንነብር ኣይንኽእልን ኢና። እቲ ኣዝዩ ኣድላይን ጠቓምን ዝኾነ፡ ብሓፈሻ እቲ ዝበዝሐ ርኹስን ልሙድን ምዃኑ ንኣምላኽ ነመስግኖ። ሰባት ንወርቅን ብሩርን፡ ከምኡውን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሃገር ዝበለጸ ፍረ ዝበሃሉ ምልካዓት፡ ዓሚቝ ዋጋ እኳ እንተሃብዎም፡ ገና ግን ብዘመን ጥሜት ንእንጌራ ብፍቓዶም ይልውጥዎ። ብመዓልቲ ቍጥዓ፡ መሬታዊ ሰናይ ነገራት ክንዲ ሓንሳእ እኳ ኣየገልግሉናን እዮም! ስለቲ ልዕል ዝበለ ፍልጠት ናይ የሱስ ክርስቶስ፡ ንዅሉ ከም ምጉዳል ጌርና ኽንጥልሞ ክንዲ ሓንሳእ ክንደይ ክንሰናደው ይግባእ! ንሰብ እንዕወተሉ መንገድና፡ ቅድም ኣብ እግዚኣብሔር ብትጉህ ጸሎት ምዕዋት እዩ። ግናኸ፡ 'ፍቓድካ ይኹን'፡ ንነፍሲ ወከፍ ምልማን ንምሕረት ናይዚ ህይወት ወይ ከኣ ንዕንቅፋት ናይዚ ህይወት ኪዕጽዎ ኣለዎ።

ቁጥር 11-14 እዚኣ ተመልከት፣

I. ያዕቆብ ክእመን ዝኽእል ምዃኑ። እቶም ዝሓቱዎ ትሑታት እኳ እንተነበሩ፣ ብምኽንያት ክምራሕ ፍቓደኛ ነበረ። ንሱ ናይቲ ጉዳይ ኣድላይነት ረኣየ፤ ፍታሕ ስለዘይነበረ ድማ፣ ንኣድላይነት ክእዘዝ ተሰማምዐ (ቁ. 11)፦ “ሕጂ ከምኡ ኺኸውን እንተ ዀይኑስ፡ ንሓውኹም ውሰዱ።” ብዘይካ እዚ ድማ እኽሊ ኺርከብ እንተ ዘይተኻኢሉ፣ ንዓናን ንስድራናን፣ ኣብ መንጎኦም ድማ ንብንያምን፣ ብጥሜት ካብ እንጠፍእ፣ ንዕኡ ናብ ሓደጋታት ጉዕዞ ምውዳቕ ይሕሸና። ቁርበት ንቁርበት፣ ሰብ ዘለዎ ኩሉ፣ እቲ ዝፈትዎ ብንያም እኳ እንተኾነ፣ ንህይወቱ ክህብ እዩ። ከም ናይ ጥሜት ሞት ዝኸፍአ ሞት የለን። መዝ. 4:9። ያዕቆብ (ምዕ. 42:38)፣ “ወደይ ምሳኻትኩም ኣይወርድን እዩ” ኢሉ ነበረ፤ ሕጂ ግን ክሰማማዕ ተገዲዱ። ማስታወሻ፦ ጽቡቕ ምኽንያት እንተሃለወ፣ ዕላማታትናን ውሳነታትናን ምቕያር ጌጋ ኣይኮነን፣ የግዳስ ጥበብናን ግዴታናን እዩ። ጽንዓት በጎነት እዩ፣ ግትርነት ግን ኣይኮነን። ዘይቕየር ውሳነታት ምግባርን ዘይንስሓን ናይ ኣምላኽ መሰል እዩ።

II. ናይ ያዕቆብ ጥበብን ቅንዕናን፣ እዚ ድማ ኣብ ሰለስተ ነገራት ተራእዩ፦

1. ኣብ ኣፍ ከረጺቶም ዝረኸብዎ ገንዘብ፣ ‘ምናልባት ስሕተት ክኸውን ይኽእል እዩ’ ብዝብል ጥበባዊ ትርጉም መለሰ። ማስታወሻ፦ ቅንዕና፣ ብገዛእ ርእስና ጌጋ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ብስሕተት ካልኦት ዝመጸናውን ንኽንምልስ ይገብረና። ብዘይፍላጥ እንተረኸብናዮ እኳ፣ እቲ ስሕተት ምስ ተረኽበ እንተሓዝናዮ፣ ብተንኮል ዝተሓዘ እዩ። ኣብ ምጽብጻብ ሕሳባት፣ ስሕተታት ክእረሙ ኣለዎም፣ ንዓና ዝጠቕሙናን ዝጎድኡናን እውን። ቃላት ያዕቆብ፣ ከም በደልን ውርደትን ክንሓስቦ እንፍተን ንዝኾነ ነገር፣ ጽቡቕ ትርጉም ንኽንህብ ይሕግዙና፤ ሓሊፍካ ድማ፣ ‘ምናልባት ስሕተት ክኸውን ይኽእል እዩ’ በል።

2. ዕጽፊ ገንዘብ ለኣኸ፣ እዚ ድማ እቲ ናይ እኽሊ ዋጋ ወሲኹ ክኸውን ይኽእል እዩ ብዝብል ግምት፣ ወይ ድማ ልግሲ ንምርኣይ፣ እቲ ናይ ምድሪ ጐይታ ዝኾነ ሰብኣይ ብልግሲ ክሕዞም ምእንቲ።

3. እታ ምድሪ ዝህባን ኣብ ግብጺ ድማ ዝረሓቑ ዝነበሩ ነገራት—በለሳን መዓርን ወዘተ. (ቁ. 11)፣ ከምኡውን ከነኣን ዝልእኮም ዝነበሩ ኣቑሑት፣ ምዕ. 37:25 ለኣኸ። ማስታወሻ፦ (1.) ኣምላኻዊ ምድላው ህያባቱ ብዝተፈላለየ መገዲ ይዕድል። ገሊአን ሃገራት ሓደ ዓይነት ኣቑሑት የፍርያ፣ ካልኦት ድማ ካልእ፣ ንግዲ ምእንቲ ክቕጽል። (2.) መዓርን ቅመማትን ንጥሜት እኽሊ ኣይካሕሱን እዮም። ጥሜት ኣብ ከነኣን ከቢድ ነበረ፣ ገና ግን በለሳን ከርበን ወዘተ. ነበሮም። ብዘይ ምቁር ምግቢ ብቐሊል ምግቢ ክንነብር ንኽእል ኢና፤ ብዘይ ቐሊል ምግቢ ግን ብምቁር ምግቢ ክንነብር ኣይንኽእልን ኢና። እቲ ዝበዝሐ ኣድላዪን ጠቓሚን ብሓፈሻ ዝሓሰረን ዝተራእየን ስለዝኾነ ንኣምላኽ ነመስግኖ። (3.) ብሕቡእ እተዋህበ ህያብ ቍጥዓ የህድእ። ምሳ. 21:14። ኣወዳት ያዕቆብ ብዘይግብኦም ከም ሰለይቲ ተኸሲሶም ነበሩ፣ ገና ግን ያዕቆብ ንከሳሲ ንምህዳእ ህያብ ንምልኣኽ ፍቓደኛ ነበረ። ሓድሓደ ግዜ ሰላም ንምግዛእ ብዙሕ ክንሓስብ የብልናን፣ እኳ ደኣ ብቕንዕና ክንሓቶን ከም መሰልና ክንጸርን ንኽእል ኢና።

III. ናይ ያዕቆብ እምነት ኣብ ጸሎቱ ዝተራእየ፦ “ኩሉ ዚኽእል ኣምላኽ ከኣ ኣብ ቅድሚ እቲ ሰብኣይ ምሕረት ይሃብኩም!” ቁ. 14።