ኦሪት ዘፍጥረት 42

42:1-6 ያዕቆብ ጎረባብቱ ካብ ግብጺ ዝዓደግዎ ስርናይ ናብ ገዝኦም ከም ዝመሓዙ ረኣየ። ኻልኦት ክረኽቡ ምምልካት ንጻዕሪ መተባብዒ እዩ። እቲ ዘሎ እናሃለወ፡ ኻልኦት ንነፍሶም ምግቢ እናረኸቡስ፡ ንሕናኸ ጥሜት ንኹንዶ? ረድኤት ኣበይ ከም ዝርከብ ምስ ፈለጥና፡ ብዘየናውሖ፡ ካብ ጻዕሪ ብዘይ ምሽምማእ፡ ወይ ንዋጋ ብዘይ ምኽሳስ ክንሓትት ይግባእ፡ ብፍላይ ድማ ብዛዕባ እተን ዘይትመውታ ነፍሳትና። ኣብ ክርስቶስ ምድላው ኣሎ፤ ግናኸ ናብኡ ክንመጽእ፡ ካብኡ ድማ ክንሓትት ይግባእ።

ምዕራፍ 42

ኣብ ዝሓለፈ ምዕራፍ፣ ዮሴፍ ዝተረጐሞ ሕልምታት ምፍጻሙ ረኺብና፣ ኣብዚ ምዕራፍ እዚን ኣብ ዝቕጽሉ ምዕራፋትን ድማ ዮሴፍ ባዕሉ ዝሓለሞ ሕልምታት፣ ማለት ስድራቤት ኣቦኡ ከም ዝሰግዱሉ፣ ምፍጻሙ ንረክብ። እቲ ዛንታ ብሰፊሑን ብዝርዝርን ብዛዕባ ኣብ መንጎ ዮሴፍን ኣሕዋቱን ዝነበረ ፍጻሜ ተዘንትዩ ኣሎ፣ እዚ ድማ ዘሐጕስ ዛንታ ስለ ዝኾነን፣ ኣብ መንጎ እስራኤላውያንን ግብጻውያንን ብዙሕ ዝተዘርበሉ ስለ ዝነበረ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ብዙሕ መምህርነት ዘለዎ ስለ ዝኾነን፣ ከምኡ’ውን ስድራቤት ያእቆብ ናብ ግብጺ ንኽሰዱ ምኽንያት ኮይኑ፣ ድሕሪኡ ድማ ብዙሓት ዓበይቲ ፍጻሜታት ዝተመርኮሱሉ ስለ ዝኾነ እዩ። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ፣

I. ደቂ ያእቆብ ስርናይ ንምግዛእ ናብ ዮሴፍ ብትሕትና ምቕራቦም (ቁጽሪ 1-6)።

II. ዮሴፍ ንምፍታኖም ዘስገኦም ፍርሂ (ቁጽሪ 7–20)።

III. ብዛዕባ ዮሴፍ ቀደም ዝገበርዎ ሓጢኣት ሕጂ ዝነበሮም ምእማን (ቁጽሪ 21–24)።

IV. ናብ ከነኣን ብስርናይ ምምላሶም፣ ከምኡ’ውን እቲ ጽቡቕ ኣቦኦም ብዛዕባ ምጕዓዞም ምስ ሰምዐ ዝነበሮ ዓቢ ጭንቀት (ቁጽሪ 25፣ ወዘተ.)።

ቁጽሪ 1-6

ደቂ ያእቆብ ኩሎም ተመርዕዮም ስድራኦም እኳ እንተነበሮም፣ እንተኾነ ግን፣ ኣብ ትሕቲ መሪሕነትን ርእስነትን ኣቦኦም ያእቆብ ሓደ ማሕበረሰብ ኮይኖም ዝነበሩ ይመስል። ኣብዚ ንረክብ፣

I. ናብ ግብጺ ከይዶም ስርናይ ንኽገዝኡ ዝሃቦም ትእዛዝ፣ ቁጽሪ 1, 2። እሞ እዚኣቶም ኣስተብህል፣

1. ኣብ ምድሪ ከነኣን ጥሜት ከቢድ ነበረ። እቲ ቃል ኪዳን ዝተዋህቦም ምድሪ ከነኣን ዝነበረት ንሰለስቲኦም ኣቦታት ጥሜት ከም ዝረኸቦም ምጥቃስ የድሊ፣ እዚ ድማ ንእምነቶም ንምፍታን ጥራይ ዘይኮነስ፣ ኣምላኽ እንተቐተሎም እኳ፣ እንተኣጥመዮም እኳ፣ ክኣምኑዎ እንተኾይኖም፣ ግን ከኣ ንዝሓሸት ሃገር፣ ማለት ሰማያዊት፣ ክደልዩ ንምምሃር እዩ ነይሩ፣ እብራውያን 11:14–16። ካብዛ ዓለም እዚኣ ንኽንፍለ፣ ንዝሓሸት ድማ ንኽንናፍቕ ሓደ ነገር የድልየና።

2. ኣብ ከነኣን ጥሜት ምስ ዝኸውን፣ ኣብ ግብጺ ስርናይ ይርከብ ነበረ። ስለዚ እግዚአብሔር ሓደ ቦታ ንኻልእ ደገፍን ምምላእን ክኸውን ይገብር፣ ከመይሲ ኩላትና ኣሕዋት ኢና። ግብጻውያን፣ ዘርኢ እቲ ዝተረግመ ካም፣ ኣምላኽ ዝባረኾ እስራኤል ምስ ዝድክም ብዙሕ ይረኽቡ፣ ከምዚ ገይሩ ኣምላኽ ንሓባራዊ ጸጋታት ክህብ ከሎ፣ ብዙሕ ግዜ ኢዱ ይቕይር። ግናኸ ኣስተብህል፣ እቲ ግብጺ ሕጂ ዝነበራ ብዙሕነት፣ ኣብ ትሕቲ ኣምላኽ፣ ብጥበብን ሓልዮትን ዮሴፍ ዝመጸ እዩ ነይሩ፣ ኣሕዋቱ ናብ ግብጺ እንተዘይሸጥዎ፣ ግን ከኣ ብመሰረት ብቕዓቱ እንተዘይኣኽበርዎ፣ ንስድራቤት ያእቆብ ሕጂ ንፈርኦን ዝገበሮ ዝገብረሎም ከም ዝነበረ መን ይፈልጥ፣ ሽዑ ግብጻውያን ስርናይ ንምግዛእ ናብኦም ምመጹ ነይሮም፣ ግን ከኣ ካብ መንጎኦም ጥበበኛታትን ጽቡቓትን ሰባት ዘባርሩ ሰባት ዝገብርዎ ኣይፈልጡን።

3. ያእቆብ ኣብ ግብጺ ስርናይ ከም ዝነበረ ረኣየ፣ ጎረባብቱ ኣብኡ ገዚኦም ናብ ገዛኦም ዘምጽእዎ ስርናይ ረኣየ። ኣበይ ምምላእ ከም ዝርከብ ምርኣይ፣ ከምኡ’ውን ካልኦት ከም ዝረኸቡ ምርኣይ ንጽዓት መተባብዒ እዩ። ካልኦት ንነፍሶም ምግቢ ክረኽቡ፣ ንሕናኸ ክርከብ ከሎ ክንጥሚዶ ኢና?

4. ንደቁ ስርናይ ንስድራኦም ንምምላእ ምድንጓዮም ገሰጾም። ስለምንታይ ንሓድሕድኩም ትጥምቱ? ማስታወሻ፣ ኣብ ሽግርን ድኽነትን ክንህሉ ከሎና፣ ንሓድሕድና ምጥማት ዕሽነት እዩ፣ ማለት፣ ተስፋ ከም ዘየለ፣ ሓገዝ ከም ዘየለ ኮይኑ ተስፋ ምቑራጽን ምሕማቕን፣—መን ቅድሚት ከይዱ ክብሪ ክረክብ፣ ወይስ መን ድሕሪት መጺኡ ድሕነት ክረክብ ኢልካ ምምጓት፣—እንታይ ክንገብር ከም ዘሎና ምምኽኻርን ምምርማርን፣ ግን ከኣ ምንም ዘይምግባር፣—ምንም ክንገብር ከም ዘየብልና ኮይኑ ብመንፈስ ድቃስ ምሕላም፣ ከምኡ’ውን ግዜ ኣብ ኢድና ዘሎ ኮይኑ ምድንጓይ። “ሎሚ ክንገብሮ እንኽእል ዝነበርና ንጽባሕ ሓዲግናዮ” ተባሂሉ ኣይተዘንተወ።

5. ናብ ግብጺ ንኽኸዱ ኣተባብዖም፣ ናብኡ ውረዱ። ሓላፍነት ዘለዎም ስድራታት ንስድራኦም ዕለታዊ እንጌራን ዝግባእ ምግቢን ክጽልዩ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ብጥንቃቐን ብጽዓትን ንምምላእ ባዕሎም ክጽዕሩ ኣለዎም።

II. ንእዚ ትእዛዛት እዚ ምእዛዞም፣ ቁጽሪ 3። ስርናይ ንምግዛእ ወረዱ፣ ኣገልገልቶም ኣይሰደዱን፣ ግን ከኣ ብጥበብ ባዕሎም ከይዶም ገንዘቦም ኣውጽኡ። ሓደ እኳ ንርእሱ ዓቢ ወይ ጽቡቕ ገይሩ ንጽዓት ክወስድ ኣይሕሰብ። ሓላፍነት ዘለዎም ስድራታት ብገዛእ ዓይኖም ክርእዩ፣ ንኣገልገልቲ ድማ ብዙሕ ከይሓድጉ ክጥንቀቑ ኣለዎም። ብንያም ጥራይ ምስኦም ኣይከደን፣ ከመይሲ ንሱ ፍቑር ኣቦኡ ነበረ። ናብ ግብጺ ምስ ካልኦት መጹ፣ ብዙሕ ስርናይ ክገዝኡ ስለ ዝነበሮም፣ ናብ ዮሴፍ ባዕሉ ቀረቡ፣ ንሱ ድማ ክመጹ ከም ዝጽበዮም ይገመት ነበረ፣ ከም ሕጊ ስነ-ስርዓት ድማ ኣብ ቅድሚኡ ሰገዱ፣ ቁጽሪ 6። ሕጂ ባዶ እኽሎም ንምሉእ እኽሉ ሰገደ። እዚ ምስ ኢሳይያስ 60:14 ከምኡ’ውን ራእይ 3:9 ኣነጻጽር።

ቁጥር 7-20 ዮሴፍ ኣብ ግብጺ ንዝነበረሉ ዕስራ ዓመት፣ ብፍላይ ድማ ኣብቲ ኣብ ስልጣን ዝነበረሉ ናይ መወዳእታ ሾውዓተ ዓመት፣ ንኣቡኡ ብዛዕባ ኩነታቱ ዘይነገሮ ምዃኑ ክንገረም ንኽእል ኢና። እኳ ደኣስ፣ ኣብ ምድሪ ግብጺ ኩሉ ሳዕ ዝኸይድ ዝነበረ (ዘፍ. 41:45, 46)፣ ናብ ከነኣን ቀረባ ኣብ ዝነበረ ዶብ ግብጺ እናሃለወ፣ ነቲ ኣረጊት ኣቡኡ ንምብጻሕ ናብ ከነኣን ዘይከደ ምዃኑ ዘገርም እዩ። ብሰረገላኡ እንተዝኸይድ፣ ካብ ሰለስተ ወይ ኣርባዕተ መዓልቲ ንላዕሊ ዝወስድ ጉዕዞ ኣይኮነን ነይሩ። ኣብዚ ጉዳይ እዚ ዝገበሮ ኩሉ ምምሕዳር፣ ብፍሉይ መምርሒ ካብ ሰማይ ዝነበረ ይመስል፣ እዚ ድማ ብዛዕባ ያእቆብን ስድራቤቱን ዝነበረ ዕላማ ኣምላኽ ንምፍጻም እዩ። ኣሕዋት ዮሴፍ ምስ መጹ፣ ንሱ ብብዙሕ ምልክታት ፈሊጥዎም፣ ንሳቶም ግን ኣብኡ ከም ዝረኽብዎ ስለ ዘይሓሰቡ ኣይፈለጥዎን፣ ቁ. 8። ንሱ ነቲ ሕልምታት ዘኪርዎም ነበረ (ቁ. 9)፣ ንሳቶም ግን ረሲዖምዎም ነበሩ። ቃል ኣምላኽ ኣብ ልብና ምዕቃብና ኣብ ኩሉ ተግባራትና ኣዝዩ ጠቓሚ እዩ። ዮሴፍ ነቲ መለኮታዊ ምዃኑ ዝፈልጦ ሕልምታቱ ብምጥማት፣ ንኣሕዋቱ ብዝገበሮም ኣገባብ፣ ነቲ ሕልምታት ንምፍጻምን ንኣሕዋቱ ድማ ካብ ዝሓለፉ ሓጢኣቶም ንንስሓ ንምምጻእን ዓሊሙ ነበረ፤ እዞም ክልቲኦም ነጥብታት ድማ ተፈጺሞም።

I. ንሱ ኣዝዩ ጨካንን ጽንዓተኛን ኮይኑ ተራእዮም። ብዝነበሮ ቦታ ተሰንዩ ዝዛረበሉ ዝነበረ ኣገባብ፣ ንሳቶም ንኽፈርሁ እኹል ነበረ፤ ከመይሲ ብጽንዓት ተዛሪብዎም፣ ቁ. 7። ንመንግስቲ ብሕማቕ ምሕሳብ ከሲስዎም (ቁ. 9)፣ ከም ሓደገኛ ሰባት ገይሩ ርእይዎም፣ “ሰለይቲ ኢኹም” ኢሉ፣ ብህይወት ፈርኦን ከምኡ ምዃኖም ድማ መሓለ፣ ቁ. 16። ገሊኦም እዚ መሐላ ይገብርዎ፣ ካልኦት ድማ ከም “ነፍስኻ ህያው ከም ዝኾነት” ዝብል ብርቱዕ ምምሕሓል ጥራይ ይገብርዎ፤ እንተኾነ ግን ካብ “እወ፣ እወ”ን “ኣይፋል፣ ኣይፋል”ን ንላዕሊ ነበረ፣ ስለዚ ድማ ካብ ክፉእ ዝመጸ እዩ። ማስታወሻ፦ ሕማቕ ቃላት ምስቶም ዝጥቀሙሉ ሰባት ብምዝርራብ ብቕልጡፍ ይምሃሩ፣ ግን ብቕልጡፍ ኣይርሰዑን። ዮሴፍ ኣብ ኣደራሽ ንጉስ ብምብዝሑ፣ “ብህይወት ፈርኦን” ዝብል መሐላ መኳንንቲ ረኺቡ፣ እዚ ድማ ንኣሕዋቱ ግብጻዊ እምበር እስራኤላዊ ከም ዘይኮነ ንምእማን ዝዓለመ ይኸውን። እዚ ቋንቋ ወዲ ኣብርሃም ከም ዘይኮነ ይፈልጡ ነበሩ። ጴጥሮስ ደቀ መዝሙር ክርስቶስ ከም ዘይኮነ ንምርግጋጽ ምስ ረገመ። ሕጂኸ ዮሴፍ ንኣሕዋቱ ስለምንታይ ከምዚ ገይሩ ጸኒዑዎም? ነቶም ቅድሚ ሕጂ ዝረገጽዎ ንሱ ሕጂ ንኽረግጾም ካብ መንፈስ ሕነ ምፍዳይ ከም ዘይነበረ ክንተኣማመን ንኽእል ኢና፤ ንሱ ከምኡ ዝዓይነቱ ሰብ ኣይነበረን። ግን፣

1. ነቲ ሕልምታቱ ንምዕባይን ምፍጻሙ ንምዝዛምን ነበረ።

2. ንሳቶም ንንስሓ ንኽመጹ ነበረ።

3. ብዛዕባ ኩነታት ስድራቤቶም ዝነበረ ሓበሬታ ንምርካብ ነበረ፣ እዚ ድማ ክፈልጦ ይምነ ነበረ፦ ከም ዓርኪ እንተዝሓቶም ምተቓልዐ ነይሩ፣ ስለዚ ከም ዳኛ ሓቲትዎም። ንኣሕኡ ብንያም ምስኦም ስለ ዘይረኣየ፣ ንሱ እውን ከምኡ ገይሮም ኣጥፊኦምዎ ይኸውን ኢሉ ክጥርጥር ጀሚሩ ይኸውን፣ ስለዚ ድማ ብዛዕባ ኣቦኦምን ኣሕኦምን ንኽዛረቡ ዕድል ሃቦም። ማስታወሻ፦ ኣምላኽ ብምምሕዳሩ ንዝፈትዎም ሰባት ከም ጽንዓተኛ ኮይኑ ይረአ፣ ንዝዓበየ ምሕረት ዘዳለወሎም ሰባት ድማ ብጽንዓት ይዛረቦም።

II. ንሳቶም ድማ ብኡ ንብኡ ኣዝዮም ትሑታት ኮኑ። ብዝከኣል ኩሉ ኣኽብሮት ተዛሪብዎም፦ “ኣይፋል፣ ጐይታይ” (ቁ. 10)—“እንሆ፣ እዚ ሕልምተኛ ይመጽእ ኣሎ” ካብ ዝበሉሉ ግዜ ኣትሒዙ ዓቢ ለውጢ እዩ። ነቲ ክሲ ብትሕትና ነጸግዎ፦ “ሕጂ ሰለይቲ ኣይኮናን።” ዕላማኦም ንምግቢ ምግዛእ ምዃኑ ነገሩዎ፣ እዚ ድማ ቅቡል ዕላማ እዩ፣ ኣብዚ ግዜ እዚ ብዙሓት ወጻእተኛታት ናብ ግብጺ ዝመጹሉ ዝነበሩ እውን እዩ። ብዛዕባኦምን ብዛዕባ ስድራቤቶምን ዝርዝራዊ ሓበሬታ ንምሃብ ተሰማምዑ (ቁ. 13)፣ እዚ ድማ ዝደልይዎ ዝነበረ እዩ።