ኦሪት ዘፍጥረት 35

ቤት-ኤል ተረስዐት። ግናኸ፣ ኣምላኽ ንዝፈቕሮም ኩሎም፣ ዕሽሽ ንዝበሉዎ ግቡኣቶም ብሓደ ወይ ብኻልእ ኣገባብ፣ ብሕልናኦም ወይ ብመለኮታዊ ምድላው ከዘኻኽሮም እዩ። ንኣምላኽ ምሕላና ምሒልና ምስ እንኸውን፣ ምፍጻምና ዘየንሕስስ ምዃኑ ይበልጽ፤ ግናኸ፣ ድሮ ምባል ካብቲ ፈጺምካ ዘይምባል ይሓይሽ። ያእቆብ ንስድራቤቱ ንጕዕዞን ንምንቅስቓስን ጥራይ ዘይኮነስ፣ ንሃይማኖታዊ ኣገልግሎታት ድማ ክዳለው ኣዘዘ። ርእሲ ስድራቤታት ኣብ ስድራቤቶም ሃይማኖት ንምዕቃብ ስልጣኖም ክጥቀሙ ይግባእ፣ እያሱ 24:15። ንግዳማውያን ኣማልኽቲ ከርሕቁ ኣለዎም። ኣብተን ገጽ ሃይማኖትን ንኣምላኽ ዝተሰርሐ መሰውእን ዘለወን ስድራቤታት፣ ብዙሕ ግዜ ግና ብዙሕ ስሕተት ይርከብ፣ ሓደ ካብ ዝሕስቦ ንላዕሊ ድማ እንግዳ ኣማልኽቲ ይህልዉ። ጽሩያት ክኾኑን ክዳዎሞም ክቕይሩን ኣለዎም። እዚኦም ግና ናይ ደገ ስነ-ስርዓታት ጥራይ ነበሩ፣ ምቅዳስን ምልዋጥን ልቢ ዘመልክቱ። ንጹህ ልቢን ሓድሽ ልቢን እንተዘይብልካስ፣ ጽሩይ ክዳውንትን ሓድሽ ክዳውንትን እንታይ እዩ? ያእቆብ ነዞም ጣኦታት እዚኦም ቀዲሙ እንተዝጽውዕ ነይሩ፣ ንሳቶም ድማ ቀዲሞም ምተፈልይዎም ነይሮም። ገሊኡ ግዜ፣ ናይ ለውጢ ፈተነታት ካብ እንሓስቦ ንላዕሊ ይዕወቱ። ያእቆብ ንምስሎታቶም ቀበረ። ካብ ሓጢኣትና ብምሉኡ ክንፍለ ኣሎና፣ ከምቲ ካብቶም ሞይቶም ተቐቢሮም ዘይረኣዩ ሰባት እንፍለ። ካብ ሴኬም ናብ ቤት-ኤል ገዓዘ። እቶም ከነኣናውያን ብሰንኪ እቲ ደቂ ያእቆብ ንደቂ ሴኬም ዝገበሩሎም ኣረሜናዊ ኣካይዳ ክፉት ኣንጊዖም እኳ እንተነበሩ፣ ብመለኮታዊ ሓይሊ ግና ክሳዕ ክንድዚ ተዓጊቶም ነበሩ፣ ነቲ ሕጂ ዝተረኸበ ኣጋጣሚ ኸኣ ተቐኒኦም ክፈድዩ ኣይከኣሉን። መገዲ ግዴታ፣ መገዲ ደሓን እዩ። ንዕዮ ኣምላኽ ክንፍጽም ከለና፣ ፍሉይ ዕቝባ ይግበረልና፤ ንሕና ምሳኡ ክንከውን ከለና፣ ንሱ ምሳና እዩ፤ ንሱ ምሳና እንተኾይኑኸ፣ መን እዩ ዝጻረረና? ኣምላኽ ንዓለም ካብቲ ንሕና እንሓስቦ ንላዕሊ፣ ብስውር ፍርሂ ኣብ ኣእምሮ ሰባት ገይሩ ይገዝኣ።

ምዕራፍ 35 ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ሰለስተ ምሕዝነታትን ሰለስተ ቀብሪታትን ኣለና።

I. ኣብ መንጎ ኣምላኽን ያእቆብን ሰለስተ ምሕዝነታት። 1. ኣምላኽ ንያእቆብ ናብ ቤት-ኤል ክኸይድ ኣዘዞ፤ ንሱ ድማ ነቲ ትእዛዝ ተኣዚዙ ቤቱ ካብ ጣኦታት ኣንጽሄ፣ ነቲ ጉዕዞ ድማ ተዳለወ (ቁጽሪ 1-5)። 2. ያእቆብ ኣብ ቤት-ኤል ንኣምላኽ ንኽብሪ ዝተራእዮን መብጽዓኡ ንምፍጻምን መሰውኢ ሰርሐ (ቁጽሪ 6, 7)። 3. ኣምላኽ እንደገና ተራእዮ፣ ምቕያር ስሙን ኪዳኑን ምስኡ ኣጽደቐ (ቁጽሪ 9-13)፣ ያእቆብ ድማ ነዚ ምግላጽ እዚ ብምስጋና ተቐበሎ (ቁጽሪ 14, 15)።

II. ሰለስተ ቀብሪታት። 1. ናይ ዲቦራ (ቁጽሪ 8)። 2. ናይ ራሄል (ቁጽሪ 16-20)። 3. ናይ ይስሃቅ (ቁጽሪ 27-29)። ኣብዚ ድማ ምንዝርና ሮቤል (ቁጽሪ 22)፣ ከምኡ’ውን ዜና ደቂ ያእቆብ (ቁጽሪ 23-26) ኣሎ።

ቁጽሪ 1-5 ኣብዚ፣

I. ኣምላኽ ንያእቆብ ኣብ ቤት-ኤል ዝገበሮ መብጽዓኡ ኣዘከሮ፣ ንምፍጻሙ ድማ ናብኡ ለኣኾ፣ ቁጽሪ 1። ያእቆብ ኣብ ግዜ ጭንቀቱ፣ “ብሰላም እንተ ተመለስኩ፣ እዚ እምኒ እዚ ቤት ኣምላኽ ክኸውን እዩ” ኢሉ ነይሩ፣ ዘፍ. 28:22። ኣምላኽ ድማ ግደኡ ፈጺሙ፣ ንያእቆብ ካብ ዝበልዖ እንጌራን ዝለበሶ ክዳንን ንላዕሊ ሂብዎ ነይሩ—ንብረት ረኺቡ፣ ክልተ ጭፍራታት ድማ ኮይኑ ነይሩ፤ እንተኾነ ግን፣ መብጽዓኡ ዝረስዖ ወይ ድማ ምፍጻሙ ንነዊሕ ግዜ ዘቖረጸ ይመስል። ናብ ከነኣን ካብ ዝመጸ ሸውዓተ ወይ ሾሞንተ ዓመት ኮይኑ ነይሩ፤ ኣብኡ መሬት ዓዲጉ፣ ኣምላኽ እስራኤል ኢሉ ኣብ ዝጸውዖ እዋን ንዝገበሮ ናይ መወዳእታ ምግላጽ ንምዝካር መሰውኢ ሰሪሑ ነይሩ (ዘፍ. 33:19, 20)፤ እንተኾነ ግን ቤት-ኤል ተረስዐት። ማስታወሻ፡ ግዜ ንምሕረት ስምዒትን ብእኡ ዝተገብረልና ጽልዋን ንምጥፋእ ዝቐልጥፍ እዩ፤ ከምኡ ክኸውን ኣይግባእን፣ ግናኸ ከምኡ እዩ። ኣምላኽ ንያእቆብ ኣብ ስድራቤቱ ብጣዕሚ ብርቱዕ መከራ ኣሕሊፉዎ ነይሩ (ዘፍ. 34)፣ እዚ መብጽዓኡ ከም ዘዘክሮን ንምፍጻሙ ከም ዝድርኾን ንምርኣይ፣ ግናኸ እዚ ጽልዋ እዚ ኣይነበሮን፤ ስለዚ ኣምላኽ ባዕሉ መጺኡ ኣዘከሮ፡ “ተንስእ፣ ናብ ቤት-ኤል ኪድ።” ማስታወሻ፡ 1. ኣምላኽ ንዝፈትዎም ኩሎም ብሕልና ወይ ብፍጻሜታት ብዝተፈላለየ መገዲ ንዝዘንገዕዎ ግቡኣት ከዘክሮም እዩ። 2. ንኣምላኽ መብጽዓ ምስ ገበርና፣ ምፍጻሙ ዘየናውሕ ምዃኑ ይሓይሽ (መክ. 5:4)፣ እንተኾነ ግን ድሕሪ ግዜ ምፍጻሙ ካብ ዘይምፍጻሙ ይሓይሽ። ኣምላኽ ናብ ቤት-ኤል ከይዱ ኣብኡ ክነብር ኣዘዞ፣ ማለት ባዕሉ ጥራይ ዘይኮነስ፣ ስድራቤቱ’ውን ምስኡ ሒዙ ክኸይድ፣ ምእንቲ ኣብ ኣምልኾኡ ምስኡ ክሓብሩ። ማስታወሻ፡ ኣብ ቤት-ኤል፣ ቤት ኣምላኽ፣ ክንነብር ክንብህግ ይግባእ፣ መዝ. 27:4። እቲ ቦታ ገዛና ክኸውን ይግባእ እምበር፣ መዕረፊና ኣይኮነን። ኣምላኽ ብንጹር ብዛዕባ መብጽዓኡ ዘይኮነስ፣ ብዛዕባ ምኽንያቱ ኣዘከሮ፡ “ካብ ገጽ ኤሳው ምስ ሃደምካ።” ማስታወሻ፡ ምዝካር ናይ ቀደም መከራታት ኣብ ትሕቲኦም ዝነበረ ምዕያይ ነፍስና ከዘክረና ይግባእ፣ መዝ. 66:13, 14።

II. ያእቆብ ንስድራቤቱ ነዚ በዓል እዚ ንኽዳለዉ ኣዘዘ፤ ንጉዕዞን ንምቕያር ቦታን ጥራይ ዘይኮነስ፣ ንዝፍጸሙ ሃይማኖታዊ ኣገልግሎታት’ውን፣ ቁጽሪ 2, 3። ማስታወሻ፡ 1. ቅድሚ ፍሉያት ስርዓታት፣ ፍሉይ ምድላው ክህሉ ኣለዎ። “ተሓጸቡ፣ ንጹሃት ኩኑ፣ ድሕሪኡ ድማ ንዑ፣ ንመሓዘን ንመከራኸር” ኢሳ. 1:16-18። 2. ሓላቑ ስድራቤታት ኣብ ስድራቤታቶም ንሃይማኖት ንምዕባይ ስልጣኖም ክጥቀሙ ይግባእ። ንሕና ጥራይ ዘይኮነስ፣ ኣባይትና’ውን ንእግዚአብሔር ከገልግሉ ይግባእ፣ እያሱ 24:15። ንስድራቤቱ ዝሃቦ ትእዛዛት ኣስተብህሉ፣ ከም ኣብርሃም፣ ዘፍ. 18:19። (1.) ነቶም ኣምላኽ ዘይኮኑ ኣምላኻት ከርሕቑ ኣለዎም። ኣብ ስድራቤት ያእቆብ ኣምላኽ ዘይኮኑ ኣምላኻት! ብሓቂ ዘገርም ነገር! ከምዚ ዝኣመሰለ ስድራቤት፣ ንጽቡቕ ፍልጠት እግዚአብሔር ዝተማህረ፣ ከመይ ገይሩ ክቕበሎም ይኽእል? ከምዚ ዝኣመሰለ ጐይታ፣ ኣምላኽ ክልተ ግዜን ካብኡ ንላዕሊን ዝተራእዮ፣ ከመይ ገይሩ ክዕዘቦም ይኽእል? እዚ ድኻሙ ምዃኑ ኣየጠራጥርን። ማስታወሻ፡ ንርእሶም ጽቡቓት ዝኾኑ ሰባት ኩሉ ግዜ ከምኦም ጽቡቓት ዝኾኑ ሰባት ኣብ ጥቕኦም ክህልዎም ኣይክእሉን እዮም። ኣብቶም ሃይማኖታዊ ገጽ ዘለዎም ስድራቤታት፣ ንኣምላኽ መሰውኢ ዘለዎም’ውን፣ ብዙሕ ግዜ ብዙሕ ስሕተት ይርከብ፣ ካብ ዝሕሰብ ንላዕሊ ድማ ኣምላኽ ዘይኮኑ ኣምላኻት ይርከቡ። ኣብ ስድራቤት ያእቆብ፣ ራሄል ቴራፊም ነይርዋ፣ ብስውር ንሓደ ኣጉል እምነት ትጥቀመሉ ምንባራ ይፍራህ። እቶም ምርኮኛታት ሴኬም ኣምላኻቶም ምስኦም ኣምጺኦም ነይሮም፣ ምናልባት’ውን ደቂ ያእቆብ ገለ ካብቲ ዝዘመቱዎ ወሲዶም ክኾኑ ይኽእሉ። ብዝኾነ ይኹን መገዲ ይምጽኡ፣ ሕጂ ግን ከርሕቕዎም ኣለዎም። (2.) ንጹሃት ክኾኑን ክዳውንቶም ክቕይሩን ኣለዎም፤ ቅኑዕ ስርዓት ክሕልዉን ዝከኣሎም ጽቡቕ ገጽ ከርእዩን ኣለዎም። ኢድ ስምኦንን ሌዊን ብደም ምሉእ ነይሩ፣ ብፍላይ ክሕጸቡን ነቲ ዝረኸሰ ክዳውንቶም ከውርዱን ይምልከቶም ነይሩ። እዚኣቶም ግን ንጽህናን ምቕያር ልብን ዝምልከቱ ስርዓታት ጥራይ እዮም። ንጹህ ልብን ሓድሽ ልብን እንተዘይብልካ ንጹህ ክዳውንትን ሓድሽ ክዳውንትን እንታይ እዮም? ዶክተር ላይትፉት፣ ብንጽህናኦም ወይ ብምሕጻቦም፣ ያእቆብ ንኣመንቲ ሴኬምን ሶርያን ብጥምቀት ናብ ሃይማኖቱ ምቕባሉ ይርድኦ፣ ምኽንያቱ ግዝረት ዘየድሊ ስለዝኾነ። 3. ምስኡ ናብ ቤት-ኤል ክኸዱ ኣለዎም፣ ቁጽሪ 3። ማስታወሻ፡ ሓላቑ ስድራቤታት፣ ናብ ቤት ኣምላኽ ክድይቡ ከለዉ፣ ስድራቤታቶም ምስኦም ከምጽኡ ይግባእ።

III. ስድራቤቱ ኩሉ እቲ ጣኦታዊ ወይ ኣጉል እምነት ዝነበሮም ነገር ኣረከቡ፣ ቁጽሪ 4። ምናልባት፣ ያእቆብ ቀደም እንተ ዝጸውዖም፣ ብሕልናኦም ብከንቱነቶም ስለዝተረድኡ፣ ቀደም ምተፈልይዎም ነይሮም። ማስታወሻ፡ ሓድሓደ ግዜ ንለውጢ ዝግበር ፈተነ ካብ ዝሕሰብ ንላዕሊ ይዕወት፣ ሰባት ድማ ከም ዝፈርሕናዮ ኣይዓገቱን። ገላዉ ያእቆብ፣ ከምኡ’ውን እቶም ኣባላት ስድራቤቱ፣ ኩሎም ነቶም ኣምላኽ ዘይኮኑ ኣምላኻትን ነቲ ከም ሓለዋ ወይ ንኽብሪ ኣምላኻቶም ዝለበስዎም ቊርጥማት እዝኒን ሃብዎ፤ ኩሉ ኣረከቡ። ማስታወሻ፡ ለውጢ ኩሉ ዘጠቓልል እንተዘይኮይኑ ቅኑዕ ኣይኮነን። ከም ኤፍሬም ብሓጎስን ብዘይ ምድናግን ተፈልይዎም ክኾኑ ንተስፋ፣ ንሱ “ምስ ጣኦታት እንታይ ኣሎኒ?” (ሆሴ. 14:8) ምስ በለ፣ ወይ ከምቶም ንጣኦታቶም “ካብዚ ርሓቑ” ዝበሉ ሰባት፣ ኢሳ. 30:22። ያእቆብ ንምስሎታቶም ክቐብሮም ተጠንቀቐ፣ ድሕሪ ግዜ ከይረኽብዎምን ከይተመልሱሎምን፣ ኣብ ዘይፈልጥዎ ቦታ ከም ዝቐበሮም ክንገምት ንኽእል ኢና። ማስታወሻ፡ ካብ ሓጢኣትና ብምሉኡ ክንፍለ ኣለና፣ ከምቲ ካብቶም ዝሞቱን ካብ ዓይንና ዝተቐብሩን እንፍለዮም፣ ናብ ኣንጭዋን ናብ መንካዕን ክንድርብዮም ይግባእ፣ ኢሳ. 2:20።

IV. ካብ ሴኬም ናብ ቤት-ኤል ብዘይ ምዕንቃፍ ተንቀሳቐሰ፣ ቁጽሪ 5። ፍርሃት ኣምላኽ ኣብ ከተማታት ነበረ። እቶም ከነኣናውያን ብሰንኪ እቲ ደቂ ያእቆብ ንሰኬማውያን ዝገበርዎ ጭካኔ ብጣዕሚ ተቖጢዖም እኳ እንተነበሩ፣ ብመለኮታዊ ሓይሊ ስለዝተገትኡ ግን፣ ሕጂ ኣብ ጉዕዞኦም ከለዉ ንዝረኸብዎ ዕድል ተጠቒሞም ንቕትለት ጎረባብቶም ክበቕሉ ኣይከኣሉን። ማስታወሻ፡ መገዲ ግቡእ መገዲ ድሕነት እዩ። ኣብ ቤት ያእቆብ ሓጢኣት ክህሉ ከሎ፣ ንጎረባብቱ ይፈርህ ነይሩ፤ ሕጂ ግን እቶም ኣምላኽ ዘይኮኑ ኣምላኻት ስለዝተኣልዩ፣ ኩሎም ድማ ብሓንሳእ ናብ ቤት-ኤል ስለዝኸዱ፣ ጎረባብቱ ንእኡ ፈርህዎ። ናይ ኣምላኽ ስራሕ ክንሰርሕ ከለና፣ ኣብ ትሕቲ ፍሉይ ምክልኻል ኢና። ምስኡ ክንከውን ከለና ኣምላኽ ምሳና እዩ፤ ንሱ ምሳና እንተኾይኑኸ፣ መን እዩ ክጻረረና ዝኽእል? ዘጸ. 34:24 ተመልከት፣ “ንእግዚአብሔር ክትርእዮ ምስ ደየብካ፣ ሓደ እኳ ንምድርኻ ኣይክብህጋን እዩ።” ኣምላኽ ንዓለም ብስውር ፍርሃት ኣብ ኣእምሮ ሰባት ካብ እንፈልጦ ንላዕሊ ይገዝእ።

ቁጽሪ 6-15 ያእቆብን ሰዓብቱን ብሰላም ናብ ቤት-ኤል ምስ በጽሑ፡ ኣብኡ እንታይ ከም ዝኾነ ተነጊሩና ኣሎ።

I. ኣብኡ መሰውኢ ሰርሐ (ቍ. 7)፡ ብርግጽ ድማ መስዋእቲ ኣቕረበሉ፡ ምናልባት ከኣ ከም መብጽዓኡ፡ “እቲ ዓስረይቲ ኽህበካ እየ” ኢሉ፡ ዓስረይቲ እንስሳታቱ። ምስዞም መስዋእትታት እዚኦም፡ ንዝሓለፉ ምሕረታት፡ ብፍላይ ድማ እቲ እቲ ቦታ ብሓድሽ ዝዘከሮ፡ ምስጋና ደምሰሰ፤ ንምቕጻል ጸጋ ኣምላኽ ንዕኡን ንስድራቤቱን ድማ ጸሎት ወሰኸ። ነቲ ቦታ (ማለት ነቲ መሰውኢ) ድማ ኤል-ቤት-ኤል፡ ኣምላኽ ቤት-ኤል ኢሉ ሰመዮ።